กาหลง (Snowy orchid tree)

กาหลง ห้องสมุดประชาชนอาเภอควนกาหลง
กศน.อาเภอควนกาหลง

(Snowy orchid tree)

คานา

ดอกกาหลง ดอกไมป้ ระจาจงั หวดั สตูล มีคากล่าวของผเู้ ฒ่าผแู้ ก่มาต้งั แต่สมยั โบราณกาล
วา่ กาหลงเป็นไมม้ งคล อีกท้งั มีสรรพคุณเป็นยาสมุนไพรรักษาโรค

ในปัจจุบนั นิยมปลูกเพื่อตกแต่งบา้ นเรือน เพือ่ ความสวยงาม ดว้ ยลกั ษณะเด่นของ
กาหลงสีขาวบริสุทธ์ิท่ีตดั กบั ใบสีเขียวสด ทาใหด้ ูโดดเด่นงามตาน่าชม

กนั ยารัตน์ ทองแกว้

สารบญั

เร่ือง ........................................................................................................... หนา้
ดอกกาหลง ดอกไมป้ ระจาจงั หวดั สตูล ...................................................... 4
ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งท่ีมาของกาหลง .................................. 6
สายพนั ธุ์ของตน้ กาหลง .............................................................................. 7
ประโยชนแ์ ละสรรพคุณของกาหลง ............................................................ 8
วธิ ีการปลูกและดูแลรักษาตน้ กาหลง ........................................................... 10
บรรณานุกรม ............................................................................................... 11

ดอกกาหลง ดอกไม้ประจาจงั หวดั สตูล

ช่ือสามญั Galaong, Snowy Orchid Tree

ช่ือวทิ ยาศาสตร์ Bauhinia acuminata Linn.

วงศ์ LEGUMINOSAE

ชื่ออื่น เส้ียวดอกขาว, ส้มเส้ียว, เส้ียวนอ้ ย
ลกั ษณะทว่ั ไป กาหลงเป็นไมพ้ มุ่ ขนาดกลาง ใบเป็นใบไมแ้ ฝดออกสลบั กนั ไปตามตน้ ดอกขาวใหญ่
ดอกเป็นช่อมีกลิ่นหอมเลก็ นอ้ ย ดอกมี 6 กลีบ ซอ้ นเหล่ือมกนั ช่อหน่ึงออกดอกประมาณ 5-8 ดอก
ออกดอกตลอดปี

การขยายพนั ธุ์ เพาะเมลด็ , ตอนกิ่ง
สภาพที่เหมาะสม ดินร่วนซุย ดินร่วนปนทราย

ถิ่นกาเนิด ประเทศอินเดีย, เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้
(https://www.panmai.com/PvFlower/fl_05.shtml)

4

กาหลง

กาหลง ชื่อสามญั Snowy orchid tree, Orchid tree
กาหลง ชื่อวิทยาศาสตร์ Bauhinia acuminata L. จดั อยใู่ นวงศถ์ ว่ั (FABACEAE หรือ
LEGUMINOSAE) และอยใู่ นวงศย์ อ่ ยราชพฤกษ์ (CAESALPINIOIDEAE หรือ
CAESALPINIACEAE)
มีช่ือทอ้ งถิ่นอื่น ๆ วา่ โยธิกา (นครศรีธรรมราช), กาแจ๊กโู ด (มลาย-ู นราธิวาส), สม้ เส้ียว
(ภาคกลาง), เส้ียวนอ้ ย (เชียงใหม่) เป็นตน้ (https://medthai.com/กาหลง/)

5

ลกั ษณะทางพฤกษศาสตร์และแหล่งทม่ี าของกาหลง

กาหลง ภาษาองั กฤษ White orchid tree หรือมีชื่อทางวทิ ยาศาสตร์วา่ Bauhinia acuminata L.ถูกจดั อยใู่ น

