Nota Hafalan Prinsip Perakaunan

MODUL 1
PENGENALAN KEPADA PERAKAUNAN
Simpan Kira:
 Meliputi aktiviti mengumpul, menyusun, menyimpan,
merekod dan melapor rekod-rekod perakaunan.
Perakaunan:
 Meliputi aktiviti mengumpul, menyusun, menyimpan,
merekod, melapor, menganalisis, mentafsir, merancang,
menilai dan merumus.
Kitaran Perakaunan:
 Dokumen perniagaan, buku catatan pertama, lejar,
imbangan duga, pelarasan, imbangan duga terselaras,
catatan penutupan dan penyata kewangan.
Subbidang Perakaunan:
 Perakaunan kewangan, perakaunan pengurusan,
pengauditan dan percukaian.
Profesion Perakaunan:
 Akauntan, juruaudit, pengurus dana, penasihat kewangan
dan ketua pegawai kewangan.
Skop Tugas Perakaunan:
 Perancangan dan pengurusan strategic, penambahbaikan
polisi, pengurusan bajet dan kewangan, penyelesaian
masalah dan perunding.

1

Ciri-ciri Kepimpinan Seorang Akauntan:

 Integriti (Jujur)
 Kredibiliti (Adil)
 Akauntabiliti (Bertanggungjawab)

Kod Etika Akauntan Profesional:

 Kompetensi (Profesional, berkemahiran, berkeupayaan)
 Integriti
 Kerahsiaan
 Objektiviti (Tidak boleh berkompromi dan berat sebelah)
 Sifat profesional (Mematuhi semua undang-undang dan

peraturan)

Badan Perakaunan:

1) Badan Kawal Selia
 MIA
 Menentukan kelayakan seseorang untuk
menjadi ahli.
 Menawarkan latihan, pelajaran dan
peperiksaan kepada seseorang yang ingin
menceburi profesion perakaunan.

2) Badan Penggubal Piawaian
 MASB
 Menggubal dan menerbitkan piawaian
perakaunan.
 Menyemak dan membaiki piawaian
perakaunan sedia ada.
 Bertindak sebagai penasihat kepada
akauntan.

2

3) Badan Profesional Perakaunan
 MICPA
 Memajukan profesion perakaunan melalui
latihan dan peperiksaan.
 Melatih dan melahirkan akauntan bertauliah.
 Melakukan penyelidikan dan pembangunan
dalam perakaunan.
 CIMA
 Melahirkan akauntan profesional yang mahir
dalam bidang pengurusan dan pentadbiran
perniagaan.
 Mengkaji dan menangani perubahan
semasa dalam perniagaan.
 ACCA
 Memberi taklimat sokongan kepada ahli dan
pelajarnya sepanjang kerjaya dalam bidang
perakaunan mereka.
 Memberi pendedahan tentang peraturan dan
undang-undang uang berkaitan dengan
amalan serta etika dalam perakaunan.

Sejarah Perakaunan:

 Rekod kewangan yang paling awal dijumpai di Babylonia.
 Rekod kewangan dicatat dengan menggunakan papyrus

dan calamus di Mesir.
 Luca Pacioli telah memperkenalkan Sistem Catatan Bergu

dan beliau digelar sebagai ‘Bapa Perakaunan’.
 IASC ditubuhkan (1973) untuk menggalakkan

penggunaan piawaian asas dalam perakaunan.

3

Penyata Kewangan:
 Akaun Perdagangan dan Untung Rugi
 Penyata Kedudukan Kewangan

Ciri Kualitatif Asas:
 Kerelevanan dan perwakilan benar.

Ciri Kualitatif Tertingkat:
 Kebolehbandingan, kebolehfahaman, kebolehsahan dan
pemasaan.

Penyedia Penyata Kewangan:
 Pemilik perniagaan, pekerja sendiri dan pihak luar.

Pengguna Dalaman:
 Pemilik perniagaan, pihak pengurusan dan pekerja.

Pengguna Luaran:
 Pihak bank, pembekal, agensi kerajaan dan pemegang
saham.

Andaian Perakaunan:
 Entiti berasingan, usaha berterusan, wang sebagai ukuran
dan tempoh perakaunan.

Prinsip Perakaunan:
 Ketekalan, prinsip kos serta pengiktirafan hasil dan
belanja.

4

Batasan Perakaunan:
 Kos Manfaat
 Untuk melihat sejauh mana wang yang
dibelanjakan berkeupayaan untuk mendatangkan
pendapatan kepada perniagaan.

Milikan Tunggal:
 Dimiliki oleh seorang pemilik.
 Modal disumbangkan oleh pemilik sendiri.
 Liabiliti tidak terhad.

