แผนปฏิบัติงานด้านสุขภาพสัตว์(สัตว์ปีก)

แผนการปฏิบตั ิงานกจิ กรรมป้องกนั แกไ้ ข และเตรยี มความพร้อมรับปญั หาโรคไขห้ วัดนก

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ E-operation
การจัดระบบการ 1. การเฝ้าระวังโรคทั้งทางอาการและห้องปฏิบัตกิ ารในฟาร์มและ
เลี้ยงสัตว์ปีกแบบ พื้นทกี่ ันชน (buffer zone) สนง.ปศจ. -
คอมพาร์ทเมนต์ สนง.ปศอ.
1.1 ฟารม์ ทอ่ี ยรู่ ะหวา่ งการรบั รองสถานภาพปลอดโรค
1.1.1 การเฝ้าระวังทางอาการ สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟารม์
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำ สนง.ปศอ.
สสช.,ศวพ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ ฟาร์มท่ีมีสตั วป์ ีก
ทุกตัว พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือน เพื่อเตรียมให้ ป่วยตาย
เจ้าหน้าที่ปศสุ ัตวต์ รวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศสุ ัตวจ์ ะส่มุ เขา้ นยิ าม
เข้าตรวจสอบเปน็ ประจำ หากพบสัตวป์ ีกปว่ ยตายผดิ ปกติ คลา้ ย
โรคไขห้ วัดนกใหแ้ จง้ เจา้ หน้าท่ีปศสุ ตั วท์ ันที

- เมื่อเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่า
มีสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้น
ทันที พร้อมเก็บตัวอย่างซาก 2-5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ
และดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมท้ัง
รายงานไปยงั สำนกั งานปศสุ ตั ว์จังหวัดเปน็ ลำดบั ตอ่ ไป

1.1.2 การเฝ้าระวังทางห้องปฏิบัตกิ าร สนง.ปศข. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟารม์ -
- สำนักงานปศุสัตว์เขตสุ่มโรงเรือนที่จะเก็บตัวอย่าง สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65
สนง.ปศจ.
ทกุ ครง้ั และแจง้ ไปยังสำนกั งานปศสุ ตั ว์จงั หวดั ทีร่ บั ผดิ ชอบ

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
- เก็บตัวอย่าง Cloacal swab / Oropharyngeal สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
swab ทกุ ฟาร์มๆละ 100 ตัวตอ่ ฟารม์ โดยสุ่ม 5 โรงเรอื น โรงเรือน
ละ 20 ตัว (หากไม่ถงึ 5 โรงเรือน ใหเ้ ก็บทุกโรงเรอื น) ทุก 6 เดอื น สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ ฟาร์ม E-operation
โดยฟาร์มสัตว์ปกี เน้ือและสัตว์ปีกพันธุ์ให้กำหนด ช่วงเดือนที่เก็บ สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 -
ตัวอย่างเอง ให้ระบุข้อความว่า ฟาร์มที่อยู่ระหว่างการรับรอง
สถานภาพปลอดโรค ในใบส่งตัวอยา่ งทุกครง้ั สสช., ศวพ.

- เกบ็ ตวั อยา่ ง Serum ทุกฟาร์ม ฟาร์มละ 60 ตวั ต่อฟาร์ม สนง.ปศจ.
โดยสุ่ม 5 โรงเรือน โรงเรือนละ 12 ตัว (หากไม่ถึง 5 โรงเรือน ให้เก็บ สนง.ปศอ.
ทกุ โรงเรือน) ทกุ 6 เดอื น โดยสตั ว์ปกี เนื้อให้เก็บในรุ่นการผลิตถัดไปจาก
รุ่นที่เก็บ Cloacal swab / Oropharyngeal swab ในกรณีสัตว์ปีก สนง.ปศจ.
พันธุ์เก็บทุก 6 เดือน ให้ระบุข้อความว่า ฟาร์มที่อยู่ระหว่างการ
รบั รองสถานภาพปลอดโรค ในใบส่งตัวอยา่ งทกุ ครั้ง

- ห้องปฏบิ ัตกิ ารตรวจวินิจฉัยโรคจากตวั อย่างดงั น้ี
Cloacal swab / Oropharyngeal swab : ตรวจโรคไข้หวัดนก
และนิวคาสเซลิ
Serum : ตรวจระดับภมู ิค้มุ กันของโรคไขห้ วัดนกและนิวคาสเซลิ
แลว้ รายงานผลให้ สนง.ปศจ.และ สคบ.
Email : [email protected] ตามแบบฟอรม์ ท่กี ำหนด

1.2 ฟาร์มรกั ษาสถานภาพปลอดโรค
1.2.1 การเฝา้ ระวงั ทางอาการ
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำ

ทุกวัน พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้
เจ้าหน้าทีป่ ศสุ ัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศสุ ัตว์จะสุ่ม
เข้าตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้าย
โรคไขห้ วัดนกให้แจง้ เจา้ หน้าทีป่ ศสุ ตั วท์ ันที

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
- เมื่อเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่ามี สนง.ปศอ. ทกุ ฟาร์มทีม่ ีสัตว์ปีก
สัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที สสช.,ศวพ. ป่วยตาย
พร้อมเก็บตัวอย่างซาก 2 - 5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและ เข้านิยาม
ดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงาน สนง.ปศข.
ไปยังสำนักงานปศสุ ัตว์จงั หวดั เป็นลำดบั ตอ่ ไป สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
1.2.2 การเฝ้าระวงั ทางห้องปฏิบตั กิ าร สนง.ปศอ.
- สำนักงานปศุสัตว์เขตสุม่ โรงเรือนที่จะเก็บตวั อย่างทกุ ต.ค.64 - ก.ย.65 -
สสช., ศวพ.
ครัง้ และแจ้งไปยังสำนักงานปศุสตั วท์ ี่รับผดิ ชอบ -
- เก็บตัวอย่าง Serum ทุกฟาร์มๆละ 60 ตัวต่อฟาร์ม สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกครวั เรอื นทม่ี สี ัตว์ E-operation
โดยสุ่ม 5 โรงเรือนๆละ 12 ตัว (หากไม่ถึง 5 โรงเรือนให้เก็บทุก สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ปกี ป่วยตายเข้านยิ าม -
โรงเรอื น) ทุก 6 เดอื น โดยสตั ว์ปีกเนื้อ และสตั วป์ กี พันธ์ุให้เกษตรกร สนง.ปศอ.
กำหนดช่วงเดือนที่เก็บตัวอย่างเอง ให้ระบุข้อความว่า ฟาร์มรักษา สสช.,ศวพ. -
สถานภาพปลอดโรค ในใบส่งตวั อย่างทกุ คร้งั

- หอ้ งปฏิบตั กิ ารตรวจวนิ ิจฉยั โรคจากตัวอย่างดังน้ี
Serum : ตรวจระดบั ภมู ิคุม้ กนั ของโรคไขห้ วัดนก และนิวคาสเซิล
* แลว้ รายงานผลให้ สนง.ปศจ.และ สคบ.
Email : [email protected] ตามแบบฟอร์มท่กี ำหนด
1.3 พ้ืนท่ีกันชน Buffer zone รวมถึงพืน้ ท่โี รงฟกั ไข่

1.3.1 การเฝา้ ระวงั ทางอาการ
- เกษตรกรสังเกตอาการสัตว์ปีกหากป่วยตายผิดปกติ

แจง้ เจ้าหน้าทปี่ ศสุ ัตวท์ นั ที
- เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ อาสาปศุสัตว์ เครือข่ายเฝ้าระวังโรค

(ปศุสตั วต์ ำบล) และ อาสาสมัครสาธารณสุขเขา้ ตรวจสอบ เป็น
ประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายเข้านิยามโรคไข้หวัดนก เก็บ

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ -
ตัวอย่างซาก 2-5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและควบคุมโรค ต.ค.64 - ก.ย.65 -
ทนั ที สนง.ปศข.
สนง.ปศจ. - -
1.3.2 การเฝา้ ระวังทางหอ้ งปฏิบตั ิการ สนง.ปศจ. -
- สำนักงานปศุสัตว์เขตสุ่มครัวเรือนเลี้ยงสัตว์ปีกหรือ สนง.ปศอ. Cloacal swab
ธ.ค.64 และ มิ.ย.65 พน้ื ที่กนั ชนละ 4 -
ฟาร์มที่จะเก็บตัวอย่างทุกครั้ง และแจ้งไปยังสำนักงานปศุสัตว์ที่ สนง.ปศจ. -
รบั ผิดชอบ สนง.ปศอ. ครัวเรือน

- เก็บตัวอย่าง Cloacal swab พื้นที่กันชนละ 20 ตัว สสช.,ศวพ. Serum -
โดยสุ่ม 4 ครัวเรือนหรือฟาร์ม/พื้นที่กันชน จำนวน 5 ตัว/ครัวเรือน ก.พ.65 และ ส.ค.65 -
หรือฟาร์ม (หากมีไม่ถึง 4 ครัวเรือนหรือฟาร์มให้เก็บทุกครัวเรือน สนง.ปศจ.
หรอื ฟารม์ ) ปีละ 2 ครงั้ เดือนม.ิ ย. และธ.ค.ของทุกปี ต.ค.64 - ก.ย.65
สนง.ปศข.
- เก็บตัวอย่าง Serum พื้นที่กันชนละ 20 ตัว โดยสุ่ม 4 ครัวเรือน ต.ค.64 - ก.ย.65 -
หรือฟาร์ม/พื้นท่ีกันชน จำนวน 5 ตัว/ครัวเรือนหรือฟาร์ม (หากมีไม่ พ.ย.64 และพ.ค.65 -
ถึง 4 ครวั เรือนหรือฟาร์มให้เก็บทุกครัวเรือนหรือฟาร์ม) ปีละ 2 ครั้ง
เดือน ก.พ.และ ส.ค.ของทกุ ปี

- หอ้ งปฏบิ ตั ิการตรวจวนิ จิ ฉยั โรคจากตัวอย่าง ดังน้ี
Cloacal swab : ตรวจโรคไข้หวดั นกและนวิ คาสเซิล
Serum: ตรวจระดับภูมิคุ้มกันของโรคไข้หวัดนกและ นิวคาสเซิล
แลว้ รายงานผลให้ สนง.ปศจ.และ สคบ.
Email : [email protected] ตามแบบฟอรม์ ทก่ี ำหนด

2. ให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด ส่งสรุปจำนวนฟาร์มตามข้อ 1.1,
1.2 และ 1.3 ส่งสำนักงานปศุสัตว์เขต

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
3. สำนักงานปศุสตั ว์เขตรวบรวมข้อมูลจำนวนฟาร์มตามข้อ 1.1,
1.2 และ 1.3 จากสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด ส่งส่วนควบคุมและ
ปอ้ งกนั โรคสตั ว์ปีก

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
ฟาร์มสัตว์ปีกที่ 1. ฟารม์ สัตวป์ กี เน้อื ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟาร์ม E-operation
ได้รับรอง 1.1 การเฝ้าระวังทางอาการ สนง.ปศจ.
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำทุกวัน สนง.ปศอ.
มาตรฐานฟาร์ม
พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้เจ้าหน้าท่ี สนง.ปศจ.
ปศุสัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จะสุ่มเข้า สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟาร์มท่ีมีสตั วป์ ีก -
ตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้ายโรค สสช.,ศวพ. ป่วยตาย -
ไข้หวัดนกให้แจง้ เจ้าหน้าทปี่ ศสุ ัตว์ทนั ที เขา้ นิยาม -
สนง.ปศจ.
- เมื่อเจ้าหนา้ ทีป่ ศุสตั ว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่ามีสัตว์ปกี สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65
ป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที พร้อม สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65
เก็บตัวอย่างซาก 2 - 5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและ สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65
ดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงานไป สสช., ศวพ.
ยังสำนกั งานปศสุ ตั ว์จังหวดั เปน็ ลำดับตอ่ ไป

1.2 การเฝา้ ระวงั ทางห้องปฏบิ ัติการ
- เก็บตัวอย่าง Cloacal swab ทุกฟาร์ม โดยสุ่ม 30 ตัว/

ฟาร์ม ให้กระจายทวั่ ฟาร์ม
- ทุก 6 เดือน โดยฟาร์มเป็นผู้กำหนดช่วงเดือนที่จะเก็บ

ตัวอย่างเอง
- หอ้ งปฏิบตั กิ ารตรวจวนิ จิ ฉัยโรคจากตวั อยา่ งดังนี้

Cloacal swab : ตรวจโรคไข้หวัดนกและนวิ คาสเซิล

2. ฟาร์มสัตว์ปีกพันธ์ุและสตั ว์ปีกไข่ สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟาร์ม E-operation
2.1 การเฝ้าระวังทางอาการ สนง.ปศอ.
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำทุกวัน

พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้เจ้าหน้าท่ี

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
ปศุสัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จะสุ่มเข้า ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟารม์ ท่มี สี ตั ว์ปีก -
ตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้ายโรค สนง.ปศจ. ปว่ ยตายเขา้ นิยาม
ไขห้ วดั นกใหแ้ จ้งเจา้ หน้าที่ ปศสุ ตั วท์ ันที สนง.ปศอ. -
สสช., ศวพ. ธ.ค.65 และ มิ.ย.65 ทุกฟาร์ม -
- เมื่อเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่ามีสัตว์ปีก -
ป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที พร้อม สนง.ปศจ. ต.ค.64, ม.ค., เม.ย. -
เก็บตัวอย่างซาก 2 - 5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและ สนง.ปศอ. และ ก.ค.64 -
ดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงานไป สนง.ปศจ.
ยงั สำนักงานปศสุ ัตว์จังหวัดเป็นลำดบั ตอ่ ไป สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65
สนง.ปศจ.
2.2 การเฝ้าระวังทางห้องปฏบิ ตั กิ าร สนง.ปศอ.
- เก็บตัวอย่าง Cloacal/ Oropharyngeal swab ทุกฟาร์ม สสช., ศวพ.

โดยสมุ่ 30 ตัว/ฟารม์ ให้กระจายทัว่ ฟารม์ สนง.ปศจ.
- ทุก 6 เดือน ในเดือนม.ิ ย. และ ธ.ค.ของทุกปี (สัตว์ปกี พนั ธุ)์ และ สนง.ปศข.

สตั วป์ กี ไข่ ตามท่กี รมปศสุ ตั วก์ ำหนด
- ทุก 3 เดือน ในเดือน ต.ค., ม.ค., เม.ย. และก.ค.ของทุกปีหรือ

ตามที่กรมปศุสตั ว์กำหนด (ไกไ่ ข่)
- หอ้ งปฏิบัตกิ ารตรวจวนิ ิจฉัยโรคจากตวั อยา่ งดงั น้ี
Cloacal/Oropharyngeal swab : ตรวจโรคไข้หวัดนกและนวิ

คาสเซลิ
3. ให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด ส่งสรุปจำนวนฟาร์มตามข้อ 1 และ
ขอ้ 2 สง่ สำนักงานปศสุ ัตว์เขต
4. สำนักงานปศุสัตว์เขตรวบรวมข้อมูลจำนวนฟาร์มตามข้อ 1 และ
ข้อ 2 จากสำนกั งานปศสุ ัตว์จังหวดั สง่ กลุ่มควบคุม ป้องกันโรคสัตว์
ปีก

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
ฟาร์มสัตวป์ ีกทีไ่ ดร้ ับ 1. ฟารม์ ไก่เนื้อ/ไกพ่ ื้นเมอื ง/ไก่ไข่/ฟาร์มเปด็
สนง.ปศจ.
รองมาตรฐาน GFM 1.1 การเฝ้าระวงั ทางอาการ สนง.ปศอ.

