คำควบกล้ำ ร ล ว

บทเรียน วชิ าภาษาไทย
เร่ือง คาควบกลา้ ร ล ว

ผู้จัดทา
นางสาวธัญลกั ษณ์ สืบศรี
โรงเรียนบ้านนาห้วยแดง

สพป.อบ.2

คาควบกล้า ร ล ว

ความเป็นมา

ภาษาไทย เป็นวัฒนธรรมที่แสดงออกถึงความเป็นไทยที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ แสดงให้
เห็นถึงความเจริญงอกงามทางวัฒนธรรมภาษา เราทุกคนควรช่วยกันรักษาและสืบทอด
เจตนารมณ์เพื่อให้ลูกหลานมีความเป็นไทยและภาคภูมิใจในภาษาไทย ดังพระบรมราโชวาท
ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช เนื่องในพิธีพระราชทานปริญญา
บัตรแก่นิสิตจุฬาลงกร ณ มหาวิทยาลัย พระราชทานเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2502
ความตอนหน่งึ วา่

"…ในปจั จบุ ันน้ีปรากฏว่า ไดม้ กี ารใชถ้ อ้ ยคำออกจะฟุ่มเฟอื ย และไมต่ รงกบั ความหมาย
ที่แท้จริงอยู่เนือง ๆ ทั้งออกเสียงก็ไม่ถูกต้องตามอักขรวิธี ถ้าปล่อยให้เป็นไปดังนี้ ภาษาของ
เราก็มีแต่จะทรุดโทรม ชาตไิ ทยเรามภี าษาของเราใช้เอง เปน็ สิ่งอนั ประเสริฐอย่แู ลว้ เปน็ มรดก
อันมีค่าตกทอดมาถึงเรา ทุกคนจึงมีหน้าที่จะต้องรักษาไว้ ฉะนั้น จึงขอให้บรรดานิสิตและ
บัณฑิต ตลอดจนครูบาอาจารย์ ได้ช่วยกันรักษาและส่งเสริมภาษา ซึ่งเป็นอุปกรณ์และ
หลักประกันเพื่อความเจริญวัฒนาของประเทศชาติ…" และพระราชดำรัสของสมเด็จพระเทพ
รตั นราชสุดาสยามบรมราชกมุ ารี เมอื่ วนั ท่ี 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2530 เน่ืองในงานสัมมนา
ทางวิชาการ “ภาษาไทยกับการพัฒนาชาติ” ณ หอประชุมจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย ความ
ตอนหนึ่ง "…ภาษาไทยมีความสำคัญอย่างมากในการถ่ายทอดมรดกทางวัฒนธรรม และ
ส่งเสริมความเปน็ อันหน่งึ อนั เดียวกันของชาติ ผู้รภู้ าษาไทยดีจะทำให้การเรียนวิชาอ่ืนดีไปด้วย
ทัง้ ยังเปน็ เคร่อื งมือทีใ่ ช้ในการแสวงหาความรูอ้ กี ด้วย…"

เราจะเห็นความสำคัญของภาษาว่า เป็นเครื่องมือสื่อสารที่จำเป็นในชีวิตประจำวันของ
เราทุกคน ฉะนั้นภาษาไทยของเรามีความละเอียดอ่อน มีความสวยงาม มีความหลากหลาย มี
กฎ ระเบยี บ วธิ ใี ช้เฉพาะเป็นเร่ือง ๆ ไป เช่น คำควบกล้ำ

คาควบกลา้ คือ?