Perkongsian:
 Dimiliki oleh 2-20 orang (Biasa)
 Dimiliki oleh 2-50 orang (Profesional)
 Modal disumbangkan oleh setiap pekongsi
 Liabiti tidak terhad

Syarikat Berhad:
 Dimiliki oleh 2-50 orang (Sendirian Berhad)
 Tiada had maksimum pemiliknya (Awam Berhad)
 Modal dikumpul melalui terbitan saham dan langganan
saham
 Liabiliti terhad

Koperasi:
 Minimum 50 orang (Tiada had maksimum anggota)
 Modal dikumpul melalui kutipan fi masuk dan juga saham
 Liabiliti terhad

5

MODUL 2
KLASIFIKASI AKAUN DAN PERSAMAAN AKAUN
Penyata Pendapatan:
 Penyata yang menunjukkan prestasi kewangan sesebuah
perniagaan bagi suatu tempoh perakaunan.
Komponennya:
 Jualan Bersih, Kos Jualan, Hasil dan Belanja.
Penyata Kedudukan Kewangan:
 Penyata yang menunjukkan kedudukan aset, liabiliti dan
ekuiti pemilik perniagaan.
Komponennya:
 Aset Bukan Semasa, Aset Semasa, Liabiliti Semasa,
Liabiliti Bukan Semasa dan Ekuiti Pemilik.
Catatan Kontra:
 Catatan yang mengurangkan baki akaun yang berkaitan
dengannya.
Carta Akaun:
 Senarai nombor dan tajuk bagi semua akaun yang
disusun secara sistematik untuk tujuan perekodan dalam
system perekodan komputer.

6

MODUL 3
DOKUMEN PERNIAGAAN SEBAGAI SUMBER MAKLUMAT
Dokumen Perniagaan:

 Bukti bertulis bagi sesuatu urus niaga.
Kepentingannya:

 Bukti bertulis bahawa suatu urus niaga telah berlaku
antara dua pihak.

 Berfungsi sebagai rujukan pada masa hadapan tentang
sesuatu urus niaga.

 Bahan bukti bagi taksiran cukai pendapatan.
Dokumen Sumber:

 Dokumen perniagaan yang menjadi sumber maklumat
bagi tujuan perekodan dalam perakaunan.

Dokumen Bukan Sumber:
 Dokumen perniagaan yang menjadi rujukan bagi urus
niaga yang akan dan telah direkodkan.

Bil Tunai:
 Bukti urus niaga belian dan jualan dengan menggunakan
tunai atau cek.

Resit Rasmi:
 Bukti urus niaga yang melibatkan penerimaan dan
pembayaran dengan menggunakan tunai atau cek.

7

Keratan Cek:
 Rujukan yang mengandungi maklumat seperti tarikh cek,
nama penerima, tujuan pembayaran cek dan amaun cek
tersebut.

Baucar Pembayaran:
 Dokumen dalaman untuk menunjukkan suatu pembayaran
telah dibuat dan diperakui serta ditandatangani oleh
penerima.

Baucar Tunai Runcit:
 Dokumen dalaman untuk membuktikan pembayaran bagi
perbelanjaan kecil secara tunai telah dibuat dengan
menggunakan Dana Tunai Runcit.

Slip Daftar Tunai:
 Slip senarai barang yang dibeli beserta jumlah bayaran.

Slip Bank:
 Slip untuk mendepositkan tunai atau mengeluarkan tunai
daripada bank.

Slip Transaksi Perbankan Elektronik:
 Bukti transaksi perbankan melalui mesin ATM dan mesin
deposit bagi urus niaga pembayaran dan pindahan wang.

Slip Pindahan Wang:
 Slip untuk membuat pindahan wang kepada pihak ketiga.

8

Makluman Debit:
 Makluman bertulis daripada pihak bank yang
memaklumkan bahawa akaun bank pelanggan telah
dikurangkan.

Makluman Kredit:
 Makluman bertulis daripada pihak bank yang
memaklumkan bahawa akaun bank telah bertambah.

Memo:
 Dokumen dalaman yang mengandungi maklumat urus
niaga yang tiada dokumen sokongan.

Invois:
 Digunakan dalam urus niaga jual beli secara kredit.

Nota Debit:
 Digunakan untuk menambahkan amaun invois yang telah
diterima sebelumnya.

Nota Kredit:
 Digunakan untuk menurangkan amaun invois yang telah
diterima sebelumnya.

Bil Bayaran:
 Dokumen yang dikeluarkan oleh pembekal perkhidmatan
kepada pelanggan yang mengadungi maklumat amaun
yang perlu dibayar.

9

Folio Pelanggan:
 Penyata yang mengandungi senarai perkhidmatan yang
telah diberikan kepada pelanggan dan rekod pembayaran
pelanggan.

Diskaun Niaga:
 Potongan harga senarai.
 Untuk menggalakkan pembelian secara pukal.

Diskaun Tunai:
 Potongan harga invois yang tertakluk kepada syarat
pembayaran.
 Untuk menggalakkan pembayaran hutang dengan segera.

Penyata Akaun:
 Dokumen peringatan kepada peniaga tentang jumlah baki
hutang yang masih tertunggak yang perlu dijelaskan.

Penyata Bank:
 Senarai urus niaga untuk tempoh sebulan mengenai
keluar masuk wang pelanggan di bank termasuk baki awal
dan baki akhir akaun bank.

10

MODUL 4

BUKU CATATAN PERTAMA

Buku Catatan Pertama:

 Buku catatan asal yang merekodkan segara urus niaga
perniagaan.

 Bertujuan untuk meminimumkan kesilapan dan
ketinggalan catatan urus niaga dalam perniagaan.

Jurnal Am:

 Digunakan untuk merekodkan segala urus niaga yang
tidak direkodkan.

