ค ำน ำ ยุทธศำสตร์ชำติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) มุ่งเน้นกำรพัฒนำเพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ “ประเทศไทย มีควำมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนำแล้ว ด้วยกำรพัฒนำตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง” เพื่อควำมสุขของคนไทยทุกคน โดยมียุทธศำสตร์ด้ำนกำรสร้ำงโอกำสและควำมเสมอภำคทำงสังคม ที่มีเป้ำหมำยกำรพัฒนำให้ควำมส ำคัญในกำรดึงเอำพลัง ของภำคส่วนต่ำง ๆ ทั้งภำคเอกชน ประชำสังคม ชุมชนท้องถิ่นและประชำชนมำร่วมขับเคลื่อนกำรเสร ิมสร้ำงควำมเข้มแข็ง ของชุมชนในกำรจัดกำรตนเอง ให้สอดคล้องกับ แผนแม่บทประเด็นพลังทำงสังคม โดยมีแผนพัฒนำเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชำติฉบับที่ ๑3 พ.ศ. ๒๕๖6 – ๒๕70 ที่เน้นเศรษฐกิจสร้ำงคุณค่ำ สังคมเดินหน้ำอย่ำงยั่งยืน มุ่งก ำหนด ทิศทำงกำรพัฒนำประเทศให้สอดคล้องกับ หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง และกำรเสร ิมสร้ำงคุณภำพชีวิตที่ดี ของประชำชนที่ครอบคลุม 4 มิติ โดยเฉพำะที่เกี่ยวข้องในมิติที่ 3 ควำมยั่งยืนของทรพัยำกรธรรมชำติและสิ่งแวดล้อม และมิติที่4 ปัจจัยผลักดันพลิกโฉมประเทศไทย หมุดหมำยที่12ไทยมีก ำลังคนสมรรถนะสูง มุ่งเร ียนรู้อย่ำงต่อเนื่อง ตอบโจทย์กำรพัฒนำแห่งอนำคต ซึ่งสอดคล้องกับเป้ำหมำยกำรพัฒนำที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) กำรลดควำมเหลื่อมล้ำทำงสังคม สร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนและพัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำก ซึ่งสอดคล้องกับภำรกิจกรมกำรพัฒนำชุมชนในกำรพัฒนำผู้น ำชุมชน องค์กรชุมชนและเคร ือข่ำยเพื่อเสร ิมสร้ำงขีดควำมสำมำรถ ในกำรบรหิำรจัดกำรของประชำชนในพื้นที่และเพื่อเพิ่มขีดควำมสำมำรถของผู้น ำชุมชนในกำรพัฒนำ ให้สำมำรถเป็นแกนหลักในกำรบร ิหำรจัดกำรชุมชนให้เข้มแข็ง พึ่งตนเองได้อย่ำงยั่งยืนตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อบรรลุภำรกิจและวิสัยทัศน์กรมกำรพัฒนำชุมชน “เศรษฐกิจฐำนรำกมั่นคง ชุมชนเข้มแข็ง อย่ำงยั่งยืนด้วยหลัก ปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง” โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ในกำรเสร ิมสร้ำงต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง และแสดงผลส ำเร็จกำรส่งเสร ิมกำรใช้ประโยชน์และขยำยผล แผนพัฒนำต ำบลสู่ต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ควำมยั่งยืน กรมกำรพัฒนำชุมชน ตระหนักถึงควำมส ำคัญในกำรพัฒนำผู้น ำชุมชน และมีควำมแน่วแน่ในกำรเดินตำมรอยพระยุคลบำท สืบสำน รักษำ ต่อยอด ด้วยเชื่อมั่นว่ำปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง จะท ำให้เกิดกำรพัฒนำที่ยั่งยืน จึงได้จัดท ำโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง และมอบหมำยให้ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชน 11 แห่ง ด ำเนินกิจกรรมที่ 1.2 เสร ิมสร้ำงสมรรถนะผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข) ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ได้ด ำเนินโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมที่ 1.2 เสร ิมสร้ำงสมรรถนะผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข) ส ำเร็จลุล่วงแล้ว จึงได้จัดท ำเอกสำรรำยงำนผลกำรด ำเนินงำน เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องได้ทรำบผลกำรด ำเนินงำน คณะผู้จดัท ำหวังเป็นอย่ำงยิ่งว่ำ เอกสำรรำยงำนผลกำรฝึกอบรม ฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์แก่หน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง และผู้ที่ให้ควำมสนใจศึกษำรำยงำนฉบับนี้ ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ มีนำคม ๒๕๖9
สำรบัญ เร ื่อง หน้ำค ำน ำ สำรบัญ บทสรุปส ำหรับผู้บร ิหำร ส่วนที่ ๑ บทน ำ๑.๑ หลักกำรและเหตุผล 1๑.๒ วัตถุประสงค์ 1๑.๓ กลุ่มเป้ำหมำย 2๑.๔ วิธีกำรและขั้นตอนกำรด ำเนินงำน 3๑.๕ ระยะเวลำด ำเนินกำร 4๑.๖ สถำนที่ด ำเนินกำร 41.7 งบประมำณ 4๑.8 ผลที่คำดว่ำจะได้รับ 4๑.9 ตัวชี้วัดผลส ำเร็จของโครงกำร 51.10 ผลกระทบ 5ส่วนที่ ๒ สรุปเนื้อหำวิชำกำร กิจกรรมและผลกำรด ำเนินกิจกรรม2.1 หัวข้อวิชำ ทิศทำงกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2569 62.2 หัวข้อวิชำ กรอบแนวทำงโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงฯ 8 ระดับต ำบล2.3 หัวข้อวิชำ ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงกับสถำนกำรณ์สังคม 102.4 หัวข้อวิชำ ผลส ำเร็จของกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2566 - 2568 122.5 หัวข้อวิชำ ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนกับเคร ือข่ำย 142.6 หัวข้อวิชำ วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ 172.7 หัวข้อวิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติฐำนเร ียนรู้ 5 ฐำนฐำนดินปลูก 19ฐำนกระถำงรักษ์โลก 20ฐำนกำรเพำะต้นกล้ำ 21ฐำนกำรท ำปุ๋ยแห้ง 22ฐำนกำรท ำน้ำยำเอนกประสงค์ 23
สำรบัญ (ต่อ) เร ื่อง หน้ำ2.8 หัวข้อวิชำ เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อกำรพัฒนำชุมชน 242.9 หัวข้อวิชำ กำรวิเครำะห์และวำงแผนชุมชน 252.10 หัวข้อวิชำ ฝึกปฏิบัติกำรจัดท ำและบร ิหำรงำนโครงกำรพัฒนำชุมชนและกำรน ำเสนองำน 27 ส่วนที่ ๓ ผลผลิตจำกกำรฝึกอบรม ๓.1 ข้อสรุปผลกำรฝึกอบรม 31 3.2 ข้อสรุปผลกำรเร ียนรู้ 31ส่วนที่ ๔ กำรประเมินโครงกำร4.6 ผลกำรประเมินภำพรวมโครงกำร และประเมินรำยวิชำ 32 รุ่นที่ 1 - 44.10 กำรบร ิหำรควำมเสี่ยงจำกกำรฝึกอบรม 36ภำคผนวกรำยชื่อผู้ผ่ำนกำรฝึกอบรม (ครู ข)ภำพกิจกรรม ตำรำงฝึกอบรม
บทสรุปผู้บร ิหำร โครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข) ประจ ำปีงบประมำณ พ.ศ. 2569 จัดท ำขึ้นเพื่อพัฒนำศักยภำพผู้น ำชุมชนให้สำมำรถเป็นกลไกส ำคัญใน กำรขับเคลื่อนกำรพัฒนำต ำบลให้เข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง สอดคล้องกับยุทธศำสตร์ชำติ 20 ปี แผนพัฒนำเศรษฐกิจและสังคมแห่งชำติ ฉบับที่ 13 และเป้ำหมำยกำรพัฒนำที่ยั่งยืน (SDGs) โดยมุ่งเน้นกำรลดควำมเหลื่อมล้ำ เสร ิมสร้ำงเศรษฐกิจฐำนรำก และสร้ำงควำมเข้มแข็งให้กับชุมชนอย่ำงยั่งยืนโครงกำรด ำเนินกำรโดยศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ครอบคลุมพื้นที่ 5 จังหวัด ได้แก่ มหำสำรคำม นครรำชสีมำ ชัยภูมิ บุร ีรัมย์ และสุร ินทร์ มีกลุ่มเป้ำหมำยหลักเป็นผู้น ำชุมชนจ ำนวน 505 คน และพัฒนำกรสมทบ 101 คน รวมทั้งสิ้น 606 คน จำก 101 ต ำบล 1. วัตถุประสงค์โครงกำร1. เพื่อเสร ิมสร้ำงและพัฒนำศักยภำพผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงในกำรขับเคลื่อนต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง 2. เพื่อส่งเสร ิมกำรน ำแผนพัฒนำต ำบลไปสู่กำรปฏิบัติจร ิง และขยำยผลสู่ควำมยั่งยืน 2. รูปแบบและกระบวนกำรด ำเนินงำนโครงกำรด ำเนินกำรในรูปแบบกำรฝึกอบรมเชิงปฏิบัติกำร (Workshop) จ ำนวน 4 รุ่น ระหว่ำงเดือนมกรำคม – กุมภำพันธ์ 2569 ครอบคลุมทั้งภำคทฤษฎีและภำคปฏิบัติ โดยมีกระบวนกำรส ำคัญ 3 ระยะ ได้แก่ ก่อนด ำเนินกำร: เตร ียมบุคลำกร (ครู ก → ครู ข) วำงแผน และจัดเตร ียมทรัพยำกร ระหว่ำงด ำเนินกำร: ถ่ำยทอดองค์ควำมรู้ ฝึกปฏิบัติจร ิง กำรวิเครำะห์พื้นที่ และกำรจัดท ำแผนพัฒนำชุมชน หลังด ำเนินกำร: ติดตำม ประเมินผล และสรุปบทเร ียนเพื่อขยำยผล เนื้อหำกำรฝึกอบรมครอบคลุมประเด็นส ำคัญ เช่น - ทิศทำงกำรพัฒนำชุมชนและบทบำทผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง - กำรวิเครำะห์สถำนกำรณ์ชุมชนและกำรวำงแผนพัฒนำ - ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนแบบเคร ือข่ำย - กำรสื่อสำรสำธำรณะและวิทยำกรกระบวนกำร - กำรใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรม (เช่น AI) เพื่อพัฒนำชุมชน - กำรฝึกปฏิบัติฐำนเร ียนรู้ด้ำนเศรษฐกิจพอเพียง
3. ผลผลิตและผลลัพธ์ของโครงกำร เชิงปร ิมำณ1) ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงจ ำนวน 505 คนได้รับกำรพัฒนำ 2)เกิดแผนปฏิบัติกำรระดับต ำบล จ ำนวน 101 โครงกำร เชิงคุณภำพ1) ผู้น ำร้อยละ 100 สำมำรถขับเคลื่อนโครงกำรพัฒนำชุมชนได้จร ิง 2) ร้อยละ 90 ของต ำบลสำมำรถพัฒนำสู่ควำมเข้มแข็งและยั่งยืน ผลลัพธ์เชิงพื้นที่1) ชุมชนมีควำมเข้มแข็งและพึ่งพำตนเองได้เพิ่มขึ้น2) เกิดกำรบูรณำกำรควำมร่วมมือของภำคีเคร ือข่ำย 3) มีกำรพัฒนำอำชีพ รำยได้ และคุณภำพชีวิตของประชำชน 4) เกิดกำรใช้ทรัพยำกรในพื้นที่อย่ำงมีประสิทธิภำพและยั่งยืน 4. ปัจจัยควำมส ำเร็จ 1) กำรมีผู้น ำที่มีศักยภำพและมีคุณธรรม 2) กำรมีส่วนร่วมของประชำชนและเคร ือข่ำย 3) กำรบูรณำกำรควำมร่วมมือจำกทุกภำคส่วน 4) กำรใช้ข้อมูล กำรวิเครำะห์ และเทคโนโลยีสนับสนุนกำรพัฒนำ 5. ปัญหำและอุปสรรค 1) กำรมีส่วนร่วมของประชำชนบำงกลุ่มยังไม่ทั่วถึง 2) ข้อจ ำกัดด้ำนงบประมำณและทรัพยำกร 3) ควำมต่อเนื่องของกำรด ำเนินงำนในบำงพื้นที่ 6. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบำย 1) สนับสนุนงบประมำณและทรัพยำกรอย่ำงต่อเนื่อง 2) พัฒนำศักยภำพผู้น ำรุ่นใหม่และเคร ือข่ำยชุมชน 3) ส่งเสร ิมกำรใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและข้อมูลในกำรบร ิหำรจัดกำร 4) ขยำยผลต้นแบบควำมส ำเร็จสู่พื้นที่อื่นอย่ำงเป็นระบบ 7. สรุปภำพรวม โครงกำรนี้ถือเป็นกลไกส ำคัญในกำรยกระดับศักยภำพผู้น ำชุมชนและสร้ำงควำมเข้มแข็งให้กับเศรษฐกิจฐำนรำก โดยใช้หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแกนกลำง ผลกำรด ำเนินงำนสะท้อนให้เห็นถึงควำมส ำเร็จในกำรสร้ำงผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงที่สำมำรถขับเคลื่อนกำรพัฒนำชุมชนได้อย่ำงเป็นรูปธรรม และน ำไปสู่กำรพัฒนำที่ยั่งยืนในระดับต ำบลและประเทศในระยะยำว
ส่วนที่ 1 : บทน ำ หลักการและเหตุผลยุทธศำสตร์ชำติ 20 ปี (พ.ศ.2561 – 2580 ) มุ่งเน้นกำรพัฒนำเพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์ “ประเทศไทย มีควำมมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็นประเทศพัฒนำแล้วด้วยกำรพัฒนำตำรมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง โดยมียุทธศำสตร์ด้ ำน กำ รส ร้ำ งโอก ำส และค วำม เสมอ ภำ คทำงสั งคม ที่มีเป้ำหม ำ ยกำรพัฒนำให้ควำมส ำคัญในกำรดึงเอำพลังของภำคส่วนต่ำง ๆ ทั้งภำคเอกชน ประชำสังคม ชุมชนท้องถิ่น และประชำชนมำร่วมขับเคลื่อนกำรเสร ิมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนในกำรจัดกำรตนเอง ให้สอดคล้องกับแผนแม่บทประเด็นพลังทำงสังคม โดยมีแผนพัฒนำเศรษฐกิจและสังคมแห่งชำติ ฉบับที่ 13 พ.ศ.2566 – 2570 ที่เน้นเศรษฐกิจสร้ำงคุณค่ำสังคมเดินหน้ำอย่ำงยั่งยืน มุ่งก ำหนดทิศทำงกำรพัฒนำประเทศให้สอดคล้องกับหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง และกำรเสร ิมสร้ำงคุณภำพชีวิตที่ดีของประชำชนที่ครอบคลุม 4 มิติ โดยเฉพำะที่เกี่ยวข้องในมิติที่3 ควำมยั่งยืนของทรพัยำกรธรรมชำติและสิ่งแวดล้อม และมิติที่4 ปัจจัยผลักดันพลิกโฉมประเทศไทย หมุดหมำยที่ 12 ไทยมีก ำลังคนสมรรถนะสูง มุ่งเร ียนรู้อย่ำงต่อเนื่องตอบโจทย์กำรพัฒนำแห่งอนำคต ซึ่งสอดคล้องกับเป้ำหมำยกำรพัฒนำที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) กำรลดควำมเหลื่อมล้ำทำงสังคมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนและพัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำก ซึ่งสอดคล้องกับภำรกิจกรมกำรพัฒนำชุมชน ในกำรพัฒนำผู้น ำชุมชน องค์กรชุมชน และเคร ือข่ำยเพื่อเสร ิมสร้ำงขีดควำมสำมำรถในกำรบรหิำรจัดกำรของประชำชนในพื้นที่และเพื่อเพิ่มขีดควำมสำมำรถของผู้น ำชุมชนในกำรพัฒนำให้สำมำรถเป็นแกนหลักในกำรบร ิหำรจัดกำรชุมชนให้เข็มแข็งพึงตนเองได้อย่ำงยั่งยืนตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อบรรลุภำรกิจและวิสัยทัศน์กรมกำรพัฒนำชุมชน “เศรษฐกิจฐำนรำกมั่นคง ชุมชนเข้มแข็ง อย่ำงยั่งยืนด้วยหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง” สถำบันกำรพัฒนำชุมชน กรมกำรพัฒนำชุมชน จึงได้จัดท ำโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์1.เพื่อเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงในกำรเสร ิมสร้ำงต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง2.เพื่อแสดงผลส ำเร็จกำรใช้ประโยชน์และขยำยผลแผนพัฒนำต ำบลสู่ต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงสู่ควำมยั่งยืน
