แผนการสอน

งดและลด จากโรคกรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 1 จาก 24

แผนการสอนนี้จัดทำ ขึ้นเพื่อให้กลุ่มผู้ป่วป่ยโรคกรดไหลย้อนหรือผู้มารับบริการที่ห้อง ตรวจโรคแผนกอายุรกรรมระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลวิภาราม ได้เกิดความรู้และ ความเข้าใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำ วัน การเลือกรับประทานอาหารที่ เป็นผลดีต่อโรคกรดไหลย้อน การจัดท่านอนที่ถูกต้องเหมาะสม และการปฏิบัติตัว อย่างไรเมื่อเป็นโรคกรดไหลย้อน เพราะโรคกรดไหลย้อนสามารถเกิดขึ้นได้ทุกช่วง ทุกวัย หากชะล่าใจและปล่อยไว้อาจเกิดเป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง จึงจัดทำ ขึ้นเพื่อ ให้ผู้ป่วป่ยได้ตระหนักถึงตนเอง เห็นความสำ คัญสามารถป้อป้งกันและรักษาตนเองให้ห่าง จากโรคกรดไหลย้อนได้ คำคำ คำคำ นำนำนำนำ นางสาวสุมลธา ละออศรี นักศึกษาพยาบาล ชั้นปีที่ 2 งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 2 จาก 24

สารบับัญ บั ญ บั เรื่อง หน้า น้ คำ นำ สารบัญ ส่วนนำ ของแผนการสอน ชื่อเรื่อง ผู้สอน กลุ่มเป้าป้หมาย วัน เวลาสอน สถานที่สอน แนวคิด วัตถุประสงค์ทั่วไป หัวข้อการสอน แผนการสอน (Lesson Plane) บรรณานุกนุรม ภาคผนวก - - - - - - - - ก ข 1 2 ค ง งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 3 จาก 24

แนวคิคิ คิ ด คิ ด โรคกรดไหลย้อย้นเกิดกิจากความผิดผิ ปกติขติองหูรูหูดรูส่วส่นปลายหลอดอาหาร ที่ทำที่ ทำหน้าน้ที่ ป้อป้งกันกักรดไหลย้อย้นจากกระเพาะอาหารมีคมีวามดันดัของหูรูหูดรูต่ำ กว่าว่ ปกติหติรือรืเปิดปิบ่อบ่ย กว่าว่ ปกติทำ ให้สห้ารคัดคัหลั่ง ลั่ ในกระเพาะอาหารไม่ว่ม่าว่จะเป็น ป็ กรด แก๊สก๊ย้อย้นกลับลัขึ้นขึ้ ไป ซึ่งซึ่มีปมีริมริาณกรดของหลอดอาหารมากขึ้นขึ้และทำ ให้เห้พิ่มพิ่ โอกาสการไหลย้อย้นของกรด จากกระเพาะอาหารสู่หสู่ ลอดอาหาร ทำ ให้เห้กิดกิอาการแสบร้อร้นที่กที่ลางอก เรอเปรี้ยรี้ว หากปล่อล่ยไว้จว้นกลายเป็น ป็ เรื้อรื้รังรัจะส่งส่ผลทำ ให้เห้กิดกิแผลรุนรุแรงจนหลอดอาหารตีบตีและ อาจถึงถึขั้น ขั้ ร้าร้ยแรงเสี่ยสี่งเกิดกิเป็น ป็ มะเร็ง ร็ หลอดอาหารได้ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 4 จาก 24

เพื่พื่พื่อพื่ ให้ห้ห้ผู้ห้ผู้ผู้ฟัผู้ฟัฟังฟัมีมีมีคมีวามรู้รู้รู้รู้ความเข้ข้ข้าข้ใจ ความหมาย สาเหตุตุตุตุอาการ วิวิวิธีวิธีธีกธีารรัรัรักรัษา และการปฏิฏิฏิบัฏิบับัติบัติติตัติตัตัวตัเมื่มื่มื่อมื่เป็ป็ป็ น ป็ นโรคกรดไหลย้ย้ย้อย้น ได้ด้ด้ถูด้ถูถูกถูต้ต้ต้อต้ง วัตวั ถุป ถุ ระสงค์ วั ค์ ตวั ถุป ถุ ระสงค์ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 5 จาก 24

งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 6 จาก 24

ความผิดปกติในการบีบตัว ของหลอดอาหาร ทำ ให้อาหารที่รับประทาน เคลื่อนตัวลงช้าหรืออาหาร ที่ไหลย้อนขึ้นมาจาก กระเพาะอาหารค้างอยู่ใน หลอดอาหารนานกว่าปกติ สาเหตุตุข ตุ ข ตุ องการเกิกิกิดกิ โรคกรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น ความผิดปกติของหูรูดส่วน ปลายหลอดอาหาร ที่ทำ หน้าน้ที่คอยป้อป้งกันกรด ไหลย้อนจากกระเพาะอาหาร มีความดันของหูรูดต่ำ หรือ เปิดบ่อยกว่าคนปกติ ความผิดปกติในการบีบตัว ของกระเพาะอาหาร ทำ ให้อาหารค้างอยู่ใน กระเพาะอาหารนานกว่า ปกติเพิ่มโอกาสการไหล ย้อนของกรดจากกระเพาะ อาหารสู่หลอดอาหารมาก ขึ้น งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 7 จาก 24

พฤติกรรมในการดำ เนินชีวิต เช่น เข้านอนทันทีหลังรับ ประทานอาหาร, รับประทาน อาหารปริมาณมากในหนึ่ง มื้อ,การดื่มน้ำ อัดลมหรือ แอลกอฮอล์ เพราะพฤติกรรม เหล่านี้ไปกระตุ้นในการเกิดโรค หรืออาจเกิดอาการแย่ลงกว่าเดิม ได้ โรคอ้วน ทำ ให้เพิ่มแรงกดต่อ กระเพาะอาหารและทำ ให้ กรดไหลย้อนกลับ การตั้งครรภ์ เนื่องจาก Progesterone hormone ที่เพิ่มขึ้นขณะตั้ง ครรภ์ทำ ให้หูรูดหลอดอาหาร อ่อนแอลงรวมถึงมดลูกที่ ขยายตัวจะเพิ่มแรงกดต่อ กระเพาะอาหาร งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 8 จาก 24

ระยะที่ 1 : โรคกระเพาะอาหาร ถือถืเป็น ป็ สัญสัญาณเริ่มริ่แรกของ โรคกรดไหลย้อย้น ทำ ให้มัห้กมัมีอมีาการท้อท้งอืดอืท้อท้งเฟ้อฟ้จุกจุเสียสีด แน่นรวมถึงถึรู้สึรู้ กสึว่าว่มีลมีมในกระเพาะอาหารควรหันหัมากินกิอาหาร ให้ตห้รงเวลา อาการของผู้ผู้ที่ผู้ที่ผู้ ที่ เ ที่ เป็ป็น ป็ น ป็ โรค กรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น 3 ระยะ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 9 จาก 24

ระยะที่ 2 : ปัญปัหาลำ ไส้ สัญสัญาณต่อต่มาของโรคกรดไหลย้อย้น คือคืจะเริ่มริ่มีปัมีญปัหาลำ ไส้ ทำ ให้กห้ารย่อย่ยไม่สม่มบูรบูณ์ มีอมีาหาร ตกค้าค้งในลำ ไส้ ส่งส่ผลให้ท้ห้อท้งผูกผูขับขัถ่าถ่ยไม่ตม่รงเวลา เรอ เปรี้ยรี้ว รู้สึรู้ กสึแสบร้อร้นบริเริวณหน้าน้อก กลืนลืลำ บาก ระยะที่ 3 : สารอาหารในเลือลืดน้อน้ย กรดไหลย้อย้นอาการหนักนัในระยะนี้ ร่าร่งกายจะอ่ออ่นเพลียลีรู้สึรู้ กสึจุกจุแน่นท้อท้งบ่อบ่ย แสบหน้าน้อก เรอมีรมีสเปรี้ยรี้วและ ขมคอ ท้อท้งผูกผูกลืนลือาหารลำ บาก น้ำ หนักนัลดและอ่ออ่นเพลียลีควรไปพบ แพทย์เย์พื่อพื่ตรวจร่าร่งกายและรับรัการรักรัษา งดอาหารไขมันมัสูงสูงดดื่มดื่สุรสุา งด สูบสูบุหบุรี่ รวมถึงถึน้ำ อัดอัลม ชา และกาแฟ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 10 จาก 24