แ ล ะ ฟ า ร ์ ม ท ี ่ อ ยู่ - บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำทุกวัน สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกฟาร์มทีม่ ีการ E-operation
สนง.ปศอ. รับรองมาตรฐาน
ระหว่างการรอการ พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้เจ้าหน้าที่
สสช., ศวพ. GFM
รับรองมาตรฐาน ปศุสัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จะสุ่มเข้า
สนง.ปศจ.
GFM ตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้ายโรค สนง.ปศอ.
สสช., ศวพ.
ไขห้ วดั นกใหแ้ จง้ เจ้าหนา้ ทีป่ ศุสัตวท์ นั ที
สนง.ปศจ.
- เมื่อเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่ามีสัตว์ปีก สนง.ปศอ.

ป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที พร้อม ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ ฟาร์มที่มีสัตว์ปีก -
ป่วยตายเข้านยิ าม
เก็บตัวอย่างซาก 2–5 ตวั สง่ ตรวจทางหอ้ งปฏิบัติการและดำเนนิ การ

ควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงานไปยัง

สำนักงานปศุสตั ว์จงั หวดั เป็นลำดับต่อไป

1.2 การเฝา้ ระวงั ทางห้องปฏบิ ตั กิ าร

- เก็บตัวอย่าง Cloacal/Oropharyngeal swab ทุกฟาร์ม ต.ค.64 - ก.ย.65
ต.ค.64 - ก.ย.65
โดยสุม่ 20 ตวั /ฟารม์ ให้กระจายทว่ั ฟารม์ ทกุ ฟาร์มทม่ี ีการ -
รับรองมาตรฐาน
- ความถี่ทุก ๆ 6 เดอื น
GFM
- หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารตรวจวินจิ ฉัยโรคจากตวั อย่างดงั นี้

Cloacal/Oropharyngeal swab : ตรวจโรคไขห้ วดั นกและ

นิวคาสเซิล ทุกฟารม์ ที่มีการ
รับรองมาตรฐาน
- ใช้ผลจาก cloacal/oropharyngeal swab ในระหว่างการ ต.ค.64 - ก.ย.65 GFMท่ีเคลอื่ นยา้ ย
-สุม่ ฟารม์ ท่ีมีการ
เล้ียง เพือ่ ออกใบอนุญาตการเคลื่อนย้าย รบั รองมาตรฐาน

- สำหรับฟาร์มไก่ไข่: สุ่มเก็บตัวอย่างซีรัม ไก่ไข่ 60 ฟาร์ม GFM

โดยส่มุ ฟารม์ ละ 5-10 ตัว เกบ็ ทกุ 6 เดอื น

- สำหรับฟาร์มเป็ด: สุ่มเก็บตัวอย่างซีรัม เป็ด 90 ฟาร์ม โดย

สุม่ ฟาร์มละ 20 ตัว เก็บทกุ 6 เดอื น

- สำหรบั ฟาร์มไก่เน้ือ ไกพ่ น้ื เมือง ไม่มกี ารเกบ็ ตวั อยา่ งซรี มั

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค. 64 - ก.ย.65 - E-operation
ปรับระบบป้องกัน 1. การติดตาม แนะนำและพัฒนาปรับปรุงเล้า/โรงเรือนเพื่อให้การ สนง.ปศอ.
โรคในไก่พ้ืนเมือง ดำเนนิ โครงการเป็นไปอยา่ งต่อเนอื่ งและยง่ั ยืน สนง.ปศจ.
สนง.ปศข.
- แนะนำวิธีการจัดทำเล้าหรือโรงเรือนอย่างง่ายในการเลี้ยงสัตว์
ปีกทป่ี ้องกนั โรคได้ สนง.ปศอ.
สคบ.
- ประชมุ เกษตรกรผเู้ ลย้ี งไกพ่ นื้ เมือง เพ่ือตดิ ตามความคืบหนา้
- พาเกษตรกรไปศึกษาดงู านฟาร์มไก่พ้ืนเมืองอื่นๆ
2. จัดสรรยาถ่ายพยาธิ ยาปฏิชีวนะและยาบำรงุ สตั วป์ ีก
3. จัดสรรวคั ซนี และวัสดุอุปกรณ์ในการทำวัคซีน
4. ข้ึนทะเบียนเกษตรกรปรบั ระบบปอ้ งกนั โรคในไก่พน้ื เมือง
- สำรวจเพื่อขึ้นทะเบียนเกษตรกรปรับระบบการป้องกันโรคใน
ไก่พื้นเมืองใหม่ทั้งหมด เกษตรกรที่ยังดำเนินการตามที่กำหนดยงั คง
ข้ึนทะเบยี นไว้ ท่ีไมม่ ีการดำเนินการแล้วใหต้ ัดออก โดยให้ สนง.ปศข.
รบั รองจำนวนการขึ้นทะเบียนฯ
หลักเกณฑ์การปรบั ระบบป้องกันโรคในไก่พน้ื เมอื ง
1. เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองต้องมีเล้าหรือโรงเรือน สำหรับให้ไก่
นอนตอนกลางคนื
2. ไก่พนื้ เมืองไดร้ บั การทำวัคซีนป้องกันโรคตามโปรแกรมท่ีกำหนด
ตามช่วงรอบรณรงค์ เดือนธันวาคม 2564 เดือนมีนาคม มิถุนายน
และเดือนกันยายน 2565 (ได้แก่ วัคซีนป้องกันโรคนิวคาสเซิลและ
หลอดลมอักเสบติดตอ่ อหวิ าตส์ ตั วป์ ีก วคั ซนี ฝดี าษ
3. ตอ้ งขึ้นทะเบยี นเกษตรกรปรบั ระบบปอ้ งกันโรคในไก่พน้ื เมือง

การป้องกันและการ 1. สำรวจและข้ึนทะเบยี นเปด็ ไล่ทุ่ง และจดั ทำสมดุ ประจำฝงู ต.ค. 64-ก.ย.65 ฝูงเป็ดไลท่ ุ่งทุกฝูง- E-operation
ควบคุมโรคไข้หวัด - เกษตรกรผู้เลี้ยงเป็ดไล่ทุ่งแจ้งความประสงค์ขอขึ้นทะเบียนต่อ ต.ค. 64-ก.ย.65 ฝงู เปด็ ไล่ทงุ่ ทุกฝูง -
นกในเป็ดไล่ทุ่ง ปศุสตั วอ์ ำเภอทอ้ งที่ตามแบบ ปท.1

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
- ปศุสัตว์อำเภอตรวจสอบข้อมูลและสุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal สนง.ปศจ. ต.ค. 64-ก.ย.65 ฝงู เป็ดไล่ทุ่งทุกฝงู -
swab จำนวน 60 ตวั ตอ่ ฝงู ( 1 ตวั อย่าง ต่อ 5 ตัว) และเมอ่ื ผลตรวจ สนง.ปศอ. ต.ค. 64-ก.ย.65 ฝงู เปด็ ไล่ทงุ่ ทุกฝูง -
โรคไข้หวัดนกเป็นลบให้ปศุสัตว์อำเภอมอบสมุดประจำฝูงเป็ดให้ -
เกษตรกร และบันทึกข้อมูลการขึ้นทะเบียนในแบบ ปท.2 พร้อมท้ัง สนง.ปศอ. ต.ค. 64-ก.ย.65 ฝูงเป็ดไล่ทงุ่ ทุกฝูง -
แนบผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ แจ้งไปยัง สนง.ปศจ. และ สคบ. -
สนง.ปศข. รวบรวมให้ สคบ.เพ่ือเสนอ กรมปศสุ ัตว์ ต.ค. 64-ก.ย.65 -
สนง.ปศอ.
- เมื่อเกษตรกรปลดเป็ดไล่ทุ่งแล้วให้ปศุสัตว์อำเภอเรียกคืนสมุด สนง.ปศจ. ม.ค. และก.ค.65,
ประจำฝูงเปด็ หากจะเลยี้ งใหม่ใหแ้ จ้งปศุสัตว์อำเภอเพ่ือข้ึนทะเบียน ต.ค. 64-ก.ย.65
ฝงู ใหม่ สนง.ปศอ.,
สสช.,ศวพ.
- หากเกษตรกรปรับระบบการเลี้ยงเป็นรูปแบบฟาร์มซึ่งจะลด
ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคระบาดได้มาก กรมปศุสัตว์จะให้การ สนง.ปศอ.
สนบั สนนุ ผ้เู ลยี้ งเปด็ ในทุกดา้ นทเี่ กีย่ วข้อง

2. การเฝา้ ระวงั ควบคุมโรคและการเก็บตวั อย่างเปด็ ไล่ทุง่
- เกษตรกรสังเกตอาการหากพบป่วยตายผิดปกติแจ้งเจ้าหนา้ ท่ี

ปศุสัตว์ทันที นอกจากนี้ให้พนักงานราชการ ตำแหน่งเจ้าพนักงาน
สัตวบาล หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตำบล เข้าตรวจเยี่ยมฝูงเป็ดเป็น
ประจำทุกเดือน

- เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ อาสาปศุสัตว์ เครือข่ายเฝ้าระวังโรค
(ปศุสัตว์ตำบล) และอาสาสมัครสาธารณสุข เข้าตรวจสอบเป็น
ประจำหากพบสัตว์ปีกป่วยตายเข้านิยามโรคไข้หวัดนก และเก็บ
ตัวอย่างซาก 2-5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและควบคุมโรค
ทนั ที

- สุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal swab 60 ตัว/ฝูง ( 12 หลอด
ตัวอย่าง) และเก็บตัวอย่าง serum 30 ตัว/ฝูง ทุก 6 เดือน (ม.ค.

-

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ พ.ย.64และพ.ค.65 -
และ ก.ค.) ของทุกปีระหว่างการเลี้ยง และสุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal ต.ค. 64-ก.ย.65 - -
swab 60 ตัว/ฝูง ทกุ ครง้ั ก่อนการเคลื่อนย้ายขา้ มจังหวัด สนง.ปศข. -
ต.ค. 64-ก.ย.65 - -
- ติดตามและตรวจสอบและสรุปการขึ้นทะเบียนเป็ดไล่ทุ่ง สนง.ปศจ.
สนง.ปศข. สรปุ สง่ ให้สว่ นควบคุมและปอ้ งกันโรคสัตวป์ กี สนง.ปศอ.
3. การเคลอื่ นย้ายเปด็ ไลท่ ่งุ
สนง.ปศจ.
3.1 เคลื่อนย้ายภายในอำเภอ เมื่อขึ้นทะเบียนและมีสมุดประจำ สนง.ปศอ.
ฝูงเป็ดสามารถเคลื่อนย้ายได้ภายในอำเภอที่ขึ้นทะเบียนไว้ โดยใช้
สมุดประจำฝูงเป็ดเป็นหลักฐานแทนหนังสืออนุญาตฯ (ร.3) โดย
อนโุ ลม

3.2 เคลื่อนย้ายข้ามอำเภอภายในจงั หวัด เกษตรกรผู้เลี้ยงเป็ดไล่
ทุ่งแจ้งความประสงค์จะนำเป็ดไปเลี้ยงไล่ทุ่งหรือไปอนุบาล
ต่อปศุสัตว์อำเภอปลายทางตามแบบปท. 3 พร้อมแนบสมุดประจำฝูง
เป็ดแล้ว เมื่อปศุสัตว์อำเภอปลายทางพิจารณาว่ามีพื้นที่เลี้ยงจริง
และไม่มีความเสี่ยงต่อโรคระบาดจึงออกหนังสืออนุญาตฯตาม
แบบปท.4 และเกษตรกรนำหนงั สืออนุญาตฯ ปท.4 ไปย่ืนต่อปศุสัตว์
อำเภอตน้ ทางออกเพ่อื พจิ ารณาออกหนงั สืออนญุ าตฯ ร.3 โดย ปท.4
มีอายุ 10 วันนับถัดจากวันที่ ปศุสัตว์อำเภอในพื้นที่ปลายทาง
อนญุ าต

3.3 การเคล่ือนย้ายข้ามจังหวดั ให้ดำเนินการตามข้อ 3.2 แต่ให้ออก
ใบอนุญาตฯ (ร.4) แทนหนังสืออนุญาตฯ (ร.3) และให้มีการเก็บ
ตัวอย่าง Cloacal swab หรือ Oropharyngeal จำนวน 60 ตัวต่อ
ฝูง ก่อนเคลื่อนย้าย 8-10 วัน เมื่อผลตรวจเป็นลบจึงอนุญาตให้
เคล่ือนยา้ ยได้

3.4 การปฏิบัติการเกี่ยวกับการเคลื่อนย้าย นอกเหนือจากที่
กำหนดนี้ให้ปฏิบัติตาม ประกาศกรมปศุสัตว์ เรื่อง กำหนด

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขออนุญาต และการออก -
ใบอนุญาต การตรวจโรค และการทำลายเชื้อโรคในการนำสัตว์หรือ กสก./
ซากสัตว์ไปยงั ท้องท่ีจังหวดั อื่น พ.ศ. 2558 และระเบียบกรมปศุสัตว์ ชุดเฉพาะกิจ -
ว่าดว้ ยการอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์หรือซากสัตว์ เขา้ ออก ผ่าน หรือ
ภายในเขตโรคระบาด พ.ศ 2559 สนง.ปศอ. ต.ค. 64-ก.ย.65
4. การตรวจสอบการเคลื่อนยา้ ย สนง.ปศจ.
สนง.ปศข.
ด่านกักสัตว์หรือชุดเฉพาะกิจตรวจสอบฝูงเป็ดไล่ทุ่ง โดย
ตรวจสอบสมุดประจำฝูงเปด็ หรือหนังสืออนุญาต (ร.3) หรือใบอนุญาต
(ร.4) หากพบการกระทำผิด จะจับกุมดำเนินคดีทันทีโดยเป็ดของ
กลางให้กักไว้ในสถานที่ที่มีรั้วล้อมรอบ เป็นเวลาอย่างน้อย 30 วัน
โดยไม่ใหป้ ล่อยออกหากินในทุ่ง

การจัดระบบ 1. การรับรองสถานท่ีเล้ยี งสัตว์ปีกพ้ืนเมอื งหรือไก่ชนปอ้ งกันโรค ต.ค. 64 – ก.ย. 65 สถานท่ีเล้ียงสตั วป์ ีก แบบรายงานเฉพาะ
สถานท่ีเล้ียง 1.1 ประชาสัมพันธ์แนวทางการปฏิบัติเกี่ยวกับการขอรับรองแก่ พนื้ เมืองหรือไกช่ น E-operation
สัตว์ปีกพ้ืนเมือง / จำนวน 40 รายตอ่
ไก่ชนท่ีมีระบบ เกษตรกร อำเภอ
ป้องกันโรค 1.2 เจ้าของสัตว์แจง้ ความประสงค์ขอรบั การตรวจประเมนิ สถานท่ี

เลยี้ งตามแบบ กช.1
1.3 ปศสุ ัตว์อำเภอเป็นผู้ตรวจสอบสถานท่เี ล้ียงตามแบบ กช.2 ให้

เป็นไปตามหลกั เกณฑ์ ดงั น้ี
1.) มีเนื้อที่กว้างขวางเพียงพอต่อจำนวนสัตว์ปีก ไม่แออัด มี

รั้วล้อมรอบพ้นื ทท่ี ่ีใช้เล้ยี ง และมปี ระตเู ข้า-ออกทางเดยี ว
2.) มีโรงเรือนหรือเล้าที่ใช้นอนอย่างไม่แออัดสามารถป้องกัน

ลม ฝน และสตั ว์พาหะนำโรคได้
3.) จัดให้มีอ่างใส่น้ำยาฆ่าเชื้อโรคสำหรับจุ่มเท้าบริเวณหน้า

