1-1 อะตอม ธาตุ และสารประกอบ

บทท่ี 2

เคมที เี่ ปน็ พน้ื ฐานของส่ิงมชี วี ติ

- อะตอม ธาตุ และสารประกอบ
- นา้
- สารประกอบคารบ์ อนในสิ่งมชี ีวิต
- ปฏกิ ริ ิยาเคมใี นเซลลข์ องสิ่งมีชีวิต



อะตอม ธาตุ 01
และสารประกอบ
อะตอม ธาตุ และ
สารประกอบ

Let's Get
Started

https://proj14.ipst.ac.th/m4-6-biology/m4-bio-book1/bio-m4b1-005/

https://shorturl.asia/mxl75



Atom

• อนุภาคท่ีเล็กมาก ๆ ของสสารท่ีไม่สามารถแบ่งออกได้ทางเคมีได้ประกอบด้วย
นิวเคลียส (Nucleus) ที่มีโปรตอน (Proton) ซ่ึงมีประจุเป็นบวก (+) และนิวตรอน
(Neutron) ซึ่งมปี ระจุเป็นกลาง รวมกันอยู่ตรงกลาง และอิเล็กตรอน (Electron) มี
ประจลุ บ (-) ว่ิงอยรู่ อบๆ

นิวเคลยี ส

อเิ ล็กตรอน

https://shorturl.asia/SHtkL



O P= N= e=

Ne P= N= e+



ธาตแุ ละสารประกอบ
(Element and Compound)

Element and Compound





ธาตแุ ละสารประกอบในร่างกายมนุษย์

คารบ์ อน (C) ออกซเิ จน (O) ไฮโดรเจน (H) เป็นธาตุองค์ประกอบหลกั
ทีไ่ ดม้ าจากน้าและแกส๊ คารบ์ อนไดออกไซด์

ยังมีธาตุองคป์ ระกอบหลกั อะไรอีกบ้าง ??

ปรมิ าณและชนิ ดของธาตุ ธาตทุ เี่ ปน็ องคป์ ระกอบหลกั 96%
ท่พี บในพืชทัว่ ไป
• คารบ์ อน (C) 45%
ธาตจุ าการสารอาหารหลกั 3.6%
เชน่ - ไนโตรเจน (N) 1.5% • ออกซเิ จน (O) 45%

- โพแทสเซยี ม (K) 1% • ไฮโดรเจน (H) 6%
- แคลเซยี ม (Ca) 0.5%

ธาตจุ ากสารอาหารรอง 0.4%
เชน่ - คลอรนี (Cl)

- สังกะสี (Zn)
- เหล็ก (Fe)
- โซเดียม (Na)

ส่ิงมชี วี ิตอ่ืน ๆ มีธาตุ C H และ O เป็นธาตุองค์ประกอบหลัก

เช่นเดียวกับพืช และมีธาตุอื่น ๆ ในปริมาณแตกต่างกัน ข้ึนอยู่กับ
ชนิดและโครงสรา้ งการดารงชวี ิต

• ธาตุ N เปน็ องค์ประกอบของ คลอโรฟิลล์ • ธาตเุ หล่านีจะอยู่ในรปู ของไอออน เช่น
+ , +, 2+
กรดอะมโิ น กรดนวิ คลิอิก
• ธาตุ P เปน็ องค์ประกอบของ ATP, นวิ คลิโอ • มนุษยแ์ ละสตั วจ์ ะไดร้ ับธาตุต่าง ๆ เข้าสู่
รา่ งกายจากการบริโภคในปริมาณท่ี
ไทด์ ตา่ งกัน
• ธาตุ Fe เป็นองค์ประกอบของฮีโมโกลบิน

พันธะเคมี
(chemical bond)

chemical bond

พนั ธะเคมี (chemical bond) เป็นแรงทมี่ ายดึ เหนี่ยวระหวา่ งอะตอม
หรอื ไอออน มเี วเลนซอ์ เิ ลก็ ตรอนทรี่ ว่ มสรา้ งพนั ธะรว่ มกนั