การรักรัษามุ่งมุ่ เน้นน้ ปรับรัเปลี่ยลี่น พฤติกติรรมในชีวิชีตวิ ประจำ วันวั เพื่อพื่ ไม่ทำม่ ทำให้เห้กิดกิ ปัจปัจัยจัต่าต่งๆ ไปกระตุ้นตุ้ ซึ่งซึ่อยู่ใยู่ นเกณฑ์ปฑ์กติ ไม่รุม่นรุแรงสามารถหายขาดได้ ไม่ก่ม่อก่ ให้เห้กิดกิภาวะที่รุที่นรุแรง และการ ใช้ยช้าที่เที่หมาะสม การรัรัก รั ก รั ษาโรค กรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 11 จาก 24

1. เลี่ยลี่งพฤติกติรรมกินกิแล้วล้นอน หลังลัจากมื้อมื้อาหารจึงจึควรเว้นว้ระยะอย่าย่งน้อน้ย 2-3 ชั่ว ชั่ โมงก่อก่นจะเข้าข้นอนเพื่อพื่ ให้เห้วลาร่าร่งกายย่อย่ยอาหารให้หห้มดเสียสีก่อก่น 2. กินกิทีลทีะน้อน้ย และกินกิ ให้ช้ห้าช้ลง ลองแบ่งบ่ส่วส่นมื้อมื้ อาหารให้เห้ล็กล็ลง หรือรืแบ่งบ่เป็นป็มื้อมื้เล็กล็ๆ 4-5 มื้อมื้ต่อต่ วันวัแทนการกินกิ 3 มื้อมื้และเคี้ยคี้วอาหารให้ลห้ะเอียอีด ก่อก่นกลืนลื 3. อาหารที่คที่วรรับรั ประทาน อาหารหลากหลาย ชนิดมีคุมีณคุค่าค่ทางอาหารและสรรพคุณคุแตกต่าต่ง กันกั ไป บางชนิดอาจให้โห้ทษและเป็นป็สาเหตุขตุอง โรคกรดไหลย้อย้น แต่อต่าหารบางชนิดช่วช่ยให้ รับรัมือมืกับกักรดไหลย้อย้นได้ดีด้ขึ้ดีนขึ้เช่นช่ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 12 จาก 24

ประเภทอาหาร ไขมันดี อาหารไขมันต่ำ ผลไม้ งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 13 จาก 24

งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 14 จาก 24

4.การนอนที่ถูกต้อง - อย่านอนราบมากเกินไป ควรให้ศีรษะและหน้าน้อกอยู่สูงกว่า เท้า 6-8 นิ้ว โดยอาจใช้หมอนรองหลังหรือเตียงปรับระดับที่ ช่วยปรับยกลำ ตัวช่วงบนขึ้น แต่ไม่ควรใช้กองหมอนหลายๆ ใบหนุนนุเพราะไม่ได้รูปแบบการนอนที่ถูกต้อง และอาจทำ ให้ เกิดแรงกดที่ท้องจนอากรกรดไหลย้อนแย่ลงกว่าเดิมได้ - ควรนอนตะแคงซ้าย เพราะถุงเก็บอาหารในกระเพาะจะอยู่ ทางด้านซ้าย ถุงจะย้อยลงรูเปิดหลอดอาหารที่ลงไปยัง กระเพาะอยู่เหนือระดับกรดและอาหารที่อยู่ในกระเพาะ กรด จึงไม่ไหลย้อนขึ้นมา แนะนำ ให้นำ หมอนมาวางไว้ระหว่างขา ช่วยลดอาการปวดตึงของสะโพกได้ วิวิธีวิธีวิก ธี ก ธี ารนอนที่ที่ ที่ ถู ที่ ถูก ถู ก ถู ต้ต้ ต้ อ ต้ องสำสำสำสำหรัรับ รั บ รั ผู้ผู้ป่ผู้ป่ผู้ ว ป่ ว ป่ ย โรคกรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 15 จาก 24