คำควบกล้ำ (อักษรควบ) หมายถึง พยัญชนะสองตัวเขียนเรียงกันอยู่ต้นพยางค์ และใช้
สระเดียวกัน เวลาอ่านออกเสียงกล้ำเป็นพยางค์เดียวกัน เสียงวรรณยุกต์ของพยางค์นั้นจะผัน
เปน็ ไปตามเสียงพยัญชนะตวั หนา้

พยัญชนะสองตวั เรยี งกัน รว่ มสระผันในหลักภาษา
มี ร ล ว ควบกับตัวหน้า เสยี งท่อี อกมารว่ มฟา้ เดียวกนั

ขอ้ สงั เกตวา่ เป็นคาควบกล้า

1. คำควบกล้ำเวลาสะกดตอ้ งมีพยญั ชนะต้นสองตัว โดยจะมี ร ล ว รวมอยู่ในพยัญชนะตน้

เชน่ กราบ สะกดวา่ กร + อา + บ อา่ นวา่ กราบ

แปรง สะกดวา่ ปร + แอ + ง อ่านว่า แปรง

กลาง สะกดวา่ กล + อา + ง อา่ นว่า กลาง

2. เมื่อมพี ยัญชนะตน้ สองตวั แลว้ แต่ตอ้ งไม่อา่ นออกเสยี ง อะกึ่งเสียงทีพ่ ยญั ชนะตน้

เชน่ ตลาด สะกดวา่ ตล + อา + ด อ่านว่า ตะ - หลาด

สวาย สะกดว่า สว + อา + ย อ่านวา่ สวาย

สวา่ ง สะกดว่า สว + อา + ง+ ่ อา่ นวา่ สว่าง

3. ต้องไมใ่ ชค่ ำทมี่ ีหนำ

เชน่ หรอก สะกดวา่ หร + ออ + ก อา่ นวา่ หรอก

หลบั สะกดว่า หล + อะ + บ อา่ นว่า หลับ

แหวน สะกดว่า หว + แอ+ น อ่านวา่ แหวน

4. ระวงั คำท่มี สี ระอวั เพราะจะไม่ใช่คำทม่ี ีวควบกล้ำ

เชน่ สวย สะกดวา่ ส + อัว + ย อา่ นว่า สวย

ควร สะกดวา่ ค +อัว + ร อา่ นว่า ควร

คาควบกลา้ มี 2 ชนิด

คำควบแท้

ได้แก่ พยัญชนะ ร ล ว ควบกับพยัญชนะตัวหน้า ประสมสระตัวเดียวกัน เวลาอ่าน
ออกเสียงพยญั ชนะท้งั สองตวั พร้อมกนั เช่น
พยัญชนะต้นควบกับ ร ได้แก่ พร้อม เพราะ ใคร กรอง ครองแครง ขรุขระ พระ
ตรง คร้งั กราบ โปรด ปรักปรำ ปรับปรุง คร้ืนเครง เคร่งครัด ครอบครัว โปร่ง
พยัญชนะต้นควบกับ ล ไดแ้ ก่ กลบเกล่ือน กลมกล้งิ เกลย้ี กลอ่ ม เกลียวคลนื่ เคล่ือน
คล้อย ปลา ปลวก ปล่อย เปลี่ยนแปลง คลกุ คลาน เพลงิ เพลิดเพลิน คล่องแคล่ว
พยัญชนะต้นควบกับ ว ได้แก่ แกว่งไกว กวาด กว่า ขวาง ขว้างขวาน ขวิด แขวน
ขวนขวาย ควาย เควง้ ควา้ ง คว่ำ ควาญ ความ แคว้น ขวัญ ควัน

คำควบไม่แท้

คำควบไม่แท้ ได้แก่ พยัญชนะ "ร" ควบกับพยัญชนะตัวหน้าประสมสระตัวเดียวกัน เวลาอ่าน
ไมอ่ อกเสียง "ร" ออกเสยี งเฉพาะตัวหน้าหรอื มิฉะน้ันกอ็ อกเสยี ง เป็นเสยี งอืน่ ไป

คำควบไมแ่ ทท้ ่ีออกเสียงเฉพาะพยัญชนะตัวหน้า ไดแ้ กพ่ ยัญชนะ จ ซ ศ ส ควบกบั ร เช่น
จริง ไซร้ เศร้าสรอ้ ย ศรี ศรัทธา เสริมสร้าง สระ สรง สรา่ ง

คำควบไม่แท้ ท ควบกับ ร แล้วออกเสียงกลายเป็น ซ ได้แก่ ทรง ทราบ ทราม ทราย แทรก
ทรุด โทรม มทั รี อินทรี นนทรี พุทรา