ประตรู วั้ และอย่ใู นรม่ ปอ้ งกันแดด ฝนได้

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
4.) บริเวณทีเ่ ลี้ยง ที่นอนของสัตว์ปีก ต้องแยกจากบ้านหรือที่ ต.ค. 64 – ก.ย. 65 ทุกสถานที่ทไ่ี ด้รับ -
พักอาศัยของคน กรณีไก่ชนต้องแยกจากสถานที่ซ้อมไก่หรือชนไก่ สนง.ปศอ. การรบั รอง -
ดว้ ย โดยหา่ งกนั อย่างชัดเจนทปี่ ้องกันการตดิ เชอ้ื โรคได้ สสช./ศวพ. -
สนง.ปศอ. ทุกสถานที่ทีไ่ ดร้ ับ
5.) มีเล้า หรอื สมุ่ เพื่อแยกเลี้ยงสตั ว์ปีกทจ่ี ะนำเข้ามาเลี้ยงใหม่ สนง.ปศจ. ต.ค. 64 – ก.ย. 65 การรบั รอง
หรือกลบั จากการซ้อมหรือการชน อยา่ งน้อย 7 วนั ก่อนรวมเข้าฝงู
สนง.ปศอ. ทุกสถานท่ีท่ไี ด้รับ
6.) มีการเก็บอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์ปีกมิดชิด สามารถป้องกัน ต.ค. 64 – ก.ย. 65 การรบั รอง
สตั วพ์ าหะนำโรคได้
ทุกสถานท่ีท่ีได้รับ
7.) มีสถานทเี่ หมาะสมกับการฝังหรอื เผาทำลายซากสตั ว์ พ.ย. 64 – ต.ค. 65 การรับรอง
8.) มีการบันทึกประวัติการเลี้ยงสัตว์ปีก ทั้งจำนวน เพศ อายุ
การนำสัตว์ปีกเข้าเลี้ยงใหม่ทกุ ครง้ั และประวตั กิ ารตรวจโรค
1.4 เมื่อผ่านการประเมินตาม ข้อ 1.3 แล้วให้สำนักงานปศุสัตว์
อำเภอสุ่มเก็บตัวอย่าง cloacal swab จากฝูงสัตว์ปีก จำนวน 10
ตัว (ถา้ เลีย้ งไม่ถึง 10 ตัว ใหเ้ ก็บทุกตัว) เพื่อตรวจโรคไข้หวดั นก โรค
นวิ คาสเซลิ และโรคระบาดสัตว์ปีกอนื่ ๆ ส่งตรวจทางหอ้ งปฏิบัตกิ าร

1.5 เมื่อผลการตรวจโรคตามข้อ 1.4 เป็นลบให้สำนักงานปศุสัตว์
อำเภอขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชนที่ผ่าน
การรับรองสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชนป้องกันโรค ตาม
แบบ กช.3 พร้อมระบุพิกัดสถานที่เลี้ยง และให้ปศุสัตว์จังหวัดออก
สมุดรับรองสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชนป้องกันโรค
(กช.4) ให้แก่เกษตรกร ทั้งนี้หนังสือรับรองดังกล่าวมีอายุ 1 ปี เมื่อ
ครบกำหนดจะต้องต่ออายุ โดยการตรวจประเมินและพิจารณา
ประวัติการเก็บตัวอย่างตรวจโรคตามรอบการเฝ้าระวังทาง
ห้องปฏิบตั ิการให้ผลลบมาโดยตลอด

1.6 สำนักงานปศุสัตว์อำเภอแจ้งข้อมูลการขึ้นทะเบียนสถานท่ี
เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชน ตามแบบ กช.3 ไปยังสำนักงาน

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ตามแบบ กช.3
ปศุสัตว์จังหวัดเพื่อให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด รวบรวมให้กลุ่ม สนง.ปศจ.
ควบคมุ ป้องกนั โรคสัตวป์ กี สำนกั ควบคุม ปอ้ งกนั และบำบดั โรคสตั ว์ สนง.ปศข. สถานทเ่ี ล้ยี งไก่
สนง.ปศอ. ต.ค. 64 – ก.ย. 65 พ้ืนเมืองหรอื ไก่ชนที่
1.7 สำนกั งานปศสุ ตั ว์เขตตดิ ตามและตรวจสอบการรบั รองสถานท่ี สนง.ปศจ.
เลี้ยงสัตว์ปกี พน้ื เมืองหรอื ไก่ชนปอ้ งกนั โรค ขน้ึ ทะเบียนทกุ แหง่
2. การเฝา้ ระวังโรค สนง.ปศจ.
สสช./ศวพ. ต.ค. 64 – ก.ย. 65
2.1 การเฝ้าระวังทางอาการ โดยให้ผู้เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่
ชนสังเกตอาการ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติ ให้แจ้งเจ้าหน้าที่ กสก./ -
ปศุสัตว์ทันที นอกจากนี้ให้เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ อาสาปศุสัตว์
อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน เข้าตรวจสอบพื้นที่ดังกล่าว -
หากพบสัตว์ปีกป่วยตายตามนิยามโรคไข้หวัดนกให้เก็บตัวอย่างซาก
2-5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏบิ ัตกิ าร และควบคมุ โรคทนั ที -

2.2 การเฝ้าระวังทางห้องปฏิบัติการ ให้สุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal ทุกจงั หวดั
swab 10 ตัว (หากไม่ถึง 10 ตัวให้เก็บทุกตัว) โดยเก็บตัวอย่างเป็น
ประจำทกุ 6 เดือน หรอื ตามรอบรณรงคใ์ นเดอื น ม.ิ ย. และ ธ.ค. ของ ต.ค. 64 – ก.ย. 65
ทกุ ปี
3. การเคล่ือนย้ายสัตว์ปกี พืน้ เมอื งหรอื ไกช่ นท่ผี ่านการรบั รอง

3.1 หนังสือรับรองสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชนป้องกัน
โรค (กช.4) ให้ใช้เป็นหลักฐานการเคลื่อนย้ายภายในจังหวัดแทน
หนงั สืออนุญาตฯ (ร.3) ไดโ้ ดยอนุโลม แตก่ รณีเคล่อื นย้ายไปยังท้องที่
ต่างจงั หวดั จะต้องนำหนังสือรับรองสถานท่เี ล้ยี งสัตวป์ ีกพื้นเมืองหรือ
ไก่ชนป้องกันโรค (กช.4) ไปแสดงต่อสัตวแพทย์ที่สำนักงานปศุสัตว์
อำเภอ เพื่อขอใบอนุญาตฯ (ร.4) เคลื่อนย้ายต่อไป ทั้งนี้ไม่ต้องเก็บ
ตัวอย่างตรวจโรคไข้หวัดนกหากมีประวัติการเก็บตัวอย่างตามที่
กำหนดอยา่ งต่อเน่อื ง

3.2 การปฏิบัติการเกี่ยวกับการเคลื่อนย้าย นอกเหนือจากท่ี
กำหนดนี้ให้ปฏิบัติตาม ประกาศกรมปศุสัตว์ เรื่อง กำหนด

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการขออนุญาต และการออก ต.ค. 64 – ก.ย. 65 สนามชนไก่หรือ
ใบอนุญาต การตรวจโรค และการทำลายเชื้อโรคในการนำสัตว์หรือ ชุดเฉพาะกิจ ซอ้ มชนไกท่ เ่ี ขา้ รว่ ม
ซากสัตว์ไปยังท้องทีจ่ ังหวดั อื่น พ.ศ. 2558 และระเบียบกรมปศุสัตว์ ทกุ แห่ง
วา่ ด้วยการอนุญาตเคลื่อนย้ายสตั ว์หรือซากสัตว์ เข้า ออก ผ่าน หรือ
ภายในเขตโรคระบาด พ.ศ. 2559

4. การตรวจสอบการเคลือ่ นยา้ ย สนง.ปศอ.
เจ้าหนา้ ที่ดา่ นกักกนั สัตวห์ รือชุดเฉพาะกิจจะต้ังจดุ ตรวจหรือเรียก สนง.ปศจ.
สนง.ปศข.
ตรวจสอบหนังสือรับรองสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชน
ป้องกันโรค (กช.4) หรือใบอนุญาตเคลื่อนย้ายฯ (ร.4) ขณะท่ี -
เคลื่อนย้าย หากพบว่ามีการกระทำผิดกฎหมายว่าด้วยโรคระบาด -
สัตว์ จะจับกมุ ดำเนนิ คดี
5. การรับรองสนามชนไกห่ รือซอ้ มชนไก่

5.1 ประชาสัมพันธ์แนวทางการปฏิบัติการขอรับการตรวจ
ประเมินสนามชนไก่หรือซ้อมชนไก่ให้เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ปีก
พ้นื เมอื งหรือไก่ชนและเจ้าของสนามชนไก่

5.2 เจ้าของสนามชนไก่หรือซ้อมชนไก่แจ้งความประสงค์ขอรับ
การตรวจประเมินสนามชนไก่หรือซ้อมชนไก่ตามแบบ สกช.1

5.3 เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์อำเภอตรวจสอบเอกสาร พร้อมกับนัดวัน
เวลาเข้าตรวจประเมนิ สนามชนไก่หรือซ้อมชนไก่ที่แจง้ ความประสงค์
ขอรับการตรวจประเมิน และทำการตรวจประเมินตามแบบ สกช.2
โดยมหี ลกั เกณฑ์ ดงั น้ี
1.) ใหม้ ีการจัดทำสมุดบันทึกบุคคลเขา้ -ออกสถานทช่ี นไก่
2.) ให้มีการจัดทำบนั ทกึ ขอ้ มูลของไก่ท่ีนำเขา้ มาชนในสถานทีช่ นไก่

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
3.) ให้มีอ่างน้ำยาฆ่าเชื้อโรคสำหรับจุ่มเท้าบริเวณทางเข้า-ออก ต.ค. 64 – ก.ย. 65 ทกุ สถานท่ีท่ไี ดร้ ับ
สถานทช่ี นไก่ สนง.ปศจ. การรบั รอง
4.) ใหม้ กี ารพน่ ยาฆา่ เชื้อโรคยานพาหนะทุกชนดิ ท่เี ขา้ -ออกสถานที่ สนง.ปศข.
ชนไก่ ตามแบบ สกช.3
5.) ให้มีการทำความสะอาดและทำลายเชื้อโรคสถานที่ชนไก่ทุก
คร้งั ภายหลังเสรจ็ สิ้นการชนหรือประลอง

5.4 เมื่อสนามชนไก่หรือซ้อมชนไก่ผ่านการตรวจประเมินตาม
ขอ้ 5.3 แลว้ ใหป้ ฏบิ ตั ิ ดงั นี้
5.4.1 กรณีสนามชนไก่ ทีจ่ ะขออนุญาตเปดิ สนามชนไก่หรือต่ออายุ
สนามชนไก่ท่ีมีการเล่นการพนัน ให้ปศุสัตวจ์ งั หวัดเปน็ ผูอ้ อกหนังสือ
รับรองว่าสนามชนไก่ดังกล่าว เป็นสนามชนไก่ที่มีระบบป้องกันโรค
ตามที่กรมปศุสัตว์กำหนด เพื่อประกอบในการใช้ดุลพินิจของผู้ว่า
ราชการจังหวัดในการอนุมัติให้ใช้สถานที่เล่นการพนันชนไก่ตามข้อ
8 (4) ของระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการพนันชนไก่และกัด
ปลา พ.ศ. 2552 ตามแบบ สกช.4 ซึ่งจะมีอายุ 90 วัน นับจากวันที่
ออกหนังสือ หากมิได้ย่ืนแบบ สกช.4 ต่อผู้วา่ ราชการในกำหนดเวลา
ดงั กล่าว จะต้องรับการตรวจประเมินจากกรมปศุสัตวอ์ กี คร้ัง
5.4.2 กรณีสนามซ้อมชนไก่ ให้ปศุสัตว์จังหวัดเป็นผู้ออกหนังสือ
รับรองว่าสนามซ้อมชนไก่ดังกล่าว เป็นสนามซ้อมชนไก่ที่มีระบบ
ปอ้ งกันโรคตามทกี่ รมปศสุ ัตว์กำหนด ตามแบบ สกช.5 ซง่ึ จะมีอายุ 1
ปี นบั จากวันท่ีออกหนังสือ

5.5 สำนักงานปศุสัตวจ์ ังหวดั สรปุ รวบรวมข้อมลู ตามแบบ สกช.3
แล้วส่งให้สำนักงานปศุสัตว์เขตที่รับผิดชอบพื้นที่ พร้อมสรุปการ
ตรวจรับรองสนามชนไก่และซ้อมชนไก่ ส่งกลุ่มควบคุมป้องกันโรค
สัตวป์ กี สำนักควบคมุ ปอ้ งกันและบำบดั โรคสัตว์

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65
การควบคมุ และ 1. การตรวจสอบการเคล่อื นยา้ ยสตั วป์ กี และซากสตั วป์ ีก ทุกจังหวัด แบบรายงานเฉพาะ
ตรวจสอบการ - ตั้งจุดตรวจสอบการเคลื่อนย้ายสัตว์ปีกและซากสัตว์ปีก ท้ัง สคบ. ต.ค.64 - ก.ย.65
เคลอื่ นยา้ ยสตั ว์ปกี กสก.
และซากสัตว์ปีก ภายในจังหวัด ระหว่างจงั หวัดและระหว่างโซน
- เข้มงวดมิให้มีการลักลอบนำสัตว์ปีกและซากสัตว์ปีกเข้ามาจาก สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ. ทุกจังหวดั
ประเทศเพื่อนบ้าน และต่างประเทศ โดยเฉพาะพื้นที่ชายแดน ทกุ อำเภอ
สนามบนิ ทา่ เรือ

- จัดรูปแบบการทำงานเป็นชุดเฉพาะกจิ ปฏบิ ตั ิงานทั่วประเทศ ดงั นี้
1) ลาดตระเวนตรวจสอบฝงู เป็ดไล่ทุ่งโดยตรวจสอบสมุดประจำ

ฝูงเปด็ หนังสอื อนญุ าตเคลอื่ นย้าย
2) ตรวจสอบหนังสือรับรองสถานที่เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือ

ไก่ชนปอ้ งกันโรค หรือใบอนุญาตเคลอ่ื นยา้ ย (ร.4) ขณะเคลือ่ นยา้ ย
3) ปฏิบัติงานร่วมกับสัตวแพทย์ในการควบคุมโรคในกรณีเกิด

โรคระบาดในพืน้ ที่
4) ตรวจสอบสถานที่เล่นพนันชนไก่เพื่อให้เป็นไปตาม

หลักเกณฑ์การควบคุมและป้องกันโรคไข้หวัดนกในสถานท่ีเล่นพนัน
ชนไก่ท่ีกรมปศุสตั วก์ ำหนด

- จับกมุ ดำเนนิ คดีผฝู้ า่ ฝนื กฎหมายวา่ ดว้ ยโรคระบาดสตั ว์
2. พัฒนาระบบการออกใบอนญุ าตการเคลอ่ื นย้ายทางอินเตอร์เน็ต
(E – service) เพื่อความสะดวกและรวดเร็วและตรวจสอบได้

- E-service เป็นการออกใบอนุญาตผ่านระบบอินเตอร์เน็ตโดย
ให้บริการกับประชาชนในส่วนของการนำเข้า-ส่งออกสัตว์หรือซาก
สัตว์ การเคลอ่ื นยา้ ยสัตวห์ รอื ซากสตั ว์เข้าส่เู ขตปลอดโรคระบาด การ
เคลื่อนย้ายสัตว์ปีกจากโรงฟัก รวมถึงการออกหนังสือรับรองสุข
ศาสตร์สัตวแ์ ละซากสัตว์

- E-signature เป็นระบบการออกใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์
หรือซากสัตว์ผ่านระบบมาตรฐานปศุสัตว์ที่มีความพิเศษ คือ เม่ือ