การปฏิฏิฏิบัฏิบัติติ บับั ติติตัตั ตัตัว เมื่มื่ มื่มื่ อ มื่มื่ เป็ป็น ป็ น ป็ โรคกรดไหลย้ย้อ ย้ อ ย้ น 1.ลดน้ำ หนักหากมีน้ำ หนักเกินเกณฑ์ เพราะน้ำ หนักตัวที่เพิ่มขึ้นไม่ เพียงทำ ให้เกิดแรงกดที่ท้อง แต่ยังส่งผลต่อโครงสร้างกล้ามเนื้อ เรียบที่รองรับส่วนล่างของหลอดอาหาร ซึ่งจะทำ ให้แรงกดที่กล้าม เนื้อหูรูดลดลงและปิดไม่สนิท งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 16 จาก 24

2.งดการสูบบุหรี่ สารนิโคตินในบุหรี่อาจเป็นสาเหตุให้กล้ามเนื้อหูรูด ของหลอดอาหารหย่อนตัวลงจนกรดและเศษอาหาร ในกระเพาะไหลย้อนกลับขึ้นมา 3.ลดดื่มแอลกอฮอล์ เนื่องจากมีฤทธิ์ทำ ให้เกิดกรดใน กระเพาะอาหารมากขึ้น ทั้งยังเพิ่มการคลายตัวของหูรูด หลอดอาหาร และส่งผลต่อความสามารถในการกำ จัดกรดใน หลอดอาหาร งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 17 จาก 24

4.เลี่ยงอาหารที่กระตุ้นให้ เกิดโรคกรดไหลย้อน เช่น หัวหอม กระเทียม สะระแหน่(มินต์) มะเขือ เทศ ช็อกโกแลต เครื่องดื่ม ที่มีคาเฟอีนอย่างชา กาแฟ น้ำ อัดลม ผลไม้และน้ำ ผล ไม้ที่มีรสเปรี้ยว รวมถึง อาหารที่มีไขมันสูง และ อาหารที่มีรสเผ็ด งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 18 จาก 24

ภาคผนวก งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 19 จาก 24

งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 20 จาก 24

งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 21 จาก 24

บรรณานุนุก นุ ก นุ รม สมาคมประสาททางเดินอาหารและการเคลื่อนไหว. (2563). แนวทางเวช ปฏิบัติการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคกรดไหลย้อน ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : โรง พยาบาลจุฬาลงกรณ์. กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2562). ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม รับมือโรคกรดไหลย้อน. กรุงเทพฯ : กระทรวงสาธารณสุข. ระพีพันธุ์ กัลยาวินัย. (2562). โรคกรดในกระเพาะไหลย้อนสู่หลอดอาหาร. อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร โรงพยาบาลพระราม 9. ชฎาพร หนองขุ่นสาร. (2563). กินอย่างไร...เมื่อเป็นโรคกรดไหลย้อน. ศูนย์โภชนาการและการกำ หนดอาหาร โรงพยาบาลเทพธารินทร์. มณฑิรา มณีรัตนะพร. (2564). กรดไหลย้อน ป้องกันได้ก่อนกลายเป็นโรค เรื้อรื้รัง. ศูนย์ทางเดินอาหาร โรงพยาบาลศิริราชปิยมหาราชการุณย์. งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 22 จาก 24

จัด จั ทำ โดย นางสาวสุมลธา ละออศรี รหัสนักศึกษา 65170074 งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 23 จาก 24

TTHHAANNKK YYOOUU งดและลด จากโรคกรดไหลย้อย้น หน้าน้ 24 จาก 24