N U R U L R A Z M I R A R A Z A K S 2 1 5 7 8 0 1 KERAJAAN CHIH-TU
ISI KANDUNGAN L O K A S I P ENEMP A T AN P EME R INT A H AN S O S I A L & BUD A Y A K E S IMPUL AN E K ONOMI P ENG ENA L AN K E A G AMA AN P E R D A G ANG AN & P E R L A BUH AN
PENGENALAN K E R A J A AN C H I H TU ME RUP A K AN ANT A R A A B A D K E - 2 H ING G A K E - 6 T ANA H ME L A YU S E L A IN K E D A H TUA , NE G A R A . · D I ANG G A R K AN WUJUD T EMA S I K , B E RUA S D AN G ANG G A ANT A R A K E R A J A AN T E R AWA L D I MA S I H I .
LOKASI L O K A S I C H I TU S E P E R T I Y ANG D I TUNJUK K AN D A L AM P E T A L A LUAN- L A LUAN T R ANS P ENINSUL A
Dikenali sebagai Tanah Merah kerana sebahagian tanahnya berwarna merah Merupakan salah satu kerajaan Maritim Digambarkan sebagai sebahagian dari naungan Funan (berpusat di Vietnam skrg) Lokasi asal berdasarkan peta moden yang sekarang adalah terletak di Hulu Kelantan
SUMB E R D A R I C A T A T AN C H INA Sejarah Chih-Tu banyak diambil berdasarkan dari sumber China iaitu Chi Tu Guo Ji sebuah dokumentari yg dihasilkan dari kunjungan Kerajaan Sui yang menghantar utusan pada tahun 607 hingga 610 Masihi China pada ketika itu telah bersatu di bawah Dinasti Sui Rombongan Maharaja Sui telah membawa 5000 jenis hadiah yg berbeza untuk Raja Chih-Tu
Kami memerlukan kemewahan eksotik dan banyak darinya diimport dari Laut Selatan Oleh itu, kami telah membawa rombongan Maharaja Sui diiringi 5000 jenis hadiah yang berbeza untuk Raja Chih-Tu
Menurut catatan ini, kerajaan Chih-Tu diperintah oleh keluarga yg dikenali sebagai Chu Dan Raja Chih-Tu, Li Fo Duo Se atau dikenali sebagai Gautama Wijaya, yang menaiki takhta ketika ayahnya melepaskan takhta tersebut untuk menyebarkan ajaran Buddha kepada dunia S I S T EM P EME R INT A H AN
Raja merupakan pemegang kekuasaan tertinggi atau berkuasa mutlak Corak pemerintahan kerajaan Chih Tu adalah sama dengan Srivijaya yang dipengaruhi oleh agama Hindu Kuasa raja yang bersifat mutlak ini dibuktikan dengan peraturan rakyat yang harus meminta izin kepada raja untuk memakai loket emas Hubungan raja dan rakyat merupakan hubungan timbal balik
Jawatan Sa To Chia Lo (Sadhukara), To Na Ta Cha (Dhanada) dan Chia Li Mi Chia (Karmika) yang terlibat dalam bidang pentadbiran Hasil catatan kerajaan Sui juga menyatakan bahawa kerajaan Chih Tu telah mempunyai sistem pemerintahan yang kompleks wujudnya jawatan-jawatan tertentu dalam pentadbiran mereka Raja dibantu oleh tiga orang menteri Na Ya Chia (Nayaka) dan Po Ti (Pati) yang menjadi ketua atau pentadbir di setiap kota dalam kerajaan Chih Tu Chu Lo Mu Ti (Kulapati) yang terlibat dalam bidang kehakiman
Kewujudan pengkhususan pekerjaan dalam pemerintahan membuktikan bahawa kerajaan Chih Tu telah mempunyai pencapaian dalam aspek politik
Kerajaan yang kaya dengan emas dan hasil hutan Dibuktikan dengan penemuan arkeologi di hulu Sungai Kelantan iaitu terdapat kesankesan perlombongan emas dan logam timah E K ONOMI Buktinya, antara uftiufti yang diberikan kepada kerajaan Sui termasuklah kapur barus dan mahkota emas yang berbentuk bunga raya
Muara Sungai Kelantan pada masa itu menjadi pelabuhan dan persinggahan yang penting bagi pedagangpedagang Selepas kejatuhan Funan, kerajaan Sui telah menjadikan Chih Tu sebagai ganti kepada pelabuhan baru P E R D A G ANG AN & P E R L A BUH AN Faktor utamanya adalah kerana lokasinya yang terletak di Sungai Kelantan yang merupakan laluan air utama dan boleh dilayari oleh kapalyang bersaiz kecil dan sederhana
