5. สรุป พรบ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539

พระราชบัญญตั คิ วามรบั ผดิ ทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ.2539

พระราชบัญญตั ิความรบั ผิดทางละเมิดของเจา้ หนา้ ที่ พ.ศ.2539 เปน็ กฎหมายท่ีว่าดว้ ย
ความรับผิดทางละเมิดอันเกิดจากการกระทาของเจ้าหน้าท่ี การฟ้องคดีละเมิดอันเกิดจาก
การกระทาของเจา้ หนา้ ท่ี การเรียกรอ้ งและการชดใชค้ ่าสนิ ไหมทดแทน

“เจ้าหนา้ ท”่ี หมายความว่า ขา้ ราชการ พนกั งาน ลูกจา้ ง หรอื ผปู้ ฏิบตั ิงาน
ประเภทอื่น ไม่ว่าจะเปน็ การแต่งต้งั ในฐานะเป็นกรรมการหรือฐานะอืน่ ใด

“หน่วยงานของรฐั ” หมายความว่า กระทรวง ทบวง กรม หรือส่วน
ราชการท่เี รียกชอื่ อยา่ งอน่ื และมฐี านะเป็นกรม ราชการส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น
และรฐั วสิ าหกจิ ท่ตี ั้งขนึ้ โดยพระราชบัญญตั หิ รือพระราชกฤษฎีกา และให้หมายความรวมถึง
ห น่ ว ย ง า น อ่ื น ข อ ง รั ฐ ท่ี มี พ ร ะ ร า ช ก ฤ ษ ฎี ก า ก า ห น ด ใ ห้ เ ป็ น ห น่ ว ย ง า น ข อ ง รั ฐ ต า ม
พระราชบญั ญัตินีด้ ว้ ย

ในกรณที ีเ่ จา้ หน้าทีก่ ระทาละเมิดในการปฏิบตั ิหนา้ ท่ี
ผู้เสียหายฟ้องหน่วยงานของรัฐได้เท่านั้น โดยหน่วยงานของรัฐ

ตอ้ งรบั ผิดตอ่ ผู้เสยี หาย
ถ้าไม่รู้ตน้ สังกัดของเจ้าหน้าที่ให้ฟอ้ งกระทรวงการคลัง
*(จะฟ้องเจ้าหน้าทีไ่ ม่ได้)

ในกรณที ี่เจา้ หน้าทีก่ ระทาละเมดิ ทมี่ ิใช่การปฏิบัตหิ นา้ ท่ี

(ทจุ ริต บันดาลโทสะ หาประโยชนส์ ่วนตวั )

ผเู้ สยี หายฟอ้ งเจ้าหนา้ ทีไ่ ด้โดยตรง เจา้ หนา้ ท่ีต้องรับผิด
*(จะฟอ้ งหนว่ ยงานของรัฐไม่ได้)

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 1

หากหน่วยงานของรัฐโดนฟ้องแลว้ เหน็ วา่ เจ้าหนา้ ท่ีตอ้ งรับผิดหรือต้องร่วม
รับผดิ หนว่ ยงานของรัฐมีสทิ ธิขอให้ศาลทพ่ี จิ ารณาคดีน้ันอยู่ เรียกเจ้าหน้าที่เข้ามา
เปน็ คู่ความในคดี

ถ้าศาลพิพากษายกฟ้องเพราะหน่วยงานของรัฐหรือเจ้าหน้าที่ท่ีถูกฟ้อง
ไม่ใช่ผู้ต้องรับผิด ให้ขยายอายุความฟ้องร้องผู้ท่ีต้องรับผิด ซึ่งไม่ได้ถูกเรียกเข้ามา
ในคดี ออกไปอีก 6 เดือน นบั แต่วันทค่ี าพิพากษานั้นถึงท่สี ุด

ในกรณีท่ีหน่วยงานของรัฐต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เสียหายแทน
เจ้าหน้าท่ี ให้หน่วยงานของรัฐมีสิทธิเรียกให้เจ้าหน้าที่ผู้ทาละเมิดชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
ดงั กลา่ วแกห่ นว่ ยงานของรัฐได้ ถา้ เจ้าหน้าทไี่ ด้กระทาการน้ันไปด้วยความจงใจหรือประมาท
เลินเลอ่ อย่างรา้ ยแรง