Urus Niaga yang Direkodkan dalam Jurnal Am:

 Catatan permulaan perniagaan.
 Jualan dan belian aset bukan semasa secara kredit.
 Ambilan barang niaga untuk kegunaan perniagaan atau

kegunaan peribadi.
 Membawa masuk aset sebagai modal tambahan.
 Pembetulan kesilapan.
 Catatan pelarasan.
 Merekodkan pembubaran perniagaan.
 Catatan penutupan dan pindahan baki-baki akaun.

Jurnal Jualan:

 Merekodkan urus niaga jualan barang niaga secara kredit
kepada peniaga.

Jurnal Belian:

 Merekodkan urus niaga belian barang niaga secara kredit
daripada pembekal.

11

Jurnal Pulangan Jualan:

 Merekodkan urus niaga pulangan barang niaga yang
dibuat oleh pelanggan.

Jurnal Pulangan Belian:

 Merekodkan urus niaga pulangan barang niaga kepada
pembekal.

Jurnal Penerimaan Tunai:

 Merekodkan urus niaga penerimaan tunai.

Jurnal Pembayaran Tunai:

 Merekodkan urus niaga pembayaran tunai.

Buku Tunai:

 Mengatasi kekerapan membuka akaun lejar tunai dan
bank.

 Merekodkan penerimaan dan pembayaran tunai atau cek
dalam semua urus niaga perniagaan.

 Catatan kontra merupakan pemindahan wang tunai dari
bank ke pejabat atau dari pejabat ke bank.

Buku Tunai Runcit:

 Merekodkan pembayaran amaun kecil yang kerap berlaku
dalam perniagaan.

Tujuannya:

 Mengurangkan catatan belanja yang kerap berlaku bagi
amaun yang kecil dalam Buku Tunai.

 Mengelakkan pembayaran menggunakan cek untuk
perbelanjaan yang amaunnya kecil.

12

Sistem Panjar:
 Jumlah yang telah dibelanjakan dalam tempoh tersebut
akan menggantikan semula jumlah asal.
 Digunakan bagi menguruskan data tunai runcit
perniagaan.

13

MODUL 5

LEJAR

Lejar:
 Merekodkan pelbagai jenis urus niaga perniagaan.

Lejar Am (LA):
 Merekodkan semua akaun kecuali Akaun Belum Terima
dan Akaun Belum Bayar barang niaga.

Lejar Khas (Subsidiari):
 Merekodkan semua urus niaga dengan Akaun Belum
Terima (LJ) dan Akaun Belum Bayar (LB).

Akaun Nyata:
 Akaun yang merekodkan semua aset perniagaan.

Akaun Nominal:
 Akaun yang merekodkan semua hasil dan belanja.

Sistem Catatan Bergu:
 Setiap urus niaga direkodkan sekurang-kurangnya ke
dalam dua akaun yang berbeza.

Kesan dan Akibat Sistem Catatan Bergu tidak Digunakan:
 Imbangan duga tidak seimbang.
 Untung rugi yang diperoleh tidak seimbang.
 Kedudukan kewangan tidak dapat ditentukan dengan
tepat.
 Perbandigan prestasi perniagaan antara tahun yang
disediakan kurang tepat.

14

Akaun Kawalan:

 Memudahkan syarikat untuk menentukan jumlah Akaun
Belum Terima dan Akaun Belum Bayar.

Tujuan Penyediaannya:

 Memudahkan jumlah baki keseluruhan Akaun Belum
Terima dan Akaun Belum Bayar dihitung.

 Untuk menyemak ketepatan catatan dalam Akaun Belum
Terima dan Akaun Belum Bayar.

 Untuk mengimbangkan Lejar Am.

Akaun Kawalan Belum Terima:

 Berbaki debit kerana aset.
 Berbaki kredit kerana:

 Pulangan barang niaga oleh Akaun Belum Terima
setelah hutang dijelaskan.

 Akaun Belum Terima menerima diskaun daripada
peniaga setelah hutang dijelaskan.

Akaun Kawalan Belum Bayar:

 Berbaki kredit kerana liabiliti.
 Berbaki debit jika:

 Pulangan barang niaga setelah hutang dijelaskan.
 Peniaga menerima diskaun daripada Akaun Belum

Bayar setelah hutang dijelaskan.

Catatan Kontra:

 Pindahan daripada Lejar Jualan ke dalam Lejar Belian
atau sebaliknya.

15

Implikasi Akaun Kawalan:
 Sukar untuk mengesan kesilapan menjumlahkan Akaun
Belum Terima dan Akaun Belum Bayar, kesilapan
ketinggalan catatan dan kesilapan memindahkan catatan.

16

MODUL 6

IMBANGAN DUGA

Imbangan Duga:
 Senarai baki debit dan baki kredit yang diambil daripada
akaun-akaun lejar pada suatu tarikh tertentu.
 Menyemak ketepatan Sistem Catatan Bergu.

Fungsi Imbangan Duga:
 Menyemak ketepatan Catatan Bargu.
 Menyemak ketepatan pengiraan dalam Buku Catatan
Pertama dan Lejar.
 Memudahkan penyediaan Penyata Kewangan.