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ จงั หวดั -
ผู้ประกอบการยื่นขออนุญาตและเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์อำเภอได้อนุมัติ ต.ค.64 - ก.ย.65 -
ใบอนุญาตแลว้ ผปู้ ระกอบการสามารถพิมพ์ใบอนุญาตทีไ่ ดเ้ อง สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65
สนง.ปศอ. -
-E-Privilege เป็นระบบการออกใบอนุญาตเคลื่อนย้ายสัตว์หรือ
ซากสัตว์ผ่านระบบมาตรฐานปศุสัตว์ที่มีความพิเศษ (ร.4/1) เป็น สนง.ปศจ.
ใบอนุญาตนำหรือเคลื่อนย้ายซากสัตว์ภายในราชอาณาจักรทาง สนง.ปศอ.
ระบบอิเล็กทรอนิกส์แบบพิเศษ กสก./สคบ.
3. ขน้ั ตอนการพจิ ารณาอนญุ าตทส่ี ำคัญ
สนง.ปศจ.
3.1 การตรวจสอบแหล่งที่มาและพื้นที่ปลายทางของสัตว์ปีก สนง.ปศอ.
และซากสัตว์ปีกในรัศมี 10 กม. ไม่มีสภาวะการระบาดของโรค
ไข้หวัดนก ตลอดระยะเวลา 30 วันที่ผ่านมา ให้ผู้อนุญาตตรวจสอบ
ข้อมูลการระบาดของโรคไข้หวัดนกทางอินเตอร์เน็ต ทาง
เว็บไซต์http://164.115.129.64/dcontrol/site/ เรื่องสถานการณ์โรค
ระบาดสัตว์ หัวข้อสถานการณ์โรคไข้หวัดนกทั้งในและต่างประเทศ
แทนการสอบถามไปยังจังหวัดปลายทาง และไม่ต้องแนบหลักฐานใดๆ
ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบสภาวะโรคดังกล่าวไปกับใบอนุญาต
ตลอดจนให้ยกเลิกการประทับตรายางรับรองว่าไม่มีโรคไข้หวัดนกใน
รศั มี 10 กิโลเมตรท่ีประทับไวใ้ นใบอนุญาตเคล่ือนย้ายด้วย

3.2 ให้ผู้อนุญาต ตรวจสอบผลการตรวจโรคไข้หวัดนกทาง
ห้องปฏิบัติการตามแผนการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนกของประเทศไทย
(National Avian Influenza Surveillance Plan) โดยผลการตรวจ
cloacal swab/ Oropharyngeal swab หรอื serum ลา่ สดุ จะต้อง
เป็นลบ แต่การแนบใบตอบผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการไปกับ
ใบอนุญาตเคลื่อนยา้ ยใหด้ ำเนนิ การดังน้ี

3.2.1 กรณีสัตว์ปีกเนื้อในระบบฟาร์มคอมพาร์ทเมนต์และ
ฟาร์มที่ได้รับการรับรองมาตรฐานฟาร์มซึ่งไม่ต้องเก็บตัวอย่าง
cloacal swab / Oropharyngeal swab ก่อนการเคลื่อนย้าย ให้

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
แนบใบรับรองคอมพาร์ทเมนต์หรือใบรับรองมาตรฐานฟาร์มเท่าน้ัน
ไม่ตอ้ งแนบใบตอบผลตรวจทางห้องปฏิบตั กิ ารแต่อย่างใด

3.2.2 กรณีสัตว์ปีกเนื้อที่ไม่ใช่มาตรฐานฟาร์ม ซึ่งต้องเก็บ
ตัวอย่าง cloacal swab / Oropharyngeal swab ทุกครั้งก่อนการ
เคลื่อนย้าย ให้แนบใบตอบผลตรวจทางห้องปฏิบัติการไปกับ
ใบอนุญาตเคลื่อนย้าย ซึ่งใบตอบผลมีอายุ 10 วันนับถัดจากวันที่แจ้ง
ให้เกษตรกรทราบ

3.2.3 กรณีไข่สำหรับใช้ทำพันธุ์หรือลูกสัตว์ปีก ซึ่งต้องเก็บ
ตัวอย่าง cloacal swab / Oropharyngeal swab พ่อแม่พันธุ์หรือ
ปู่ย่าพันธุ์ ปีละ 2 ครั้ง ในเดือนมิถุนายน และธันวาคม ให้แนบใบ
ตอบผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการของตัวอย่าง cloacal swab /
Oropharyngeal swab ครั้งล่าสุด ซึ่งใบตอบผลมีอายุ 6 เดือนนับ
ถัดจากวันทแี่ จง้ ให้เกษตรกรทราบ

3.2.4 กรณีสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชน หรือสัตว์ปีกสวยงามที่
ได้รับการรับรองระบบป้องกันโรค ซึ่งต้องเก็บตัวอย่าง cloacal swab /
Oropharyngeal swab ในเดือนมิถุนายน และธ ันวาคม และ
เกบ็ ตวั อย่าง serum ในเดือนกุมภาพันธ์และสงิ หาคม กรณีเคล่อื นยา้ ยไป
ต่างจังหวัดให้แนบใบตอบผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการของตัวอย่าง
cloacal swab / Oropharyngeal swab ครั้งล่าสุด ซึ่งใบตอบผลมีอายุ
6 เดือน นับถัดจากวนั ที่แจง้ ใหเ้ กษตรกรทราบ

3.2.5 กรณีสัตว์ปีกที่เลี้ยงปล่อยบริเวณบ้าน (back yard)
รวมถึงสัตว์ปีกที่เลี้ยงไม่เป็นลักษณะฟาร์ม ซึ่งต้องเก็บตัวอย่าง
cloacal swab / Oropharyngeal swab ก่อนการเคลื่อนย้ายไป
ท้องที่ต่างจังหวัด ให้แนบใบตอบผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ
ซึง่ ใบตอบผลมอี ายุ 10 วัน นบั ถดั จากวนั ท่แี จ้งใหเ้ กษตรกรทราบ

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
3.2.6 กรณีเป็ดไล่ทุ่ง หากเคลื่อนย้ายไปยังท้องที่ต่างจังหวัด
ซึ่งต้องเก็บตัวอย่าง cloacal swab / Oropharyngeal swab ก่อน
การเคลื่อนย้ายใหแ้ นบใบตอบผลการตรวจทางห้องปฏิบตั ิการ ซึ่งใบ
ตอบผลมีอายุ 10 วัน นับถัดจากวันที่แจ้งให้เกษตรกรทราบ ส่วน
กรณีเคลื่อนย้ายภายในจังหวัดไม่ต้องเก็บตัวอย่าง cloacal swab
/Oropharyngeal swab ก่อนการเคลอื่ นยา้ ยแตอ่ ยา่ งใด

3.2.7 กรณีซากสัตว์ปีกท่เี คล่ือนย้ายจากโรงฆ่าสัตว์ปีกท่ีมีสัตว
แพทย์ประจำไม่ต้องออกหนังสือรับรองสุขศาสตร์ซากสัตว์ แนบไป
กบั ใบอนุญาตเคล่ือนยา้ ยแต่อย่างใด ส่วนซากสตั วป์ ีกท่ีมาจากโรงฆ่า
สัตว์ปีกอื่นๆ ให้สัตวแพทย์สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดหรือสำนักงาน
ปศุสัตว์อำเภอ ออกหนังสือรับรองดังกล่าวแนบไปกับใบอนุญาต
เคล่อื นย้ายด้วย
4. การอนญุ าตใหน้ ำสตั ว์ปกี เขา้ เลี้ยงใหม่

4.1 กรณีฟาร์มไก่เนื้อที่มีจำนวนตั้งแต่ 3,000 ตัวขึ้นไป ต้อง
ได้รับการรับรองเป็นมาตรฐานฟาร์มแล้วเท่านั้นจึงจะอนุญาตให้นำ
สัตว์ปีกเข้าเลี้ยงใหม่ได้ หากไม่เกิน 3,000 ตัวยังอนุโลมให้
สัตวแพทย์สำนกั งานปศุสัตวจ์ ังหวัดตรวจรบั รองด้านการป้องกันโรค
ระบาดก่อนนำสัตวป์ กี เข้าเล้ยี งใหม่ได้

4.2 กรณีสัตว์ปีกชนิดอื่นหากเลี้ยงเป็นลักษณะฟาร์มหรือเลี้ยง
ตั้งแต่ 200 ตัวขึ้นไปถ้ายังไม่ได้รับรองเป็นมาตรฐานฟาร์มยังอนุโลม
ให้สัตวแพทย์สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดตรวจรับรองด้านการป้องกัน
โรคระบาดกอ่ นการนำสัตวป์ ีกเขา้ เล้ยี งใหม่ได้

4.3 กรณีฟาร์มสร้างใหม่และจะนำสัตว์ปีกเข้าเลยี้ งเป็นคร้ังแรกนั้น
ตามหลักเกณฑ์การตรวจรับรองมาตรฐานฟาร์มมิอาจกระทำได้
เนื่องจากการตรวจรับรองจะตรวจสอบทั้งองค์ประกอบฟาร์ม โรงเรือน
วัสดุอุปกรณ์การเลี้ยง ระบบการจัดการฟาร์ม การให้อาหาร การให้น้ำ

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
การจัดการด้านสุขภาพสัตว์ การจดั การด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งจำเป็นต้องมี
สตั ว์สตั ว์ปีกเล้ียงอยู่ในฟาร์มก่อนแล้ว ดงั น้นั ในกรณีนี้จึงให้สัตวแพทย์
ประจำสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด เป็นผู้ตรวจรับรองด้านการป้องกันโรค
ระบาดตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด และเมื่อนำสัตว์ปีกเข้าเลี้ยงแล้วให้มี
การตรวจรบั รองมาตรฐานฟาร์มต่อไป (ใหเ้ จ้าของฟาร์มสมัครเข้ารับการ
ตรวจรับรองมาตรฐานฟาร์มพร้อมกับการแจ้งความประสงค์นำสัตว์ปีก
เขา้ เลยี้ งใหม่)

4.4 ในกรณีฟาร์มที่เลี้ยงสัตว์ปีกอยู่แล้วและยังไม่ได้สมัครรับ
การตรวจรับรองมาตรฐานฟาร์ม ให้ยื่นสมัครพร้อมกับแจ้งความ
ประสงค์นำสตั ว์ปีกเขา้ เลี้ยงใหม่ และให้คณะผตู้ รวจรับรองมาตรฐาน
ฟาร์มออกตรวจทันทีหากไม่ผ่าน ให้สัตวแพทย์สำนักงานปศุสัตว์
จังหวัดตรวจรบั รองด้านการป้องกนั โรคระบาดตามหลักเดมิ

4.5 ในกรณีฟาร์มที่เคยรับการตรวจรับรองมาตรฐานฟาร์ม
แล้วแต่ยังไม่ผ่าน และอยู่ระหว่างการปรับปรุงฟาร์ม ให้สัตวแพทย์
สำนกั งานปศสุ ตั วจ์ งั หวดั ตรวจรบั รองด้านการป้องกนั โรคระบาดตาม
หลกั เกณฑ์เดมิ พร้อมท้ังให้เจา้ ของฟาร์มรีบดำเนินการปรบั ปรุงฟาร์ม
ใหผ้ ่านมาตรฐานโดยเรว็

4.6 กรณีฟาร์มมาตรฐานให้มีการพักฟาร์ม อย่างน้อย 14 วัน
หลังทำความสะอาดและทำลายฆ่าเชื้อโรคแล้ว อย่างไรก็ตามเพื่อให้
มคี วามมั่นใจในการไม่ใหม้ ีเชอื้ โรคไข้หวดั นกหลงเหลืออยู่ให้มีการพ่น
น้ำยาฆ่าเชื้ออีกครั้งก่อนนำสัตว์ปีกเข้าเลี้ยงใหม่หลังจากพักเล้าไป
แล้วอย่างน้อย 7 วัน นอกจากนี้ให้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์การนำ
สตั ว์ปีกเขา้ เล้ียงใหม่

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ ม.ค และ ก.ค.65 E-operation
โครงการเฝา้ ระวัง 8.1 จัดทีมเข้าดำเนินการตรวจสอบสัตว์ปีกทุกหมู่บ้านเพื่อเฝ้าระวงั สนง.ปศจ. ทกุ พ้ืนทท่ี ่ีมีสตั วป์ ีก
โรคไขห้ วดั นกเชงิ รุก ทางอาการ สนง.ปศอ. ปว่ ยตาย
แบบบูรณาการของ - อาสาพัฒนาปศุสัตว์/ เจ้าพนักงานสัตวบาล/ เครือข่ายเฝ้า ตามนิยาม
สนง.ปศจ.
ประเทศไทย ระวังโรค/และเครือขา่ ย ทเ่ี กี่ยวข้อง เขา้ สอบถามลักษณะอาการสัตว์ สนง.ปศอ. -
ปีกจากเจ้าของทุกรายในระยะเวลา 30 วัน ที่ผ่านมา และเมื่อทราบ
หรือพบสัตว์ปีกป่วยหรือตายโดยมีลักษณะน่าสงสัยโรคไข้หวัดนกให้ สสช., ศวพ. ม.ค. และก.ค.65 ทกุ พนื้ ทที่ ่มี สี ัตว์ปีก
ดำเนินการแจ้งสำนักงานปศุสัตว์อำเภอเพื่อตรวจสอบและเก็บ ปว่ ยตาย
ตวั อย่างส่งตรวจ ตามนยิ าม
- สัตวแพทย์ที่ประจำสำนักงานปศุสัตวอ์ ำเภอทำการตรวจสอบสัตว์
ปีกที่ป่วยตายและหากมีอาการตามนิยามโรคไข้หวัดนกให้เก็บ
ตัวอย่างสัตว์ปีกหรือซากสัตว์ปีก จำนวน 2-5 ตัว ใส่ถุงพลาสติก 2
ชนั้ แลว้ มัดปากถุงให้แนน่ ส่งที่ ศวพ./สสช. เพ่ือตรวจวินจิ ฉัยโรค
- เก็บประวัติสัตว์ปีก (รวมทั้งพิกัดจุดเกิดโรค) กรอกลงใน
แบบฟอร์ม รก.1 ส่งใหส้ ำนกั งานปศุสัตวจ์ ังหวดั
- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดรายงานตามแบบ รก.1 ลงใน
ระบบอินเตอรเ์ น็ต
- ดำเนนิ การทำลายสตั วป์ ีกทเี่ หลือในฝงู และสตั ว์ปีกบริเวณ
ใกล้เคียงที่คาดว่ามีโอกาสได้รับเชื้อโรคแล้วทั้งหมดทันที โดยไม่ต้อง
รอผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและดำเนินการตามมาตรการควบคุม
โรคในพ้ืนท่ีอย่างเร่งดว่ นทนั ที

- ศวพ./ สสช.ดำเนินการตรวจวนิ ิจฉัยแยกโรค (Differential ทุกตวั อยา่ งซากที่ส่ง
Diagnosis) หากไมใ่ ช่โรคไข้หวดั นกตอ้ งวนิ ิจฉยั ด้วยวา่ การปว่ ย/ ตาย
ดังกลา่ วมีสาเหตุจากอะไร และรายงานผลการตรวจวนิ ิจฉยั โรคไปยัง ม.ค. และก.ค.65 ตรวจ
สำนกั งานปศุสตั วจ์ ังหวัดพรอ้ มลงขอ้ มลู ในอนิ เตอร์เน็ต