2กลุ่มเป้ำหมำย กลุ่มเป้ำหมำยจ ำนวน 101 ต ำบลๆ ละ 5 คนประกอบด้วย ก ำนัน จ ำนวน 101 คน ผู้น ำอำสำพัฒนำชุมชน จ ำนวน 101 คน ผู้แทนศูนย์ประสำนงำนองค์กำรชุมชน จ ำนวน 101 คน ผู้แทน อปท จ ำนวน 101 คน ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ จ ำนวน 101 คน รวม 505 คน จำกพื้นที่ บร ิกำร 5 จังหวัด ประกอบด้วยจังหวัดมหำสำรคำม จังหวัดนครรำชสีมำ จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดบุร ีรัมย์ และจังหวัดสุร ินทร์ดังนี้1. จังหวัดมหำสำรคำม จ ำนวน 65 คน 2. จังหวัดนครรำชสีมำ จ ำนวน 160 คน 3. จังหวัดชัยภูมิ จ ำนวน 80 คน 4. จังหวัดบุร ีรัมย์ จ ำนวน 115 คน 5. จังหวัดสุร ินทร์ จ ำนวน 85 คนและเพื่อให้เกิดควำมรู้ ควำมเข้ำใจในกำรขับเคลื่อนงำนร่วมกัน ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ แจ้งให้พัฒนำกรผู้รับผิดชอบต ำบลเป้ำหมำยเข้ำร่วมกิจกรรมด้วย จ ำนวน 101 คน รวมผู้ผ่ำนกระบวนกำรฝึกอบรมทั้งสิ้น 606 คนขั้นตอนกำรด ำเนินงำน 1. ก่อนด ำเนินกำร 1.1 เจ้ำหน้ำที่ของศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ เข้ำร่วมกำรฝึกอบรมโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมที่ 1 พัฒนำกลไกกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมย่อยที่ 1.1 พัฒนำสมรรถนะบุคลำกรหลักสูตร Train the Trainer Course (สร้ำงครู ก) 1.2 ทีม ครู ก ถ่ำยทอดองค์ควำมรู้ ให้กับเจ้ำหน้ำที่ของศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ 1.3 ด ำเนินกำรขออนุมัติด ำเนินงำนตำมโครงกำรฯ ขออนุมัติยืมเงินฯ จัดท ำค ำสั่งคณะท ำงำนตำมโครงกำรฯ จัดเตร ียมวัสดุฝึกอบรม1.4 จัดท ำช่องทำงกำรสื่อสำรของ ครู ก ในเขตพื้นที่บร ิกำร 5 จังหวัดของศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ประกอบด้วย ครู ก จังหวัดมหำสำรคำม จังหวัดนครรำชสีมำ จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดบุร ีรัมย์ และจังหวัดสุร ินทร์เพื่อติดต่อประสำนงำน1.5 จัดเตร ียมวัสดุอุปกรณ์ สื่อกำรเร ียนกำรสอน เอกสำรประกอบกำรฝึกอบรม ที่พัก และสถำนที่ฝึกอบรม
32. ระหว่ำงกำรฝึกอบรม วันที่ 1 1) เวลำ 08.00 - 09.00 น. ลงทะเบียนรำยงำนตัว/ปฐมนิเทศ2) เวลำ 09.00 - 10.00 น. พิธีเปิดกำรฝึกอบรม และบรรยำยพิเศษ เร ื่อง ทิศทำงกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2569 โดย นำงอรุณรัตน์ ชิงชนะ ผู้ตรวจรำชกำรำกรม ปฏิบัติหน้ำที่ผู้อ ำนวยกำรศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ3) เวลำ 10.00 - 12.00 น. บรรยำย กรอบแนวทำงโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำ กำรเปลี่ยนแปลงฯ ระดับต ำบล โดย นำงสำวกำญจนำ เชิดสูงเนิน นักทรัพยำกรบุคคลช ำนำญกำร4) เวลำ 13.00 - 17.00 น. บรรยำย ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงกับสถำนกำรณ์สังคมโดย นำยเมธำสิทธิ์สิรจินัทรช์นื่ผู้อ ำนวยกำรกลุ่มงำนบรกิำรทำงวชิำกำร5) เวลำ 18.00 – 20.00 น. แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ กำรวิเครำะห์ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงกับสถำนกำรณ์สังคม โดย ทีม ศพช.นครรำชสีมำ *** ทบทวนหลังปฏิบัติงำน (After Action Review : AAR) วันที่ 2 1) เวลำ 07.30 น. - 08.00 น. เคำรพธงชำติ สวดมนต์ไหว้พระ ออกก ำลังกำย และ ทบทวนกิจกรรมวันวำน โดย นำงสำวเมธยำ ขะจวง นักทรัพยำกรบุคคล2) เวลำ 08.00 - 10.00 น. บรรยำย ผลส ำเร็จของกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2566-2568โดย นำงสำวเมธยำ ขะจวง นักทรัพยำกรบุคคล 3) เวลำ 10.00 - 12.00 น. บรรยำย ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนกับเคร ือข่ำย โดย นำงสำวบุษรำภรณ์ แก้วยงกฎ ผู้อ ำนวยกำรกลุ่มงำนตรวจรำชกำร 4) เวลำ 13.00 – 15.00 น. บรรยำย วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ โดย ส.ต.ท.สุร ิยำ บุญเร ือง หัวหน้ำฝ่ำยอ ำนวยกำร 5) เวลำ 15.00 – 17.00 น. แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ สำธิตและฝึกปฏิบัติฐำนกำรเร ียนรู้ 5 ฐำนเร ียนรู้ ได้แก่ 1) ฐำนท ำดินปลูก โดย นำยเมธำสิทธิ์สิรจินัทรช์นื่2) ฐำนท ำปุ๋ยแห้ง โดย นำงสำวกำญจนำ เชิดสูงเนิน3) ฐำนท ำกระถำงรักษ์โลก โดย นำงสำวกรชนก ปัดเกษม4) ฐำนเพำะกล้ำ โดย นำงสำวศิร ินุช ศิร ิสุระยะ5) ฐำนท ำน้ำยำอเนกประสงค์ โดย นำงสำวเมธยำ ขะจวง 6) เวลำ 18.00 – 20.00 น. กำรใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อกำรพัฒนำชุมชน โดย นำยเจษฎำ รักษำภักดี นักประชำสัมพันธ์ *** ทบทวนหลังปฏิบัติงำน (After Action Review : AAR)
4 วันที่ 3 1) เวลำ 07.00 – 08.00 น. ท ำบุญตักบำตร/ รับประทำนอำหำรเช้ำ/เก็บสัมภำระ คืนกุญแจ2) เวลำ 08.00 – 12.00 น. กำรวิเครำะห์และวำงแผนชุมชน โดย นำงสำวกรชนก ปัดเกษม นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร 3) เวลำ 13.00 - 15.00 น. แบ่งกลุ่ม ฝึกปฏิบัติกำรจัดท ำและกำรบร ิหำรงำนโครงกำร พัฒนำชุมชน โดย ทีม ศพช.นครรำชสีมำ 4) เวลำ 15.00 - 17.00 น. ปฏิบัติกำรจัดท ำและกำรบร ิหำรงำนโครงกำร พัฒนำชุมชน และน ำเสนองำน โดย ทีม ศพช.นครรำชสีมำ 5) เวลำ 15.00 – 16.00 น. รับมอบภำรกิจเพื่อกำรขับเคลื่อนฯ ประเมินผลโครงกำร ฯ พิธีปิดกำรฝึกอบรม รับใบประกำศนียบัตร *** ทบทวนหลังปฏิบัติงำน (After Action Review : AAR)3. หลังด ำเนินกำร 1. รำยงำนผลกำรด ำเนินงำนในระบบ BPM 2. จัดท ำบันทึกสรุปผลกำรด ำเนินงำนพร้อมรำยงำนผลภำยใน 15 วัน3. สรุปผลกำรด ำเนินงำนรูปเล่มเอกสำรระยะเวลำด ำเนินกำร 1. รุ่นที่ 1 วันที่ 12 – 14 มกรำคม 2569 จ ำนวน 25 อ ำเภอ 25 ต ำบล 125 คน พัฒนำกรสมทบ จ ำนวน 25 คน รวม 150 คน2. รุ่นที่ 2 วันที่ 19 – 21 มกรำคม 2569 จ ำนวน 25 อ ำเภอ 25 ต ำบล 125 คน พัฒนำกรสมทบ จ ำนวน 25 คน รวม 150 คน3. รุ่นที่ 3 วันที่ 26 – 28 มกรำคม 2569 จ ำนวน 26 อ ำเภอ 26 ต ำบล 130 คน พัฒนำกรสมทบ จ ำนวน 26 คน รวม 156 คน4. รุ่นที่ 4 วันที่ 10 – 12 กุมภำพันธ์ 2569 จ ำนวน 25 อ ำเภอ 25 ต ำบล 125 คน พัฒนำกรสมทบ จ ำนวน 25 คน รวม 150 คนสถำนที่ด ำเนินกำร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำงบประมำณด ำเนินกำร จ ำนวน 1,325,400 บำท (หนึ่งล้ำนสำมแสนสองหมื่นห้ำพันสี่ร้อยบำทถ้วน)ผลที่คำดว่ำจะได้รับ 1. มีกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ในกำรเสร ิมสร้ำงต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง2. มีกำรแสดงผลส ำเร็จกำรส่งเสร ิมกำรใช้ประโยชน์และขยำยผลแผนพัฒนำต ำบลสู่ต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง สู่ควำมยั่งยืน
5 ตัวชี้วัดผลส ำเร็จของโครงกำร ๑. เชิงปร ิมำณ 1) มีผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง 505 คน 2) มีแผนปฏิบัติกำรขับเคลื่อนโครงกำร/กิจกรรม จ ำนวน 101 โครงกำร/กิจกรรม ๒. เชิงคุณภำพ 1) ร้อยละ 100 ของผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงสำมำรถขับเคลื่อนโครงกำรจำกแผนพัฒนำต ำบลได้อย่ำงเป็นรูปธรรม 2) ร้อยละ 90 ของต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงที่ขับเคลื่อน ด้วยผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงสำมำรถพัฒนำสู่ควำมยั่งยืน ผลกระทบ เกิดกำรบูรณำกำรมีส่วนร่วมในกำรขับเคลื่อนโครงกำร/กิจกรรมในต ำบลเข้มแข็ง ตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยพลังชุมชน
ส่วนที่ 2 : สรุปเนื้อหำวิชำกำร กิจกรรมและผลกำรด ำเนินกิจกรรมรำยวิชำ : ทิศทำงกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2569 : โดย นำงอรุณรัตน์ ชิงชนะ ผู้ตรวจรำชกำรกรมกำรพัฒนำชุมชน หลักกำรและเหตุผล กำรพัฒนำชุมชนให้มีควำมเข้มแข็งอย่ำงยั่งยืน จ ำเป็นต้องยึดหลักกำรพึ่งพำตนเองและกำรใช้ทรัพยำกรในพื้นที่อย่ำงรู้คุณค่ำ โดยอำศัย “หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นแนวทำงส ำคัญในกำรขับเคลื่อนกำรพัฒนำ ทั้งในด้ำนเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อให้ประชำชนมีคุณภำพชีวิตที่ดี ลดควำมเหลื่อมล้ำ และสำมำรถรับมือกับกำรเปลี่ยนแปลงได้อย่ำงเหมำะสมดังนั้น จึงได้ด ำเนินโครงกำรต ำบลเข้มแข็ง ฯ เพื่อเสร ิมสร้ำงศักยภำพของชุมชนให้สำมำรถบร ิหำรจัดกำรตนเองได้อย่ำงมีประสิทธิภำพและยั่งยืนวัตถุประสงค์ 1. เพื่อเสร ิมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนในทุกมิติ2. เพื่อส่งเสร ิมกำรพึ่งพำตนเองตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง3. เพื่อพัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำกให้มีควำมมั่นคงและยั่งยืน4. เพื่อสร้ำงกำรมีส่วนร่วมของประชำชนและภำคีเคร ือข่ำยเป้ำหมำยกำรด ำเนินงำน - ชุมชนมีควำมมั่นคงด้ำนอำหำร อำชีพ และรำยได้ - ประชำชนมีส่วนร่วมในกำรพัฒนำชุมชน- สำมำรถบร ิหำรจัดกำรทรัพยำกรในพื้นที่ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ- ลดปัญหำควำมยำกจนและหนี้สินกรอบแนวคิดกำรพัฒนำ 1) หลักกำรส ำคัญ กำรพัฒนำชุมชนมุ่งเน้น 3 ด้ำน ได้แก่ ด้ำนควำมมั่นคง > ปัจจัยพื้นฐำน มีควำมมั่นคงด้ำนอำหำร ที่อยู่อำศัย อำชีพ และมีกำรออม > สังคมเป็นสุขและปลอดภัย ผู้คนสำมัคคี ชุมชนปลอดยำเสพติด และมีกำรจัดกำรที่ดี ด้ำนควำมมั่งคั่ง > เศรษฐกิจชุมชนเข้มแข็ง สำมำรถแก้ไขปัญหำควำมยำกจนและหนี้สินได้อย่ำงเป็น ระบบ > ทุนและสวัสดิกำรทั่วถึง มีกำรบร ิหำรจัดกำรทุนชุมชนและจัดสวัสดิกำรให้ทุกคน ด้ำนควำมยั่งยืน > รกัษำสิ่งแวดล้อม ดูแลป่ำชุมชนและจดักำรขยะเพื่อลดภำวะโลกรอ้น > ต่อยอดองค์ควำมรู้ มีศูนย์เร ียนรู้เป็นแหล่งควำมรู้และสร้ำงเคร ือข่ำยควำมร่วมมือ2) ทุนชุมชน 5 ด้ำน ทุนมนุษย์> คนทุกเพศทุกวัยในชุมชน สุขภำพอนำมัย อำยุ กำรศึกษำ ภูมิปัญญำ ควำมสำมำรถ ทุนสังคม > สังคมที่อยู่ร่วมกันมีควำมไว้เนื้อเชื่อใจ กำรยอมรับซึ่งกันและกัน ควำมเชื่อถือศรัทธำ ประเพณีวัฒนธรรม ทุนกำยภำพ > สิ่งที่มนุษย์สรำ้งขึ้น เชน่กำรคมนำคม ไฟฟ้ำ ประปำ พลังงำน กำรสื่อสำร โทรคมนำคม โบรำณวัตถุ โบรำณสถำน เป็นต้น
7 ทุนธรรมชำติ> สิ่งแวดล้อมที่เป็นตัวก ำหนดกำรด ำรงชพีดิน น้ำ ป่ำ ภูเขำ ทะเล เกำะ สัตว์ป่ำ พืชพันธุ์ ธัญญำหำร ทุนกำรเงิน > เงินตรำที่ประชำชนใช้ ได้แก่เงินสด หุ้น อัญมณี กระแสหมุนเวียนของเงิน กองทุนต่ำง ๆกระบวนกำรด ำเนินงำน กำรด ำเนินงำนประกอบด้วยขั้นตอนส ำคัญ ดังนี้1. กำรพัฒนำกลไกกำรขับเคลื่อนในพื้นที่2. กำรสร้ำงและเชื่อมโยงเคร ือข่ำย3. กำรจัดเวทีแลกเปลี่ยนเร ียนรู้4. กำรขยำยผลสู่ระดับพื้นที่และเคร ือข่ำย5. กำรสรุปบทเร ียนและเผยแพร่ควำมส ำเร็จขั้นตอนสู่ควำมส ำเร็จ 1. ศึกษำและท ำควำมเข้ำใจบร ิบทของพื้นที่2. ปรับบทบำทผู้น ำและกลไกกำรท ำงำน3. สร้ำงควำมร่วมมือของเคร ือข่ำย4. ก ำหนดเป้ำหมำยร่วมกัน5. ด ำเนินกำรตำมแผนอย่ำงเป็นรูปธรรม6. ประยุกต์ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียง7. สื่อสำรและเผยแพร่ผลกำรด ำเนินงำนผลกำรด ำเนินงำน จำกกำรด ำเนินโครงกำร พบว่ำ- ชุมชนมีควำมเข้มแข็งและมีกำรรวมกลุ่มมำกขึ้น- ประชำชนสำมำรถพึ่งพำตนเองได้ในระดับหนึ่ง- เกิดกำรพัฒนำอำชีพและรำยได้ในชุมชน- มีกำรบร ิหำรจัดกำรทรัพยำกรอย่ำงเหมำะสมปัจจัยควำมส ำเร็จ - กำรมีผู้น ำที่เข้มแข็งและมีวิสัยทัศน์- กำรมีส่วนร่วมของประชำชน- ควำมร่วมมือของภำคีเคร ือข่ำย- กำรติดตำมและประเมินผลอย่ำงต่อเนื่องปัญหำและอุปสรรค - กำรมีส่วนร่วมของประชำชนยังไม่ครอบคลุมทุกกลุ่ม- ข้อจ ำกัดด้ำนงบประมำณและทรัพยำกร- กำรขำดควำมต่อเนื่องในกำรด ำเนินงำนบำงพื้นที่