Kesilapan Tidak Ketara:
 Kesilapan ketinggalan satu urus niaga
 Kesilapan terbalik atau songsang
 Kesilapan komisen
 Kesilapan saling mengimbangi
 Kesilapan prinsip
 Kesilapan amaun

Sistem Inventori Berkala:
 Peniaga tidak menyimpan rekod inventori keluar dan
masuk.

Sistem Inventori Berterusan:
 Peniaga akan dapat mengesan pergerakan keluar dan
masuk setiap inventori perniagaannya.

17

Penilaian Inventori Akhir:

 Pergerakan inventori akan direkodkan dalam kad
inventori.

 Biasanya inventori akan direkodkan pada harga kos.

Hubungan Imbangan Duga dan Inventori Akhir dalam Penyata
Kewangan:

Inventori Akhir Kos Jualan Untung Kasar
Tinggi Rendah Tinggi
Rendah Tinggi Rendah

18

MODUL 7
PENYATA KEWANGAN MILIKAN TUNGGAL TANPA

PELARASAN
Akaun Perdagangan:

 Mengetahui sama ada sesebuah perniagaan mendapat
untung atau rugi kasar.

Akaun Untung Rugi:
 Mengetahui sama ada sesebuah perniagaan mendapat
untung atau rugi bersih setelah mengambil kira semua
hasil dan belanja.

Penyata Kedudukan Kewangan:
 Menunjukkan kedudukan kewangan perniagaan.

19

MODUL 8

PELARASAN PADA TARIKH IMBANGAN DAN PENYEDIAAN
PENYATA KEWANGAN MILIKAN TUNGGAL

Perakaunan Asas Tunai:

 Perakaunan yang mengiktiraf dan merekodkan sesuatu
urus niaga dan peristiwa apabila tunai telah diterima dan
dibayar dalam tempoh perakaunan tersebut.

Perakaunan Asas Akruan:

 Perakaunan yang mengiktiraf sesuatu urus niaga dan
peristiwa apabila perkara tersebut berlaku dan direkodkan
dalam rekod perakaunan berasaskan tempoh urus niaga
tersebut berlaku.

Jenis Pelarasan pada Tarikh Imbangan:

 Akaun Nominal
 Hutang Lapuk, Hutang Lapuk Terpulih dan Peruntukan

Hutang Ragu
 Susut Nilai dan Susut Nilai Terkumpul
 Pelupusan Aset Bukan Semasa secara tunai

Item Pelarasan dalam Akaun Nominal:

 Belanja Belum Bayar dan Belanja Prabayar
 Hasil Belum Terima dan Hasil Belum Terperoleh

Kaedah Pengiraan Susut Nilai:

 Kaedah Garis Lurus (Kaedah Ansuran Tetap @ Kaedah
atas Kos)

 Kaedah Baki Berkurangan
 Penilaian Semula

20

Faktor-faktor Pemiliham Kaedah Susut Nilai:
 Jangka masa penggunaan aset tersebut.
 Corak penggunaan aset.
 Manfaat yang akan diperoleh bagi perniagaan tersebut.

Sebab Pelupusan Aset Bukan Semasa:
 Aset sudah tiada nilai pada akhir usia gama.
 Aset yang lama ditukar dengan aset yang baru.
 Aset musnah disebabkan bencana alam.
 Aset dijual.

Cara Pelupusan Aset Bukan Semasa:
 Penjualan secara tunai.
 Penjualan secara kredit.
 Ditukar ganti.
 Disumbangkan kepada pihak lain.

Kesan Pelupusan Aset Bukan Semasa kepada Penyata
Kewangan:

 Meningkatkan untung bersih jika pelupusan itu mendapat
keuntungan.

 Mengurangkan untung bersih jika pelupusan itu mendapat
kerugian.

Keperluan Menyediakan Imbangan Duga Terselaras:
 Memastikan segala rekod pelarasan yang dibuat adalah
betul dan seimbang.
 Penyata Kewangan dapat disediakan dengan tepat.

21

MODUL 9

PEMBETULAN KESILAPAN

Kesilapan Ketara:

 Kesilapan yang jelas dan dapat dilihat daripada jumlah
Imbangan Duga yang tidak seimbang.

Jenis-jenis Kesilapan Ketara:

 Kesilapan pengiraan semasa menyediakan Buku Catatan
Pertama, Lejar atau Imbangan Duga.

 Kesilapan pindahan sama ada daripada Buku Catatan
Pertama ke dalam Lejar dan daripada Lejar ke dalam
Imbangan Duga.

 Merekodkan amaun di bahagian yang sama iaitu di
bahagian debit atau bahagian kredit sahaja.

 Merekodkan pada satu akaun sahaja.
 Merekodkan amaun yang tidak sama di bahagian debit

dan di bahagian kredit.

Kesilapan Tidak Ketara:

 Kesilapan yang berlaku tetapi tidak memberi kesan
terhadap keseimbangan Imbangan Duga.

Jenis-jenis Kesilapan Tidak Ketara:

 Kesilapan ketinggalan
 Kesilapan komisen
 Kesilapan prinsip
 Kesilapan amaun
 Kesilapan terbalik atau songsang
 Kesilapan saling mengimbangi

22

MODUL 1

ANALISIS DAN TAFSIRAN PENYATA KEWANGAN UNTUK
MEMBUAT KEPUTUSAN

Tujuan Analisis Penyata Kewangan:

 Membantu pihak pengurusan menilai prestasi perniagaan
dan seterusnya membuat keputusan kewangan
perniagaan.