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ ม.ค. และก.ค.65 - zero report
- การรายงานผลการเฝ้าระวังของสำนักงานปศุสัตว์อำเภอ สนง.ปศจ. พ้ืนท่ีเสยี่ งที่ สคบ.
และสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดให้ดำเนินการรายงานสัตว์ปีกป่วยตาย สนง.ปศอ. กำหนด
ประจำวันทุกวัน กรณีไม่พบสัตว์ปีกป่วยตายให้รายงาน zero report
ด้วย สนง.ปศจ. ม.ค. และ ก.ค.65 พื้นทเ่ี สี่ยงท่ี สคบ.
สนง.ปศอ. กำหนด
8.2 สุ่มเกบ็ ตัวอย่างเพอื่ การเฝา้ ระวงั ทางห้องปฏิบัตกิ าร
8.2.1 สัตว์ปีกที่เลี้ยงบริเวณบ้าน/สัตว์ปีกเลี้ยงปล่อย สนง.ปศจ. ม.ค. และก.ค.65 -แบบรายงาน ตก.1
สนง.ปศอ. (ปรับปรงุ ใหม2่ 561)
รวมถึงสัตวป์ กี อน่ื ทไ่ี มเ่ ล้ยี งเปน็ ลกั ษณะฟารม์ (Backyard poultry)
- สำนักงานปศสุ ัตว์จังหวัดสุ่มคัดเลือกหมู่บ้านอย่าง สนง.ปศจ. ม.ค. และก.ค.65 จำนวนร้านตามที่ -แบบรายงาน ตก.1
สนง.ปศอ. ม.ค. และก.ค.65 สคบ. กำหนด (ปรับปรุงใหม2่ 561)
น้อย 4 หมู่บ้าน/ตำบล ของตำบลเส่ยี งที่ สคบ.กำหนดไว้ ม.ค. และก.ค.64
- สุ่มเก็บตัวอย่างซีรัม จากสัตว์ปีก 5 ตัว/หมู่บ้าน 20 สนง.ปศจ. ม.ค. และก.ค.65 -แบบรายงาน ตก.1
สนง.ปศอ. ม.ค. และก.ค.65 (ปรับปรุงใหม่2561)
ตวั /ตำบล
8.2.2 ตลาดค้าสัตว์ปีกมีชีวิตเพื่อการบริโภคและตลาดค้า

สัตว์ปีกสวยงาม
- สุ่มตลาดค้าสัตว์ปีก จำนวน 6 ร้านต่อตลาด ร้านล่ะ

10 ตัว และสุ่มเก็บตัวอย่างจากสิ่งแวดล้อม จำนวน 6 ร้านต่อตลาด
ร้านละ่ 12 ตวั อย่าง และจากตวั อย่างนำ้ กนิ 1 ตวั อยา่ งต่อตลาด

8.2.3 กรณีโรงฆ่าสัตวป์ ีกที่ได้รบั อนุญาต ฆจส.2 สนง.ปศจ. จำนวนโรงฆา่ ฯ -แบบรายงาน ตก.1
- สุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal/Oropharyngeal swab สนง.ปศอ. ตามท่ี สคบ. (ปรับปรงุ ใหม่2561)

จำนวน 4 หลอดตัวอย่างตอ่ โรงฆ่า สนง.ปศจ. กำหนด -แบบรายงาน ตก.2
8.2.5 กรณไี ก่ไข่ในโรงเรยี นในโครงการพระราชดำริฯ สนง.ปศอ. (ปรับปรุงใหม่2561)
- สุ่มเก็บตัวอย่าง Cloacal/Oropharyngeal swab
สสช., ศวพ. ทุกโรงเรียนใน
จำนวน 4 หลอดตวั อย่างต่อโรงเรียน โครงการ - E-operation
8.3 ห้องปฏบิ ตั กิ ารตรวจวินิจฉยั โรคจากตวั อย่างดงั น้ี

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ - zero report
Cloacal swab / Oropharyngeal swab : ต ร ว จ โ ร ค พระราชดำรฯิ ทีม่ ี
สนง.ปศจ. การเลยี้ งไก่ไข่
ไข้หวดั นกและนิวคาสเซิล สนง.ปศอ.

Serum : ตรวจระดับภมู ิคมุ้ กนั ของโรคไข้หวัดนกและนิวคาสเซิล สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ.
โครงการเฝ้าระวัง สสช., ศวพ.

โรคไข้หวัดนกเชิงรุก 9.1 จัดทีมเข้าดำเนินการตรวจสอบสัตว์ปีกทุกหมูบ่ ้านเพื่อเฝา้ ระวงั ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย.
และ ก.ค. 645 ทกุ พน้ื ที่ทีม่ ีสัตวป์ ีก
ในเป็ดไล่ทุ่งแบบ ทางอาการ
ปว่ ยตาย
บ ู ร ณ า ก า ร ข อ ง - อาสาพัฒนาปศุสัตว์/ เจ้าพนักงานสัตวบาล/ เครือข่ายเฝ้า ตามนิยาม

ประเทศไทย ระวงั โรค/และเครือข่าย ทเี่ กี่ยวขอ้ ง เข้าสอบถามลักษณะอาการสัตว์

ปีกจากเจ้าของทุกรายในระยะเวลา 30 วัน ที่ผ่านมา และเมื่อทราบ

หรือพบสัตว์ปีกป่วยหรอื ตายโดยมีลกั ษณะน่าสงสัยโรคไข้หวัดนกให้

ดำเนินการแจ้งสำนักงานปศุสัตว์อำเภอเพื่อตรวจสอบและเก็บ -

ตัวอย่างส่งตรวจ - สัตวแพทย์ที่ประจำสำนักงานปศุสัตว์

อำเภอทำการตรวจสอบสัตว์ปีกที่ป่วยตายและหากมีอาการตาม

นิยามโรคไข้หวัดนกให้เก็บตัวอย่างสัตว์ปีกหรือซากสัตว์ปีก จำนวน

2-5 ตัว ใส่ถงุ พลาสติก 2 ชน้ั แล้วมัดปากถงุ ใหแ้ น่น ส่งท่ี ศวพ./สสช.

เพอ่ื ตรวจวินิจฉัยโรค

- เก็บประวัติสัตว์ปีก (รวมทั้งพิกัดจุดเกิดโรค) กรอกลงใน

แบบฟอร์ม รก.1 ส่งให้สำนกั งานปศุสตั ว์จงั หวดั

- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดรายงานตามแบบ รก.1 ลงใน

ระบบอินเตอร์เน็ต

- ดำเนินการทำลายสัตวป์ ีกทเี่ หลือในฝูงและสตั ว์ปีกบริเวณ ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย.

ใกล้เคียงที่คาดว่ามีโอกาสได้รับเชื้อโรคแล้วทั้งหมดทันที โดยไม่ต้อง และ ก.ค. 65 ทุกพน้ื ท่ที ม่ี ีสตั ว์ปีก

รอผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและดำเนินการตามมาตรการควบคุม ปว่ ยตาย

โรคในพนื้ ทอ่ี ย่างเร่งด่วนทันที ตามนิยาม

- ศวพ./ สสช.ดำเนินการตรวจวนิ จิ ฉัยแยกโรค (Differential

Diagnosis) หากไมใ่ ชโ่ รคไขห้ วัดนกตอ้ งวนิ จิ ฉยั ด้วยวา่ การปว่ ย/ ตาย

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
ดังกล่าวมสี าเหตุจากอะไร และรายงานผลการตรวจวนิ จิ ฉยั โรคไปยัง ทกุ ตวั อยา่ งซากทส่ี ่ง
สำนกั งานปศสุ ัตวจ์ ังหวัดพร้อมลงข้อมลู ในอนิ เตอรเ์ นต็ สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ. ตรวจ -แบบรายงาน ตก.1
- การรายงานผลการเฝ้าระวังของสำนักงานปศุสัตว์อำเภอ
และสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดให้ดำเนินการรายงานสัตว์ปีกป่วยตาย สนง.ปศจ. ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. (ปรบั ปรงุ ใหม2่ 561)
ประจำวันทุกวัน กรณีไม่พบสัตว์ปีกป่วยตายให้รายงาน zero report สนง.ปศอ.
ดว้ ย และ ก.ค. 65
สสช., ศวพ.
9.2 สมุ่ เก็บตวั อยา่ งเพอ่ื การเฝา้ ระวงั ทางห้องปฏบิ ัติการ ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. -แบบรายงาน ตก.2
9.2.1 สมุ่ เกบ็ ตวั อย่าง serum เปด็ ไลท่ ุ่ง 30 ตวั /ฝูง และ ก.ค. 65 (ปรับปรงุ ใหม2่ 561)
9.2.2 การสมุ่ เก็บตัวอยา่ งในแตล่ ะรอบไม่ควรเก็บซ้ำฝูงเดิม
9.2.3 เก็บซากและตวั ทป่ี ่วยหรืออ่อนแอตลอดทั้งปี ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. จำนวนฝงู ตามท่ี
และ ก.ค. 65 สคบ. กำหนด
9.3 หอ้ งปฏบิ ัตกิ ารตรวจวนิ จิ ฉยั โรคจากตัวอยา่ งดงั น้ี
Cloacal swab / Oropharyngeal swab : ต ร ว จ โ ร ค

ไข้หวัดนกและนิวคาสเซิล - Serum : ตรวจระดับภูมิคุ้มกันของ
โรคไข้หวัดนกและนวิ คาสเซลิ

โครงการเฝ้าระวงั 1. การเฝ้าระวังโรคเชิงรุกด้วยอาการทางคลินิก (Clinical Active สนง.ปศจ. ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. ทุกฟาร์มไก่ไข่ - E-operation
โรคไข้หวดั นกในไก่ Surveillance) สนง.ปศอ. และ ก.ค. 65
ไขเ่ ชงิ บรู ณาการของ 1.1 ปศุสัตว์ตำบล อาสาพัฒนาปศุสัตว์/ เจ้าพนักงานสัตวบาล/

ประเทศไทย เครือข่ายเฝ้าระวังโรค/และเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เช่น อาสาสมัคร
สาธารณสุข ฝ่ายปกครอง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้น
ดำเนินการเฝ้าระวังโรคโดยสอบถามลักษณะอาการป่วยของไก่ไข่
จากเจ้าของทกุ รายในระยะเวลา 30 วัน ทีผ่ ่านมา และเม่ือทราบหรือ
พบสัตว์ปีกป่วยหรือตายโดยมีลักษณะน่าสงสัยโรคไข้หวัดนกให้

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
ดำเนินการแจ้งสำนักงานปศุสัตว์อำเภอเพื่อตรวจสอบและเก็บ สนง.ปศจ.
ตัวอยา่ งสง่ ตรวจ สนง.ปศอ.
1.2 สัตวแพทย์ทำการตรวจสอบสัตว์ปีกที่ป่วยตาย หากมีอาการ
ตามนยิ ามโรคไขห้ วัดนกใหเ้ กบ็ ตวั อยา่ งส่งตรวจ สนง.ปศจ.
เก็บตัวอย่างสัตวป์ ีกหรือซากสัตว์ปกี จำนวน 2-5 ตัว ใส่ถุงพลาสตกิ สนง.ปศอ.
2 ชน้ั แลว้ มัดปากถงุ ให้แนน่ ส่งที่ ศวพ./สสช. เพ่อื ตรวจวินจิ ฉยั โรค
เก็บประวัติสัตว์ปีกรวมทั้งพิกัดฟาร์มเกิดโรค กรอกลงในแบบฟอร์ม สสช., ศวพ.
รก.1 พร้อมแบบสอบสวนโรคสัตว์ปีก พ่นน้ำยาฆ่าเชื้อโรค และ สนง.ปศจ.
เข้มงวดระบบความปลอดภัยทางชีวภาพ ส่งให้สำนักงานปศุสัตว์
จังหวัด สนง.ปศจ.
1.3 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดรายงานตามแบบ รก.1 ลงในระบบ
สารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนก
https://sites.google.com/site/birdflu406/rayngan-phl) หรือ
อเี มล์ [email protected]
1.4 ศวพ./ สสช.ดำเนินการตรวจวินิจฉัยแยกโรค (Differential
Diagnosis) หากไมใ่ ช่โรคไข้หวดั นกต้องวินจิ ฉยั ด้วยว่าการปว่ ย/ ตาย
ดังกล่าวมีสาเหตุจากโรคอะไร และรายงานผลการตรวจวินิจฉัยโรค
ไปยงั สำนกั งานปศสุ ัตวจ์ ังหวัด
1.5 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดรายงานผลการตรวจวินิจฉัยโรคที่
ได้รับจากห้องปฏบิ ัตกิ ารลงในระบบสารสนเทศเพือ่ การเฝ้าระวังโรค
ไขห้ วดั นก
(https://sites.google.com/site/birdflu406/rayngan-phl) หรือ
อีเมล์ [email protected]
1.6 สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ และสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดให้
ดำเนินการรายงานสัตว์ปีกป่วยตายประจำวันทุกวัน กรณีไม่พบสัตว์
ปีกป่วยตายให้รายงานผลโดยการบันทึก zero report ในระบบ

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
สารสนเทศเพื่อการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนก สนง.ปศอ. ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. ฟาร์มมาตรฐานไก่ - E-operation
(http://164.115.129.63/dcontrol/site/index.php?) หรือ
อีเมล์ [email protected] ดว้ ย สนง.ปศจ. และ ก.ค. 65 ไข่ทุกฟาร์ม และ
2. การเฝ้าระวังโรคเชิงรุกทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory Active สนง.ปศอ.
Surveillance) ตามท่ี สคบ.กำหนด
2.1 การเกบ็ ตวั อยา่ ง ให้สำนักงานปศุสตั วจ์ งั หวดั ดำเนินการสุ่มเก็บ สสช., ศวพ.
ตัวอย่างจากไก่ไข่ โดยเก็บตัวอย่างด้วยวิธี Oropharyngeal swab ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. - แบบรายงาน
จำนวน 6 หลอดตัวอย่าง/ฟาร์ม จากทุกโรงเรือนในฟาร์ม (ไก่ไข่ 5 สสช., ศวพ. และ ก.ค. 65 เฉพาะ
ตัว/1 หลอดตัวอย่าง) หรือ ซากไก่ไข่ จำนวน 2-5 ตัว/ฟาร์ม (ตามที่
สคบ.กำหนด) ทุกฟาร์มมาตรฐานไก่ไข่ โดยวิธีการเก็บและส่ง ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย. - แบบรายงาน
ตัวอย่างให้ดำเนินการตามแบบวิธีการเก็บและส่งตัวอย่าง (*หมาย และ ก.ค. 65 เฉพาะ
เหตุ: เฉพาะจังหวัด สุพรรณบุรี, หนองคาย และ นครพนม ที่ต้องมี - E-operation
การเก็บตัวอย่างเพ่ิมเตมิ จากฟารม์ ไก่ไข่ท่ีไม่ได้รับรองมาตรฐานด้วย
โดยเก็บ จำนวน 4 หลอดตัวอยา่ งต่อฟาร์ม)
3. การตรวจวินิจฉัยและรายงานผล
3.1 ตรวจตัวอย่างสัตว์ปีกหรือซากสัตว์ปีกเพื่อหาสาเหตุของการ
ป่วยตาย
3.2 ตรวจตัวอย่าง Oropharyngeal swab/ซากสัตว์ปีก โดยการ
แยกเชื้อไวรัส Avian Influenza virus หรือ Newcastle disease
virus
3.3 การรายงานผล
- สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ/ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์
ประจำภาค รวบรวมผลการตรวจตัวอย่าง ส่งให้สำนักควบคุม ป้องกัน
และบำบดั โรคสตั ว์ ทางอีเมล:์ [email protected]
- สำนักงานปศุสตั วจ์ ังหวัดรายงานผลจำนวนการเกบ็ ตวั อย่างลงในระบบ
e-Operation

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
สนง.ปศจ. ต.ค. 64, ม.ค. , เม.ย.
และ ก.ค. 65
สนง.ปศข.
โครงการรณรงคท์ ำ ฉีดพน่ น้ำยาฆา่ เชื้อโรคปลี ะ 4 ครั้ง ในพ้นื ทีเ่ สย่ี งท่ีกำหนด ดำเนนิ การดังน้ี สนง.ปศจ. ต.ค. 64 จำนวน 2,060,000 แบบรายงาน
ความสะอาดและ 1. จัดประชุมซักซ้อมการดำเนินงานและให้ความรู้แก่เจ้าหน้าท่ี สนง.ปศอ. ม.ค. 65 แห่ง ประจำเดอื น
ทำลายเชอ้ื โรค เม.ย 65 E-operation
ผปู้ ฏิบัติงานเกยี่ วกับการฉีดพน่ ยาฆ่าเชื้ออย่างถูกต้อง โดยเฉพาะการผสม ก.ค. 65
ยาฆา่ เชอื้ ในอัตราสว่ นที่กำหนด การพน่ ยาฆ่าเชื้อใหเ้ ปียกชมุ่

2. สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด จัดสรรน้ำยาฆ่าเชื้อโรคและอุปกรณ์ให้แก่
เจา้ หน้าที่ผูป้ ฏิบตั ิงาน

3. เจ้าหน้าที่ผู้ที่ได้รับมอบหมายลงพื้นท่ีปฏิบตั ิงานฉีดพ่นน้ำยาฆ่าเชื้อ
โรคร่วมกับเครือข่ายปศุสัตว์หมู่บ้าน เช่น อาสาปศุสัตว์ อาสาสาธารณสุข
กำนัน ผูใ้ หญ่บา้ น องคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ เป็นตน้

4. จังหวัดพิจารณาจัดพิธีเปิดกิจกรรมตามความเหมาะสมภายในระยะเวลา
ที่กรมปศสุ ัตว์กำหนด และเนน้ การประชาสัมพันธผ์ า่ นส่อื ต่างๆ

5. ประชาสัมพันธ์ให้ความรู้กับเกษตรกร ผู้ประกอบการ และประชาชน
เกี่ยวกับการดำเนินงานตามโครงการฯ รวมทั้งความรู้ทั่วไปเรื่องโรคไข้หวัด
นก เพื่อเป็นการย้ำเตือนมาตรการและสร้างเครือข่ายความร่วมมือในการ
ดำเนนิ งานกับภาคประชาชน
6. หากมีการดำเนินการนอกเหนือจากรอบปกติ กรณีเกิดโรคระบาดหรือ
มาตรการการป้องกันเฝ้าระวังโรค จะมีการรณรงค์พ่นยาฆ่าเชื้อเพิ่มเป็น
รอบพิเศษ
 พืน้ ที่เส่ียงไดแ้ ก่

- ฟารม์ สตั วป์ ีกรายย่อยทกุ แห่ง
- สถานทฆี่ ่าสตั วป์ กี รายยอ่ ยทุกแหง่
- สนามชนไก่/ซอ้ มไก่
- พ้นื ท่เี สี่ยงนกอพยพ หรือนกประจำถิ่นที่อยูห่ นาแน่น

กิจกรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
- พนื้ ทเี่ สี่ยงเป็ดไล่ทงุ่
- พื้นที่เสี่ยงบริเวณแนวชายแดนที่ติดประเทศเพื่อนบ้านใน สนง.ปศข.
รัศมี ๑๐ กิโลเมตร สนง.ปศจ.
- พืน้ ที่เส่ยี งโรคระบาดสตั วป์ กี สนง.ปศอ.