berfungsi sebagai pusat pengumpulan komoditi pertanian untuk tujuan perdagangan yang terdiri daripadahasil hutan Chih Tu juga berperanan sebagai sebuah pelabuhan yang berfungsi sebagai pelabuhan pembekal komoditi perdagangan
Seperti yang dinyatakan, kerajaan Chih Tu telah mempunyai hubungan perdagangan dengan China iaitu pada zaman Dinasti Sui Kekerapan pemberian ufti dan kunjungan oleh para pegawai kerajaan China ke kerajaan Chih Tujelas memperlihatkan bahawa wujudnya hubungan diplomatik dan perdagangan Buktinyaapabila Chih Tu telah menghantar ufti sebanyak tiga kali kepada kerajaan China pada masa itu HUBUNG AN D I P L OMA T I K
Hubungan perdagangan ini juga telah dibuktikan dengan penemuan arkeologi contohnya, jumpaan tembikar, gelang tangan, kapak dan pahat Hubungan perdagangan ini adalah disebabkan mereka memerlukan sumber ekonomi tambahan untuk memperkaya perbendaharaan negara Perkara ini terbukti melalui alat tenggala yang digunakan oleh penduduknya untuk tujuan pertanian padi.
Mempunyai adat resam yang unik dan tersendiri Golongan wanita juga menyanggul rambut dan menampakkan tengkuk mereka golongan lelaki dan perempuanmenindik telinga,memakai minyak wangi serta memakai bunga mawar dan kain berwarna polos S O S I A L & BUD A Y A
Upacara pernikahan biasanya dilakukan pada hari yang difikirkan bertuah dan diberkati Setelah berkahwin, pasangan pengantin akan berpindah ke rumah yang berasingandaripada keluarga tetapi anak lelaki bongsu diwajibkan tinggal bersama ayahnya Selepas hari ketujuh, upacara perkahwinan diselesaikan dan pengantin pun bersatu Keluarga pengantin wanita diraikan selama lima hari sebelumupacara perkahwinan
Jika berlaku kematian keluarga,orang yang berkabung akan mencukur kepala serta memakai pakaian yang polos dan terang Upacara pembakaran mayat disertai dengan kemenyan dan bunyi-bunyian daripada cengkerang dan gendang Si mati akan dibakar di atas tempat pembakaran yang dibuat dari buluh dan diletakkan di atas sungai supaya abu mayat yang dibakar jatuh ke dalam sungai. Jika raja yang mangkat, abu raja akan dipelihara di dalam botol emas dan disimpan di dalam sebuah kuil
Catatan China mencatat bahawa Raja Chih Tu, Li Fo Duo Se mempunyai istana yang terletak di hulu Seng Zhi dan dikatakan mempunyai tiga gerbang yang terletak lebih daripada seratus langkah setiap satu, dilukis dengan gambar gambar ‘Bodhisattva’ dan digantung dengan bunga dan loceng A G AMA
Berdasarkan daripada upacara pembakaran mayat jelas menunjukkan bahawa kepercayaan Hindu melekat kuat dalam masyarakat Chih Tu Walaupun ramai penyembah Buddha, akan tetapi penghormatan diberikan juga kepada para Brahman yang mengamalkan agama Hindu Corak pemerintahan kerajaan Chih Tu yang sama dengan Srivijaya juga adalah dipengaruhi oleh agama Hindu.
wujudnya pengamalan konsep Devaraja jawatan - jawatan penting di dalam kerajaan dipegang oleh golongan ini wujud beberapa ratus orang Brahman di dalam istana raja ChihTu ketika itu
KESIMPULAN K E R A J A AN C H I H TU T E L A H Y ANG T E L A H D I C A P A I D A L AM ME RUP A K AN S A L A H S E BUA H A GUNG B E R D A S A R K AN K EMA JUAN K E R A J A AN AWA L ME L A YU Y ANG MENUNJUK K AN B A H AWA I A A S P E K .