 Membantu pihak luar membuat keputusan mengenai
kemudahan kredit.

 Membantu pihak pelabur membuat keputusan yang
berkaitan dengan pelaburan.

Nisbah Keberuntungan:

 Mengukur kemampuan sesebuah perniagaan memperoleh
keuntungan.

a) Peratus Untung Kasar atas Kos Jualan (Tokokan)
 Menghitung peratus tambahan pada kos jualan
bagi mendapatkan harga jualan.

b) Peratus Untung Kasar atas Jualan (Margin Untung Kasar)
 Menghitung peratus Untung Kasar bagi setiap
ringgit jualan.

c) Peratus Untung Bersih atas Jualan (Margin Untung
Bersih)
 Menghitung peratus Untung Bersih bagi setiap
ringgit jualan.

d) Pulangan atas Modal
 Menghitung peratus Untung Bersih bagi setiap
ringgit yang dilaburkan.

23

Nisbah Kecairan:

 Mengukur keupayaan perniagaan membayar hutang
jangka pendek.

a) Nisbah Semasa
 Mengukur kemampuan perniagaan membayar
hutang jangka pendek.

b) Nisbah Ujian Asid
 Mengukur kemampuan perniagaan membayar
hutang jangka pendek dengan segera.

Nisbah Kecekapan:

 Mengukur keupayaan perniagaan mengurus inventori
serta mengukur keupayaan mengutip dan membayar
hutang.

a) Kadar Pusing Ganti Inventori
 Menghitung berapa kali inventori ditukar ganti
sepanjang tempoh perakaunan.

b) Tempoh Kutipan Hutang
 Menghitung tempoh purata perniagaan mengutip
hutang daripada pelanggan.

c) Tempoh Pembayaran Hutang
 Menghitung tempoh purata perniagaan membayar
hutang kepada pembekal.

Tujuan Perbandingan Prestasi Perniagaan:

 Mengetahui kekuatan dan kelemahan perniagaan.
 Merancang dan mengawal masa depan perniagaan.
 Membuat keputusan mengikut matlamat perniagaan demi

memaksimumkan keuntungan.

24

Cara-cara Meningkatkan Prestasi Perniagaan:
 Meningkatkan jumlah jualan dengan menambahkan unit
keluaran.
 Mengurangkan kos jualan dan belanja operasi melalui
kawalan dan penjimatan.
 Menggiatkan aktiviti promosi untuk menarik pelanggan.
 Meningkatkan pelabuan untuk menambahkan modal
perniagaan.

25

MODUL 2

REKOD TAK LENGKAP

Rekod Tak Lengkap:

 Amalan perekodan maklumat perakaunan yang tidak
mengikut Sistem Catatan Bergu atau mengamalkan
catatan tunggal.

Sebab Rekod Perniagaan Tidak Lengkap:

 Tidak mengamalkan Sistem Catatan Bergu.
 Catatan urus niaga yang tidak dibuat langsung.
 Rekod-rekod perakaunan yang musnah atau hilang.
 Dokumen sember urus niaga tidak disimpan secara

sistematik.

Kaedah Penentuan Untung atau Rugi Perniagaan:

 Kaedah Perbandingan
 Kaedah Analisis

Kesan Rekod Perakaunan yang Tidak Lengkap:

 Imbangan Duga tidak dapat disediakan.
 Kesilapan sukar dikesan dan penyelewengan boleh

berlaku.
 Untung atau rugi sukar ditentukan.
 Perbandingan prestasi perniagaan tidak dapat dilakukan.
 Penyata Kedudukan Kewangan sukar disediakan.

Kaedah Perbandingan:

a) Maklumat untuk Menentukan Untung Rugi
 Modal Akhir = Modal Awal + Untung/Rugi Bersih
 Untung Bersih = Modal Akhir + Ambilan – Modal
Tambahan – Modal Awal

26

Kaedah Analisis:
 Analisis Buku Tunai
 Mentafsir Jualan dan Belian
 Mentafsir Hasil dan Belanja
a) Maklumat yang Diperoleh daripada Kaedah Analisis
 Jumlah Jualan
 Jumlah Belian
 Hasil Sebenar yang Diterima
 Belanja Sebenar yang Dibayar

27

MODUL 3

PERAKAUNAN UNTUK KAWALAN DALAMAN

Kawalan Tunai:
 Kawalan dalaman yang berkaitan dengan pengurusan dan
pengendalian wang tunai.

Tujuan Kawalan Tunai:
 Mengurangkan risiko penyelewengan dan kecurian tunai.
 Memastikan perniagaan mempunyai tunai yang
mencukupi.
 Memastikan penggunaan tunai yang optimum untuk tujuan
produktif.

Aspek Kawalan dalam Pengendalian Tunai:
 Penetapan dan pengasingan tugas
 Pendokumentasian
 Kawalan fizikal
 Pusingan tugas

Kaedah Kawalan Tunai:
 Penyata Penyesuaian Bank
 Belanjawan Tunai

Fungsi Penyata Bank:
 Mengetahui baki akhir akaun bank.
 Mengetahui jumlah yang dibayar dan diterima.
 Menyemak dan membandingkan catatan di Buku Tunai
dengan Penyata Bank.