หหนน่วย่วงยางนานขอขงอรงฐัรจฐั ะจเะรเยีรกยี ใกหใหเ้ จเ้ า้จหา้ หนนา้ ทา้ ทชี่ ดช่ี ใดชใค้ชา่ค้ สา่ นิสนิไหไหมทมทดแดแททนนตตอ้ งอ้ คงาคนานงึ ถงึ งึถงึ

1. ระดับความร้ายแรงของการกระทาและความเปน็ ธรรมในแตล่ ะกรณเี ปน็ เกณฑ์ โดย
ไมต่ อ้ งใหใ้ ชเ้ ตม็ จานวนของความเสยี หายก็ได้

2. ถ้าการละเมิดเกดิ จากความบกพร่องของระบบหนว่ ยงาน ใหห้ กั ส่วนความรบั ผดิ
ดังกลา่ วออกดว้ ย

3. ในกรณที กี่ ารละเมดิ เกดิ จากเจ้าหนา้ ท่หี ลายคน เจ้าหน้าทแี่ ตล่ ะคนตอ้ งรบั ผดิ ใชค้ า่
สนิ ไหมทดแทนเฉพาะส่วนของตนเทา่ นนั้ (มใิ ห้นาหลกั เรอื่ งลูกหน้ีร่วมมาใช้บังคับ)

ให้คณะรัฐมนตรีจัดให้มีระเบียบ เพื่อให้เจ้าหน้าท่ีซ่ึงต้อง
รับผดิ สามารถผอ่ นชาระเงนิ ที่จะตอ้ งรบั ผดิ น้ันได้ โดยคานึงถึง
รายได้ ฐานะ ครอบครัว ความรับผิดชอบ และพฤติการณ์
แห่งกรณี ประกอบด้วย

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 2

หากหน่วยงานของรัฐชดใช้ค่าสนิ ไหมไปแลว้ และต้องการเรยี กให้
เจ้าหนา้ ท่ีทที่ าละเมดิ ชดใช้ค่าเสยี หายแก่หน่วยงานของรฐั จะตอ้ งเรียกภายใน 1 ปี
นับแต่วนั ท่ีหนว่ ยงานชดใชค้ ่าสินไหม

กรณีเจา้ หนา้ ทท่ี าละเมดิ ตอ่ หนว่ ยงานของรฐั เอง

หนว่ ยงานเห็นวา่ เจา้ หนา้ ท่ีทาผดิ จะตอ้ งเรยี กใหช้ ดใช้คา่ สนิ ไหม

ภายใน 2 ปี นบั แต่ร้วู า่ มีการละเมดิ

เกิดขน้ึ และรู้ตวั เจา้ หนา้ ทผี่ ูก้ ระทา
ละเมิด

หนว่ ยงานเห็นวา่ เจา้ หนา้ ที่ไม่ไดท้ าผิด

แต่ ให้สิทธเิ รียกรอ้ งคา่ สนิ ไหม

ต่อมากระทรวงการคลงั ทดแทนมกี าหนดอายุความ 1 ปี นบั
เห็นว่าผดิ
แตว่ นั ท่หี นว่ ยงานมีคาส่งั ตามความเห็น
กระทรวงการคลงั

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 3

ผเู้ สียหายจะย่ืนคาขอตอ่ หน่วยงานของรฐั ให้พิจารณาชดใช้คา่ สนิ ไหม
ทดแทนได้

หนว่ ยงานของรัฐตอ้ งออกใบรับคาขอให้ไว้เปน็ หลักฐานและพิจารณา
คาขอให้แล้วเสรจ็ ภายใน 180 วนั หากพจิ ารณาไมท่ ันในกาหนดใหร้ ายงาน
รัฐมนตรเี จา้ สงั กัดทราบ และขออนมุ ัตขิ ยายเวลาออกไปอกี ได้ไม่เกนิ 180 วนั

หากผเู้ สียหายยังไม่พอใจในผลการวนิ ิจฉัยของหนว่ ยงานของรฐั ก็ให้มี
สทิ ธริ ้องทุกขต์ อ่ คณะกรรมการวินิจฉยั รอ้ งทุกข์ตามกฎหมายวา่ ด้วยคณะกรรมการ
กฤษฎกี าได้ (สิทธิฟอ้ งคดตี ่อศาลปกครอง) ภายใน 90 วนั นบั แต่วนั ทต่ี น
ไดร้ ับแจง้ ผลการวินจิ ฉยั

สอบขา้ ราชการทอ้ งถ่นิ By Thurakan 4