8แนวทำงกำรพัฒนำและขยำยผล 1. ส่งเสร ิมกำรสร้ำงศูนย์เร ียนรู้ชุมชนต้นแบบ2. พัฒนำเคร ือข่ำยกำรเร ียนรู้ระหว่ำงพื้นที่3. สนับสนุนอำชีพและเศรษฐกิจชุมชนอย่ำงต่อเนื่อง4. พัฒนำระบบติดตำมและประเมินผลที่ชัดเจน5. ส่งเสร ิมกำรใช้เทคโนโลยีและข้อมูลในกำรบร ิหำรจัดกำรสรุป โครงกำรต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวทำงส ำคัญในกำรพัฒนำชุมชนให้มีควำมมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน โดยอำศัยควำมร่วมมือของทุกภำคส่วน และกำรมีส่วนร่วมของประชำชนเป็นหัวใจส ำคัญ ซึ่งจะน ำไปสู่กำรพัฒนำคุณภำพชีวิตของประชำชนอย่ำงแท้จร ิงและยั่งยืน รำยวิชำ : กรอบแนวทำงโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงฯ ระดับต ำบล : โดย นำงสำวกำญจนำ เชิดสูงเนิน นักทรัพยำกรบุคคลช ำนำญกำร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ได้รับมอบหมำยให้ด ำเนินงำนโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ฯ ระดับต ำบล จ ำนวน 4 รุ่น ก ำหนดก ำเนินกำรระหว่ำงวันที่ 12 มกรำคม – 12 กุมภำพันธ์ 2569 โดยด ำเนินกิจกรรม ณ ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ เลขที่ 114 หมู่ 2 ต ำบลแหลมทอง อ ำเภอหนองบุญมำก จังหวัดนครรำชสีมำ
9วัตถุประสงค์โครงกำร 1) แสดงผลส ำเร็จของกำรใช้และขยำยผลแผนพัฒนำต ำบล2) เสร ิมสร้ำงผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงสู่ต ำบลเข้มแข็งและยั่งยืนกิจกรรมหลักที่ด ำเนินกำร ได้แก่ - พัฒนำศักยภำพ (ครู ก , ครู ข)- สร้ำงเคร ือข่ำยระดับต ำบล อ ำเภอ จังหวัด- จัดมหกรรม ยกย่องเชิดชูเกียรติและนิทรรศกำรงบประมำณ โดยรวมทุกกิจกรรม รวม 26,183,000 บำท แบ่งตำมกำรด ำเนินงำนของหน่วยงำน ได้แก่ สพช. 3.23% | ศพช. 53.07% | จังหวัด 43.70%กำรด ำเนินงำนตำมไตรมำส ไตรมำส 1 : อบรมครู กไตรมำส 2 : อบรมครู ข และสร้ำงเคร ือข่ำยต ำบลไตรมำส 3 : เวทีแลกเปลี่ยนและคัดเลือกผลงำนไตรมำส 4 : คัดเลือกระดับประเทศและจัดนิทรรศกำรกำรประเมินผล เกณฑ์กำรให้คะแนนในกำรประกวดทุกระดับใช้เกณฑ์เดียวกัน ดังนี้ ก่อนด ำเนินกำร 20 คะแนนระหว่ำงด ำเนินกำร 20 คะแนนหลังด ำเนินกำร 50 คะแนนคะแนนพิเศษ 10 คะแนนผลที่คำดว่ำจะได้รับ หลังด ำเนินกิจกรรมครบทุกกิจกรรมแล้ว- ผู้น ำมีศักยภำพ- ชุมชนเข้มแข็ง- เกิดเคร ือข่ำยยั่งยืน- คุณภำพชีวิตดีขึ้น
10 รำยวิชำ : ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงกับสถำนกำรณ์สังคม : โดย นำยเมธำสิทธ ิ์ สิรจินัทรช์นื่ ผู้อ ำนวยกำรกลุ่มงำนบรกิำรทำงวชิำกำร : และแบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ 5 กลุ่ม วิเครำะห์สถำนกำรณ์ในพื้นที่แต่ละต ำบล โดย ทีม ศพช.นครรำชสีมำ หลักกำรและเหตุผล จำกสถำนกำรณ์กำรเปลี่ยนแปลงทำงเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นอย่ำงรวดเรว็ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของประชำชนในชุมชน จ ำเป็นต้องมีกำรพัฒนำศักยภำพชุมชนให้สำมำรถปรับตัวและพึ่งพำตนเองได้อย่ำงยั่งยืนกำรด ำเนินโครงกำรต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง จึงมุ่งเน้นกำรเสร ิมสร้ำง “เศรษฐกิจฐำนรำกมั่นคง ชุมชนเข้มแข็งอย่ำงยั่งยืน” โดยใช้หลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทำงส ำคัญในกำรพัฒนำ วัตถุประสงค์ 1. เพื่อเสร ิมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนในทุกมิติ 2. เพื่อส่งเสร ิมกำรพึ่งพำตนเองของประชำชน 3. เพื่อพัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำกให้มีควำมมั่นคง 4. เพื่อส่งเสร ิมกำรมีส่วนร่วมของประชำชนและภำคีเคร ือข่ำย เป้ำหมำยกำรด ำเนินงำน 1. ประชำชนมีควำมมั่นคงด้ำนอำหำร อำชีพ และรำยได้ 2. ชุมชนมีควำมสำมัคคีและมีส่วนร่วมในกำรพัฒนำ 3. สำมำรถบร ิหำรจัดกำรทรัพยำกรในพื้นที่ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ 4. ลดปัญหำควำมยำกจนและหนี้สินของครัวเร ือน กรอบแนวคิดกำรพัฒนำ แนวคิดหลัก กำรพัฒนำมุ่งเน้นให้ชุมชนสำมำรถพึ่งพำตนเอง โดยใช้ทรัพยำกรในพื้นที่อย่ำงเหมำะสม และยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแกนกลำงทุนชุมชน 5 ด้ำน ประกอบด้วย 1) ทุนมนุษย์ (ควำมรู้ ควำมสำมำรถของคนในชุมชน) 2) ทุนสังคม (ควำมสัมพันธ์ ควำมร่วมมือ ควำมไว้วำงใจ) 3) ทุนกำยภำพ (โครงสร้ำงพื้นฐำน เช่น ถนน ไฟฟ้ำ น้ำ) 4) ทุนธรรมชำติ (ดิน น้ำ ป่ำไม้ ทรัพยำกรธรรมชำติ) 5) ทุนกำรเงิน (เงินทุน กองทุนหมู่บ้ำน)
11 กระบวนกำรด ำเนินงำน กำรด ำเนินงำนโครงกำรประกอบด้วยขั้นตอนส ำคัญ ได้แก่1. กำรพัฒนำกลไกกำรขับเคลื่อนในพื้นที่ 2. กำรสร้ำงและเชื่อมโยงเคร ือข่ำย 3. กำรจัดเวทีแลกเปลี่ยนเร ียนรู้ 4. กำรขยำยผลสู่ระดับต ำบลและเคร ือข่ำย 5. กำรสรุปบทเร ียนและเผยแพร่ผลส ำเร็จ แนวทำงสู่ควำมส ำเร็จ จำกข้อมูลในไฟล์ (หน้ำแนวคิดกำรขับเคลื่อน) พบว่ำแนวทำงส ำคัญ ได้แก่- เรม่ิจำกกำรเข้ำใจบรบิทและปัญหำของพื้นที่- ปรับบทบำทผู้น ำเป็น “ผู้อ ำนวยกำรเปลี่ยนแปลง” - สร้ำงกำรมีส่วนร่วมของประชำชน - ก ำหนดเป้ำหมำยร่วมของชุมชน - ลงมือปฏิบัติจร ิงและต่อยอดได้ - ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแกนกลำง - ติดตำม ประเมินผล และสื่อสำรควำมส ำเร็จ ผลกำรด ำเนินงำน จำกกำรด ำเนินโครงกำร พบว่ำ- ชุมชนมีควำมเข้มแข็งและมีกำรรวมกลุ่มมำกขึ้น - ประชำชนมีศักยภำพในกำรพึ่งพำตนเอง - เกิดกำรพัฒนำอำชีพและสร้ำงรำยได้ในชุมชน - มีกำรบร ิหำรจัดกำรทรัพยำกรอย่ำงเหมำะสม ปัจจัยควำมส ำเร็จ - กำรมีผู้น ำที่เข้มแข็งและมีวิสัยทัศน์ - กำรมีส่วนร่วมของประชำชนในทุกขั้นตอน - ควำมร่วมมือของภำคีเคร ือข่ำย - กำรใช้ข้อมูลและกำรวิเครำะห์ (เช่น SWOT) ในกำรวำงแผน ปัญหำและอุปสรรค - กำรมีส่วนร่วมของประชำชนบำงกลุ่มยังไม่ทั่วถึง - ข้อจ ำกัดด้ำนงบประมำณและทรัพยำกร - ควำมต่อเนื่องของกำรด ำเนินงำนในบำงพื้นที่
12 แนวทำงกำรพัฒนำและขยำยผล 1. ส่งเสร ิมกำรจัดตั้งศูนย์เร ียนรู้ชุมชนต้นแบบ 2. พัฒนำเคร ือข่ำยผู้น ำและขยำยผลสู่พื้นที่อื่น 3. สนับสนุนกำรพัฒนำอำชีพและเศรษฐกิจชุมชน 4. พัฒนำระบบข้อมูลและกำรติดตำมประเมินผล 5. ส่งเสร ิมกำรใช้เทคโนโลยีในกำรบร ิหำรจัดกำรชุมชน สรุป โครงกำรต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง เป็นกลไกส ำคัญในกำรพัฒนำเศรษฐกิจฐำนรำก โดยเน้นกำรมีส่วนร่วมของประชำชน กำรใช้ทุนชุมชน และกำรพึ่งพำตนเอง ส่งผลให้ชุมชนมีควำมมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนในระยะยำวรำยวิชำ : ผลส ำเร็จของกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2566 – 2568 : โดย นำงสำวเมธยำ ขะจวง นักทรัพยำกรบุคคล หลักกำรและเหตุผล กำรพัฒนำชุมชนให้มีควำมเข้มแข็งและสำมำรถพึ่งพำตนเองได้อย่ำงยั่งยืน จ ำเป็นต้องอำศัย “ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง” เป็นกลไกส ำคัญในกำรขับเคลื่อน โดยยึดหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทำง เพื่อเสร ิมสร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำร พัฒนำคุณภำพชีวิต และลดควำมยำกจนของประชำชนในพื้นที่วัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนำศักยภำพผู้น ำชุมชนให้เป็นผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง 2. เพื่อเสร ิมสร้ำงควำมเข้มแข็งของชุมชนในทุกมิติ 3. เพื่อส่งเสร ิมกำรพึ่งพำตนเองตำมหลักเศรษฐกิจพอเพียง 4. เพื่อขยำยผลกำรพัฒนำสู่ระดับต ำบลและเคร ือข่ำย เป้ำหมำยกำรด ำเนินงำน - ด ำเนินงำนในพื้นที่ 76 จังหวัด ครอบคลุม 1,000 ต ำบล - พัฒนำผู้น ำและเคร ือข่ำยรวมมำกกว่ำ 30,000 คน - ส่งเสร ิมกำรด ำเนินโครงกำร/กิจกรรมในระดับพื้นที่อย่ำงเป็นรูปธรรม ผลกำรด ำเนินงำน ปี พ.ศ. 2564 ด ำเนินกิจกรรม “สร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำร”- สร้ำงศูนย์แบ่งปันต้นแบบครบ 76 จังหวัด - ครอบคลุม 1,000 ต ำบล - ผู้น ำ 15,000 คน และขยำยผลเพิ่มรวม 30,000 คน
13 ปี พ.ศ. 2565 ด ำเนินกิจกรรม “ผู้น ำจิตอำสำพัฒนำชุมชน”- จัดตั้งศูนย์ผู้น ำจิตอำสำ 76 จังหวัด - พัฒนำทักษะชีวิตและอำชีพ - ผู้น ำจิตอำสำ จ ำนวน 1,900 คน ปี พ.ศ. 2566 ด ำเนินกิจกรรม “นักสื่อสำรสังคม ขจัดควำมยำกจน”- สร้ำงเคร ือข่ำยสื่อสำรชุมชน - พัฒนำทักษะ Storytelling / Social Media / Infographic - กลุ่มเป้ำหมำย 1,000 ต ำบล - ผู้น ำ 15,000 คน ปี พ.ศ. 2567 ด ำเนินกิจกรรม “นักขับเคลื่อนยุทธศำสตร์น ำกำรเปลี่ยนแปลง”- ส่งเสร ิมกำรใช้แผนพัฒนำต ำบล - เกิดโครงกำรในพื้นที่ 1,000 โครงกำร - องค์ควำมรู้ 1,000 ชุด - พัฒนำครู ก และครู ข รวม 15,000 คน ปี พ.ศ. 2568 ด ำเนินกำรต่อยอดและขยำยผล- สนับสนุนโครงกำรจำกแผนพัฒนำต ำบล 1,000 โครงกำร - พัฒนำองค์ควำมรู้ 1,000 ชุด - กลุ่มเป้ำหมำย 1,000 ต ำบล - บุคลำกรรวม 15,804 คนผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น - ชุมชนมีควำมมั่นคงทำงอำหำรเพิ่มขึ้น- เกิดเคร ือข่ำยผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงทั่วประเทศ - ประชำชนมีทักษะอำชีพและสำมำรถพึ่งพำตนเองได้ - เกิดกำรพัฒนำโครงกำรระดับต ำบลอย่ำงเป็นรูปธรรม - มีกำรใช้สื่อและเทคโนโลยีในกำรพัฒนำชุมชนมำกขึ้น ปัจจัยควำมส ำเร็จ - กำรมีผู้น ำที่เข้มแข็งและมีบทบำทชัดเจน - กำรมีส่วนร่วมของประชำชนและเคร ือข่ำย - กำรด ำเนินงำนอย่ำงต่อเนื่องและเป็นระบบ - กำรบูรณำกำรหน่วยงำนและภำคีเคร ือข่ำย
14ปัญหำและอุปสรรค - ควำมแตกต่ำงของศักยภำพแต่ละพื้นที่ - ข้อจ ำกัดด้ำนงบประมำณและทรัพยำกร - กำรมีส่วนร่วมของบำงกลุ่มยังไม่ทั่วถึง ข้อเสนอแนะ 1. ควรสนับสนุนงบประมำณอย่ำงต่อเนื่อง 2. พัฒนำศักยภำพผู้น ำรุน่ ใหม่เพิ่มเติม3. ส่งเสร ิมกำรใช้เทคโนโลยีและข้อมูลในกำรบร ิหำรจัดกำร 4. ขยำยผลต้นแบบสู่พื้นที่อื่นอย่ำงเป็นระบบ สรุป กำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงในช่วงปีงบประมำณ พ.ศ. 2564 – 2568 ประสบผลส ำเร็จอย่ำงเป็นรูปธรรม โดยสำมำรถสร้ำงควำมเข้มแข็งให้กับชุมชน พัฒนำศักยภำพผู้น ำ และขยำยผลกำรพัฒนำ ไปสู่ระดับประเทศ ส่งผลให้เกิดควำมมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืนตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง รำยวิชำ : ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนกับเคร ือข่ำย : โดย นำงสำวบุษรำภรณ์ แก้วยงกฎ ผู้อ ำนวยกำรกลุ่มงำนตรวจรำชกำร หลักกำรและเหตุผล ภำวะผู้น ำเป็นปัจจัยส ำคัญในกำรขับเคลื่อนกำรพัฒนำชุมชน องค์กร และสังคม โดยเฉพำะในบร ิบทของกำรพัฒนำชุมชนอย่ำงยั่งยืน ซึ่งผู้น ำไม่ได้อำศัยเพียงอ ำนำจหร ือต ำแหน่ง แต่ต้องมีคุณธรรม ควำมน่ำเชื่อถือ และควำมสำมำรถในกำรสร้ำงควำมร่วมมือกับทุกภำคส่วน เร ื่อง “ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนกับเคร ือข่ำย” ได้สะท้อนให้เห็นว่ำ ผู้น ำชุมชนยุคใหม่จ ำเป็นต้องพัฒนำตนเองทั้งด้ำนคุณธรรม ภำวะผู้น ำ และกำรสร้ำงเคร ือข่ำย เพื่อให้เกิดพลังในกำรขับเคลื่อนชุมชนสู่ควำมเข้มแข็งและยั่งยืนควำมหมำยของภำวะผู้น ำ ภำวะผู้น ำ หมำยถึง ควำมสำมำรถของบุคคลในกำรชี้น ำ มีอิทธิพล และสร้ำงแรงจูงใจให้ผู้อื่นร่วมมือกันท ำงำนเพื่อบรรลุเป้ำหมำยร่วมกันอย่ำงมีประสิทธิภำพ โดยภำวะผู้น ำไม่ได้จ ำกัดอยู่เพียงต ำแหน่งหร ืออ ำนำจ แต่เป็นพฤติกรรม ทัศนคติ และกำรกระท ำที่ท ำให้ผู้อื่นเกิดควำมเชื่อถือและพร้อมเดินตำมควำมส ำคัญของภำวะผู้น ำ ภำวะผู้น ำมีควำมส ำคัญต่อกำรพัฒนำองค์กรและชุมชน ดังนี้1. ช่วยก ำหนดทิศทำงและเป้ำหมำยขององค์กรหร ือชุมชน2. สร้ำงแรงจูงใจและแรงบันดำลใจให้บุคคลในทีม3. ท ำให้กำรท ำงำนเป็นทีมมีประสิทธิภำพ4. ช่วยให้เกิดกำรตัดสินใจที่เหมำะสม5. ส่งเสร ิมกำรเปลี่ยนแปลงและกำรพัฒนำอย่ำงต่อเนื่อง6. สร้ำงควำมเชื่อมั่นและควำมไว้วำงใจในองค์กรและชุมชน
