relax with ผ่อผ่นคลายไปกับโครเชต์ Crochet รวบรวมโดย ธนพร สุขสุศิริ
คำ นำ e-book เล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาห้องสมุด ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เพื่อฝึกหัดและเริ่มต้นการทำ e-book โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเกี่ยว กับการถักโครเชต์สามารถผ่อนคลายได้ ขอบคุณอาจารย์บุษกร เขียวมั่น ผู้ให้ ความรู้ในรายวิชาห้องสมุดที่ได้ให้ความรู้และคำ แนะนำ เกี่ยวกับการทำ และขอ ขอบคุณเพื่อนๆทุกคนที่ให้การสนับสนุนและคอยช่วยเหลือตลอดจน เล่มนี้เสร็จ สมบูรณ์ ผู้จัดทําหวังว่า e-book เล่มนี้จะมีประโยชน์ไม่น้อยก็มาก ธนพร สุขศิริ
สารบัญ C R O C H E T บทที่ 1 บทที่ 2 บทที่ 3 บทที่ 4 บทที่ 5 1 3 4 6 9
นอกจากสไตล์เสื้อผ้าที่หลากหลาย วัสดุและเส้นใยที่นำ มาทอเป็นผืนผ้าก็เป็นอีกหนึ่งศาสตร์ของ งานฝีมือที่สรรค์สร้างความงดงามให้กับโลกแฟชั่น เพราะไม่ว่าจะเป็นผ้าเนื้อเรียบอย่างคอตตอน ผ้ายืด อย่างสแปนเด็กซ์ หรือผ้าที่มีพื้นผิวเป็นเอกลักษณ์แบบทวีด ก็สร้างความแตกต่างให้กับทุกลุคที่ผ้าเหล่านั้น ถูกนำ ไปใช้เสมอ ซึ่งเทคนิคการถักไหมพรมหรือ ‘โครเชต์’ เองก็ถือว่าเป็นไอเท็มที่ทั้งอบอุ่นและงดงามไป พร้อมๆ กัน ซึ่งนอกจากหน้าตาที่ดูเป็นเอกลักษณ์ ความพิเศษของโครเชต์อีกอย่างหนึ่งก็คือวิธีการทำ ที่ เครื่องจักรเลียนแบบไม่ได้และต้องทำ ด้วยมือเท่านั้น โครเชต์ (CROCHET) คือการทอผ้าด้วยไหมพรมที่ถูกถักเป็นผืน โดยคำ ว่า CROCHET นี้เป็นคำ จากภาษาฝรั่งเศสที่หมายถึง ตะขอ ซึ่งก็มาจากอุปกรณ์ที่ใช้ในการถัก (CROCHET HOOK) ที่มีหน้าตา คล้ายตะขอนั่นเอง แต่ในภาษาไทยจะเรียกว่าเข็มถักโครเชต์ แม้ว่าจะไม่ใช่เข็มก็ตามด้วยความซับซ้อนใน การถักโครเชต์ จากอุปกรณ์ที่มีเพียงไหมพรมและเข็มถัก 1 อันเท่านั้นในการสร้างห่วงจำ นวนมากให้ร้อย เรียงกันเป็นผืน จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่มีเทคโนโลยีใดที่จะสามารถสร้างเครื่องจักรที่เลียนแบบกระบวนการ ถักโครเชต์ได้ สิ่งที่มีอยู่ในตลาดหรืออุตสาหกรรมการผลิตเสื้อผ้าก็มีเพียง KNITTING MACHINE หรือ เครื่องถักนิตติ้ง ซึ่งก็เป็นการเลียนแบบวิธีการถักนิตติ้ง ที่แม้จะเป็นการถักไหมพรมเหมือนกัน แต่ก็ต่างกัน ด้วยรูปลักษณ์และวิธีการ เพราะการถักนิตติ้งนั้นเป็นการถักโดยใช้ไม้นิตติ้งหรือไม้ปลายแหลมสองอันและ ไหมพรม มาสร้างห่วงที่ร้อยกันทีละแถวจนเป็นผืนออกมา บทที่ 1 ทำ ความรู้จักกับโครเชต์ 1