วงศ์ FABACEAE เดิมทีมีถิ่นกาเนิดมาจากแถบทวปี เอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ โดยคาดวา่ น่าจะประเทศไทย ลาว พม่า
อินเดีย มาเลเซีย โดยลกั ษณะของตน้ กาหลงน้นั ถูกจดั วา่ เป็นไมพ้ มุ่ ขนาดเลก็ โดยมีความสูงของตน้ ประมาณ 1-3
เมตร ตวั เปลือกของลาตน้ น้นั เรียบ มีสีน้าตาล ส่วนของก่ิงอ่อนและยอดอ่อนของกาหลงน้นั จะมีขนสีขาวข้ึนมาปก
คลุมโดยทว่ั แต่ถา้ หากเป็นก่ิงแก่จะไม่มีขนสีขาวน้ีข้ึนมาปกคลุม ลกั ษณะใบของกาหลงน้นั เป็นใบเดี่ยวเรียงสลบั ตวั
ใบมีลกั ษณะเป็นรูปไข่ บางทีกเ็ กือบกลม ปลายของใบน้นั จะมีเวา้ ลงสู่เสน้ ตรงกลางใบลึกลงเกือบคร่ึงแผน่ ทาใหม้ ี
ปลายแฉกสองแฉกที่ค่อนขา้ งแหลม โคนใบมีลกั ษณะเหมือนรูปหวั ใจ ชอบใบเรียบ แผน่ ใบมีสีเขียวอ่อนตดั กบั เสน้

ของใบท่ีมีสีเขียวสด ดอกของกาหลงน้นั มีสีขาว ออกดอกเป็นช่อส้นั ๆ ตรงขา้ มกบั ใบที่อยตู่ อนปลายกิ่ง โดยภายใน
หน่ึงช่อจะประกอบไปดว้ ยดอกจานวน 3-10 ดอก โคนของดอกน้นั จะมีใบประดบั ขนาดเลก็ 2-3 ใบ จานวนกลีบ
เล้ียงของดอกกาหลงจะมี 5 กลีบ มีลกั ษณะติดกนั คลา้ ยกาบ ปลายเรียวแหลม เมื่อดอกบานเตม็ ท่ีจะส่งกลิ่นหอม และ
มีขนาดกวา้ งประมาณ 5-8 เซนติเมตร โดยกาหลงน้นั จะออกดอกตลอดท้งั ปี ในส่วนของผลกาหลงน้นั จะมีลกั ษณะ
เป็นฝักแบน ปลายโคนฝักสอบเขา้ หากนั และแหลม มีเมลด็ ขนาดเลก็ (https://kaset.today/กาหลง/)
6

สายพนั ธ์ุของต้นกาหลงทนี่ ิยมปลกู ในประเทศไทย

สาหรับประเทศไทยน้นั นิยมปลูกกาหลงอยู่ 2 สายพนั ธุ์ ไดแ้ ก่ กาหลงขาว และ กาหลงแดง

กาหลงขาว

เรียกไดว้ า่ เป็นอีกกหน่ึงพชื สมุนไพรประเภทหน่ึง ลกั ษณะทว่ั ไปคือลาตน้ จะสูงประมาณ 1-
3 เมตร ตวั ล้าตน้ จะมีเปลือกเรียบสีน้าตาล ในส่วนของดอกน้นั จะมีสีขาวออกดอกเป็นช่อ
ส้นั ๆอยทู่ ่ีปลายกิ่ง โดยหน่ึงช่อจะออกดอกประมาณ 2-3 ดอก มีดอกยอ่ ยสีขาวกล่ินหอม
อ่อนๆ โดยกาหลงขาวน้ีมกั จะออกผลในช่วงเดือนกนั ยายนจนถึงเดือนธนั วาคม

กาหลงแดง

จะมีลกั ษณะเป็นไมพ้ มุ่ รอเล้ือย สามารถสูงไดถ้ ึง 3 เมตร ลกั ษณะของดอกน้นั จะออกดอก
เป็นช่อ อยตู่ รงขา้ มใบกา้ นของช่อกาหลงแดงน้นั มีความหนาเพยี ง 0.5-1 เซนติเมตร ในหน่ึง
ช่อจะออกดอกประมาณ 2-10 ดอก กา้ นของดอกมีความยาวประมาณ 2-3.5 เซนติเมตร ตวั
กลีบเล้ียงจะมีลกั ษณะพบั งอกลบั ดอกมีสีแดงเขม้ กลีบเป็นรูปสามเหล่ียมยาว 3-4.5
เซนติเมตร ขนาดไม่เท่ากนั มีเกสรตวั ผู้ 3 ตวั ยาวประมาณ 3 เซนติเมตรและเกสรตวั เมียท่ี
เป็นหมนั (https://kaset.today/กาหลง/)