15ลักษณะของผู้น ำที่มีประสิทธิภำพ ผู้น ำที่มีประสิทธิภำพควรมีคุณลักษณะส ำคัญ ดังนี้1. มีวิสัยทัศน์และมองกำรณ์ไกล2. มีควำมซื่อสัตย์สุจร ิตและน่ำเชื่อถือ3. มีทักษะกำรสื่อสำรที่ดี4. มีควำมมั่นใจและกล้ำตัดสินใจ5. เข้ำใจและเห็นคุณค่ำของผู้อื่น6. มีควำมยืดหยุ่นและสำมำรถปรับตัวได้นอกจำกนี้ ผู้น ำยุคใหม่ควรเปลี่ยนบทบำทจำก “ผู้สั่งกำร” มำเป็น “ผู้น ำเชิงบร ิกำร” ที่ให้ควำมส ำคัญกับกำรมีส่วนร่วมรับฟังควำมคิดเห็น และมุ่งประโยชน์ส่วนรวมเป็นส ำคัญคุณธรรมพื้นฐำนของผู้น ำชุมชน คุณธรรมเป็นรำกฐำนส ำคัญของควำมเชื่อถือและศรัทธำที่ชุมชนมีต่อผู้น ำ โดยคุณธรรมพื้นฐำนที่ส ำคัญประกอบด้วย 4 ประกำร ได้แก่1. ควำมซื่อสัตย์ (Honesty)- โปร่งใสในกำรท ำงำน- ยึดมั่นในควำมถูกต้อง- รักษำค ำพูดและไม่เอำเปร ียบผู้อื่น2. ควำมเป็นธรรม (Fairness)- ตัดสินใจโดยไม่ล ำเอียง- ปฏิบัติต่อทุกคนอย่ำงเท่ำเทียม- ยึดประโยชน์ส่วนรวมเป็นส ำคัญ3. ควำมรับผิดชอบ (Responsibility)- กล้ำยอมรับผลจำกกำรตัดสินใจของตนเอง- ไม่โยนควำมผิดให้ผู้อื่น- พร้อมแก้ไขปัญหำ4. จิตสำธำรณะ (Public Mind)- เสียสละเพื่อส่วนรวม- ท ำงำนเพื่อประโยชน์ของชุมชน- มุ่งพัฒนำคุณภำพชีวิตของประชำชนเมื่อผู้น ำยึดมั่นในคุณธรรมอย่ำงสม่ำเสมอ จะก่อให้เกิดควำมน่ำเชื่อถือ ควำมไว้วำงใจ และควำมร่วมมือจำกประชำชน ซึ่งถือเป็นทุนทำงสังคมที่ส ำคัญในกำรพัฒนำชุมชน
16กำรท ำงำนร่วมกับเคร ือข่ำยกำรพัฒนำชุมชนไม่สำมำรถด ำเนินกำรได้โดยล ำพัง แต่จ ำเป็นต้องอำศัยเคร ือข่ำยควำมร่วมมือจำกหลำยภำคส่วน ผู้น ำจึงเปร ียบเสมือน “วำทยกร” ที่ท ำหน้ำที่ประสำนพลังของทุกฝ่ำยให้ท ำงำนร่วมกันอย่ำงสอดประสำนเคร ือข่ำยควำมร่วมมือที่ส ำคัญ ได้แก่- หน่วยงำนรำชกำร- องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น- วัดและสถำบันศำสนำ- สถำนศึกษำ- โรงพยำบำลส่งเสร ิมสุขภำพต ำบล- กลุ่มอำชีพ- กลุ่มจิตอำสำ- ภำคประชำชน ภำคเอกชน ภำคประชำสังคม และสื่อมวลชนแนวคิด “7 ภำคีเคร ือข่ำย + 1” ถือเป็นกลไกส ำคัญในกำรบูรณำกำรควำมร่วมมือของทุกภำคส่วนในพื้นที่ เพื่อให้เกิดกำรพัฒนำต ำบลและชุมชนอย่ำงเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียงหลักกำรส ำคัญในกำรท ำงำนร่วมกับเคร ือข่ำย กำรท ำงำนร่วมกับเคร ือข่ำยให้ประสบควำมส ำเร็จ ควรยึดหลักส ำคัญ 4 ประกำร ได้แก่1. มีเป้ำหมำยเดียวกัน ทุกฝ่ำยต้องเข้ำใจและมุ่งสู่จุดหมำยเดียวกันอย่ำงชัดเจน2. เคำรพและรับฟัง เปิดใจยอมรับควำมคิดเห็นที่แตกต่ำง และให้เกียรติทุกภำคส่วน3. สื่อสำรอย่ำงชัดเจน มีกำรสื่อสำรอย่ำงสม่ำเสมอ โปร่งใส และลดควำมเข้ำใจผิด4. แบ่งบทบำทหน้ำที่ร่วมกัน มอบหมำยงำนตำมควำมถนัดและศักยภำพของแต่ละฝ่ำย เพื่อให้ทุกคนมีส่วนร่วมและรู้สึกเป็นเจ้ำของแนวทำงสู่ควำมส ำเร็จที่ยั่งยืน กำรพัฒนำชุมชนให้เข้มแข็งและยั่งยืน เกิดจำกกำรผสมผสำนระหว่ำง “คุณธรรมของผู้น ำ” และ “เคร ือข่ำยควำมร่วมมือที่เข้มแข็ง” โดยคุณธรรมจะสร้ำงควำมเชื่อถือ ขณะที่เคร ือข่ำยจะสร้ำงพลังและโอกำสในกำรพัฒนำ เมื่อทั้งสองส่วนท ำงำนร่วมกัน จะน ำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยั่งยืนข้อเสนอแนะ 1. ส่งเสร ิมกำรพัฒนำคุณธรรมและภำวะผู้น ำแก่ผู้น ำชุมชนทุกระดับ2. สนับสนุนกำรสร้ำงเคร ือข่ำยควำมร่วมมือระหว่ำงหน่วยงำนและภำคประชำชน3. จัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเร ียนรู้ระหว่ำงชุมชนเพื่อขยำยผลกำรพัฒนำ4. ส่งเสร ิมกำรมีส่วนร่วมของประชำชนในกำรวำงแผนและตัดสินใจ5. ปลูกฝังจิตสำธำรณะและควำมรับผิดชอบต่อส่วนรวมแก่เยำวชนและประชำชน
17 สรุป ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนร่วมกับเคร ือข่ำย เป็นองค์ประกอบส ำคัญของกำรพัฒนำชุมชนอย่ำงยั่งยืน ผู้น ำที่ดีต้องมีคุณธรรม มีควำมน่ำเชื่อถือ และสำมำรถสร้ำงควำมร่วมมือกับทุกภำคส่วนได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ เมื่อผู้น ำและเคร ือข่ำยท ำงำนร่วมกันอย่ำงเข้มแข็ง จะก่อให้เกิดกำรเปลี่ยนแปลงเชิงบวกและน ำพำชุมชนไปสู่ควำมมั่นคงและยั่งยืนในระยะยำว รำยวิชำ : วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ : โดย ส.ต.ท.สุร ิยำ บุญเร ือง นักทรัพยำกรบุคคลช ำนำญกำร หลักกำรและเหตุผล กำรพัฒนำชุมชนและองค์กรในปัจจุบัน จ ำเป็นต้องอำศัยกระบวนกำรมีส่วนร่วมของประชำชนและภำคีเคร ือข่ำย โดย “วิทยำกรกระบวนกำร” มีบทบำทส ำคัญในกำรสร้ำงบรรยำกำศกำรเร ียนรู้ กำรแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น และกำรกระตุ้นให้เกิดกำรมีส่วนร่วมของทุกฝ่ำย ขณะเดียวกัน “กำรสื่อสำรสำธำรณะ” เป็นกลไกส ำคัญในกำรเผยแพร่ข้อมูล ข่ำวสำร และสร้ำงควำมเข้ำใจร่วมกันในสังคม เร ื่อง “วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ” สะท้อนให้เห็นถึงควำมส ำคัญของกำรเป็นผู้ด ำเนินกระบวนกำรเร ียนรู้ และกำรสื่อสำรที่มีประสิทธิภำพ เพื่อให้เกิดควำมร่วมมือและกำรพัฒนำอย่ำงยั่งยืนควำมหมำยของวิทยำกรกระบวนกำร วิทยำกรกระบวนกำร หมำยถึง บุคคลที่ท ำหน้ำที่อ ำนวยควำมสะดวกในกำรเร ียนรู้ กำรประชุม หร ือกำรท ำกิจกรรมร่วมกัน โดยมุ่งเน้นให้ผู้เข้ำร่วมมีส่วนร่วมในกำรคิด วิเครำะห์ แลกเปลี่ยน และสรุปบทเร ียนด้วยตนเอง มำกกว่ำกำรถ่ำยทอดควำมรู้เพียงฝ่ำยเดียวบทบำทของวิทยำกรกระบวนกำร คือ กำรกระตุ้นให้ผู้เข้ำร่วมเกิดกำรเร ียนรู้ร่วมกัน สร้ำงบรรยำกำศ ที่เปิดกว้ำง และช่วยให้กำรด ำเนินกิจกรรมเป็นไปตำมเป้ำหมำยที่ก ำหนดไว้คุณลักษณะของวิทยำกรกระบวนกำรที่ดี วิทยำกรกระบวนกำรที่ดีควรมีคุณลักษณะส ำคัญ ดังนี้1. มีทักษะในกำรสื่อสำรและกำรรับฟัง2. มีควำมเป็นกลำงและเปิดใจรับฟังควำมคิดเห็นที่หลำกหลำย3. มีควำมสำมำรถในกำรกระตุ้นกำรมีส่วนร่วม4. มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและสำมำรถสร้ำงบรรยำกำศที่เป็นมิตร5. มีทักษะในกำรวิเครำะห์และสรุปประเด็น6. สำมำรถบร ิหำรเวลำและจัดกำรกระบวนกำรได้อย่ำงเหมำะสม7. มีควำมอดทน ยืดหยุ่น และสำมำรถแก้ไขปัญหำเฉพำะหน้ำได้
18 บทบำทของวิทยำกรกระบวนกำร บทบำทส ำคัญของวิทยำกรกระบวนกำร ได้แก่1. วำงแผนและออกแบบกิจกรรมให้เหมำะสมกับกลุ่มเป้ำหมำย2. อ ำนวยควำมสะดวกให้เกิดกำรแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็น3. กระตุ้นให้ผู้เข้ำร่วมทุกคนมีส่วนร่วมอย่ำงทั่วถึง4. สรุปประเด็นส ำคัญและเชื่อมโยงข้อมูลให้เข้ำใจง่ำย5. สร้ำงบรรยำกำศกำรเร ียนรู้ที่ปลอดภัยและเป็นมิตร6. ประเมินผลและสะท้อนผลกำรด ำเนินกิจกรรมควำมหมำยของกำรสื่อสำรสำธำรณะ กำรสื่อสำรสำธำรณะ หมำยถึง กระบวนกำรถ่ำยทอดข้อมูล ข่ำวสำร ควำมรู้ หร ือควำมคิดเห็นไปยังประชำชนหร ือสังคมในวงกว้ำง เพื่อสร้ำงควำมเข้ำใจ ควำมร่วมมือ และกำรมีส่วนร่วมในกำรพัฒนำกำรสื่อสำรสำธำรณะที่ดี ควรเป็นกำรสื่อสำรที่ถูกต้อง ชัดเจน รวดเร็ว และเหมำะสมกับกลุ่มเป้ำหมำย โดยสำมำรถใช้สื่อได้หลำกหลำย ทั้งกำรพูด กำรเขียน สื่อออนไลน์ และสื่อชุมชนหลักกำรส ำคัญของกำรสื่อสำรสำธำรณะ กำรสื่อสำรสำธำรณะที่มีประสิทธิภำพ ควรยึดหลักส ำคัญ ดังนี้1. ข้อมูลต้องถูกต้องและน่ำเชื่อถือ2. เนื้อหำต้องชัดเจน เข้ำใจง่ำย และไม่ซับซ้อน3. เลือกใช้ช่องทำงกำรสื่อสำรให้เหมำะสมกับกลุ่มเป้ำหมำย4. เปิดโอกำสให้เกิดกำรสื่อสำรสองทำงและรับฟังควำมคิดเห็น5. ใช้ภำษำที่เหมำะสม สุภำพ และสร้ำงสรรค์6. มีควำมต่อเนื่องและสม่ำเสมอในกำรสื่อสำรควำมส ำคัญของกำรสื่อสำรสำธำรณะต่อกำรพัฒนำชุมชน กำรสื่อสำรสำธำรณะมีบทบำทส ำคัญต่อกำรพัฒนำชุมชน เนื่องจำกช่วยให้ประชำชนได้รับข้อมูลที่ถูกต้อง เข้ำใจสถำนกำรณ์ และสำมำรถมีส่วนร่วมในกำรตัดสินใจหร ือแก้ไขปัญหำของชุมชนได้อย่ำงเหมำะสม นอกจำกนี้ กำรสื่อสำรที่ดี ยังช่วยสร้ำงควำมเชื่อมั่น ลดควำมขัดแย้ง และส่งเสร ิมควำมร่วมมือระหว่ำงหน่วยงำน ภำคประชำชน และภำคีเคร ือข่ำยข้อเสนอแนะ 1. พัฒนำทักษะกำรเป็นวิทยำกรกระบวนกำรให้แก่บุคลำกรในทุกระดับ2. ส่งเสร ิมกำรใช้กระบวนกำรมีส่วนร่วมในกำรด ำเนินงำนชุมชน3. พัฒนำระบบกำรสื่อสำรสำธำรณะให้เข้ำถึงประชำชนทุกกลุ่ม4. สนับสนุนกำรใช้สื่อดิจิทัลและสื่อชุมชนในกำรเผยแพร่ข้อมูล5. ส่งเสร ิมกำรรับฟังควำมคิดเห็นของประชำชนและภำคีเคร ือข่ำย
19 สรุป วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ เป็นเคร ื่องมือส ำคัญในกำรพัฒนำชุมชนและสังคม โดยวิทยำกรกระบวนกำรมีบทบำทในกำรอ ำนวยควำมสะดวกและสร้ำงกำรมีส่วนร่วม ส่วนกำรสื่อสำรสำธำรณะเป็นกลไกในกำรเผยแพร่ข้อมูลและสร้ำงควำมเข้ำใจร่วมกัน หำกทั้งสองส่วนท ำงำนควบคู่กันอย่ำงมีประสิทธิภำพ จะช่วยให้เกิดควำมร่วมมือ ควำมเข้มแข็ง และกำรพัฒนำอย่ำงยั่งยืน รำยวิชำ : สำธิตและฝึกปฏิบัติ แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ 5 กลุ่ม : โดย วิทยำกรฐำนเร ียนรู้ ฐำนเร ียนรู้ : ดินปลูก วิทยำกร : นำยเมธำสิทธ ิ์ สิรจินัทรช์นื่ นักทรพัยำกรบุคคลชำ นำญกำรพิเศษ ควำมหมำยของดินปลูก ดินปลูก คือ วัสดุที่ใช้เพำะปลูกต้นไม้ โดยเป็นดินผสมที่มีส่วนประกอบเหมำะสม ทั้งธำตุอำหำร น้ำ อำกำศ และอินทร ียวัตถุ เพื่อช่วยให้พืชเจร ิญเติบโตได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ สูตรดินปลูกพื้นฐำน (อัตรำส่วน 1 : 1 : 1 : 2) • ดินร่วน : 1 ส่วน (โครงสร้ำงหลัก) • ปุ๋ยหมัก / ปุ๋ยคอก : 1 ส่วน (เพิ่มธำตุอำหำร)• ขุยมะพร้ำว : 1 ส่วน (อุ้มน้ำ + อินทร ียวัตถุ) • แกลบดิบ : 2 ส่วน (ช่วยให้ดินโปร่ง) 5 ขั้นตอนกำรผสมดิน 1. เตร ียมวัสดุตำมอัตรำส่วน 2. คลุกเคล้ำให้เข้ำกัน 3. เติมน้ำหมักชีวภำพ (ถ้ำมี) 4. ทดสอบควำมชื้น (ไม่แห้งหร ือแฉะเกินไป) 5. พักดิน 7 – 15 วัน เคล็ดลับเพิ่มเติม • ใช้ได้ทันที แต่ “พักดิน” จะให้ผลดีกว่ำ • ฟื้นฟูดินเก่ำ โดยเติมปุ๋ยหมัก + ขุยมะพร้ำว
20 ฐำนเร ียนรู้ : กระถำงรักษ์โลก วิทยำกร : นำงสำวกรชนก ปัดเกษม นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร คุณสมบัติเด่น - เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม- ย่อยสลำยได้- อุ้มน้ำได้ดี- อำกำศถ่ำยเทดี- ลดขยะ- สะดวกต่อกำรใช้งำน- สำมำรถปลูกลงดินได้ทันที- ช่วยให้รำกพืชเจร ิญเติบโตได้ดีวัสดุอุปกรณ์ - ขุยมะพร้ำวแห้ง 300 กรัม- กำวแป้งเปียก 1,000 – 1,200 กรัม- แม่พิมพ์กระถำง 2 ขนำด (5 นิ้ว และ 3 นิ้ว)ขั้นตอนกำรท ำ 1. เตร ียมกำวและส่วนผสม : ผสมแป้งกับน้ำ ตั้งไฟ คนจนข้น แล้วผสมกับขุยมะพร้ำว2. ขึ้นรูปกระถำง : ใส่ส่วนผสมลงในแม่พิมพ์ กดให้แน่นและสม่ำเสมอ3. ถอดพิมพ์และเก็บขอบ : ใช้แม่พิมพ์ขนำดเล็กกด แล้วค่อยๆ ถอดออก4. ผึ่งลมให้แห้ง : ตำกไว้ประมำณ 2 – 3 วัน หลีกเลี่ยงแดดจัด
21ฐำนเร ียนรู้ : กำรเพำะต้นกล้ำ วิทยำกร : นำงสำวศิร ินุช ศิร ิสุร ิยะ นักทรัพยำกรบุคคลช ำนำญกำร กำรเพำะกล้ำ คือ กระบวนกำรเรม่ิต้นปลูกพืชผักจำกเมล็ด หรอืส่วนขยำยพันธุ์เพื่อให้งอกเป็นต้นอ่อน(ต้นกล้ำ) ที่แข็งแรงในสภำพแวดล้อมที่ควบคุมได้ ก่อนจะย้ำยไปปลูกในแปลงจร ิง โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ได้ผลผลิตที่สมบูรณ์ ลดควำมเสี่ยงจำกสภำพแวดล้อม และประหยัดเวลำและต้นทุนในระยะยำว แบ่งเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่1. เตร ียมพร้อมก่อนเพำะส่วนผสมดินเพำะ- ดินร่วน- ปุ๋ยหมัก- ขุยมะพร้ำว- แกลบดิบอุปกรณ์ที่จ ำเป็น- ถำดเพำะ- บัวรดน้ำฝอยละเอียด- ตำข่ำยพรำงแสง2. ขั้นตอนกำรเพำะเมล็ด- ใส่ดินประมำณ 2 ใน 3 ส่วน- หยอดเมล็ด 1 – 3 เมล็ดต่อหลุมแล้วกลบด้วยดินบำง ๆ- รดน้ำให้ชุ่มพอดี- น ำไปพักเก็บไว้ในที่ร่ม มีแสงร ำไร และอำกำศถ่ำยเทได้ดี3. กำรดูแลและย้ำยปลูกสัญญำณพร้อมย้ำย- เมื่อต้นกล้ำมีใบจร ิง 1 – 2 คู่ (อำยุประมำณ 7 – 21 วัน)เทคนิคกำรย้ำย- จับใบเลี้ยงเบำ ๆ ป้องกันรำกขำดกำรดูแลหลังกำรย้ำย- พลำงแสงให้ต้นกล้ำใน 1 – 2 สัปดำห์แรกเพื่อช่วยปรับตัว