28

Sebab Berlaku Perbezaan Baki Akaun Bank di Buku Tunai
dengan Baki di Penyata Bank:

a) Butiran yang Dicatat di Buku Tunai tetapi Belum Dicatat di
Penyata Bank
 Cek Belum Dikemukakan
 Deposit Belum Dikreditkan

b) Butiran yang Dicatat di Penyata Bank tetapi Belum Dicatat
di Buku Tunai
 Pembayaran bank bagi pihak pelanggan.
 Penerimaan bank bagi pihak pelanggan.

c) Kesilapan Catatan di Buku Tunai
 Cek tak Laku
 Cek tak Layan

Kaedah Penyediaan Penyata Penyesuaian Bank:

 Dengan mengemas kini Buku Tunai
 Tanpa mengemas kini Buku Tunai

Belanjawan Tunai:

 Anggaran penerimaan dan pembayaran tunai perniagaan
bagi suatu tempoh tertentu.

Kepentingan Belanjawan Tunai:

 Rujukan untuk permohonan pinjaman.
 Membuat perbandingan penerimaan dan pembayaran

tunai.
 Mengenal pasti kecairan tunai.
 Mengurus perbelanjaan mengikut keutamaan.
 Mengawal penerimaan dan pembayaran tunai.

29

MODUL 4

PERAKAUNAN UNTUK PERKONGSIAN

Definisi Perkongsian:

 Satu organisasi yang dibentuk secara gabungan oleh
sekurang-kurangnya dua orang hingga dua puluh orang
pekongsi.

Tujuan Penubuhan Perkongsian:

 Memperoleh keuntungan daripada aktiviti perniagaan
yang diusahakan.

Perbezaan antara Perkongsian dan Milikan Tunggal

Perkongsian Milikan Tunggal
Dimiliki 2 hingga 20 orang Dimiliki oleh seorang pemilik
pekongsi
Modal disumbangkan oleh Modal disumbangkan oleh
pekongsi pemilik sendiri
Untung atau rugi diagihkan Untung atau rugi dinikmati
antara pekongsi mengikut oleh pemilik sendiri
perjanjian
Boleh dibubarkan sekiranya Hayat tidak berterukan jika
pekongsi meninggal dunia, pemilik meninggal dunia atau
diisytiharkan muflis dan atas tidak mahu meneruskan
persetujuan bersama perniagaan
Akaun Perdagangan dan Akaun Perdagangan dan
Untung Rugi Untung Rugi
Akaun Pengasinga Untung
Rugi Modal, Untung bersih dan
Akaun Modal Pekongsi dan Ambilan
Akaun Semasa

30

Seksyen 26 Akta Perkongsian 1961:

 Untung atau rugi dibahagi secara sama rata antara
pekongsi.

 Faedah 8% setahun dibayar atas pinjaman pekongsi.
 Faedah tidak dibayar atas modal pekongsi.
 Pekongsi yang menguruskan perkongsian tidak dibayar

gaji.
 Setiap pekongsi berhak menguruskan perniagaan.
 Buku akaun perkongsian disimpan di permis perniagaan.

Tujuan Memeterai Ikatan Perkongsian:

 Untuk mengelakkan sebarang perselisihan fahan yang
mungkin timbul dan memastikan setiap pekongsi
memainkan peranan.

Kandungan Ikatan Perkongsian:

 Modal yang disumbangkan oleh pekongsi
 Faedah atas Pinjaman
 Kongsi Untung atau Kongsi Rugi
 Faedah atas Modal
 Gaji, Elaun dan Bonus pekongsi

Tujuan Penyediaan Akaun Pengasinga Untung Rugi:

 Menentukan Pembahagian untung atau rugi
pekongsi-pekongsi.

Kaedah Penyediaan Akaun Modal Pekongsi:

 Kaedah Modal Berubah
 Kaedah Modal Tetap

31

Pembubaran Perkongsian:
 Ikatan perkongsian ditamatkan.

Sebab-sebab Pembubaran Perkongsian:
 Kematian, muflis atau pekongsi tidak siuman.
 Tempoh tamat.
 Tujuan penubuhan tercapai.
 Perintah mahkamah.
 Pertukaran entiti pernigaan kepada syarikat.
 Persetujuan oleh semua pekongsi.

Fungsi Akaun Realisasi:
 Merekod semua aset yang dijual atau diambil alih.
 Menghitung keuntungan atau kerugian atas pembubaran.
 Membahagikan keuntungan atau kerugian atas
pembubaran.

Sebab Akaun Modal Berbaki Debit:
 Modal yang disumangkan pekongsi adlah rendah.
 Nilai aset yang diambil alih terlalu tinggi.
 Ambilan yang berlebihan.
 Rugi realisasi melebihi baki kredit Akaun Modal Pekongsi.

32

MODUL 5

PERAKAUNAN UNTUK SYARIKAT BERHAD MENURUT
SYER

Syarikat Berhad Menurut Syer:

 Entiti perniagaan yang dimiliki oleh individu-individu yang
menyumbang modal dan diberi syer dalam syarikat.

Langkah-langkah Penubuhan Syarikat:

 Membuat carian nama dan permohonan nama.
 Menyerah simpan permohonan pemerbadanan syarikat.
 Mambayar fi pendaftaran.
 Menerima Notis Pemerbadanan.