บทที่ 1 ทำ ความรู้จักกับโครเชต์ เนื่องจากยังไม่มีเทคโนโลยีที่สามารถสร้างเครื่องจักรถักโครเชต์ได้ ทุกชิ้นงานที่เป็นโครเชต์จึงมี ความพิเศษและมีความใส่ใจอยู่ในนั้นเสมอ เสื้อ 1 ตัว หรือผ้าพันคอ 1 ผืนอาจใช้เวลาในการทำ มากถึง 30 ชั่วโมง จนมีคนเคยพูดติดตลกว่า “ไม่มีเครื่องจักรอะไรมาเลียนแบบความรักของคุณยายได้หรอก” จาก ภาพจำ ที่คุณยายทุกคนจะต้องนั่งถักไหมพรมเป็นสิ่งของมาฝากหลานๆ เสมอ โดยนอกจากเสื้อผ้า หมวก หรือกระเป๋าแล้ว โครเชต์ก็สามารถถักเป็นของอย่างอื่นได้ เช่น ผ้าห่ม ปลอกหมอน ตุ๊กตา หรือแม้แต่ ดอกไม้ปลอมน่ารักๆ 2
บทที่ 2 ทำ ไมผู้สูงอายุชอบถักโครเชต์ การถักโครเชต์หรือไหมพรม เป็นเรื่องที่หลายคนนิยมมาก เพราะว่า ได้ทั้งความเพลิดเพลิน และ ความสวยงามไปพร้อมกัน ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มักจะชื่นชอบกับงานประดิษฐ์ชนิดนี้ เพราะว่าสร้างความ เพลิดเพลินได้ ซึ่งหลาย ๆ คน อาจจะไม่เข้าใจในว่าเพราะอะไรทำ ไมผู้สูงอายุถึงชื่นชอบ จะพาทุกคนไป รู้จักกับ 3 ประโยชน์ ของการถักไหมพรม หรือว่าโครเชต์ที่จะต้องอยากไปนั่งหัดถักอยู่บ้าง รับรองได้เลยว่า ถ้ารู้แล้วจะต้องมีความสุขอย่างแน่นอน 1. ทำ ให้ผู้สูงอายุฝึกสมองและจินตนาการ เชื่อไหม การถักไหมพรม หรือโครเชต์ เป็นสิ่งที่สามารถช่วยเสริมสร้างจินตนาการได้ เพราะว่าทุกลวดลาย ทุกขั้นตอนและการออกแบบ ต้องใช้เทคนิคและความเข้าใจในวิธีการเฉพาะ จึงจะได้ลวดลายสัดส่วนและ ขนาดที่ถูกต้อง สิ่งเหล่านี้ถูกเขียนออกมาเป็นเนื้อหาได้ แต่แน่นอนว่าทุกสิ่งทุกอย่างมันจะผ่านจากการ ที่ เราปฏิบัติบ่อยทำ ซ้ำ จะทำ ให้ขึ้นรูป แล้วฝึกสมองในการจินตนาการได้อย่างดี ซึ่งมีประโยชน์มากสำ หรับผู้ สูงอายุอย่างแน่นอน 2. ช่วยบริหารร่างกายโดยเฉพาะบริเวณข้อมือ ด้วยการออกกำ ลังกายและการถักโครเชต์ หรือไหมพรม มันจะเป็นการดูแลกล้ามเนื้อมือและต้นแขนที่ดี มาก ผู้คนส่วนใหญ่เมื่อแก่ตัวมา จะมีปัญหาอาการนิ้วล็อคอันนี้เป็นประจำ แต่สำ หรับผู้ที่ใช้งานนิ้วมืออยู่ บ่อยครั้ง ก็จะลดปัญหาเหล่านี้ไปได้มาก สำ หรับการถักไหมพรมนั้น ก็ถือได้ว่าเป็นการออกกำ ลังกาย ประเภทหนึ่งที่ดีมากสำ หรับผู้สูงอายุ แล้วยังได้เครื่องนุ่งห่มสวยอีกด้วย 3. ฝึกสมาธิให้อยู่กับลมหายใจ และงานที่ตัวเองทำ วิธีนี้สามารถช่วยฝึกสมาธิให้กับผู้สูงอายุ เพราะว่าถ้าคุณเริ่มถักไหมพรม หรือโครเชต์แล้ว คุณจะต้องมี สมาธิจดจ่อกับมันเป็นอย่างมาก ไม่เช่นนั้นอาจจะขึ้นลวดลายผิด ซึ่งกลับมาแก้แล้วมันจะยุ่งยาก ปัจจุบัน การฝึกสมาธิจากงานอดิเรกได้รับความนิยมมาก และการถักไหมพรมสำ หรับผู้สูงอายุ หรือโครเชต์นั้น ก็ เป็นสิ่งที่ได้รับความนิยมเช่นเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นคนไทย หรือในต่างประเทศก็ตาม 3