22ฐำนเร ียนรู้ : กำรท ำปุ๋ยแห้ง วิทยำกร : นำงสำวกำญจนำ เชิดสูงเนิน นักทรัพยำกรบุคคลช ำนำญกำร โครงสร้ำงดินดี> ในดิน 1 ส่วน : ต้องมีธำตุอำหำรส ำหรับพืชประมำณ 45 % มีน้ำในดินประมำณ 25 % มีอำกำศในดินประมำณ 25 % มีอินทร ียวัตถุในดินประมำณ 5 %หลักกสิกรรมธรรมชำติ กำรจัดกำรดิน > มีกำรห่มดิน ให้ปุ๋ยแห้งชำม น้ำชำม กำรจัดกำรน้ำ > ขุดบ่อ สระ หนองเพื่อกักเก็บน้ำ ขุดร่องน้ำและท ำฝำยชะลอน้ำ กำรจัดกำรศัตรูพืชจ ำพวกแมลง > ปลูกไม้ดอกรอบ ๆ แปลงหรอืกำรเปลี่ยนกลิ่นโดยใชส้มุนไพร หรอืน้ำส้ม ควันไม้ กำรจัดกำรโรคพืช > .ใช้น้ำหมักสมุนไพร 7 รส วัสดุกำรท ำปุ๋ยหมักแห้ง ๑. มูลสัตว์ จ ำนวน 1 ถุงปุ๋ย๒. แกลบดิบ จ ำนวน 1 ถุงปุ๋ย ๓. เศษใบไม้ กำกถั่ว กำกมันส ำปะหลัง กำก อ้อย (อะไรก็ได้ที่มีและไม่ต้องซื้อ หร ือซื้อรำคำถูก) จ ำนวน 1 ถุงปุ๋ย๔. ร ำละเอียด จ ำนวน 2 กิโลกรัม ๕. หัวเชื้อจุลินทร ีย์ จ ำนวน 1 ลิตร ผสมกับน้ำเปล่ำ 10 ลิตรขั้นตอนวิธีกำรท ำ 1. น ำส่วนผสมทั้งหมดมำคลุกเคล้ำให้เข้ำกัน2. เกลี่ยกองปุ๋ยที่ผสมเข้ำกันแล้วออกบำง ๆ รดด้วยน้ำหมักชีวภำพที่ผสมน้ำเปล่ำไว้แล้วให้ทั่วกองปุ๋ยให้ชุ่มหมำดมีควำมชื้นประมำณ 30 – 35 % 3. คลุกเค้ำให้เข้ำกันอีกครั้งวิธีกำรเก็บและน ำไปใช้ 1. ใส่ถุงกระสอบกองทิ้งไว้เว้นชอ่งว่ำงเพื่อระบำยอำกำศบำงส่วนระหว่ำงกอง(ถุง)2. กองไว้ในที่รม่ ใชก้ระสอบหรอืพลำสติกคลุมกองปุ๋ยทิ้งไว้กลับกองปุ๋ยทุก 5 – 7 วัน ทิ้งไว้ประมำณ 3 – 4 เดือน น ำไปใช้ได้ หร ือ จับดู รู้สึกเย็นสำมำรถน ำไปใช้ได้ ถ้ำยังร้อน หร ือ อุ่นๆ อยู่อย่ำน ำไปใช้
23 ฐำนเร ียนรู้ : กำรท ำน้ำยำเอนกประสงค์ วิทยำกร : นำงสำวเมธยำ ขะจวง นักทรัพยำกรบุคคล วัสดุ/อุปกรณ์ 1. น้ำหมักมะกรูดประมำณ 10 ลิตร (กรองแล้ว)2. น้ำด่ำง ประมำณ 10 ลิตร (กรองแล้ว)3. N 70 จ ำนวน 1 กิโลกรัม4. ผงข้นหร ือเกลือละเอียด จ ำนวน 1 กิโลกรัม5. ไม้กวนน้ำยำ6. ถังก้นเร ียบพร้อมฝำปิด ขนำด 20 – 40 ลิตร หร ือใหญ่กว่ำนั้นก็ได้ขั้นตอนกำรท ำน้ำยำเอนกประสงค์ ฯ 1. เท N 70 1 กิโลกรัม ลงไปในถัง แล้วกวนให้เนื้อแตกฟู (กวนให้เนื้อมีสีขำวขุ่นและมีควำมฟู)2. เทผงข้นลงไป 1 กิโลกรัม แล้วกวนให้เป็นเนื้อเดียวกัน3. เมื่อส่วนผสมเรม่ิเข้ำกันแล้วและมีเรม่ิมีควำมฝืดให้เติมน้ำหมักลงไปก่อน 1 ขัน (เวลำเติมน้ำหมักให้ค่อย ๆ ร ินลง ข้ำงถังจะท ำให้เวลำที่กวนน้ำยำปร ิมำณฟองจะมีน้อย)4. เมื่อกวนไปสักพัก เติมน้ำด่ำงลงไปอีก 1 ขัน (ค่อย ๆ ร ินข้ำงถังเช่นกัน)5. กวนน้ำยำต่อไปเรอ่ืย ๆ เรม่ิมีควำมหนีดให้เติมน้ำหมักลงไปอีก 1 ขัน สลับกับน้ำด่ำงไปมำจนหมด6. กวนน้ำยำต่อไปเร ื่อย ๆ ควรกวนด้วยแรงที่สม่ำเสมอและไปในทิศทำงเดียวกัน เพื่อให้น้ำยำมีควำมหนืดและปร ิมำณฟองขณะที่กวนน้ำยำมีน้อย7. เมื่อกวนไปซักพักหำกต้องกำรเช็คดูว่ำน้ำยำมีควำมเหนียวตำมที่ต้องกำรหร ือไม่ ให้ยกไม้พำยดูว่ำน้ำยำไหลจำกไม้พำยลักษณะเป็นเส้นแล้วหร ือยัง ถ้ำเป็นเส้นและมีควำมหนืดถือว่ำเป็นอันใช้ได้8. ปิดฝำทิ้งไว้1 คืน เพื่อให้ฟองยุบตัวลง วันรุง่ขึ้นจงึจะสำมำรถน ำมำใชไ้ด้** หมำยเหตุ.. 1.ถังควรเป็นถังก้นเร ียบ เพรำะหำกใช้ถังที่ก้นนูนขึ้นมำ เวลำกวนส่วนผสมจะไม่ทั่วถึงและไม่เป็นเนื้อเดียวกัน 2.หำกว่ำเมื่อกวนน้ำยำแล้วไม่หนืดเสียทีสำมำรถเติมผงข้นเพิ่มเข้ำไปได้ โดยค่อยๆเติมในปร ิมำณที่น้อย แล้วค่อย ๆ กวนต่อไปจนน้ำยำมีควำมหนืดเป็นที่พอใจ (ต้องกวนจนผงข้นละลำยเข้ำกับน้ำยำด้วย)3.ไม้พำยกวนน้ำยำต้องมีขนำดที่พอเหมำะกับถังกวน ไม่เล็กหร ือใหญ่เกินไปกับขนำดถัง4.น้ำยำอเนกประสงค์ฯ นี้นอกจำกจะปลอดสำรเคมียังดีต่อดินเพรำะจะเข้ำไปช่วยบ ำรุงดินและเพิ่มอำหำรให้ดิน สำมำรถน้ำไปซักผ้ำ ล้ำงจำน ล้ำงรถ หรอืล้ำงห้องน้ำได้อีกทั้งหำกยังช่วยลดกลิ่นในห้องน้ำได้เป็นอย่ำงดี
24 รำยวิชำ : กำรใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อกำรพัฒนำชุมชน : โดย นำยเจษฎำ รักษำภักดี นักประชำสัมพันธ์ กำรประยุกต์ใช้ AI เพื่อกำรพัฒนำชุมชน กำรถ่ำยทอดแนวทำงกำรประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญำประดิษฐ์ (AI) ส ำหรับกำรพัฒนำชุมชน โดยมุ่งเน้นกำรสร้ำงอัตลักษณ์ชุมชน กำรประชำสัมพันธ์ และกำรผลิตสื่อสร้ำงสรรค์ในรูปแบบต่ำง ๆ เพื่อยกระดับภำพลักษณ์ของต ำบลและชุมชนให้มีควำมทันสมัย น่ำสนใจ และเข้ำถึงประชำชนได้มำกยิ่งขึ้นเนื้อหำส ำคัญเรม่ิต้นจำกกำรใช้AI ในกำรสร้ำง “มำสคอต” หร ือ “ตัวแทนที่มีชีวิตของต ำบล” ซึ่งเป็นกำรน ำจุดเด่น อัตลักษณ์ และของดีในพื้นที่มำผสมผสำนเป็นตัวละครที่สะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชน เพื่อให้คนในพื้นที่เกิดควำมภำคภูมิใจ และช่วยให้บุคคลภำยนอกสำมำรถจดจ ำชุมชนได้ง่ำยขึ้น โดยมำสคอตถือเป็นเคร ื่องมือด้ำนกำรสื่อสำรและประชำสัมพันธ์ที่มีประสิทธิภำพมำกกว่ำกำรประกำศข้อมูลในรูปแบบทำงกำรทั่วไป องค์ประกอบส ำคัญของกำรสร้ำงมำสคอต ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก ได้แก่1. รูปลักษณ์ภำยนอกที่โดดเด่นและมีเอกลักษณ์ 2. บุคลิกและลักษณะนิสัย เช่น ควำมสนุกสนำน ควำมสุภำพ หร ือควำมขยัน 3. เร ื่องรำวหร ือที่มำที่เชื่อมโยงกับประวัติศำสตร์ วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของชุมชน ซึ่งจะช่วยให้ มำสคอตมีควำมน่ำสนใจและมีควำมหมำยมำกยิ่งขึ้นพร้อมทั้งได้ยกตัวอย่ำงมำสคอตประจ ำจังหวัดต่ำง ๆ เช่น แพรงำมและภูพำนของจังหวัดกำฬสินธุ์ น้องไดโน่ของจังหวัดขอนแก่น แมวดำวของจังหวัดมุกดำหำร โกมุของจังหวัดร้อยเอ็ด น้องลุ่มภูของจังหวัดหนองบัวล ำภู และคุณทองโบรำณของจังหวัดอุดรธำนี ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่ำกำรสร้ำงมำสคอตสำมำรถน ำทุนทำงวัฒนธรรมและจุดเด่นของพื้นที่มำใช้ในกำรสร้ำงกำรรับรู้และส่งเสร ิมกำรท่องเที่ยวได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ ในส่วนของกำรสร้ำงภำพด้วย AI หร ือ AI Generative Art รำยงำนได้อธิบำยถึงกำรแปลง “ค ำสั่ง” หร ือ Prompt ให้กลำยเป็น “ภำพ” โดยองค์ประกอบส ำคัญของกำรเขียน Prompt ประกอบด้วย รูปแบบตัวละคร รำยละเอียดของลักษณะภำยนอก อำรมณ์และบุคลิก ท่ำทำง ฉำก สภำพแวดล้อม แสง สี บรรยำกำศ และมุมมองของภำพ ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นปัจจัยส ำคัญที่ท ำให้ AI สำมำรถสร้ำงภำพได้ตรงตำมควำมต้องกำร รำยงำนได้เสนอรูปแบบสไตล์ตัวละคร AI ที่สำมำรถน ำไปประยุกต์ใช้ได้หลำกหลำย เช่น สไตล์ภำพวำดสีน้ำ สไตล์อะนิเมะญี่ปุ่น สไตล์พิกซำร์ สไตล์จิบิแบบสมจร ิง สไตล์แอคชันฟิกเกอร์ สไตล์ดิสนีย์คลำสสิก สไตล์เลโก้สไตล์หุ่นกระบอก และสไตล์เคลย์เมชัน เพื่อให้เหมำะสมกับวัตถุประสงค์และกลุ่มเป้ำหมำยของ กำรประชำสัมพันธ์ในแต่ละพื้นที่ นอกจำกนี้ ยังมีกำรยกตัวอย่ำงกำรสร้ำงตัวละครต้นแบบ เช่น “น้องโชคดี” ซึ่งเป็นมำสคอตที่รวบรวมจุดเด่นของกลุ่มจังหวัดนครชัยบุร ินทร์ โดยน ำผ้ำไหมมัดหมี่ กลองยำว ดอกกระเจียว และปรำสำทหิน มำผสมผสำนเป็นเอกลักษณ์ของตัวละคร เพื่อสื่อถึงควำมมั่งคั่ง มิตรภำพ และควำมโดดเด่นของภูมิภำค อีกประเด็นส ำคัญ คือ กำรเขียน Prompt อย่ำงเป็นระบบ โดยเรม่ิจำกกำรวเิครำะห์DNA ของต ำบลหร ือชุมชน เพื่อค้นหำจุดเด่น อัตลักษณ์ และทุนทำงวัฒนธรรม จำกนั้นจึงก ำหนดบทบำทและลักษณะของมำสคอต ก่อนจะพัฒนำไปสู่กำรสร้ำงภำพด้วย AI ซึ่งสูตรส ำคัญของกำรเขียน Prompt ประกอบด้วย ตัวละคร เคร ื่องแต่งกำยหร ือสัญลักษณ์ชุมชน ท่ำทำงและอำรมณ์ บรรยำกำศพื้นหลัง สไตล์ศิลปะ และลักษณะแสงเงำในภำพ
25ในตอนท้ำย ยังกล่ำวถึงกำรใช้ AI ในกำรสร้ำงสื่อวิดีโอและกำร์ตูนเคลื่อนไหว (Motion Comic with AI) โดยสำมำรถเปลี่ยนข้อควำมหร ือภำพให้กลำยเป็นวิดีโอได้ ทั้งนี้ กำรสร้ำงวิดีโอจ ำเป็นต้องก ำหนดองค์ประกอบส ำคัญ เช่น ตัวละครหลัก วัตถุหรอืสิ่งมีชีวติ ในวดิ ีโอ ฉำกและสภำพแวดล้อม รูปแบบของวดิ ีโอ และกำรเคลื่อนไหวของกล้อง เช่น กำรซูม กำรแพน หร ือกำรติดตำมตัวละคร เพื่อให้ได้ผลงำนที่มีควำมสมจร ิงและน่ำสนใจมำกขึ้น สรุป กำรประยุกต์ใช้ AI เพื่อกำรพัฒนำชุมชนเป็นแนวทำงที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภำพในกำรสร้ำงสื่อประชำสัมพันธ์ กำรสร้ำงอัตลักษณ์ และกำรสื่อสำรเร ื่องรำวของชุมชนให้มีควำมโดดเด่น ทันสมัย และเข้ำถึงประชำชนได้มำกขึ้น ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อกำรพัฒนำชุมชนในด้ำนเศรษฐกิจ สังคม และกำรท่องเที่ยวในอนำคต รำยวิชำ : กำรวิเครำะห์และกำรวำงแผนชุมชน : โดย นำงสำวกรชนก ปัดเกษม นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร กำรวิเครำะห์และวำงแผนชุมชน อธิบำยแนวคิด หลักกำร และกระบวนกำรวิเครำะห์และวำงแผนชุมชน โดยมุ่งเน้นให้ชุมชนสำมำรถก ำหนดทิศทำงกำรพัฒนำได้อย่ำงเป็นระบบ สอดคล้องกับปัญหำ ศักยภำพ และควำมต้องกำรของประชำชนในพื้นที่ ทั้งนี้ กำรวำงแผนชุมชนถือเป็นเคร ื่องมือส ำคัญในกำรพัฒนำคุณภำพชีวิตของประชำชนและสร้ำงควำมเข้มแข็งให้แก่ชุมชนอย่ำงยั่งยืน กำรวำงแผนชุมชนเรม่ิต้นจำกกำรตั้งค ำถำมส ำคัญ ได้แก่ ปัจจุบันชุมชนอยู่ในจุดใด ต้องกำรไปสู่จุดใดจะไปถึงจุดหมำยนั้นได้อย่ำงไร และจ ำเป็นต้องด ำเนินกำรอะไรบ้ำง ซึ่งค ำถำมเหล่ำนี้ช่วยให้ชุมชนสำมำรถก ำหนดเป้ำหมำยและแนวทำงกำรพัฒนำได้อย่ำงชัดเจน รูปแบบกำรพัฒนำโครงกำรด้วยหลัก 6W2H ซึ่งเป็นเคร ื่องมือส ำคัญในกำรวิเครำะห์และจัดท ำแผนงำน ประกอบด้วย- Why : เหตุผลและควำมจ ำเป็นของโครงกำร - What : วัตถุประสงค์และเป้ำหมำย - When : ระยะเวลำในกำรด ำเนินงำน - Where : สถำนที่ด ำเนินงำน - Who : ผู้รับผิดชอบ - Whom : กลุ่มเป้ำหมำย - How : วิธีกำรด ำเนินงำน - How Much : งบประมำณที่ใช้ หลักกำรดังกล่ำวช่วยให้กำรจัดท ำโครงกำรมีควำมครบถ้วน รอบคอบ และสำมำรถน ำไปปฏิบัติได้จร ิง
26ควำมแตกต่ำงระหว่ำง “ผลผลิต” (Output) และ “ผลลัพธ์” (Outcome) โดยผลผลิต หมำยถึง สิ่งที่เกิดขึ้นทันทีจำกกำรด ำเนินกิจกรรม เช่น จ ำนวนผู้เข้ำรว่มกิจกรรม จ ำนวนโครงกำร หรอืจ ำนวนผลผลิต ที่เกิดขึ้น ส่วนผลลัพธ์หมำยถึง กำรเปลี่ยนแปลงหรอืประโยชน์ที่เกิดขึ้นในระยะยำว เชน่รำยได้ที่เพิ่มขึ้น คุณภำพชีวติที่ดีขึ้น หรอืกำรเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชำชน ซึ่งเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงควำมส ำเร็จที่แท้จรงิของ กำรพัฒนำ กำรวิเครำะห์สถำนกำรณ์ชุมชน ได้มีกำรยกตัวอย่ำงกรณีศึกษำของ “หมู่บ้ำนดอนเขียวขจี” ซึ่งมีจุดแข็ง คือ ชำวบ้ำนมีทักษะด้ำนกำรปลูกผัก มีควำมสำมัคคี และมีพื้นที่สำธำรณะส ำหรับด ำเนินกิจกรรมร่วมกัน ขณะเดียวกันก็มีปัญหำที่ส ำคัญ ได้แก่ กำรปลูกพืชชนิดเดียวกันจ ำนวนมำกจนเกิดสินค้ำล้นตลำด กำรถูกพ่อค้ำคนกลำงกดรำคำ และกำรแข่งขันจำกสินค้ำภำยนอกชุมชน อย่ำงไรก็ตำม ชุมชนยังมีโอกำสจำกกระแสควำมต้องกำรบรโิภคผักปลอดสำรที่เพิ่มขึ้นในปัจจุบันจำกกำรวิเครำะห์ดังกล่ำว จึงได้มีกำรเสนอ “โครงกำรตลำดนัดปลอดภัย @ 0 กิโลเมตร” เพื่อแก้ไขปัญหำผลผลิตล้นตลำดและลดกำรพึ่งพำพ่อค้ำคนกลำง โดยก ำหนดให้มีตลำดนัดชุมชนสัปดำห์ละ 1 ครั้ง ส่งเสรมิกำรปลูกผักปลอดสำรเคมีและเพิ่มรำยได้ให้แก่ครวัเรอืนในหมู่บ้ำน กลุ่มเป้ำหมำยคือครวัเรอืนที่มีผลผลิตทำงกำรเกษตร ส่วนผู้รับผิดชอบหลัก คือ คณะกรรมกำรฝ่ำยเศรษฐกิจชุมชน ใช้งบประมำณเบื้องต้น 5,000 บำท และด ำเนินกิจกรรมที่ลำนใต้ต้นจำมจุร ีหน้ำวัดประจ ำหมู่บ้ำนทุกวันอำทิตย์ เวลำ 15.00 – 18.00 น. โครงกำรดังกล่ำวมีขั้นตอนส ำคัญ ได้แก่ กำรประชุมร่วมกันของชุมชนเพื่อก ำหนดกติกำ กำรเตร ียมพื้นที่ขำยสินค้ำ กำรประชำสัมพันธ์ผ่ำนกลุ่มสื่อสำรออนไลน์ กำรจัดท ำระบบบันทึกรำยได้ของครัวเร ือน และกำรประเมินผลหลังด ำเนินโครงกำร ทั้งนี้ คำดว่ำจะท ำให้เกิดตลำดชุมชนอย่ำงน้อย 1 แห่ง มีครัวเร ือนเข้ำร่วมขำยสินค้ำ 30 – 40 ครัวเร ือนต่อสัปดำห์ และมีรำยได้หมุนเวียนไม่น้อยกว่ำ 5,000 บำทต่อสัปดำห์ น ำเสนอแนวทำงกำรเชื่อมโยงแผนพัฒนำชุมชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับหมู่บ้ำน ต ำบล อ ำเภอ และจังหวัด เพื่อให้เกิดกำรบูรณำกำรและประสำนแผนพัฒนำในทิศทำงเดียวกัน โดยใช้แนวคิด “One Plan” และ “Bottom Up” ที่เน้นให้ชุมชนมีส่วนร่วมในกำรเสนอปัญหำและควำมต้องกำรจำกระดับฐำนรำก ก่อนส่งต่อไปยังหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันสู่แผนพัฒนำในระดับที่สูงขึ้น ส ำหรับขั้นตอนกำรจัดท ำแผนพัฒนำต ำบล ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่1. กำรวิเครำะห์ปัญหำและศักยภำพของชุมชน 2. กำรจัดท ำแผนพัฒนำต ำบล 3. กำรเชื่อมโยงและประสำนแผน 4. กำรประเมินผล กระบวนกำรดังกล่ำวจะช่วยให้แผนพัฒนำมีควำมเหมำะสมกับบร ิบทของพื้นที่ สำมำรถแก้ไขปัญหำ ได้ตรงจุด และน ำไปสู่กำรพัฒนำที่ตอบสนองต่อควำมต้องกำรของประชำชนได้อย่ำงแท้จร ิง สรุป กำรวิเครำะห์และวำงแผนชุมชนเป็นกระบวนกำรส ำคัญที่ช่วยให้ชุมชนสำมำรถมองเห็นปัญหำ โอกำส และแนวทำงกำรพัฒนำได้อย่ำงชัดเจน อีกทั้งยังเป็นกลไกที่ช่วยส่งเสร ิมกำรมีส่วนร่วมของประชำชน สร้ำงควำมเข้มแข็งทำงเศรษฐกิจและสังคม และน ำไปสู่กำรพัฒนำคุณภำพชีวิตของประชำชนอย่ำงยั่งยืน