*ให้สำนักงานปศุสัตว์เขต 1 – 9 พิจารณาพื้นที่เสี่ยงในการ
ดำเนนิ งานเพมิ่ เติมตามดุลยพนิ ิจให้เปน็ ไปตามหลกั วชิ าการ

การเสริมสร้าง 1. การดำเนนิ การรณรงค์ทำวคั ซีน รอบท่ี 1 ธ.ค.64 ND+IB แบบรายงานเฉพาะ
ภูมิคมุ้ กันโรค 1.1 สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์ จัดส่งวัคซีนป้องกันโรค รอบท่ี 2 มี.ค.65 รอบละ 10 ลา้ นตัว E-operation
ในสตั วป์ กี รอบท่ี 3 มิ.ย.65
โครงการรณรงคท์ ำ สตั ว์ปกี ใหแ้ ก่สำนักงานปศุสตั ว์เขตทุกแห่ง รอบท่ี 4 ก.ย.65 รวม 4 รอบ
วคั ซนี ป้องกนั โรคใน 1.2 สำนักงานปศุสัตว์เขตพิจารณาร่วมกับสำนักงานปศุสัตว์ จำนวน 40 ล้านตวั
ไก่พนื้ เมือง
จังหวัดในการจัดทำแผนและเป้าหมายพื้นที่ดำเนินงาน โดยให้ FC
สอดคล้องกับจำนวนวคั ซนี ท่ีจะจดั สรรให้แตล่ ะจงั หวดั รอบละ 5 ลา้ นตัว

1.3 เกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมืองจะต้องมีเล้าหรือโรงเรือนสำหรับ รวม 2 รอบ
นอนตอนกลางคนื เท่านัน้ จงึ จะไดร้ บั การทำวคั ซนี ปอ้ งกนั โรคสัตว์ปีก จำนวน 10 ลา้ นตัว
ตามโครงการน้ี
DP
1.4 เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จังหวัด ปศุสัตว์อำเภอชี้แจงแนวทางการ รอบละ 5 ล้านตวั
ดำเนินงานกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องในการดำเนินการ และ
ประชาสัมพันธ์ใหเ้ กษตรกรทราบถงึ ความสำคญั ในการทำวัคซนี รวม 2 รอบ
จำนวน 10 ล้านตัว
1.5 เจ้าหนา้ ท่ีปศุสัตว์/ พนักงานราชการกิจกรรมการปอ้ งกันแก้ไข
และเตรียมความพร้อมรับปัญหาโรคไขห้ วัดนก/ ปศุสตั วต์ ำบล/อาสา
พัฒนาปศุสัตว์ /เจ้าพนักงานสัตวบาล/ เครือข่ายเฝ้าระวังโรค/และ
เครือข่ายของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ฝ่ายปกครอง องค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้น ดำเนินการร่วมกับเกษตรกรในการทำ
วัคซนี ป้องกันโรคนิวคาสเซิล โรคหลอดลมอกั เสบติดต่อในไก่ และโรค
อหวิ าตส์ ตั ว์ปกี ในทอ้ งที่

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
1.6 ให้ดำเนินการทำวัคซีนในไก่พื้นเมืองในพื้นที่ตามลำดับ
ความสำคัญดงั น้ี

1.6.1 พน้ื ที่เสย่ี งและพ้ืนทไ่ี มเ่ ส่ียง
1.6.2 พ้ืนทโ่ี รงเรยี นในโครงการตามพระราชดำริ และชุมชน
รอบโครงการตามพระราชดำริ
1.6.3 พื้นที่ภายในศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์/สถานีวิจัย
ทดสอบพนั ธ์สุ ตั ว์
1.6.4 พ้นื ที่อ่ืนๆ พนื้ ท่ีเส่ยี งตามทีส่ ำนักงานปศสุ ัตวจ์ ังหวดั
กำหนด

การใชว้ ัคซนี ควบคุม 2. การรายงาน
โรคสตั วป์ กี 2.1 เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่และสำนักงานปศุสัตว์อำเภอ

จัดทำแบบรายงาน ฉว.๑ ส่งให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเพื่อรวบรวม -
รายงาน ฉว.๑ แล้วส่งให้สำนักงานปศุสัตว์เขต และรายงานการ
ดำเนนิ งานในระบบบริหารการปฏบิ ตั ิงาน (e-Operation)

2.2 สำนักงานปศุสัตว์เขตรวบรวมรายงาน ฉว.๑ เป็นไฟล์เดียว
แล้วส่งให้สำนกั ควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตวใ์ นรูปแบบ excel
file มาทางไปรษณียอ์ ิเล็กทรอนกิ ส์ [email protected] หลงั เสร็จสิ้น
การรณรงค์
3. การติดตาม

สคบ. สำนักงานปศุสัตว์เขต ลงพื้นที่ติดตามการปฏิบัติงานของ
สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ ทั้งในช่วงการ
รณรงคแ์ ละภายหลังการปฏบิ ัติงานเสร็จสนิ้

กิจกรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค. 64 - ก.ย. 65 E-operation
- หลังจากที่สัตวแพทย์ได้เข้าไปทำลายสัตว์ปีกและเก็บตัวอย่างส่ง สนง.ปศอ. -
หอ้ งปฏบิ ัตกิ าร กรณพี บสตั ว์ปีกปว่ ยตายผดิ ปกติเข้านิยามโรคไข้หวัด สนง.ปศจ. ม.ค. - ก.พ. 65 และ - แบบรายงานเฉพาะ
นกแล้ว เม่ือผลตรวจไมเ่ ปน็ โรคไขห้ วดั นกและตรวจพบโรคอืน่ ๆ หาก ก.ค. - ส.ค. 65 - E-operation
เป็นโรคที่มีวัคซีนให้ทำวัคซีนในรัศมี 3 กิโลเมตรรอบจุดเกิดโรคและ สนง.ปศจ.
กระตุ้นซ้ำ 2 สัปดาห์หลังจากเข็มแรก ทั้งนี้อาจเพิ่มหรือลดรัศมีการ สนง.ปศข. ม.ค., ก.ค. 65 -
ฉีดตามดุลยพนิ ิจสัตวแพทย์ ม.ี ค., ก.ย. 65 -
สนง.ปศจ.
กจิ กรรมสำรวจระดับ - สุ่มเก็บตัวอย่างในฟาร์มมาตรฐานไก่พันธุ์ ฟาร์มมาตรฐานไก่ไข่ สนง.ปศอ.
ภมู คิ ้มุ กนั โรคในไก่ ฟาร์มมาตรฐานไก่เนื้อ ไก่พื้นเมืองในฟาร์มที่มีระบบป้องกันโรคและ
ภายหลังท่ไี ด้รับ การเลี้ยงสัตว์ท่ีเหมาะสม (GFM) ที่ได้รับการทำวัคซีนป้องกันโรคนิว สนง.ปศข.
สนง.ปศจ.
วัคซนี ป้องกัน คาสเซิลตามโครงการรณรงค์ทำวัคซีนป้องกันโรคในไก่พื้นเมือง ใน
โรคนวิ คาสเซิล พนื้ ท่เี สย่ี งที่กำหนด

- ในกรณีที่ไม่มีฟาร์มไก่พื้นเมือง GFM ในพื้นที่เสี่ยง ให้เลือกเก็บ
ตวั อย่างไกพ่ ้นื เมอื งที่เล้ยี งแบบปล่อยในพนื้ ท่เี สีย่ ง
- ในกรณีที่จังหวัดไม่มีพื้นทีเ่ สี่ยง เลือกเก็บตัวอย่างฟารม์ ไก่พื้นเมือง
GFM ในพ้นื ทีท่ ี่ทางจงั หวดั พจิ ารณาวา่ มคี วามเส่ยี ง
- เก็บตัวอย่าง serum ส่งห้องปฏิบัติการเพื่อเพื่อตรวจหาระดับ
ภูมิคุ้มกันโรคนิวคาสเซิล รายงานข้อมูลในระบบบริหารการ
ปฏิบัติงาน (e-Operation) และบันทึกประวัติสัตว์ ในรูปแบบฟอร์ม
อเิ ลก็ ทรอนิกส์ส่งมายังสำนกั ควบคุมปอ้ งกนั และบำบัดโรคสตั ว์
- ติดตามและประเมินผลการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันโรค โดยสำนัก
ควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์ สำนักงานปศุสัตว์เขต สำนักงาน
ปศสุ ัตวจ์ งั หวัด สถาบันสขุ ภาพสตั วแ์ ห่งชาติ ศนู ยว์ ิจยั และพฒั นาการ
สัตวแพทย์ สำนักเทคโนโลยีชีวภัณฑ์สัตว์ ศูนย์ทดสอบและวิจัย
คณุ ภาพชวี วตั ถสุ ำหรับสัตว์ และผเู้ ช่ียวชาญของกรมปศุสัตว์

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ จงั หวัด E-operation
การทำลายสัตว์ปีก ทำลายสัตว์ปีก และจ่ายค่าชดใช้ โดยให้สัตวแพทย์ใช้ดุลยพินิจใน
การทำลายสัตว์ปีกที่ป่วยสงสยั เปน็ โรคไข้หวัดนกทันที โดยไม่ต้องรอ สคบ.
ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ เพื่อความรวดเร็วในการควบคุมโรค ให้ สนง.ปศข.
ดำเนินการตามกฎหมายวา่ ดว้ ยโรคระบาดสัตว์ สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ.
กิจกรรมเฝ้าระวัง 1. การสุ่มและการเกบ็ ตวั อยา่ ง พ.ย.64 – ส.ค.65 ตามรายละเอียดใน แบบรายงานเฉพาะ
โรคแซลโมเนลลา - สุ่มพื้นที่ฟาร์มมาตรฐาน (GAP) ไก่พันธุ์ เป็ดพันธุ์ ไก่เนื้อ เป็ด สนง.ปศจ.
ในฟาร์มสตั ว์ปีกเน้ือ เนือ้ ไก่ไข่ และเปด็ ไข่ สนง.ปศอ. โครงการฯ E-operation
สตั วป์ ีกไข่ และสตั ว์ - สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเก็บตัวอย่างจากฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปกี
สนง.ปศจ. พ.ย.64 – ส.ค.65
ปีกพนั ธุ์ พันธุ์ (ฟาร์มไก่พันธุ์ และฟาร์มเป็ดพันธุ์) เพื่อหาความชุกระดับ สนง.ปศอ. พ.ย.64 – ส.ค.65
โรงเรอื น โดยค่าความชุกของโรครอ้ ยละ 50 ระดับความมน่ั ใจรอ้ ยละ
95 ความผิดพลาดร้อยละ 5 โดยเก็บตัวอย่างทุกฟาร์ม จำนวน 1 สนง.ปศจ.
คร้งั ต่อปี ฟาร์มละ 1 โรงเรือน เป็นอยา่ งนอ้ ย และเกบ็ โรงเรือนละ 2 สนง.ปศอ.
ตวั อยา่ ง
- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเก็บตัวอย่างจากฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปีก
เนื้อ (ฟาร์มไก่เนื้อ และฟาร์มเป็ดเนื้อ) ภายใน 3 สัปดาห์ก่อนส่ง
โรงฆ่า เพื่อหาความชุดระดับฟาร์ม โดยเก็บจากฟาร์มที่ได้รับการ
เลือกด้วยวิธีการสุ่ม 10% ของจำนวนฟาร์มสัตว์ปีกเนื้อทั้งหมด
จำนวน 1 ครั้งต่อปี สุ่มเก็บฟาร์มละ 1 โรงเรือน โรงเรือนละ 1
ตวั อยา่ ง
- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเก็บตัวอย่างจากฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปีก
ไข่ (ฟาร์มไก่ไข่ และฟาร์มเป็ดไข่) ที่อายุ 24 สัปดาห์ หรือก่อนหลัง
ไม่เกิน 2 สัปดาห์ เพื่อหาความชุดระดับฟาร์ม โดยเก็บตัวอย่างทุก
ฟาร์ม จำนวน 1 ครั้งต่อปี สุ่มเก็บฟาร์มละ 1 โรงเรือน โรงเรือนละ
1 ตวั อยา่ ง
- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดประสานกับฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปีก
พันธุ์ ฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปีกเนื้อและฟาร์มมาตรฐานสัตว์ปีกไข่ใน

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ พ.ย.64 – ก.ย.65
พนื้ ทใี่ ห้ทุกฟาร์มดำเนนิ การเก็บและตรวจตวั อย่างโดยผู้ประกอบการ สนง.ปศจ.
เปน็ ผูด้ ำเนนิ การ ตามหมวด 1 ขอ้ 7 ของระเบียบกรมปศสุ ตั ว์ว่าด้วย สนง.ปศอ. พ.ย.64 – ส.ค.65
การควบคุมโรคแซลโมเนลลา สำหรับสัตว์ปีก พ.ศ. 2553 และ
รายงานผลและกรอกข้อมูลตามแบบฟอร์มที่กรมปศุสัตว์กำหนดส่ง สนง.ปศข. พ.ย.64 – ส.ค.65
มาทาง E-mail: [email protected] สนง.ปศจ. พ.ย.64 – ส.ค.65
-สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเก็บและส่งตัวอย่างไปยัง สถาบันสุขภาพ สนง.ปศอ. พ.ย.64 – ส.ค.65
สตั วแ์ หง่ ชาตแิ ละศนู ย์วิจัยและพฒั นาการสัตวแพทย์ดำเนนิ การตรวจ สสช., ศวพ.
ตัวอย่าง เมื่อตรวจวินิจฉัยเสร็จสิ้นแล้วให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด
รายงานผลมายังกรมปศุสัตว์ ตามแบบฟอร์มรายงานการตรวจเช้ือ สนง.ปศจ.
แซลโมเนลลาในฟาร์มสัตว์ปีกที่กรมปศุสัตว์กำหนดทันทีเม่ือ สนง.ปศอ.
ดำเนินการเสร็จสิ้น ทาง E-mail: [email protected] และ สนง.ปศข
ห้องปฏิบัติการรายงานผลมายังกรมปศุสัตว์ ตามแบบฟอร์มที่กรม
ปศุสตั วก์ ำหนดทาง E-mail: [email protected] สนง.ปศจ.
ทันทเี ม่อื ดำเนนิ การเสร็จสิน้ ด้วยเช่นกนั