บทที่ 3 ถักโครเชต์ต้องเตรียมอะไรบ้าง เข็มถักโครเชต์ เลือกขนาดตามชนิดไหมพรมและชนิดงานที่ถัก กรรไกร เลือกได้ตามถนัดและพอดีมือ เข็มกลัด ใช้มาร์คจุดสำ คัญช่วยในการจดจำ เช่นตรงกลาง หลักเริ่มต้น หลักที่จบงาน 4
บทที่ 3 ถักโครเชต์ต้องเตรียมอะไรบ้าง เข็ม สำ หรับเย็บงาย เก็บไหมพรม เลือกขนาดที่เหมาะสมกับไหมพรม ไหมพรม ไหมพรมมีหลายขนาด เลือกใช้ตามลักษณะงาน เช่น กระเป๋าใช้เชือกฟอก เชือกร่ม 5
บทที่ 4 โครเชต์เบื้องต้น 1.ถักโซ่ – CHAIN (CH) 2.ถักเลื่อนห่วง (ลห) – SLIP STITCH (SL, ST) ใช้ ลห เพื่อการเชื่อมโซ่ให้เป็นห่วง ใช้ ลห เพื่อจบชิ้นงาน 6
บทที่ 4 โครเชต์เบื้องต้น 3.ถักควักธรรมดา (คธ) – SINGLE CROCHET (SC) 4.ถักพันหนึ่งครั้ง (พ1ค) – DOUBLE CROCHET (DC) 7
บทที่ 4 โครเชต์เบื้องต้น 4.ถักพันหนึ่งครั้ง (พ1ค) – DOUBLE CROCHET (DC) (ต่อ) 5.ถักรวบพร้อมกัน 3 ห่วง (1/2 พ1ค) – HALF DOUBLE CROCHET (HDC) 8
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักดอกเดซี่จิ๋ว อุปกรณ์ ไหมพรม COTTON MILK 4PLY กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ มาทำ ตัวเกสรกับด้านหลังกัน 1: MAGIC RING 6SC = 6 2: INC X 6 = 12 3: (1SC, 1INC) X6 = 18 4: 18SC 18 นำ ด้านหลังและเกสรมาประกบกัน จากนั่นมาถักกลีบดอกเดซี่กัน 1: CH3,1DC 2: 1DC 3: 1DC, CH3, SL ST 4: SL ST IN NEXT STITCN 9
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักบล็อคโคลี่ อุปกรณ์ ไหมพรม COTTON MILK 4PLY กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ ลูกปัดสีดำ ใส่นุ่น/ใยสังเคราะห์ 1: 6SC IN MC (6) 2: 6 INC (12) 3: (SC,INC)*6 (18) 4: (SC,INC,SC)*6 (24) 5: 9SC, BOB, 5SC, BOB, 8SC (24) 6-7: 24 SC (24) 8: 8 SC, BOB, 8SC, BOB, 6SC (24) 9-11:24 SC (24) **ใส่หน้าตาด้วยลูกปัดสีดำ เปลี่ยนสีไหมเป็นสีเขียวเข้ม 12: 2CH, (2 POPCORN, SKIP 1ST, 1 POPCORN) *6, SLST (18) 13: 3CH, (2 POPCORN, SKIP 1ST, 1 POPCORN) *6, SLST (18) 14: 3CH, (1 POPCORN, SKIP 1 SPACE, 1 POPCORN) *6, SLST (9) ใส่นุ่น/ใบสังเคราะห์ 15: 3CH, (1 POPCORN, SKIP 1 SPACE, 1 POPCORN) *3, SLST (5) ตัดไหม เย็บเก็บงาน 10
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักบล็อคโคลี่ อุปกรณ์ ไหมพรมอุด้ง กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ ลูกปัดสีดำ ใส่นุ่น/ใยสังเคราะห์ 1: CH2 8SC ในโซ่แรก 2: 8 INC 3: 16 SC 4: 16 SC 5: 8 DEC 6: (CH2, SL ST ในโซ่แรก), SL ST แค่เส้นหน้าเส้นเดียว ครบรอบ จะได้ หนวดปลาหมึก 9 อัน ใส่ตาลูกปัดและนุ่นใยสังเคราะห์ 7 : DEC ทั้งแถว ตัดไหม เย็บเก็บงาน 11