ภายในโมเลกลุ
o พันธะโคเวเลนซ์ (covalent bonds) = ใชอ้ เิ ลก็ ตรอนรว่ มกนั
o พันธะไอออนิก (ionic bonds) = ใหแ้ ละรบั อเิ ลก็ ตรอน

ระหวา่ งโมเลกลุ
o พันธะไฮโดรเจน (hydrogen bonds) = ยดึ เหนี่ยวระหวา่ งโมเลกลุ

พนั ธะโคเวเลนต์ คือ พนั ธะเคมที ี่เกดิ จากอะตอม 2 อะตอมที่ใช้เวเลนซ์อเิ ลก็ ตรอนร่วมกนั





พนั ธะทเี่ กดิ ขนึ้ ภายในโมเลกลุ ของสารประกอบ

https://shorturl.asia/Qht23

https://shorturl.asia/Qht23

hydrogen bonds

ใครรู้ช่วยครูตอบหน่อย จร้า

1. ตวั เลขแสดงจานวนโปรตอนในอะตอม เรียกว่า เลขมวล ส่วนผลรวมของจานวน
โปรตอนกบั นิวตรอนเรียกว่า เลขอะตอม

2. อเิ ลก็ ตรอนทอ่ี ยู่ในระดบั พลงั งานช้ันนอกสุดทเ่ี คล่ือนทร่ี อบนวิ เคลยี ส เรียกว่า
เวเลนซ์อเิ ลก็ ตรอน

3. โปรตอนและนิวตรอนมปี ระจุไฟฟ้าบวก ส่วนอเิ ลก็ ตรอนมปี ระจุไฟฟ้าลบ
4. พนั ธะเคมที ม่ี กี ารให้และรับอเิ ลก็ ตรอนระหว่างอะตอมหรือไอออนยดึ เหนย่ี วกนั ด้วย

แรงดงึ ดูดระหว่างประจุไฟฟ้าทตี่ ่างกนั การยดึ เหน่ียวนีเ้ ป็ นพนั ธะโคเวเลนต์
5. ธาตุแต่ละชนิดมสี มบตั เิ ฉพาะตัวและมสี มบตั ิทางกายภาพบางประการเหมือนกนั

และบางประการต่างกนั ซึ่งสามารถนามาจดั กลุ่มธาตุเป็ นโลหะ อโลหะ และกง่ึ โลหะ

ใครรู้ช่วยครูตอบหน่อยจร้า

6. ปฏิกริ ิยาเคมเี ป็ นกระบวนการทท่ี าให้สารเกดิ การเปลย่ี นแปลงทางเคมแี ล้วมสี ารใหม่เกดิ ขนึ้
7. การเกดิ ปฏิกริ ิยาเคมอี าจสังเกตได้จากการเปลยี่ นแปลงของสีหรือกลน่ิ ทต่ี ่างไปจากสารเดมิ

การมฟี องแก๊ส หรือตะกอนเกดิ ขนึ้ หรือมกี ารเพมิ่ หรือลดของอุณหภูมิ
8. การหลอมเหลวของนา้ แขง็ หรือการระเหยกลายเป็ นไอนา้ จดั เป็ นปฏิกริ ิยาเคมี
9. เมื่อเกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมี อะตอมของสารต้ังต้นจะมกี ารจดั เรียงตวั ใหม่ได้เป็ น

สารผลติ ภณั ฑ์ โดยอะตอมแต่ละชนิดก่อนและหลงั เกดิ ปฏิกริ ิยาเคมมี จี านวนเท่ากนั แต่มวล
รวมของสารต้ังต้นอาจจะไม่เท่ากบั มวลรวมของสารผลติ ภัณฑ์กไ็ ด

อะตอม ธาตุ และสารประกอบ https://www.liveworksheets.com/3-ru848991by