- สำนกั งานปศุสัตว์จังหวัดรวบรวมข้อมูลแบบสอบถามปัจจัยเส่ียง
ของการเกิดโรคแซลโมเนลลาในฟาร์มมาตรฐานไก่เนื้อโดยกรอก
ขอ้ มูลผ่าน https://goo.gl/qZem7E

-ปศุสัตว์เขตออกติดตามผลทง้ั สว่ นผู้ประกอบการและส่วนปศุสัตว์
จังหวัด ประเมินผลการดำเนินการให้กรมปศุสัตว์ทราบทันทีเมื่อ
ดำเนนิ การเสร็จส้ิน

- กรณีผลการตรวจวินจิ ฉัยพบเชื้อแซลโมเนลลา ให้สำนักงานปศุ
สัตว์จังหวัดและหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามกฎหมายว่า
ด้วยโรคระบาดสัตว์ และมาตรการที่กรมปศุสัตวก์ ำหนดไว้ พร้อมท้ัง
รายงานสรุปผลการดำเนินงานให้กรมปศุสัตว์ทราบเมื่อดำเนิ นการ
เสร็จสิ้น ทาง E-mail: [email protected]

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ พ.ย.64 – ก.ย.65 - E-operation
ศูนย์/สถานีบำรงุ 1. สคบ. จัดสรรวัคซีนให้เขตเพื่อจ่ายให้จังหวัดเพื่อนำไปใช้ในศูนย์/ ต.ค. 64 - ก.ย.65 -
พนั ธ์สุ ตั ว์ สถานีบำรงุ พนั ธ์ุสตั ว์ และจงั หวัดเปน็ ผู้รายงานการใชว้ คั ซนี ดงั กล่าว สคบ. -
2. การเฝา้ ระวงั โรค ศูนย/์ สถานีฯ - -
กจิ กรรมการสำรวจ พ.ย.64 และ พ.ค.65 ทกุ จังหวัด -
สัตวป์ กี 2.1 การเฝา้ ระวังทางอาการ สนง.ปศข., แบบรายงานเฉพาะ
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำทุกวัน สนง.ปศจ.

พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้เจ้าหน้าที่ ศูนย์/สถานีฯ
ปศุสัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จะสุ่มเข้า สนง.ปศจ.
ตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้ายโรค สสช.,ศวพ
ไขห้ วดั นกให้แจง้ เจา้ หนา้ ทปี่ ศุสัตวท์ ันที สนง.ปศจ.
สนง.ปศอ.
- เมื่อเจ้าหนา้ ทีป่ ศุสัตว์ตรวจพบหรือไดร้ ับแจ้งว่ามีสัตว์ปกี
ป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที พร้อม
เก็บตัวอย่างซาก 2 - 5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและ
ดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงานไป
ยงั สำนกั งานปศสุ ตั วจ์ ังหวดั เปน็ ลำดับต่อไป

2.2 การเฝ้าระวงั ทางห้องปฏิบัติการ
- เก็บตัวอย่าง Cloacal swab ทุกฟาร์ม โดยสุ่ม 20 ตัว/

ฟาร์ม ให้กระจายทัว่ ฟาร์ม ทุก 6 เดือน
- ห้องปฏิบตั กิ ารตรวจวนิ ิจฉัยโรคจากตวั อย่างดังน้ี

Cloacal swab : ตรวจโรคไขห้ วัดนกและนวิ คาสเซลิ

เพื่อเป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผนการป้องกันและเฝ้าระวังโรค
ระบาดในสัตว์ปีก
1. สำรวจสัตวป์ กี แบ่งการสำรวจออกเปน็ 12 แบบสำรวจ

- ฟาร์มสัตว์ปีกที่ได้รับรองการขึ้นทะเบียนให้สามารถนำซากสัตว์
ปีกท่ีตายปกตแิ ละคัดทงิ้ ออกจากฟาร์มไปยังโรงงานกำจัดซาก

- ฟาร์มสัตว์ปีกที่ได้รับรองการขึ้นทะเบียนให้สามารถนำซากสัตว์
ปกี ทตี่ ายปกติและคัดทงิ้ ออกจากฟาร์มไปเป็นอาหารสัตวน์ ำ้

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
- ฟาร์มสตั ว์ปีกทไี่ ดร้ ับรองมาตรฐาน
- ฟารม์ สตั วป์ ีกทีไ่ มไ่ ด้รบั รองมาตรฐาน
- สตั ว์ปีกพนั ธ์ุ
- สถานที่ฟักไข่สตั ว์ปีก
- เปด็ ไลท่ ุ่ง
- ครัวเรือนในพื้นที่กันชนที่ผ่านการรับรองสถานภาพปลอด
ไขห้ วดั นก
- สนามไก่ชน ตลาด/รา้ นคา้ สัตว์ปีกมีชวี ิต
- เกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์ปีกพื้นเมืองหรือไก่ชนที่ผ่านการรับรอง
สถานท่ีเล้ยี งสัตว์ปีกพ้ืนเมืองหรอื ไก่ชนป้องกนั โรค
- ฟาร์มที่มีระบบการป้องกันโรคและการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม
(GFM)

2. การดำเนนิ งานดังน้ี สนง.ปศข. ต.ค.64 - ก.ย.65 - แบบรายงานเฉพาะ
- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดมอบหมายให้สำนักงานปศุสัตว์อำเภอ

ด ำ เ น ิ น ก า ร ส ำ ร ว จ แ ล ะ เ ก ็ บ ข ้ อ ม ู ล ใ น ท ้ อ ง ท ี ่ เ ป ็ น ไ ฟ ล ์ ข ้ อ มู ล
อเิ ลคทรอนิคส์ สง่ ให้สำนักงานปศุสัตวจ์ งั หวัด

- สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดสรุปข้อมูลการดำเนินงานของ
สำนักงานปศุสัตว์อำเภอให้ส่งข้อมูลมายังกลุ่มควบคุมป้องกันโรค
สตั ว์ปีก สำนกั ควบคมุ ปอ้ งกนั และบำบัดโรคสัตว์

การยกระดับการเลีย้ ง 1. การยกระดบั การเลย้ี งสัตวป์ ีกเข้าสู่มาตรฐานการจัดการฟาร์มที่
สัตวป์ กี เข้าสู่ ดี (Good Farming Management, GFM)

มาตรฐานการจดั การ 1.1 ตรวจประเมินและคัดเลอื กเกษตรกรกลุ่มเปา้ หมาย
ฟาร์มที่ดี (Good

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
Farming - มีตรวจประเมินและคัดเลือกเกษตรกรกลุ่มเปา้ หมาย ตามที่ สนง.ปศจ.
Management, กรมปสุสตั ว์กำหนด สนง.ปศอ.

GFM) 1.2 การเฝ้าระวังทางอาการ สนง.ปศจ.
- บุคลากรในฟาร์มสังเกตอาการสัตว์ปีกเป็นประจำทุกวัน สนง.ปศอ.
ต.ค.64 - ก.ย.65 ทกุ ฟาร์มทมี่ สี ัตว์ปีก -
พร้อมบันทึกอัตราป่วยตายไว้ที่หน้าโรงเรือนเพื่อเตรียมให้เจ้าหน้าที่ สสช., ศวพ. ปว่ ยตาย
ปศุสัตว์ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ซึ่งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จะสุ่มเข้า เขา้ นยิ าม
ตรวจสอบเป็นประจำ หากพบสัตว์ปีกป่วยตายผิดปกติคล้ายโรค สนง.ปศอ.
ไขห้ วดั นกให้แจ้งเจ้าหนา้ ที่ ปศุสตั วท์ นั ที สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
สนง.ปศข.
- เมื่อเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ตรวจพบหรือได้รับแจ้งว่ามีสัตว์ปีก สนง.ปศอ.
ป่วยตายผิดปกติให้เข้าดำเนินการสอบสวนโรคเบื้องต้นทันที พร้อม สนง.ปศจ
เก็บตัวอย่างซาก 2 - 5 ตัว ส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการและ สนง.ปศอ.
ดำเนินการควบคุมตามมาตรการที่กำหนดทันที พร้อมทั้งรายงานไป
ยงั สำนักงานปศุสัตวจ์ ังหวดั เป็นลำดับตอ่ ไป

1.3 การเฝา้ ระวงั ทางห้องปฏบิ ตั กิ าร
- เก็บตัวอย่าง Cloacal swab / Oropharyngeal swab /

serum ตามที่กรมปศสุ ัตว์กำหนด
- หอ้ งปฏบิ ัตกิ ารตรวจวนิ จิ ฉยั โรคจากตวั อย่างดังนี้
Cloacal swab / Oropharyngeal swab / serum:

ตรวจโรคไขห้ วดั นกและนวิ คาสเซิล

โครงการเฝา้ ระวัง 1.สำรวจและขึ้นทะเบียนถ้ำนกอีแอ่นกินรังที่อยู่อาศัยตาม ต.ค.64 – ม.ค.65 ถ้ำนกอแี อ่นกินรงั ท่ี แบบรายงานเฉพาะ
ต.ค.64 - ก.ย.65 อย่อู าศยั ตาม E-operation
และปอ้ งกันโรค ธรรมชาติเพอื่ การสง่ ออก
ธรรมชาตขิ องเพื่อ -
ไขห้ วดั นกในแหล่งท่ี 2. การเฝา้ ระวังปอ้ งกนั ควบคุมโรคและการเกบ็ ตัวอยา่ ง การส่งออก
-
อยู่อาศยั ตาม 2.1 การเฝา้ ระวังโรคไข้หวดั นกเชงิ รุก

ธรรมชาติของนก - เจ้าหน้าที่ปศุสัตว์จังหวัดดำเนินการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดนก

อีแอน่ กินรังเพื่อการ ทางอาการ (Clinical surveillance) ตามแบบ ฝร.1

ส่งออก กพ. -ก.ค.65 - -

กจิ กรรม รายละเอยี ดการดำเนินงาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65 - -
- เฝ้าระวังโรคทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory surveillance) สนง.ปศจ
โดยเก็บตัวอย่างมูลสดของนกอีแอ่นกินรังที่อาศัยอยู่ภายในถ้ำซึง่ อยู่ ส.ค.65 - -
บนเกาะที่ได้รับสัมปทานรังนกอีแอ่นจำนวน 4 ตัวอย่าง/เกาะ/ปี สนง.ปศอ. ส.ค.65 - -
และให้นำตัวอย่างส่งไปตรวจยังสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติหรือ สนง.ปศจ
ศนู ยว์ จิ ัยและพฒั นาการสตั วแพทยป์ ระจำเขตน้ัน
สนง.ปศอ.
2.2 การเฝ้าระวังโรคไขห้ วดั นกเชิงรบั สนง.ปศจ
ผู้ดูแลหรือผู้จัดการการเก็บรังนกอีแอ่นกินรังเมื่อพบซากของ
สนง.ปศข.
นกอีแอ่นกินรัง หรือพบนกอแี อ่นกนิ รงั แสดงอาการดงั ต่อไปน้ี คอื
- มีการตายของนกอีแอ่นเป็นจำนวนมาก หรือตายเป็นกลุ่ม

ใหญอ่ ย่างที่เจา้ ของหรอื คนงานไม่เคยพบมาก่อน
- และ/หรือพบนกอแี อ่นกินรังแสดงอาการดังต่อไปนี้ คือ ตาย

เฉียบพลัน ท้องเสีย จาม ผอมโดยไม่ทราบสาเหตุ แผลเปิด มีสิ่งคัด
หลั่งลักษณะใสหรือขุ่นออกจากปาก จมูก หูหรือทวาร เนื้อเย่ือ
บริเวณหัว รวมทั้งเยื่อบุตาบวมและ/หรือเปลี่ยนเป็นสีม่วง การ
เคลื่อนไหวผิดปกติ เช่น หัวเอียง หัวและคอบิด เดินวน อัมพาต
ชัก ให้ผู้ดูแลหรือผู้จัดการเกาะแจ้งให้เจ้าหน้าที่กรมปศุสัตว์ทราบ
เพอ่ื เขา้ ไปดำเนินการตรวจสอบต่อไป
3.การตดิ ตามประเมนิ ผล
3.1 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดที่เกี่ยวข้องรายงานผลมายังสำนัก
ควบคมุ ปอ้ งกนั และบำบัดโรคสัตว์ ภายใน ๗ วนั หลงั จากทีไ่ ด้รับผล
การตรวจทางห้องปฏิบัติการ และสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติหรอื
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ที่เกี่ยวข้องส่งรายงานผลมายัง
สำนกั ควบคมุ ปอ้ งกัน และบำบัดโรคสตั ว์ทาง
E-mail: [email protected] ภายใน 7 วันหลังจากที่ได้รับผลการ
ตรวจทางห้องปฏบิ ตั ิการ

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนินงาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65
3.2 สำนักงานปศุสัตว์เขตติดตามและประเมินผลในการเก็บ
ตัวอย่างพร้อมรายงานปัญหาและอุปสรรคตาม ภายในวันที่ 15 วัน สนง.ปศอ.
หลังจากเสรจ็ ส้ินโครงการ สนง.ปศจ.

โครงการเฝ้าระวัง 1. เจา้ หน้าทสี่ ำนกั งานปศุสัตวจ์ งั หวดั ดำเนินการเกบ็ ตวั อยา่ งนก ทกุ จังหวัด- แบบบนั ทกึ ข้อมลู
โรคในนกธรรมชาติ ตายในแตล่ ะพืน้ ท่ี โดยเก็บตัวอยา่ งซากนกธรรมชาตติ ายไม่น้อย เฝ้าระวงั โรคในนก
กวา่ ๑ ตัวต่อเดอื น
2. เก็บข้อมลู ตามเอกสารแนบ แบบเกบ็ ข้อมูลตัวอย่างนกธรรมชาติ ธรรมชาติ
โดยรายงานข้อมลู การสง่ ตวั อยา่ งในแบบบนั ทึกข้อมูลเฝ้าระวังโรคใน https://forms.gle
นกธรรมชาติ https://forms.gle/zSWqH6bh9gfCdxQj9 พร้อม /zSWqH6bh9gfC
ทัง้ สง่ เอกสารแบบเกบ็ ข้อมลู ตัวอยา่ งนกธรรมชาติ ใบนำส่งตัวอย่าง
และผลตรวจทางหอ้ งปฏิบตั ิการ ทาง [email protected] dxQj9
3. กรณที พ่ี บนกตายแบบกลุ่มหรือจำนวนมาก (mass mortality
incident) ในสถานที่และเวลาใกล้เคยี งกนั โดยมนี ิยามดังน้ี
3.1 พบนกตาย ≥ 5 ตัว โดยเปน็ นกชนิดใดก็ได้ หรือ
3.2 พบนกในกล่มุ เป็ดหรือหา่ น ตาย ≥ 3 ตัว หรอื
3.3 พบนกในกล่มุ นกนางนวลตาย ≥ 20 ตัว

เก็บซากนกปว่ ยตายสง่ ตรวจและรายงานข้อมลู ระบจุ ำนวน
นกและชนดิ นกท่ปี ว่ ยตายในบริเวณน้ัน อัตราการปว่ ยตาย อาการ
ป่วยทีพ่ บ พร้อมท้ังแจง้ ข้อมูลการพบมายงั กลุ่มควบคุมป้องกันโรค
สตั ว์ปกี สำนกั ควบคมุ ป้องกนั และบำบัดโทรสตั ว์ทันที
4. หอ้ งปฏิบัตกิ ารรายงานผลการตรวจใหก้ ับปศุสัตว์จังหวดั และ
รายงานผลการตรวจในรูปแบบ Spread Sheet ตามแบบฟอรม์
เอกสารแนบ ส่งใหส้ ำนักควบคุมป้องกนั และบำบัดโรคสตั ว์ภายใน
วันที่ ๑-๕ ของทกุ เดือนทาง [email protected]
5. การรวบรวมและวิเคราะห์ผล

กิจกรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
สำนักควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์ รวบรวมผลการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากปศุสัตว์จังหวัดและห้องปฏิบัติการ เพื่อสรุปผล สนง.ปศอ.
วเิ คราะห์ภาพรวมท้งั ประเทศ เสนอกรมปศสุ ัตว์ สนง.ปศจ.