27รำยวิชำ : ฝึกปฏิบัติ กำรจัดท ำและบร ิหำรงำนโครงกำรพัฒนำชุมชน และกำรน ำเสนองำน : แบ่งกลุ่มฝึกปฏิบัติ 5 กลุ่ม โดย ทีม ศพช.นครรำชสีมำ โครงกำรฯ จำกกำรฝึกอบรม รุ่นที่ 1 ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ จังหวัด อ ำเภอ ต ำบล ชื่อโครงกำร 1 มหำสำรคำม ชื่นชม หนองกุง กำรสร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำรต ำบลหนองกุง2 มหำสำรคำม กันทรวิชัย เขวำใหญ่ ตลำดสุขใจ เขวำใหญ่สุขจร ิง3 มหำสำรคำม โกสุมพิสัย เขวำไร่ ส่งเสร ิมกำรท ำปุ๋ยหมักชีวภำพใช้ในกำรเกษตร สู่กำรท ำเกษตรอินทร ีย์4 มหำสำรคำม พยัคภูมิพิสัย เม็กด ำ ตลำำดลำนวิถีชุมชน แหล่งเร ียนรู้ สวนสมุนไพร @ พระธำตุอินทร์แปลง5 นครรำชสีมำ เมืองยำง โนนอุดม ตลำดนัดชุมชนคนโนนอุดม (วันอำทิตย์)6 นครรำชสีมำ แก้งสนำมนำง สีสุก โครงกำรขยำยผลกำรด ำเนินงำนคัดแยกขยะหมู่บ้ำน7 นครรำชสีมำ บัวลำย บัวลำย กองทุนศรัทธำ พัฒนำบัวลำย8 นครรำชสีมำ เทพำรักษ์ วังยำยทอง ตลำดนัดชุมชน \"ก้ำวแลก\"9 นครรำชสีมำ เฉลิมพระเกียรติพระพุทธ สนับสนุนกำรพัฒนำศูนย์เร ียนรู้ปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบในกำรขับเคลื่อนกิจกรรมต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง10 นครรำชสีมำ โชคชัย ท่ำอ่ำง ศูนย์ผักร่วมใจ แบ่งปันสุขให้ชุมชนอย่ำงยั่งยืน11 นครรำชสีมำ จักรำช ศร ีละกอ ปลูกผักไฮโดรโปนิกส์ สร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำร12 นครรำชสีมำ หนองบุญมำก สำรภี ท ำปุ๋ยหมักคืนชีพสู่ดินทอง13 ชัยภูมิ คอนสำร ดงบัง บ้ำนเร ือนน่ำอยู่ : ชุมชนน่ำอำศัย14 ชัยภูมิ เกษตรสมบูรณ์ สระโพนทอง เศรษฐกิจฐำนรำกมั่นคงชุมชนยั่งยืนภำยใต้ 12+115 ชัยภูมิ บ ำเหน็จณรงค์ เกำะมะนำว น้ำดื่มสะอำด ปลอดภัย ใกล้บ้ำน ยกระดับบำดำลสู่น้ำดื่มคุณภำพระบบ RP ฆ่ำเชื้อด้วย UV16 ชัยภูมิ เนินสง่ำ กะฮำด กะฮำดโมเดล เกษตรอินทร ีย์สร้ำงชุมชนยั่งยืน17 บุร ีรัมย์ นำโพธิ์บ้ำนดู่ ตลำดชุมชนคนล ำพังพู18 บุร ีรัมย์ พุทไธสง บ้ำนจำน ดีต่อจำน (Dee - Tor-Jan) ตลำดนัดชุมชน @ คนบ้ำนจำน19 บุร ีรัมย์ แคนดง ดงพลอง พัฒนำแหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ทะเลน้อย เซรำะกรำว20 บุร ีรัมย์ นำงรอง หนองโสน สร้ำงอำคำรศูนย์เร ียนรู้ปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียง21 บุร ีรัมย์ หนองกี่ ดอนอะรำง ชุมชนร่วมใจ คัดแยกขยะ22 สุร ินทร์ รัตนบุร ี น้ำเขียว บ้ำนนี้มีกล้วย พลิกฟื้นคุณค่ำจำกรำกฐำนสู่ควำมยั่งยืน23 สุร ินทร์ โนนนำรำยณ์ โนน สมุนไพรแม่ใหญ่โนนนำรำยณ์24 สุร ินทร์ ชุมพลบุร ี เมืองบัว เกษตรทำงเลือกใหม่ สู่ทำงรอดคนเมืองบัว25 สุร ินทร์ จอมพระ กระหำด ยกระดับผ้ำไหมกระหำด S.I.L.K.
28 โครงกำรฯ จำกกำรฝึกอบรม รุ่นที่ 2 ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ จังหวัด อ ำเภอ ต ำบล ชื่อโครงกำร 1 สุร ินทร์ ส ำโรงทำบ กระออม ปลูกพืช ปลูกผัก ปลูกรักต ำบลกระออม2 ชัยภูมิ บ้ำนแท่น สระพัง ขยะ 0 บำท3 นครรำชสีมำ เสิงสำง กุดโบสถ์ ประดิษฐ์ดอกไม้จันทน์ สร้ำงอำชีพ เสร ิมชุมชนต ำบลกุดโบสถ์4 มหำสำรคำม เมืองมหำสำรคำมเขวำ ต ำบลนี้มีรัก ปลูกผักแบ่งปัน5 บุร ีรัมย์ บ้ำนใหม่ไชยพจน์ทองหลำง ตลำดปลอดสำรพิษชีวิตปลอดภัยตลำดทองหลำวพัฒนำ6 สุร ินทร์ เมืองสุร ินทร์ เทนมีย์ โครงกำร “ไหม 360 องศำ จำกหม่อนและเส้นใยสู่ผลิตภัณฑ์ไหมและตลำดต ำบลเทนมีย์ “ กิจกรรม : ขยำยผลพื้นที่ ปลูกหม่อน เส้นทำงสำยไหม สู่เศรษฐกิจชุมชนสร้ำงสรรค์7 มหำสำรคำม ยำงสีสุรำช ดงเมือง ผักสดใส ไร้สำรพิษ8 นครรำชสีมำ บ้ำนเหลื่อม วังโพธิ์ธนำคำรขยะ9 นครรำชสีมำ ครบุร ี อรพิมพ์ ปลูกผักแบ่งปัน ผักหวำนดี ครบุร ีล้ำ น้อมน ำเศรษฐกิจพอเพียง10 สุร ินทร์ เขวำสินร ินทร์ บ้ำนแร่ กล้วยสวนบ้ำนเรำ เกษตรพอเพียง11 ชัยภูมิ ภูเขียว โอโล สำนศิลป์สร้ำงอำชีพ12 นครรำชสีมำ วังน้ำเขียว วังหมี โอโซนวังหมี ถนนสวยผักดี วิถีพอเพียง13 บุร ีรัมย์ สตึก ทุ่งวัง ตลำดนัดชุมชนคนทุ่งวัง สร้ำงรำยได้ เสร ิมรำกฐำนชุมชนเข้มแข็ง14 มหำสำรคำม เชียงยืน นำทอง ศูนย์ส่งเสร ิมเมล็ดพันธุ์และต้นกล้ำพืชผักเศรษฐกิจ15 ชัยภูมิ แก้งคร้อ หนองไผ่ ขยะมีค่ำสร้ำงอนำคตสีเขียว (Green Value Project)16 สุร ินทร์ ศีขรภูมิ ผักไหม ครัวชุมชนต ำบลผักไหม17 บุร ีรัมย์ กระสัง สองชั้น ธนำคำรขยะในชุมชน18 นครรำชสีมำ ประทำย ตลำดไทร ตลำดชุมชนต ำบลไทร คนไทยยิ้มได้19 ชัยภูมิ จัตุรัส บ้ำนกอก ย้อนรอยสะพำนไม้ สำนสำยใยทุ่งบัวแดง ต ำบลบ้ำนกอก20 สุร ินทร์ ศร ีณรงค์ ตรวจ ชุมชนปลูกผัก ปันรักให้กัน โครงกำรปลูกผักสร้ำงสุข พลิกชุมชนต ำบลตรวจด้วยสวนผักอินทร ีย์21 นครรำชสีมำ บัวใหญ่ หนองบัวสะอำดหนองบัวสะอำดมีรัก ปลูกผักแบ่งปัน22 บุร ีรัมย์ ช ำนิ ช ำนิ ครัวของชุมชน สู่รำยได้ที่ยั่งยืน23 นครรำชสีมำ ล ำทะเมนชัย ช่องแมว ส่งเสร ิมภูมิปัญญำและพัฒนำศูนย์เร ียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต ำบลช่องแมว24 บุร ีรัมย์ หนองหงส์ เสำเดียว โครงกำรขี้เหล็กเงินล้ำน25 นครรำชสีมำ ปักธงชัย ตูม โครงกำรกระถำงออร์แกนิคโครงกำรฯ จำก รุ่นที่ 3 ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ จังหวัด อ ำเภอ ต ำบล ชื่อโครงกำร 1 นครรำชสีมำ ขำมทะเลสอ โป่งแดง ปลูกผักในบ้ำน ปลูกรักลงแปลง ต ำบลโป่งแดง อ ำเภอขำมทะเลสอ
29โครงกำรฯ จำกกำรฝึกอบรม รุ่นที่ 3 ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ จังหวัด อ ำเภอ ต ำบล ชื่อโครงกำร 1 นครรำชสีมำ ขำมทะเลสอ โป่งแดง ปลูกผักในบ้ำน ปลูกรักลงแปลง ต ำบลโป่งแดง อ ำเภอขำมทะเลสอ2 สุร ินทร์ ล ำดวน ตระเบียงเตีย ทำงนี้มีผล ผู้คนรักกัน3 บุร ีรัมย์ ล ำปลำยมำศ หินโคน ยกระดับผ้ำขำวม้ำหินโคนรักษ์โลก4 นครรำชสีมำ สีดำ โนนประดู่ ต ำบลสะอำด บร ิหำรจัดกำรขยะชุมชน5 ชัยภูมิ คอนสวรรค์ คอนสวรรค์ นครกำหลงรักผัก6 มหำสำรคำม นำเชือก สันป่ำตอง ผลิตและบร ิโภคอำหำรปลอดภัยยกระดับรำยได้ครัวเร ือนตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง7 นครรำชสีมำ โนนสูง โตนด ถนนสวย ถนนสะอำด ขับเคลื่อนรอยยิ้ม สรำ้งควำมเจรญิตำ บลโตนดขับเคลื่อนกิจกรรมต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง8 สุร ินทร์ สนม โพนโก ร ิมฝั่ งบัวแดงฮักแพงเศรษฐกิจพอเพียง9 นครรำชสีมำ ปำกช่อง หนองน้ำแดง เสร ิมสร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำรในชีวิตคนต ำบลหนองน้ำแดง10 ชัยภูมิ เมืองชัยภูมิ กุดตุ้ม ป่ำช้ำมั้งมี11 บุร ีรัมย์ ประโคนชัย โคกม้ำ ร่วมใจ คืนควำมสดใส ให้สำยน้ำ12 มหำสำรคำม นำดูน หัวดง ส่งเสร ิมกำรปลูกผักสวนครัว สร้ำงควำมมั่นคงทำงด้ำนอำหำร13 ชัยภูมิ หนองบัวแดง ถ้ำวัวแดง ตลำดนัด ถ้ำยำทิพย์14 สุร ินทร์ สังขะ พระแก้ว ส่งเสร ิมอำชีพในชุมชนต ำบลพระแก้วอย่ำงยั่งยืน15 นครรำชสีมำ ห้วยแถลง ห้วยแคน สร้ำงเคร ือข่ำยผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง16 บุร ีรัมย์ บ้ำนด่ำน ปรำสำท ผักใสใบเขียว@ปรำสำท17 สุร ินทร์ ท่ำตูม บัวโคก กำรบรหิำรจดักำรขยะมูลฝอยและสิ่งแวดล้อม18 บุร ีรัมย์ ห้วยรำช บ้ำนตะโก ปลูกผักออร์แกนิก พลิกชีวิตชุมชน19 บุร ีรัมย์ โนนสุวรรณ โนนสุวรรณ สร้ำงสุขผู้สูงวัยโครงกำรเลี้ยงไก่พันธ์ไข่ สร้ำงอำชีพสร้ำงรำยได้20 มหำสำรคำม กุดรัง เลิงแฝก เลี้ยงไหมให้ยิ้ม คนอิ่มทั้งชุมชน21 บุร ีรัมย์ คูเมือง หินเหล็กไฟ ขยะแลกบุญ22 นครรำชสีมำ เมืองนครรำชสีมำ บ้ำนใหม่ ปลูกผักสวนครัว รั้วแบ่งปัน สร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำรในชุมชน23 บุร ีรัมย์ ละหำนทรำย ละหำนทรำย ยกระดับสินค้ำชุมชนละหำนทรำยสู่รำยได้ที่ยั่งยืน24 ชัยภูมิ ภักดีชุมพล วังทอง ศร ีภักดีสร้ำงเศรษฐกิจชุมชน (มะขำมพันธุ์ศร ีภักดี)25 นครรำชสีมำ ชุมพวง สำหร่ำย สำหร่ำยสร้ำงสรรค์ปั้ นปุ๋ยอินทร ีย์อัดเม็ด26 นครรำชสีมำ ด่ำนขุนทด โนนเมืองพัฒนำครัวชุมชนสู่ศูนย์แบ่งปันอำหำรให้แก่คนในชุมชน อย่ำงยั่งยืน
30 โครงกำรฯ จำกกำรฝึกอบรม รุ่นที่ 4 ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ จังหวัด อ ำเภอ ต ำบล ชื่อโครงกำร 1 นครรำชสีมำ คง โนนเต็ง โนนเต็งร่วมใจปลูกผักสวนครัว สร้ำงควำมมั่นคงทำงด้ำนอำหำรตำมวิถีพอเพียงอย่ำงยั่งยืน2 สุร ินทร์ พนมดงรัก โคกกลำง โครงกำรตลำดนัดของดีต ำบลโคกกลำง3 ชัยภูมิ แก้งคร้อ โคกสูง ขยะออมบุญ : เปลี่ยนเป็นกองบุญสร้ำงชุมชนน่ำอยู่4 บุร ีรัมย์ เมืองบุร ีรัมย์ กระสัง ต ำบลสะอำด5 มหำสำรคำม แกด ำ โนนภิบำล โนนภิบำลบ้ำนสวย ผักปลอดภัย ใส่ใจสุขภำพ6 นครรำชสีมำ สีคิ้ว หนองหญ้ำขำวต ำบลหนองหญ้ำขำว พลิกป่ำร้ำง สร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำร7 นครรำชสีมำ พระทองค ำ ทัพรั้ง ปุ๋ยหมักอินทร ีย์ชีวภำพ (ปุ๋ยทองค ำ)8 ชัยภูมิ เทพสถิต วะตะแบก ผักปลอดภัย สร้ำงรำยได้ชุมชนวะตะแบก9 บุร ีรัมย์ สตึก กระสัง ฅนกระสัง หวำนเจี๊ยบ10 สุร ินทร์ กำบเชิง ตะเคียน ผักสวนครัว รั้วกินได้11 นครรำชสีมำ โนนแดง โนนตำเถร โนนตำเถรสุขภำพดี ด้วยวิถีธรรมชำติ สู่ตลำดชุมชนอย่ำงยั่งยืน12 มหำสำรคำม บรบือ หนองโก โครงกำรสร้ำงศูนย์เร ียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงต ำบลหนองโก กิจกรรม:ปลูกไม้ผล สร้ำงควำมมั่นคงทำงอำหำร13 ชัยภูมิ หนองบัวระเหว วังตะเฆ่ Magic of Wang Takhe14 สุร ินทร์ ปรำสำท หนองใหญ่ ตลำดรวมใจหนองใหญ่15 บุร ีรัมย์ พลับพลำชัย สะเดำ สะเดำ สะอำด (Sadao Sa-ard) : ยุทธศำสตร์กำรจัดกำรขยะอย่ำงยั่งยืน16 มหำสำรคำม วำปีปทุม หัวเร ือ ขยะมีค่ำพัฒนำชุมชนสวัสดิกำร17 บุร ีรัมย์ บ้ำนกรวด โนนเจร ิญ โนนเจร ิญปัญจวัฒนสุขำ18 นครรำชสีมำ ขำมสะแกแสง เมืองเกษตร สนับสนุนกำรพัฒนำศูนย์เร ียนรู้ปรัชญำเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบในกำรขับเคลื่อนกิจกรรมต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง19 สุร ินทร์ บัวเชด บัวเชด บัวเชด โมเดล : 7 พลังประสำน ปลูกพลังควำมมั่นคงทำงอำหำร20 ชัยภูมิ บ้ำนเขว้ำ ภูแลนคำ เกษตรพอเพียง ปลูกผักสร้ำงสุขต ำบลภูแลนคำ21 นครรำชสีมำ พิมำย หนองระเวียง ตลำดชุมชน ฅนหนองระเวียง22 นครรำชสีมำ สูงเนิน มะเกลือใหม่ มะเกลือใหม่รวมใจถนนกินได้และไว้แบ่งปัน23 นครรำชสีมำ โนนไทย บัลลังก์ ตลำดวิถีชุมชนคนบัลลังก์24 บุร ีรัมย์ ปะค ำ หูท ำนบ บร ิหำรจัดกำรขยะต้นทำงสู่ควำมยั่งยืนต ำบลหัวท ำนบ25 บุร ีรัมย์ เฉลิมพระเกียรติถำวร ผักปลอดสำร อำหำรปลอดภัย : วิถีพอเพียงเพื่อชุมชนเข้มแข็ง
ส่วนที่ ๓ ผลผลิตจำกกำรฝึกอบรม ๓.1 ข้อสรุปผลกำรฝึกอบรม กระบวนกำรเร ียนรู้เน้นกระบวนกำรแบบมีส่วนร่วม หลักสูตรครอบคลุมหัวข้อส ำคัญ เช่น1. กำรตระหนักรู้เกี่ยวกับปัญหำสังคม วิเครำะห์ปัญหำชุมชน เช่น ยำเสพติด หนี้สินครัวเร ือน และควำมขัดแย้งกำรระดมสมองเพื่อหำแนวทำงแก้ไขที่เป็นไปได้2. กำรพัฒนำทักษะผู้น ำชุมชนฝึกฝนทักษะกำรสื่อสำร กำรท ำงำนเป็นทีม และกำรจัดกำรโครงกำรส่งเสร ิมให้ผู้น ำสำมำรถเป็นตัวแทนของชุมชนในกำรประสำนงำนกับหน่วยงำนภำยนอก3. กำรวำงแผนพัฒนำชุมชนอย่ำงยั่งยืน เร ียนรู้กระบวนกำรวำงแผนแบบมีส่วนร่วม ฝึกออกแบบแผนพัฒนำที่สำมำรถน ำไปใช้ได้จร ิง4. เทคนิคกำรเร ียนรู้แบบมีส่วนร่วม ใช้เวิร์กชอป กำรระดมสมอง และกำรน ำเสนอเพื่อส่งเสร ิม กำรแลกเปลี่ยนควำมรู้สนับสนุนให้ผู้เร ียนมีส่วนร่วมและคิดวิเครำะห์อย่ำงลึกซึ้ง ประเด็นส ำคัญ - ใช้วิธีกำรเร ียนรู้แบบปฏิบัติจร ิง ไม่ใช่แค่ทฤษฎี- เน้นกำรแก้ปัญหำเชิงโครงสร้ำง ของชุมชน- สรำ้งโอกำสให้ผู้น ำท้องถิ่นได้พัฒนำและมีบทบำทจรงิ 3.2 สรุปผลกำรเร ียนรู้ จำกกำรสังเกตพฤติกรรม พบว่ำ ผู้เข้ำรับกำรฝึกอบรมให้ควำมสนใจ มีควำมกระตือร ือร้นในกำรร่วมกันระดมควำมคิด เกิดกำรแลกเปลี่ยนเร ียนรู้ภำยในกลุ่ม และมีควำมตั้งใจในกำรเร ียนรู้เป็นอย่ำงมำกกำรวิเครำะห์ประเด็นปัญหำในชุมชนส่วนใหญ่จะเป็นประเด็นเร ื่องต่ำง ๆ ดังต่อไปนี้ยำเสพติดภัยพิบัติผู้น ำไม่เข้มแข็งคุณภำพชีวิตของคนในชุมชนควำมขัดแย้งในชุมชนหนี้สินครัวเร ือนควำมยำกจนศักยภำพของคนในชุมชนนอกจำกนี้ ผู้เข้ำรับกำรฝึกอบรมยังมีกำรซักถำม กำรจดบันทึก และตั้งใจเร ียนรู้ตลอดกำรอบรม