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักพวงกุญแจน้องกบ หัวชั้นนอก 1: MR,SC6,SL 2: (V)*6=12 3: (X,V)*6=18 4: (X,V,X)*6=24 5: (3X,V)*6=30 6: (2X,V,2X)*6=36 7-14: X36 15: (2X,A,2X)*6=30 16: (3X,A)*6=24 หัวชั้นใน 1: MR ,SC6,SL 2: (V) * 6 = 12 3: (X, V) * 6=18 4: (X, V, X) * 6=24 5: (3X, V) * 6=30 6: (2X, V, 2X) * 6=36 7-13: * 36 14: (2*,A,2*) * 6 = 30 15: (3*,A) * 6 = 24 16: (1X, A, 1X) * 6=18 17: (X, A) * 6=12 18: A * 6 = 6 อุปกรณ์ ไหมพรม COTTON MILK 4PLY กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ ผมหน้า 1: SC6 2: * 5 = 5 3: (SC, 2F, SI) * 3,SI ตากบ 1: MR ,SC6,SL 2: V^ * 6 = 12 3: เปลี่ยนสีไหมพรม (X, V) * 6 18 4: X18 5: X,A * 6 = 12 6: A * 6 = 6 12
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักคาปิบารา อุปกรณ์ ไหมพรมอุด้ง กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ นุ่น/ใยสังเคราะห์ หัวและตัว ขึ้นโซ่ 5 1 : 3X, W, 2X, V (10) 2 : V, 2X, 3V, 2X 2V (16) 3 : V. 3X, (V, X)*3, 2X, (V. X)*2 (22) 4 : V, 4X, (V. 2X)*3, 2X, (V. 2X)*2 (28) 5-7 : = 28X 8 : X.V. 7X, A. (XA) 2, 8X, VXV (28) 9 : 9X, A3, 13X (25) 10 : 9X, M, 13X (23) 11 : 5X, BUBBLE, 2X, 3V, 2X, BUBBLE, 9X (26) ทยอยขัดใย 12-14: 26X 15 : 6X, BUBBLE, 8X, BUBBLE, 10X (26) 16 : (2XA)*6, 2X 17 : XA6, 2X 18 : A*7, ยัดใยจนเต็ม, สอยปิดรู หู สีน้ำ ตาลเข้ม ระหว่างแถวที่ 3-4 โซ่ 3,2X.C ตัดไหมเก็บปลาย 13
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักน้องกระต่าย เริ่มจากขา 2 ข้าง 1 : 6SC IN MC (6) 2 : (1SC,INC)X3 (9) ตัดไหมได้เลย (ได้ขา 1 ข้าง ] ทำ แบบเดิมอีกครั้ง เป็นขาข้างที่2 แต่ยังไม่ต้อง ตัดไหม ถูกแถวที่3 ต่อได้เลย 3 : ( ถูกต่อในขาข้างแรก เพื่อเป็นการเชื่อมขา เข้าด้วยกัน) 85C (9) ในขาข้างแรก | 9 SC (9) ในขาข้างที่2 (รวม 18) 4 : (2SC,INC)X6 (24) 5-6 : SC ALL ST (SCทั้งแถว) (24) 7 : 5SC, BOB, 12SC, BOB, 5SC (24) 8-11 : SC ALL ST (24) 12 : (2SC,DEC) X 6 (18) ใส่ใยสังเคราห์ 13 : (1SC,DEC) X6 (12) 14 : DEC ALL ST (6) ตัดไหม แล้วเย็บปิดงานได้เลย อุปกรณ์ ไหมพรม COTTON MILK 4PLY กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ ลูกปัดสีดำ ขนาดเล็ก หูน้องกระต่าย 1 : CH 8 2 : 6SC, (3SC IN SAME ST) 3 : 65C -ตัดไหมได้เลย อย่าลืมตัดยาวๆเผื่อเย็บ ทำ 2 ข้างเหมือนกันเลย -เต็มตา จมูก ตามแบบที่ชอบได้เลย 14