Perlembagaan Syarikat:

 Dokumen yang mengikat syarikat, pengarah dan
pemegang syer.

Kandungan Perlembagaan Syarikat:

 Tujuan syarikat.
 Keupayaan, hak, kuasa atau keistimewaan syarikat jika

berbeza dengan peruntukan yang terkandung dalam Akta
Syarikat 2016 seperti kuasa dan tanggungjawab Lembaga
Pengarah.
 Perkara-perkara yang dipertimbangkan oleh akta ini untuk
dimasukkan ke dalam perlembagaan seperti cara
pembayaran dividen.
 Apa-apa perkara lain yang hendak dimasukkan oleh
syarikat ke dalam perlembagaan seperti pengurusan dan
pentadbiran syarikat.

33

Ciri-ciri Syarikat:

 Entity berasingan
 Liability terhad
 Hayat berterusan
 Pengasingan fungsi pemilikan dan fungsi pengurusan

Perbezaan antara Syarikat Persendirian dan Syarikat Awam:

Syarikat Persendirian Syarikat Awam
Diakhiri dengan perkataan Diakhiri dengan perkataan
Sendirian Berhad atau Sdn. Berhad atau Bhd.
Bhd.
Minimum seorang ahli dan Minimum seorang ahli dan
maksimum 50 orang ahli. tiada had maksimum.
Minimum seorang pengarah. Minimum 2 orang pengarah.
Pemilikan syer terbuka Pemilikan syer terbuka
kepada individu, persatuan kepada individu, persatuan
dan entity perniagaan. dan entity perniagaan.
Syer tidak boleh dipindah Syer bebas dipindah milik
milik tanpa persetujuan dan mudah dijual beli melalui
daripada pemegang syer broker syer di bursa saham.
yang lain.
Syer tidak boleh disenaraikan Syer boleh disenaraikan dan
atau diurus niaga di Bursa diniagakan secara bebas di
Malaysia. Bursa Malaysia.
Penyata Kewangan perlu Penyata Kewangan perlu
diedarkan kepada pemegang dibentangkan di Mesyuarat
syer. Agung Tahunan Syarikat.

34

Perbezaan antara Syer Biasa dan Syer Keutamaan:

Syer Biasa Syer Keutamaan
Kadar dividen tidak tetap. Kadar dividen tetap.
Dividen hanya diberikan Menerima dividen terlebih
sekiranya ada lebihan dahulu daripada pemegang
daripada keuntungan syarikat syer biasa.
setelah dividen Syer
Keutamaan dibayar. Tiada hak mengundi untuk
Mempunyai hak mengundi melantik lembaga pengarah
untuk melantik lembaga dalam Mesyuarat Agung
pengarah semasa Mesyuarat Tahunan.
Agung Tahunan. Berhak membuat tuntutan
Tiada tunggakan dividen atau modal sekiranya syarikat
tidak bersifat kumulatif. dibubarkan.
Tunggakan dividen akan
Tuntutan modal hanya boleh dibayar kepada pemegang
dibuat setelah tuntutan Syer Keutamaan pada tahun
pemegang Syer Keutamaan perakaunan yang lain,
dan semua liability lain telah sekiranya pada tahun
diselesaikan. semasa syarikat mengalami
kerugian.

Modal Diterbitkan dan Berbayar Penuh:

 Syer yang ditawarkan kepada orang awam dan telah
dibayar penuh.

35

Modal Diterbitkan Tidak Habis Dilanggan atau Terlebih
Langganan:

 Permohonan Syer < Langganan Syer
 Penaja jamin akan menaggung kurangan.

 Permohonan Syer > Langganan Syer
 Wang lebihan dipulangkan semula.

Dividen:
 Sebahagian keuntungan yang dibayar oleh syarikat
kepada para pemegang syer.

Dividen Tunai:
 Keuntungan yang diagihkan kepada pemegang syer
mengikut peratus atas nilai atau sen sesyer.

Dividen Interim:
 Dividen yang dibayar sebelum keuntungan sebenar
diketahui.
 Pembayaran dibuat sebelum tempoh perakaunan
berakhir.

Dividen Akhir:
 Diisytiharkan selepas keuntungan sebenar diketahui.
 Pembayaran dibuat selepas tempoh perakaunan berakhir.

Sebab Dividen Tertunggak:
 Prestasi syarikat yang tidak memuaskan menyebabkan
keuntungan diperoleh tidak mencukupi untuk membayar
dividen kepada pemegang Syer Keutamaan.

36

MODUL 6

PERAKAUNAN UNTUK KELAB DAN PERSATUAN

Kelab dan Persatuan:

 Organisasi bukan bermotifkan untung yang ditubuhkan
untuk menyediakan kemudahan dan menjaga
ahli-ahlinya.

Tatacara Penubuhan Kelab dan Persatuan:

 Mengadakan mesyuarat penubuhan.
 Menetapkan nama pertubuhan, alamat berdaftar dan

melantik ahli-ahli Jawatankuasa Penaja.
 Menetapkan undang-undang perlembagaan pertubuhan.
 Menyemak permohonan pendaftaran selepas bayaran Fi

dibuat.