โครงการเฝ้าระวงั 1. เจ้าหน้าท่สี ำนักงานปศสุ ัตวจ์ ังหวดั รว่ มกับหน่วยงานที่ ต.ค.64 - ก.ย.65 จ.เชยี งราย แบบบนั ทึกขอ้ มูล
จ.นครสวรรค์ เฝา้ ระวงั โรคในนก
ไข้หวัดนกเชงิ รับ เกี่ยวข้องในพน้ื ท่ีดำเนินการลาดตระเวนเก็บตัวอย่างนกตายหรอื
นกปว่ ยในแตล่ ะพ้ืนที่ชมุ่ น้ำเครอื ข่ายนกอพยพ จ.ตรัง ธรรมชาติ
ในนกธรรมชาติ 2. พน้ื ท่เี ครือข่ายนกอพยพ ได้แก่ จ.บรุ รี มั ย์ https://forms.gle
บรเิ วณพ้ืนท่ชี ่มุ น้ำ • แอง่ เชียงแสน และเวียงหนองหล่ม จังหวัดเชียงราย จ.ประจวบคีรีขันธ์ /zSWqH6bh9gfC
จ.บงึ กาฬ
• บงึ บอระเพด็ จงั หวัดนครสวรรค์ จ.เพชรบุรี dxQj9
จ.สมทุ รปราการ
• เขตห้ามลา่ สัตวป์ ่าหมเู่ กาะลิบง - ปากนำ้ ตรัง จังหวัดตรัง จ.สมทุ รสงคราม
จ.สมุทรสาคร
• เขตหา้ มล่าสตั วป์ ่าอ่างเก็บน้ำห้วยตลาด จงั หวดั บรุ ีรัมย์

• เขตหา้ มล่าสตั วป์ ่าอ่างเกบ็ น้ำสนามบิน จังหวดั บรุ รี ัมย์

• เขตห้ามล่าสัตว์ปา่ อ่างเก็บน้ำหว้ ยจระเข้มาก จังหวดั บรุ ีรัมย์

• อทุ ยานแหง่ ชาตเิ ขาสามร้อยยอด จงั หวดั ประจวบคีรีขนั ธ์

• กุดทิง จงั หวดั บึงกาฬ

• บงึ โขงหลง จงั หวัดบงึ กาฬ

• บ้านปากทะเล จงั หวดั เพชรบุรี

• แหลมผักเบ้ีย จงั หวัดเพชรบรุ ี

• ศูนยศ์ กึ ษาธรรมชาติกองทัพบก (บางปู) เฉลมิ พระเกียรติ 72

พรรษามหาราชินีจ.สมุทรปราการ

• ดอนหอยหลอด จังหวัดสมุทรสงคราม

• หาดเลนบา้ นคลองโคน จังหวดั สมทุ รสาคร

• นาเกลอื บ้านโคกขาม จังหวัดสมุทรสาคร

3. การเกบ็ ตวั อย่าง

3.1 เจา้ หน้าที่สำนกั งานปศุสัตว์จงั หวัดร่วมกบั หน่วยงานท่ี

เกี่ยวขอ้ งในพน้ื ที่ดำเนินการลาดตระเวนเก็บตวั อยา่ งนกตายหรอื นก

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
ป่วยในแต่ละพ้ืนท่ีชุ่มนำ้ ตามเอกสารแนบ 1 เดือนละครั้ง โดยการ
เฝา้ ระวงั โรคตลอดทั้งปี
3.2 เกบ็ ตวั อยา่ งนกที่อยใู่ นกลุ่มนกนำ้ (Order Anseriformes,
Pelecaniformes, Gruiformes และ Charadriiformes) หรือนก
เป้าหมายอืน่ ๆ ตามเอกสารแนบ 2
- กรณีพบนกตาย เก็บตัวอย่างซาก โดยแยกชนิดนก
- กรณพี บนกป่วยหรือนกบาดเจ็บ เกบ็ ตัวอย่าง cloacal หรอื
oropharyngeal swabs โดยแยกชนดิ นกในแตล่ ะหลอดเก็บ
ตวั อย่าง หรือเกบ็ มูลนก
- สามารถสง่ ได้จำนวนหลายตัวอย่างหรือส่งตัวอยา่ งนกได้หลายชนดิ
ในการลาดตระเวนแต่ละครั้ง
3.3 เก็บข้อมลู ตามเอกสารแนบ 3 ระบขุ ้อมลู วันทเ่ี กบ็ ตัวอย่าง เวลา
ทีเ่ กบ็ ตวั อยา่ ง สถานทเ่ี กบ็ ตวั อย่าง (พิกดั ) ชนิดนก (ระบชุ ่ือ
วทิ ยาศาสตร์) ประเภทตัวอยา่ ง (นกตายหรือนกป่วย/นกบาดเจบ็ )
ชนดิ ตัวอย่าง เช่น ซาก, อวยั วะ (กรณีทีไ่ ม่สามารถสง่ ซากได้ ผา่ เกบ็
ซากเก็บอวัยวะ ได้แก่ สมอง, หลอดลม, มา้ ม, ปอด, ตบั , ไต),
cloacal swabs, oropharyngeal swabs และมลู นก
3.4 ตัวอยา่ งซากต้องแช่เยน็ ทันทีและส่งตรวจทางห้องปฏิบัตกิ ารใน
ภาย 24 ชวั่ โมง ทีอ่ ณุ หภมู ิ 4 องศาเซลเซยี ส รักษาความเย็นตลอด
การขนสง่ กรณที ่ไี มส่ ามารถสง่ ตัวอย่างภายใน 24 ชว่ั โมงจะต้องแช่
แข็ง และสง่ ตัวอยา่ งไปยงั หอ้ งปฏิบตั กิ ารในพ้นื ที่โดยเรว็ ทส่ี ุด
3.5 ตัวอย่าง Swab อยู่ในอาหารเลย้ี งเช้ือขนส่งท่ีอุณหภมู ิ 4 องศา
เซลเซียสไปยังห้องปฏิบตั กิ าร
3.6 กรณที ่ีพบนกตายแบบกลุ่มหรือจำนวนมาก (mass mortality
incident) ในสถานท่ีและเวลาใกลเ้ คียงกัน โดยมีนยิ ามดังน้ี
- พบนกตาย ≥ 5 ตวั โดยเปน็ นกชนดิ ใดก็ได้ หรือ

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ
- พบนกในกลุ่มเป็ดหรือหา่ น ตาย ≥ 3 ตัว หรือ
- พบนกในกลุ่มนกนางนวลตาย ≥ 20 ตัว

เกบ็ ซากนกป่วยตายสง่ ตรวจและรายงานข้อมูล ระบจุ ำนวน
นกและชนิดนกทปี่ ่วยตายในบรเิ วณน้ัน อัตราการปว่ ยตาย อาการ
ปว่ ยท่พี บตามเอกสารแนบ พรอ้ มท้ังแจง้ ข้อมูลการพบมายังกลุ่ม
ควบคุมป้องกนั โรคสัตว์ปกี สำนักควบคมุ ป้องกันและบำบัดโทรสัตว์
ทันที และสง่ เอกสารทาง [email protected]
4. การรายงานข้อมลู

สำนักงานปศสุ ัตวจ์ ังหวัดกรอกข้อมลู การเก็บตวั อย่างให้
ครบถว้ นตามเอกสารแนบ 3 และถ่ายเอกสารให้สง่ ให้หอ้ งปฏิบตั กิ าร
พร้อมตวั อย่าง เม่ือไดร้ ับผลตรวจทางห้องปฏบิ ัติการแลว้ รายงาน
ข้อมูลตามเอกสารแนบ 3 ใน google form
https://forms.gle/zSWqH6bh9gfCdxQj9
5. การตรวจทางหอ้ งปฏิบตั ิการ

สถาบนั สขุ ภาพสัตว์แหง่ ชาติ และศูนย์วิจยั และพัฒนาการ
สัตวแพทย์เป็นผู้ตรวจตวั อย่าง หอ้ งปฏิบตั ิการรายงานผลการตรวจ
ใหก้ ับปศสุ ตั วจ์ งั หวดั และรายงานผลการตรวจในรูปแบบ Spread
Sheet ตามแบบฟอร์มเอกสารแนบ ๕ สง่ ให้สำนกั ควบคมุ ป้องกนั
และบำบดั โรคสตั ว์ภายในวันท่ี ๑-๕ ของทุกเดือนทาง
[email protected]
6. การรวบรวมและวิเคราะห์ผล

สำนักควบคุม ป้องกันและบำบัดโรคสัตว์ รวบรวมผลการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากปศุสัตว์จังหวัดและห้องปฏิบัติการ เพื่อสรุปผล
วิเคราะหภ์ าพรวมท้งั ประเทศ เสนอกรมปศุสตั ว์

กิจกรรม รายละเอยี ดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนนิ การ ต.ค.64 - ก.ย.65 ทุกจงั หวัด
การเฝ้าระวังโรคใน 1.สำรวจทางอาการของสัตวป์ ีกทุกชนิด ในรปู แบบการเลี้ยงที่เป็น สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 แบบรายงานใน
สตั ว์ปกี เชิงรุก และ เกษตรกรผู้เลี้ยงแบบเลี้ยงหลังบ้าน สัตว์ปีกเลี้ยงไล่ทุ่ง สัตว์ปีก สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65 ระบบสารสนเทศ
ระบบฟารม์ และนกธรรมชาติ เพอื่ การเฝา้ ระวัง
เชงิ รบั 2. การเฝ้าระวังปอ้ งกันควบคุมโรคและการเกบ็ ตัวอย่าง สนง.ปศอ. ต.ค.64 - ก.ย.65 โรคไขห้ วดั นก
สนง.ปศจ.
2.1 การเฝา้ ระวงั โรคไขห้ วดั นกเชิงรกุ สนง.ปศอ.
- เจ้าหน้าทีป่ ศสุ ตั ว์จงั หวดั และอำเภอดำเนนิ การเฝ้าระวังโรค สนง.ปศจ.

ไขห้ วดั นกทางอาการ (Clinical surveillance) สนง.ปศอ.
- เฝ้าระวังโรคทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory surveillance) สนง.ปศจ.

โดยเก็บตวั อย่างซากสตั ว์ปีกตามจำนวนที่กำหนดในแต่ละพื้นท่ี และ
ให้นำตัวอย่างส่งไปตรวจยังสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติหรือ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ประจำเขตนั้น พร้อมทั้งส่งใบ
นำส่งตัวอย่าง และผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ และ/หรือ
เอกสารอื่นที่เกี่ยวข้องมาทาง E-mail: [email protected] และลง
รายงานรายละเอียดข้อมูลตามแบบ รก1ทางระบบแจ้งการรายงาน
ผลที่ https://sites.google.com/site/birdflu406/rayngan-phl

2.2 การเฝ้าระวังโรคไข้หวดั นกเชิงรบั
เมอ่ื ไดร้ ับแจง้ พบสัตว์ปีกในพ้ืนทีแ่ สดงอาการดังต่อไปน้ี คอื
- มีการตายของสตั ว์ปีกเป็นจำนวนมาก หรือตายเป็นกลุ่มใหญ่

อยา่ งทีเ่ จา้ ของหรอื คนงานไมเ่ คยพบมาก่อน
- และ/หรือพบสัตว์ปีกแสดงอาการดังต่อไปนี้ คือ ตาย

เฉียบพลัน ท้องเสีย จาม ผอมโดยไม่ทราบสาเหตุ แผลเปิด มีสิ่งคัด
หลั่งลักษณะใสหรือขุ่นออกจากปาก จมูก หูหรือทวาร เนื้อเยื่อ
บริเวณหัว รวมทั้งเยื่อบุตาบวมและ/หรือเปลี่ยนเป็นสีม่วง การ
เคลื่อนไหวผิดปกติ เช่น หัวเอียง หัวและคอบิด เดินวน อัมพาต
ชัก ให้เกษตรกรเจ้าของแจ้งให้เจ้าหน้าท่ีกรมปศุสตั วท์ ราบ เพื่อเข้า
ไปดำเนินการตรวจสอบต่อไป โดยเจ้าหน้าที่เก็บตัวอย่างส่งตรวจทาง

กิจกรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หนว่ ยงาน ระยะเวลา เป้าหมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
ห้องปฏิบัติการ โดยเก็บตัวอย่างซากสัตว์ที่สงสัย และให้นำตัวอย่าง ต.ค.64 - ก.ย.65
ส่งไปตรวจยังสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติหรือศูนย์วิจัยและ สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65
พฒั นาการสตั วแพทย์ประจำเขตน้ัน พร้อมทั้งทำเอกสารรายงานการ สนง.ปศอ.
สอบสวนโรค สคส.1 ใบนำส่งตัวอย่าง ผลการตรวจทาง สนง.ปศจ. ต.ค.64 - ก.ย.65
ห้องปฏิบัติการ บันทึกสั่งกัก(ถ้ามี) และหรือเอกสารที่เกี่ยวข้อง ม.ค. กพ 65
โดยส่งเอกสารมาทาง E-mail: [email protected] และลงรายงาน สนง.ปศข.
รายละเอียดข้อมูลตามแบบ รก1ทางระบบแจ้งการรายงานผลที่ สนง.ปศข.
https://sites.google.com/site/birdflu406/rayngan-phl สนง.ปศจ

- กรณีที่พบสัตว์ปีกในพื้นที่ป่วยตายผิดปกติตามนิยามโรค
ไขห้ วัดนก ไมต่ ้องลงรายงาน Zero report ประจำวัน
3.การตดิ ตามประเมนิ ผล
3.1 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดที่เกี่ยวข้องรายงานผลมายังสำนัก
ควบคุม ป้องกนั และบำบัดโรคสัตว์ โดยทนั ทีหลังจากที่ได้รับผลการ
ตรวจทางห้องปฏิบัติการ และสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติหรือ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ที่เกี่ยวข้องส่งรายงานผลมายัง
สำนกั ควบคุม ปอ้ งกนั และบำบัดโรคสตั วท์ าง
E-mail: [email protected] ภายใน 7 วันหลังจากที่ได้รับผลการ
ตรวจทางห้องปฏบิ ตั ิการ
3.2 สำนักงานปศุสัตว์เขตในพื้นที่ติดตามและประเมินผลในการ
เกบ็ ตวั อยา่ งพรอ้ มรายงานปัญหาและอุปสรรค

โครงการซกั ซ้อม ให้สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดดำเนินการประชุมซักซ้อมแผนฯ โดยมี
แผนการปฏบิ ตั งิ าน ผู้เข้าร่วมเป็นเจ้าหน้าที่ ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัด อำเภอหรือ
และมาตรการเตรยี ม ผเู้ กย่ี วขอ้ งเข้ารว่ มการประชุมซกั ซ้อมฯ
ความพรอ้ มการเฝา้
ระวงั และควบคุม
โรคไข้หวดั นกและ

กจิ กรรม รายละเอียดการดำเนนิ งาน หน่วยงาน ระยะเวลา เปา้ หมาย แบบรายงาน
ดำเนินการ
โรคระบาดสตั ว์ปีก
ประจำปี 2565