บทที่ 5 แพทเทิร์นถักดอกไม้ทิวลิป อุปกรณ์ ไหมพรมอุด้ง กรรไกร เข็มถักโครเชต์ 4/0 เข็มปลายทู่ ลูกปัดสีดำ ใส่นุ่น/ใยสังเคราะห์ ดอกทิวลิป (สีชมพู) 1 : 6X =6 (ขึ้นวงกลมแบบกันหอย) 2 : 6V-12 3 : XV*6=18 4 : 2XV*6=24 5 : 3XV*6=30 6 : X =30 7 : X =30 8 : X =30 9 : X =30 10 : X=30 11 : X=30 +C ปิดงาน ยึดใบ ใช้ไหม สอยสี่มุมตามรูป 1-2 และ 3 - 4 ก้าน (สีเขียว) 1 : 7X =7 (ขึ้นวงกลมแบบก้นหอย) 2 : - 9. X=7 +C ปิดงาน ยัดใย ใบ (สีเขียว) = 2 ชั้น 1 : 7X =7 (ขึ้นโซ่) 2 : (ถูกขึ้นแถวด้านบน) C X + + X C 3 : (ถูกลงแถวด้านล่าง) /C X + + X C (ปิดงาน) 15
บรรณานุกรม ELLE. (2566). ศาสตร์แห่งการถัก ‘โครเชต์’ งานฝีมือแห่งโลกแฟชั่นที่เครื่องจักรยังเลียนแบบไม่ได้. สืบค้น 19 มิถุนายน 2567 , จาก https://search.app/gW7t2GWAkLkvNaeq9 มนุษย์ป้าแดนยโสธร. (2563). 3 ประโยชน์ กับการถักโครเชต์ ที่ดีมากกับผู้สูงอายุ. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://intrend.trueid.net/article/3-ประโยชน์-กับ การถักโครเชต์-ที่ดีมากกับผู้สูงอายุ-trueidintrend_35556. Sasi. (2567). อุปกรณ์ที่ต้องมีในการถักกระเป๋าโครเชต์. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/s/wSYbSyxrQR บูบลูมารีน. (2566). อุปกรณ์ที่ต้องมีในการถักกระเป๋าโครเชต์. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/pMUjSyxrQR make.by.luv. (2566). แพทเทิร์น Broccoli น่ารัก. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/xfbjSyxrQR make.by.luv. (2566). แพทเทิร์นน้องปลาหมึกปุกปุย. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/kZZRbyxrQR flowers.Fang. (2567). แจกแพทเทิร์นกบ. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/kYYNwyxrQR
บรรณานุกรม Tai crochet . (2567). แจกฟรี แพทเทิร์น Capybara. สืบค้น 23 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/kNFSwyxrQR make.by.luv. (2566). แพทเทิร์นน้องกระต่ายอ้วน น่ารักๆ. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/al/ZkvbwyxrQR Sarina Podd. (2567). ฟรี! แพทเทิร์น ถักดอกทิวลิปกันค่า. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://s.lemon8-app.com/s/wSYbSyxrQR Glory Bloom. (2553). โครเชต์เบื้องต้น. สืบค้น 22 มิถุนายน 2567 , จาก https://www.glorybloom.com/โครเชต์เบื้องต้น/