Matlamat Penubuhan Kelab dan Persatuan:

 Menjaga kepentinga ahli.
 Menyediakan kemudahan kepada ahli.
 Mengadakan perkhidmatan social, kebudayaan, rekreasi

dan sukan kepada ahli.

Sumber Utama Kewangan Kelab dan Persatuan:

 Yuran pendaftaran/Yuran masuk
 Yuran pertandingan
 Kutipan jualan pesta ria
 Sewa Diterima kerana penyewaan kemudahan kelab
 Jualan Aset Bukan Semasa
 Derma
 Keuntungan perniagaan yang dikendalikan olen kelab dan

persatuan.
 Faedah atas Pelaburan.

37

Tujuan Penyediaan Akaun Penerimaan dan Pembayaran:

 Merekodkan semua penerimaan dan pembayaran tunai
kelab dan persatuan dalam suatu tempoh perakaunan.

Item-item Penerimaan Tunai dan Pembayaran Tunai:

Penerimaan Tunai Pembayaran Tunai
Yuran ahli Surat khabar dan majalah
Yuran pendaftaran Kadar bayaran
Bayaran masuk Insurans
Derma Perabot/Alatan sukan
Sewa gelanggang Alat tulis
tenis/badminton Hadiah pertandingan
Sewa laci Kursus/Motivasi
Kutipan sukarela/ Lawatan
pesta ria/tari-menari Honorarium

Yuran:

 Sumber pendapatan utama bagi kelab dan persatuan
yang dibayar oleh setiap ahli.

Jenis-jenis Yuran:

 Yuran masuk
 Yuran tahunan atau yuran bulanan
 Yuran pertandingan

Tujuan Penyediaan Akaun Pendapatan dan Perbelanjaan:

 Merekodkan item pendapatan hasil dan item perbelanjaan
hasil.

 Disediakan untuk mengira lebihan atau kurangan bagi
operasi kelab dan persatuan.

38

Lebihan:

 Jumlah pendapatan hasil melebihi jumlah perbelanjaan
hasil.

Kurangan:

 Jumlah perbelanjaan hasil melebihi jumlah pendapatan
hasil.

Pendapatan Modal:

 Pendapatan yang diterima bukan daripada aktiviti biasa
kelab dan persatuan.

 Jualan Aset Bukan Semasa, derma khas dan peruntukan
kewangan daripada kerajaan.

Perbelanjaan Modal:

 Perbelanjaan ke atas pembelian atau membina Aset
Bukan Semasa.

 Belanja ubah suai bangunan/membesarkan rumah kelab,
pembinaan gelanggang permainan atau tempat letak
kereta, pembelian Aset Bukan Semasa, bayaran guaman
dan duit setem pembelian Aset Bukan Semasa dan kos
pemasangan pendingin hawa.

Komponen Akaun Perdagangan:

 Jualan
 Inventori Awal
 Belian
 Inventori Akhir
 Belanja Pengendalian Perniagaan

39

Dana Terkumpul:
 Jumlah dana yang dimiliki oleh sesebuah kelab dan
persatuan.

40

MODUL 7

PERAKAUNAN KOS

Perakaunan Kos:

 Proses penilaian dan pemprosesan data daripada aktiviti
yang berlaku dalam industry.

Kos:

 Perbelanjaan firma terhadap penggunaan faktor-faktor
pengeluaran.

Komponen Kos Pengeluaran:

 Kos Bahan Langsung
 Kos Buruh Langsung
 Belanja Langsung
 Kos Overhed

Komponen-komponen Kos Overhed:

Kos Buruh Tak Langsung Gaji pengurus kilang, gaji
penyelia kilang, gaji pengawal
Kos Bahan Tak Langsung keselamatan kilang, penyelia
Belanja Pentadbiran dan stor, gali kerani kilang.
Bahan api, minyak pelincir.
Pengurusan Kilang Belanja alat-alat kecil, kadar
bayaran, cukai tanah kilang,
sewa bangunan kilang, susut
nilai loji, penyelenggaraan
loji, insurans kilang.

41

Tujuan Penyediaan Akaun Pengeluaran:

 Untuk menunjukkan semua kos yang terlibat dalam
pengeluaran sesuatu keluaran pada akhir tempoh
perakaunan.

Analisis Titik Pulang Modal:

 Satu paras pengeluaran di mana perniagaan tidak
mendapat keuntungan atau tidak mengalami kerugian.

 Jumlah hasil sama dengan jumlah kos.

Kegunaan Titik Pulang Modal:

 Menunjukkan jumlah keuntungan atau kerugian pada
setiap peringkat jualan.

 Menentukan tahap volum jualan yang perlu dikeluarkan
bagi mengelakkan kerugian.

 Membantu pihak pengurusan membuat perancangan dan
kawalan.

Kos Tetap:

 Perlu dibelanjakan walaupun tiada pengeluaran.
 Sewa kilang, gaji pengurus kilang dan insurans kilang.

Kos Berubah:

 Tidak perlu dibelanjakan sekiranya tiada pengeluaran.
 Kos bahan langsung dan kos buruh langsung.

Margin Caruman/Margin Sumbangan:

 Lebihan hasil jualan berbanding kos berubah.

Titik Pulang Modal:

 Persilangan antara garisan Jumlah Hasil dan Jumlah Kos.

42