ส่วนที่ 4 : กำรประเมินผลโครงกำร รูปแบบและวิธีกำรประเมิน กำรประเมินผลโครงกำรใช้แบบประเมินจัดท ำกำรประเมินแบบออนไลน์ โดยประเมินควำมรู้ และควำมพึงพอใจหลังเข้ำร่วมโครงกำรแบ่งออกเป็น 5 ข้อ ดังนี้ ๑. กำรเร ียนรู้ตำมหลักสูตร๒. วิทยำกรศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ๓. คุณภำพกำรให้บร ิกำร4. ควำมพึงพอใจในกำรให้บร ิกำร 5. ข้อคิดเห็น/ข้อเสนอแนะ กำรเก็บรวบรวมข้อมูล กำรเก็บรวบรวมข้อมูลโดยกำรให้ผู้เข้ำอบรมประเมินแบบออนไลน์ ผลกำรจัดเก็บข้อมูล พบว่ำมีผู้เข้ำอบรมทั้งหมด จ ำนวน 505 คนตำมจ ำนวนกลุ่มเป้ำหมำย มีผู้ตอบแบบสอบถำมทั้งหมดจ ำนวน 484 คน คิดเป็นร้อยละ 96 กำรวิเครำะห์ข้อมูล จำกนั้นท ำกำรบันทึกข้อมูล เปลี่ยนสภำพข้อมูลที่รวบรวมได้ให้อยู่ในรูปแบบข้อมูลที่สะดวกต่อกำรน ำ ไปประมวลผล หร ือวิเครำะห์ข้อมูล โดยกำรเปลี่ยนสภำพข้อมูลมีวิธีกำรดังนี้๑) กำรสร้ำงรหัสข้อมูลและจัดท ำคู่มือลงรหัส เป็นกำรเปลี่ยนแปลงรูปแบบขอข้อมูลให้เป็นตัวเลข หร ือรหัส เพื่อให้สำมำรถจ ำแนกลักษณะข้อมูลได้ และกำรจัดท ำตำรำงบันทึกรหัสข้อมูลที่ออกแบบไว้๒) กำรแก้ไข เป็นกำรตรวจสอบควำมถูกต้องของข้อมูลที่แปลงให้อยู่ในรูปของตัวเลข หร ือรหัสแล้วท ำกำรแก้ไขปรับปรุงให้ถูกต้องเมื่อพบข้อผิดพลำด๓) กำรประมวลผล เป็นกำรน ำข้อมูลที่แปลงเป็นรหัสและท ำกำรตรวจสอบควำมถูกต้อง ของข้อมูลแล้วมำท ำกำรวิเครำะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมส ำเร็จรูปทำงสถิติเกณฑ์กำรประเมิน เกณฑ์กำรแปลควำมหมำยค่ำเฉลี่ย มีดังนี้ค่ำเฉลี่ยระหว่ำง 4.51 – 5.00 หมำยถึง ระดับควำมเห็น ดีมำกค่ำเฉลี่ยระหว่ำง 3.51 – 4.50 หมำยถึง ระดับควำมเห็น ดีค่ำเฉลี่ยระหว่ำง 2.51 – 3.50 หมำยถึง ระดับควำมเห็น ปำนกลำงค่ำเฉลี่ยระหว่ำง 1.51 – 2.50 หมำยถึง ระดับควำมเห็น น้อยค่ำเฉลี่ยระหว่ำง 1.00 – 1.50 หมำยถึง ระดับควำมเห็น ปรับปรุงผลกำรประเมิน กำรประเมินผลโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมที่ 1 พัฒนำกลไกกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมย่อยที่ 1.2 เสร ิมสร้ำงสมรถนะผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข) ภำพรวมทั้งโครงกำร มีดังนี้
331. กำรเร ียนรู้ตำมหลักสูตร หัวข้อ ร้อยละ ค่ำเฉลี่ย ระดับ 1) วิชำ กรอบแนวทำงโครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ฯ ระดับต ำบล90 4.50 ดี 2) วิชำ ผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงกับสถำนกำรณ์สังคม 89.71 4.49 ดี 3) วิชำ ผลส ำเร็จของกำรขับเคลื่อนผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง ปี 2566 - 256889.21 4.46 ดี 4) วิชำ ภำวะผู้น ำ คุณธรรม และกำรท ำงำนกับเคร ือข่ำย 90.29 4.51 ดีมำก 5) วิชำ วิทยำกรกระบวนกำรและกำรสื่อสำรสำธำรณะ 88.93 4.45 ดี 6) วิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติ (กำรท ำดินปลูก) 91.98 4.60 ดีมำก 7) วิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติ (กำรท ำปุ๋ย) 92.44 4.62 ดีมำก 8) วิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติ (กำรเพำะกล้ำไม้) 91.32 4.57 ดีมำก9) วิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติ (กำรท ำกระถำงรักษ์โลก) 92.89 4.64 ดีมำก10) วิชำ สำธิตและฝึกปฏิบัติ (น้ำยำอเนกประสงค์) 91.45 4.57 ดีมำก11) วิชำ กำรใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อกำรพัฒนำชุมชน (AI)88.31 4.42 ดี 12) วิชำ กำรวิเครำะห์และกำรวำงแผนชุมชน 89.88 4.49 ดี ค่ำเฉลี่ย 90.53 4.53 ดีมำก จำกกำรประเมินผลกำรเร ียนรู้ตำมหลักสูตร โดยภำพรวมคิดเป็นร้อยละ 90.53 ค่ำเฉลี่ย 4.53 อยู่ในระดับ ดีมำก2. วิทยำกรศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ หัวข้อ ร้อยละ ค่ำเฉลี่ย ระดับ 1) ควำมรอบรู้ในเนื้อหำของวิทยำกร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ90.99 4.55 ดีมำก2) ควำมสำมำรถในกำรถ่ำยทอดเนื้อหำของวิทยำกร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ90.83 4.54 ดีมำก3) กำรเปิดโอกำสในกำรซักถำมของวิทยำกร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ90.12 4.51 ดีมำก4) กำรสร้ำงบรรยำยกำศในกำรเร ียนรู้ของวิทยำกร ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ90.58 4.53 ดีมำกค่ำเฉลี่ย 90.63 4.53 ดีมำกจำกกำรประเมินผลวิทยำกรศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ โดยภำพรวมคิดเป็นร้อยละ 90.63 ค่ำเฉลี่ย 4.53 อยู่ในระดับ ดีมำก
343. คุณภำพกำรให้บร ิกำร หัวข้อ ร้อยละ ค่ำเฉลี่ย ระดับ 1. ท่ำนได้รับควำมรู้ แนวคิด ทักษะ และประสบกำรณ์ใหม่ ๆ จำกโครงกำร90.21 4.51 ดีมำก2. สิ่งที่ท่ำนได้รบัจำกโครงกำรนี้ตรงตำมควำมคำดหวังของท่ำนหร ือไม่89.13 4.46 ดี 3. สัดส่วนระหว่ำงฝึกอบรมภำคทฤษฎีปฏิบัติมีควำมเหมำะสม 88.06 4.40 ดี 4. ประโยชน์ที่ท่ำนได้รับจำกโครงกำร 89.83 4.49 ดี ค่ำเฉลี่ย 89.31 4.47 ดี จำกกำรประเมินผลคุณภำพกำรให้บร ิกำร โดยภำพรวมคิดเป็นร้อยละ 89.37 ค่ำเฉลี่ย 4.47 อยู่ในระดับ ดี4. ควำมพึงพอใจในกำรให้บร ิกำร หัวข้อ ร้อยละ ค่ำเฉลี่ย ระดับ 1. ระบบอินเตอร์เน็ต 88.13 4.41 ดี 2. ทีวี 87.61 4.38 ดี 3. เคร ื่องปรับอำกำศ 91.16 4.61 ดีมำก 4. เคร ื่องท ำน้ำอุ่น 91.36 4.57 ดีมำก 5. แชมพู สบู่ ผ้ำเช็ดตัว 89.61 4.48 ดี 6. ชุดเคร ื่องนอน 93.26 4.66 ดีมำก 7. ถังขยะ 92.67 4.63 ดีมำก 8. เจ้ำหน้ำที่ผู้ให้บร ิกำร 94.07 4.70 ดีมำก 9. อำหำร 93.98 4.70 ดีมำก 10. อำหำรว่ำงและเคร ื่องดื่ม 93.78 4.69 ดีมำก 11. ป้ำยบอกทำง และภูมิทัศน์ของ ศพช.นครรำชสีมำ 93.49 4.67 ดีมำก ค่ำเฉลี่ย 91.84 4.59 ดีมำก จำกกำรประเมินผลควำมพึงพอใจในกำรให้บร ิกำร โดยภำพรวมคิดเป็นร้อยละ 91.83 ค่ำเฉลี่ย 4.59 อยู่ในระดับ ดีมำก สรุปจำกกำรประเมินผลควำมพึงพอใจภำพรวมโครงกำรฯ ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ คิดเป็นร้อยละ 90.59 ค่ำเฉลี่ย 4.59 อยู่ในระดับ ดีมำก
355. หำกในอนำคตกรมกำรพัฒนำชุมชนเปิดหลักสูตรกำรอบรม ท่ำนประสงค์ให้มีกำรฝึกอบรมด้ำนใด เร ื่องอะไร 1. กำรสร้ำงอำชีพ , กำรเพิ่มรำยได้ครวัเรอืน (กำรท ำขนมต่ำง ๆ , กำรเพำะปลูกต้นไม้ , กำรท ำดิน , กำรเลี้ยงสัตว์ เป็นต้น)2. กำรใช้ AI ดิจิทัล , กำรท ำตัวกำร์ตูนคลิปน ำเสนอ3. กำรบร ิหำรจัดกำรควำมเสี่ยง4. กำรเป็นวิทยำกร5. หลักสูตรผู้น ำ (ให้ครอบคลุมทุกคน) , กำรพัฒนำศักยภำพของผู้น ำ6. กฎระเบียบข้อกฎหมำยที่เกี่ยวข้องกับงำน7. ด้ำนสิ่งแวดล้อม เรอ่ืงกำรก ำจดัขยะ8. แก้ไขปัญหำควำมยำกจน9. กำรบร ิหำรกลุ่มออมทรัพย์และกลุ่มอำชีพต่ำง ๆ10. กำรใชเ้ทคโนโลยีและสื่อออนไลน์เพื่อเพิ่มรำยได้และประชำสัมพันธช์ุมชน11. ครองตนครองคนครองเร ือน12. กำรบร ิหำรจัดกำรกองทุนชุมชน6. ข้อเสนอแนะอื่น ๆ1. อยำกให้เพิ่มชวั่ โมงในกำรสอน AI2. ควรมีกำรจัดอบรมอย่ำงต่อเนื่อง เน้นกำรลงมือปฏิบัติจร ิง และเปิดโอกำสให้ประชำชนทุกกลุ่มมีส่วนร่วม เพื่อให้สำมำรถน ำควำมรู้ไปใช้ได้จร ิงและเกิดประโยชน์อย่ำงยั่งยืนต่อชุมชน3. อบรมท ำให้รู้เท่ำทันสถำนกำรณ์ ในกำรน ำไปพัฒนำชุมชนตนเอง
36แผนกำรประเมินควำมเสี่ยงกำรฝึกอบรมชื่อโครงกำร : โครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมที่ 1 พัฒนำกลไกกำรขับเคลื่อนผู้น ำ กำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมย่อยที่ 1.2 เสร ิมสร้ำงสมรรถนะผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข)วันที่ : รุ่นที่ 1 ด ำเนินกำรระหว่ำงวันที่ 12 – 14 มกรำคม 2569 รุ่นที่ 2 ด ำเนินกำรระหว่ำงวันที่ 19 – 21 มกรำคม 2569 รุ่นที่ 3 ด ำเนินกำรระหว่ำงวันที่ 26 – 28 มกรำคม 2569 รุ่นที่ 4 ด ำเนินกำรระหว่ำงวันที่ 10 – 12 กุมภำพันธ์ 2569สถำนที่ : ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ1. วัตถุประสงค์ 1. เพื่อเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลงในกำรเสร ิมสร้ำงต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง2. เพื่อแสดงผลส ำเร็จกำรส่งเสร ิมกำรใช้ประโยชน์และขยำยผลแผนพัฒนำต ำบลสู่ ต ำบลเข้มแข็งตำมหลักปรัชญำของเศรษฐกิจพอเพียง สู่ควำมยั่งยืน 2. กำรระบุควำมเสี่ยง หมำยเลข ประเภทควำมเสี่ยง รำยละเอียด 1 ควำมเสี่ยงทำงเทคนิค อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ โปรเจคเตอร์ เคร ื่องเสียง มีปัญหำหร ือไม่ท ำงำน2ควำมเสี่ยงด้ำนกำรควบคุมเวลำกำรฝึกอบรม กำรมำรำยงำนตัวของผู้เข้ำอบรมช้ำกว่ำปกติ3 ควำมเสี่ยงด้ำนอุบัติภัย อุบัติเหตุ เจ็บป่วย
373. กำรประเมินควำมรุนแรงและควำมน่ำจะเป็น หมำยเลข ควำมเสี่ยง ควำมรุนแรง (สูง กลำง ต่ำ) ควำมน่ำจะเป็น (สูง กลำง ต่ำ) 1 ควำมเสี่ยงทำงเทคนิค สูง กลำง2ควำมเสี่ยงด้ำนกำรควบคุมเวลำกำรฝึกอบรม กลำง กลำง3 ควำมเสี่ยงด้ำนอุบัติภัย สูง สูง 4. กลยุทธ์กำรจัดกำรควำมเสี่ยง 1) ตรวจสอบอุปกรณ์และเคร ื่องมือก่อนกำรฝึกอบรม2) ติดตำมและประสำนงำนอย่ำงต่อเนื่อง3) เตร ียมรถและเจ้ำหน้ำที่ในกำรน ำส่งผู้ป่วย มีกล่องยำสำมัญประจ ำบ้ำน (ยำพื้นฐำน) เตร ียมเบอร์โทรฉุกเฉินกรณีต้องเร ียกรถพยำบำล5. กำรติดตำมและประเมินผล มีกำรประเมินผลและติดตำมจำกกำรประชุมหลังกำรฝึกอบรม
ภำคผนวก
รำยชื่อผู้ผ่ำนกำรฝึกอบรม โครงกำรเสร ิมสร้ำงและพัฒนำผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง กิจกรรมที่ 6 เสร ิมสร้ำงสมรรถนะผู้น ำกำรเปลี่ยนแปลง หลักสูตร Train the Trainer Course (ครู ข) รุ่นที่ 1 ระหว่ำงวันที่ 12 - 14 มกรำคม 2569 ณ ศูนย์ศึกษำและพัฒนำชุมชนนครรำชสีมำ ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 1 นำยสุรชัย แสนค ำ ก ำนัน หนองกุง ชื่นชม มหำสำรคำม2 นำยประสงค์ แสงจันทร์ ศอช.ต. หนองกุง ชื่นชม มหำสำรคำม3 นำงสำวศุร ิษำ เหล่ำพิลัย ผู้แทน อปท. หนองกุง ชื่นชม มหำสำรคำม4 นำยบุญมี ดลชล ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำหนองกุง ชื่นชมมหำสำรคำม5 นำงสำวประกำย แสงจันทร์ ผู้น ำ อช. หนองกุง ชื่นชม มหำสำรคำม6 นำงล ำใย ชินโคตร ก ำนัน เขวำใหญ่ กันทรวิชัย มหำสำรคำม7 นำงสำวภัชร ินทร์ วังหอม ศอช.ต. เขวำใหญ่ กันทรวิชัย มหำสำรคำม8 นำยสันติ เกษมจิตร ผู้น ำ อช. เขวำใหญ่ กันทรวิชัย มหำสำรคำม9 นำงสำวเพชรรัตน์ หำรฟ้ำเลื่อน ผู้แทน อปท. ขำมเฒ่ำพัฒนำ กันทรวิชัย มหำสำรคำม10 นำงทองสุข รังษำ ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำเขวำใหญ่ กันทรวิชัยมหำสำรคำม11 นำยศรศีักดิ์สำโสก ก ำนัน เขวำไร่ โกสุมพิสัย มหำสำรคำม12 นำยนรนิทร์แก้วโพธคิ์ำ ผู้น ำ อช. เขวำไร่ โกสุมพิสัย มหำสำรคำม13 นำยสำกล ศิร ิภูมิ ศอช.ต. เขวำไร่ โกสุมพิสัย มหำสำรคำม14 นำงสำววรนิษฐำ บุตรภูงำ ผู้แทน อปท. เขวำไร่่ โกสุมพิสัย มหำสำรคำม15 นำงชญัญำภัค สุฤทธิ์ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำเขวำไร่ โกสุมพิสัยมหำสำรคำม16 นำยสมบูรณ์ จันทะนันต์ ก ำนัน เม็กด ำ พยัคฆภูมิพิสัย มหำสำรคำม17 นำงสำวศุภนิจ ชำทะศร ี ผู้แทน อปท. เม็กด ำ พยัคฆภูมิพิสัย มหำสำรคำม18 นำยวิรัตน์ สะพำนหล้ำ ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำเม็กด ำ พยัคฆภูมิพิสัยมหำสำรคำม19 นำงสำวสำยฝน กรมไธสง ผู้น ำ อช. เม็กด ำ พยัคฆภูมิพิสัย มหำสำรคำม20 นำงสำวอุทิศำ ไกรจันทร์ ศอช.ต. เม็กด ำ พยัคฆภูมิพิสัย มหำสำรคำม21 นำยจิรวัฒน์ เกตรำช นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร หนองกุง สพอ.ชื่นชม มหำสำรคำม22 นำงอนงค์ ม่วงแมน นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร เขวำใหญ่ สพอ.กันทรวิชัย มหำสำรคำม23 นำยเดชำธร มูลโพธิ์นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร เขวำไร่ สพอ.โกสุมพิสัย มหำสำรคำม24 นำงสำวชัญญำนุช พุทธิเสน นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร เม็กด ำ สพอ.พยัคฆภูมิพิสัย มหำสำรคำม
ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 25 นำยถวิล ปะทักขินัง ก ำนัน โนนอุดม เมืองยำง นครรำชสีมำ26 นำยประสิทธิ์บุญรอด ผู้น ำ อช. โนนอุดม เมืองยำง นครรำชสีมำ27 นำงสำวอ ำภำ กิ่งหว้ำกลำง ศอช.ต. โนนอุดม เมืองยำง นครรำชสีมำ28 นำงสำวแก้วมณี ประสพบัว ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ โนนอุดม เมืองยำง นครรำชสีมำ29 นำงจันทิมำ หำระโคตร ผู้แทน อปท. โนนอุดม เมืองยำง นครรำชสีมำ30 นำยสังวำลย์ ศร ีคุณลำ ก ำนัน สีสุก แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ31 นำยอดุลย์ เลิกนอก ศอช.ต. สีสุก แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ32 นำงสมภำร อุทกผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ สีสุก แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ33 นำงจันทร์เพ็ญ วิจำรย์วงษ์ ผู้แทน อปท. สีสุก แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ34 น.ส.ชร ินรัตน์ โยแก้ว ผู้น ำ อช. สีสุก แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ35 นำยเด่นชัย เลิศไธสง ก ำนัน บัวลำย บัวลำย นครรำชสีมำ36 นำงสำวดอกไม้ สีนำพันธ์ ผู้น ำ อช. บัวลำย บัวลำย นครรำชสีมำ37 นำยสวัสดิชัย พันธุลำ ศอช.ต. บัวลำย บัวลำย นครรำชสีมำ38 นำยพงษ์พิทักษ์ พนัสนอก ผู้แทน อปท. บัวลำย บัวลำย นครรำชสีมำ39 นำงกัลยรัตน์ สำสิงห์ ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ บัวลำย บัวลำย นครรำชสีมำ40 นำงบัวรอง โชติขุนทด ก ำนัน วังยำยทอง เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ41 นำยสถำพร ปูนขุนทด ผู้น ำ อช. วังยำยทอง เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ42 นำยมำโนช ยำยืน ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ วังยำยทอง เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ43 นำยจตุรงค์ กัวะขุนทด ศอช.ต. วังยำยทอง เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ44 น.ส.ศรัญญำ กรสันเทียะ ผู้แทน อปท. วังยำยทอง เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ45 นำยสุพจน์ ลับดีพะเนำ ก ำนัน พระพุทธเฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ46 นำงร ำไพ ทิพย์กระโทก ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ พระพุทธเฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ47 นำงสำวธิญำรัตน์ ขุนเณร ศอช.ต. พระพุทธเฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ
ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 48 นำงพูนทิพย์ จร ิยวัฒนสุข ผู้แทน อปท. พระพุทธ เฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ49 นำงสุรชำ ไพทูลพิทักษ์ ผู้น ำ อช. พระพุทธ เฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ50 นำยดำรำ บำดกระโก ก ำนัน ท่ำอ่ำง โชคชัย นครรำชสีมำ51 นำงโฉมฉิน ทองพูน ผู้น ำ อช. ท่ำอ่ำง โชคชัย นครรำชสีมำ52 นำยชำติ ประจิตร์ ศอช.ต. ท่ำอ่ำง โชคชัย นครรำชสีมำ53 นำยตี๋ ปลอดกระโทก ผู้แทน อปท. ท่ำอ่ำง โชคชัย นครรำชสีมำ54 นำยเลี่ยม ปลอดกระโทก ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ ท่ำอ่ำง โชคชัย นครรำชสีมำ55 นำยธีระพงศ์ ถ้ำกระโทก ก ำนัน ศร ีละกอ จักรำช นครรำชสีมำ56 นำยสมเจตน์ เร ืองมัจฉำ ผู้น ำ อช. ศร ีละกอ จักรำช นครรำชสีมำ57 นำยอัมร ินทร์ แจ่มเร ือน ศอช.ต. ศร ีละกอ จักรำช นครรำชสีมำ58 นำยสงัด ทิศกระโทก ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ ศร ีละกอ จักรำช นครรำชสีมำ59 นำยชัยวุฒิ กันเมร์ ผู้แทน อปท. ศร ีละกอ จักรำช นครรำชสีมำ60 นำยสุพิน ตึกกระโทก ก ำนัน สำรภี หนองบุญมำก นครรำชสีมำ61 นำยสุทธิพงษ์ ปรุกระโทก ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ สำรภี หนองบุญมำก นครรำชสีมำ62 นำยวิชำญ ดวงกระโทก ศอช.ต. สำรภี หนองบุญมำก นครรำชสีมำ63นำงสำวชุติกำญจน์ เนื่องกระโทก ผู้น ำ อช. สำรภี หนองบุญมำก นครรำชสีมำ64 นำงญดำ สถิตย์พรวัฒนำ ผู้แทน อปท. สำรภี หนองบุญมำก นครรำชสีมำ65 นำยสุพีร์ พรมน้ำ นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร โนนอุดม สพอ.เมืองยำง นครรำชสีมำ66 นำงเรณูชยัศักดิ์ศรี นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร สีสุก สพอ.แก้งสนำมนำง นครรำชสีมำ67 นำงสำวส่งศร ี คนยั้ง เจ้ำพนักงำนพัฒนำชุมชนช ำนำญงำน บัวลำย สพอ.บัวลำย นครรำชสีมำ68 นำยพิทักษ์ มวมขุนทด นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร วังยำยทอง สพอ.เทพำรักษ์ นครรำชสีมำ69 นำยสหปิยวุฒิ พิทยำนิติพงษ์ นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร พระพุทธสพอ.เฉลิมพระเกียรติ นครรำชสีมำ70 นำงสำวชุติมำ ภพไตร นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร ท่ำอ่ำง สพอ.โชคชัย นครรำชสีมำ
ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 71 นำยชัยวัฒน์ เกตุไธสง นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร ศร ีละกอ สพอ.จักรำช นครรำชสีมำ72 นำยฉัตย์ชัย นำมแก้ว นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร สำรภี สพอ.หนองบุญมำก นครรำชสีมำ73 นำยสำยใจ ภูมิคอนสำร ก ำนัน ดงบัง คอนสำร ชัยภูมิ74 น.ส.สำยฝน แสนชำติ ผู้น ำ อช. ดงบัง คอนสำร ชัยภูมิ75 นำงพันธุ์งำ ตึงทอง ศอช.ต. ดงบัง คอนสำร ชัยภูมิ76 นำยฐิติกร แต่งสุวรรณ ผู้แทน อปท. ดงบัง คอนสำร ชัยภูมิ77 นำยนิรำมัย สมหงษ์ ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ ดงบัง คอนสำร ชัยภูมิ78 นำยบรรจง ฦำชำ ก ำนัน สระโพนทอง เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ79 นำยธมวุฒิ เหล่ำกุลทำ ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ สระโพนทอง เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ80 นำยประยูร รวยทูน ผู้แทน อปท. สระโพนทอง เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ81 นำงหยำด ปลัดสังข์ ผู้น ำ อช. สระโพนทอง เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ82 นำงเพชรมณี อัครจันทร์ ศอช.ต. สระโพนทอง เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ83 นำยด ำรงค์เดช มณีธรรม ก ำนัน เกำะมะนำว บ ำเหน็จณรงค์ ชัยภูมิ84 นำยณรงค์ ปัตตำชำลี ผู้น ำ อช. เกำะมะนำว บ ำเหน็จณรงค์ ชัยภูมิ85 นำงมณฑิตำ ชัยทิพย์ ศอช.ต. เกำะมะนำว บ ำเหน็จณรงค์ ชัยภูมิ86 นำงสำวดำร ิกำ แพงตะคุ ผู้แทน อปท. เกำะมะนำว บ ำเหน็จณรงค์ ชัยภูมิ87 นำงอมรรัตน์ ปัดภัย ศอช.ต. เกำะมะนำว บ ำเหน็จณรงค์ชัยภูมิ88 นำยพเยำว์ พรมมำก ศอช.ต. กะฮำด เนินสง่ำ ชัยภูมิ89 นำยธนวัฒน์ จิตรมำ ผู้น ำ อช. กะฮำด เนินสง่ำ ชัยภูมิ90 นำยมำนะ ศร ีสงครำม ผู้แทน อปท. กะฮำด เนินสง่ำ ชัยภูมิ91 นำงวำสนำ กำดสันเทียะ ก ำนัน กะฮำด เนินสง่ำ ชัยภูมิ92 นำยบุญเรยีง เเก้วลนิ้ ไม้ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ กะฮำด เนินสง่ำ ชัยภูมิ93 นำยสิรวิชญ์ โถทอง นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร ดงบัง สพอ.คอนสำร ชัยภูมิ
ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 94 นำงไพรัตน์ มำตรวงษ์ นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร สระโพนทอง สพอ.เกษตรสมบูรณ์ ชัยภูมิ95 นำงสำววรรณพร ปอสี นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร เกำะมะนำวสพอ.บ ำเหน็จณรงค์ ชัยภูมิ96 นำยดำวเร ือง เเสงพล นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร กะฮำด สพอ.เนินสง่ำ ชัยภูมิ97 นำยกัณหำ บุญโจม ก ำนัน บ้ำนดู่ นำโพธิ์บุร ีรัมย์98 นำยสวิศ เลไธสง ผู้น ำ อช. บ้ำนดู่ นำโพธิ์บุร ีรัมย์99 นำยนัฐพงษ์ แก้วเฮียง ศอช.ต. บ้ำนดู่ นำโพธิ์บุร ีรัมย์100 นำยสุธินันท์ แสงดำวสว่ำง ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ บ้ำนดู่ นำโพธิ์บุร ีรัมย์101 นำยอนุชติสิ่วไธสง ผู้แทน อปท. บ้ำนดู่ นำโพธิ์บุร ีรัมย์102 นำยมิตร สวำมิชัย ก ำนัน บ้ำนจำน พุทไธสง บุร ีรัมย์103 นำยธีรยุทธ ก้ำนจักร ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ บ้ำนจำน พุทไธสง บุร ีรัมย์104 นำงล ำใย ฉลำดดี ผู้น ำ อช. บ้ำนจำน พุทไธสง บุร ีรัมย์105 นำยสำยใย ชัยไธสง ศอช.ต. บ้ำนจำน พุทไธสง บุร ีรัมย์106นำยศุภณัฐ สถิระนำคะภูมินทร์ ผู้แทน อปท. บ้ำนจำน พุทไธสง บุร ีรัมย์107 นำยชูชนะ อินทร์นอก ก ำนัน ดงพลอง แคนดง บุร ีรัมย์108 นำงอนันญำ อินท ำ ผู้แทน อปท. ดงพลอง แคนดง บุร ีรัมย์109 นำยจรัญ ใจแสน ศอช.ต. ดงพลอง แคนดง บุร ีรัมย์110 นำยวิทย์ กมลพันธ์ ผู้น ำ อช. ดงพลอง แคนดง บุร ีรัมย์111 นำยสุทัศน์ สำรสุข ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ ดงพลอง แคนดง บุร ีรัมย์112 นำยบุญทัน ห้ำวหำญ ก ำนัน หนองโสน นำงรอง บุร ีรัมย์113 นำยมิตร บุญเต็ม ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ หนองโสน นำงรอง บุร ีรัมย์114 นำยนิตย์ คนงำม ผู้น ำ อช. หนองโสน นำงรอง บุร ีรัมย์115 นำยทองสุข ทำเงิน ผู้แทน อปท. หนองโสน นำงรอง บุร ีรัมย์116 นำยหนูนำ เชื้อพรมมำ ศอช.ต. หนองโสน นำงรอง บุร ีรัมย์
ที่ ชื่อ - สกุล ต ำแหน่ง ต ำบล สังกัด / อ ำเภอ จังหวัด 117 นำงอัญญำรัตน์ เกิดศร ีทอง ก ำนัน ดอนอะรำง หนองกี่ บุร ีรัมย์118 นำงเตือนจิตร รักสนำม ศอช.ต. ดอนอะรำง หนองกี่ บุร ีรัมย์119 นำงปิยธดิำ ลิ้มไธสงผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ ดอนอะรำง หนองกี่ บุร ีรัมย์120 นำยสมพงษ์ พึลึกนำ ผู้น ำ อช. ดอนอะรำง หนองกี่ บุร ีรัมย์121 นำงโสพิศสุดำ คนหลัก ผู้แทน อปท. ดอนอะรำง หนองกี่ บุร ีรัมย์122 นำงสำวกำญจนำ สำรังงำม นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร บ้ำนดู่ สพอ.นำโพธิ์บุร ีรัมย์123 นำงประพิน โมกศร ี นักวิชำกำรพัฒนำขุมชนช ำนำญกำร บ้ำนจำน สพอ.พุทไธสง บุร ีรัมย์124 นำงสำวอภินันทน์ ทองเพ็ชร นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนปฏิบัติกำร ดงพลอง สพอ.แคนดง บุร ีรัมย์125 นำยสมชิต ไชยชำติ นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร หนองโสน สพอ.นำงรอง บุร ีรัมย์126 นำงรุ่งฤดี สดกลำง นักวิชำกำรพัฒนำชุมชนช ำนำญกำร ดอนอะรำง สพอ.หนองกี่ บุร ีรัมย์127 นำยทองใส ศร ีด้วง ก ำนัน น้ำเขียว รัตนบุร ี สุร ินทร์128 นำงลดำรัตน์ ปำนสี ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ น้ำเขียว รัตนบุร ี สุร ินทร์129 นำงสำวลักขิกำ ผ่องพันธ์ ผู้น ำ อช. น้ำเขียว รัตนบุร ี สุร ินทร์130 นำงเกตุแก้ว ทำทอง ศอช.ต. น้ำเขียว รัตนบุร ี สุร ินทร์131 นำยรัชเดช บุญยะรัตน์ ผู้แทน อปท. น้ำเขียว รัตนบุร ี สุร ินทร์132 นำยนิตย์ โปรยทอง ก ำนัน โนน โนนนำรำย์ สุร ินทร์133 นำยสรรพวัฒน์ กรรณสนธ์ ศอช.ต. โนน โนนนำรำย์ สุร ินทร์134 นำยเสงี่ยม สำระติ ผู้น ำ อช. โนน โนนนำรำย์ สุร ินทร์135 นำยเจร ิญ ขันงำม ผู้แทน อปท. โนน โนนนำรำย์ สุร ินทร์136 นำยค ำตัน ชูศร ีสุข ผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ โนน โนนนำรำย์ สุร ินทร์137 นำยสัญญำ ประทุมชู ก ำนัน เมืองบัว ชุมพลบุร ี สุร ินทร์138 นำงบุญถม วรรณสุขผู้น ำหมู่บ้ำนศีลธรรม/ผู้น ำหมู่บ้ำนยั่งยืน/ผู้น ำทำงศำสนำ เมืองบัว ชุมพลบุร ี สุร ินทร์139 นำยจริศักดิ์เหลืองวัฒนำ ผู้น ำ อช. เมืองบัว ชุมพลบุร ี สุร ินทร์