7

ประโยชน์และสรรพคุณของกาหลง

กาหลงน้นั มีประโยชน์มากมาย โดยแต่ก่อนชาวเขานิยมนายอดอ่อนมารับประทานกนั หรือบางคร้ังตามความเช่ือ
เดิมของชาวจีนกค็ ือ มกั ปลูกตน้ กาหลงไวป้ ระจาบา้ น เพราะเชื่อวา่ ตน้ กาหลงน้นั เป็นอีกตน้ ไมท้ ่ีใหค้ ุณแก่เจา้ บา้ น แต่ท้งั น้ี
กาหลงเองยงั มีสรรพคุณมากมายท่ีช่วยรักษาโรคได้ โดยสรรพคุณต้นกาหลงมีดงั น้ี
1. ดอกของกาหลงน้นั มีสรรพคุณในเร่ืองของช่วยลดความดนั โลหิต
2. ช่วยแกอ้ าการปวดศีรษะ

3. ใบของกาหลงน้นั สามารถนามาใชร้ ักษาแผลภายในจมูกได้
4. รากของกาหลงน้นั สามารถนามาบดแลว้ ตม้ กบั น้าเพอื่ รักษาอาการไอเร้ือรัง และอาการของโรคบิด
5. ตน้ ของกาหลงน้นั มีสรรพคุณท่ีช่วยแกอ้ าการโรคของสตรี ลกั ปิ ดลกั เปิ ด รวมถึงช่วยในการขบั เสมหะออก
(https://kaset.today/กาหลง/)

8

ข้อควรระวงั ของต้นกาหลง

ถึงแมก้ าหลงน้นั จะมีคุณประโยชน์และสรรพคุณมากมายกต็ ามแต่ท้งั น้ีกม็ ีขอ้ ควรระวงั ในการใช้
นนั่ กค็ ือ บริเวณใบและก่ิงของตน้ กาหลงน้นั จะมีขนสีขาวอ่อนๆ ปกคุมอยอู่ ยา่ งประปราย ดงั น้นั หากเผลอไป
สมั ผสั หรือโดนเขา้ อาจก่อใหเ้ กิดอาการระคายเคืองตามผวิ หนงั ได้ ดงั น้นั หากจะตอ้ งการเกบ็ ใบหรือดอกของ
กาหลงตอ้ งระวงั บริเวณน้ีไว้ (https://kaset.today/กาหลง/)

9

วธิ ีการปลูกและดูแลรักษาต้นกาหลง
เดิมทีน้นั ตน้ กาหลงมีถ่ินกาเนิดในป่ าเมืองร้อน ดงั น้นั จึงเหมาะกบั การปลูกในประเทศ

ไทย การเตรียมวธิ ีปลูกต้นกาหลงน้นั สามารถทาไดง้ ่าย โดยเริ่มนาเมลด็ ของกาหลงมาตดั ตรง
ปลายออกเลก็ นอ้ ยแลว้ นาเมลด็ แช่ลงในถว้ ยที่ใส่น้าอุน่ ไวเ้ พ่ือใหเ้ มลด็ พองตวั ข้ึนมา หลงั จากแช่ไว้
ประมาณ 1 วนั ใหน้ าเมลด็ ลงในกระถางที่เตรียมดินปลูกไวโ้ ดยเป็นดินร่วนผสมกบั ป๋ ุยหมกั แลว้

รดน้าใหช้ ุ่มหนา้ ดิน หวา่ นเมลด็ ลงไปในกระถางท่ีเตรียมไวส้ าหรับปลูก โดยใหส้ ่วนสนั ท่ีเราขลิบ
ออกตอนแรกควา่ หนา้ ลงไปในดิน แลว้ คอ่ ยๆดนั เมลด็ ใหล้ ึกลงไปเลก็ นอ้ ยแลว้ รดน้าใหช้ ุ่มอีกที
หลงั จากน้นั รอจนกวา่ ตน้ กลา้ จะข้ึนหรือใบจริงเร่ิมงอกคอ่ ยยา้ ยลงไปในแปรงปลูกอีกที การดูแล
รักษาตน้ กาหลงน้นั สามารถทาไดไ้ ม่ยาก เน่ืองจากตน้ กาหลงน้นั สามารถปลูกข้ึนง่ายในดินทวั่ ไป
แตด่ ินน้นั ตอ้ งมีความช้ืนและอุดมสมบูรณ์ (https://kaset.today/กาหลง/)

10

บรรณานุกรม

https://www.panmai.com/PvFlower/fl_05.shtml
https://medthai.com/กาหลง/
https://kaset.today/กาหลง/

กาหลง

(Snowy orchid tree)

ห้องสมุดประชาชนอาเภอควนกาหลง:
กศน.อาเภอควนกาหลง สังกดั สานักงาน กศน.จงั หวดั สตูล