หน่วย10_เครื่องมือทางภูมิศาสตร์และเวลาโลก

หนว่ ยการเรียนรู้ท่ี 10 สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ชน้ั มธั ยมศึกษาSปlideที PPT่ี 6๑1-NEW

กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

๑๐หนว่ ยการเรียนรูท้ ่ี

เครื่องมอื ทางภูมิศาสตร์

และเวลาโลก

สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

• พิกดั ภูมศิ าสตร์ (ละตจิ ูด และลองจิจูด) เส้นแบ่งเวลา
• เปรยี บเทียบวนั เวลาของโลก

เครอ่ื งมือทางภมู ศิ าสตร์

ขั้วโลกเหนือ ลกู โลก (globe) 9 ° (องศา) เหนอื (N)

ข้วั โลกใต้ ลักษณะและประโยชนข์ องลูกโลก กรนี ชิ
° (องศา)
เส้นเมรเิ ดียน ลองจิจดู ตะวนั ออก (E)
(longitude)
9 ° (องศา) ใต้ (S)
18 ° (องศา)
ตะวนั ตก (W)

ละตจิ ูด
(latitude)

ลกู โลก เปน็ แบบจาลองของโลก แสดงตาแหนง่ และการกระจายตัวของ
พืน้ ท่ปี ระเทศ ทวปี ทะเล และมหาสมุทรต่างๆ ไดต้ รงตามท่ีปรากฏทผี่ ิวโลก

การใช้ลูกโลก ใช้เพอ่ื ศกึ ษาทิศทางการหมนุ และการโคจรของโลก ที่ตงั้ ของทวปี
และประเทศตา่ งๆ รวมท้ังการศกึ ษาเสน้ เมรเิ ดียน เสน้ ขนาน เปน็ ต้น

เครือ่ งมือทางภูมิศาสตร์

แผนที่ (map)

แผนที่ เปน็ สิ่งท่ีสรา้ งข้ึนเพอื่ เสนอข้อมูลเกยี่ วกับรปู ลกั ษณะ
และท่ีต้งั ของสงิ่ ตา่ งๆ ทป่ี รากฏอยบู่ นผิวโลก ด้วยการเขยี นยอ่ ส่วนลง

ในวัสดุพื้นท่ีแบนราบหรือแผ่นกระดาษ และใชส้ ัญลกั ษณ์แทนสง่ิ
ตา่ งๆ

ซง่ึ แผนทที่ ่นี ยิ มใช้กนั โดยทว่ั ไปแบบเปน็ ๒ ประเภท คือ
แผนท่ีอา้ งอิง และแผนที่เฉพาะเรอื่ ง

แผนที่อา้ งอิง แผนที่เฉพาะเรือ่ ง

เคร่อื งมอื ทางภูมศิ าสตร์
เขม็ ทศิ (compass)

ให้ข้อมลู ดา้ นทิศทาง มหี ลักการทางานโดยอาศยั การบอกทิศทางโดยท่วั ไป คอื การบอกเป็นทศิ ที่ โดยมกี ารแทนสญั ลักษณ์ คอื
แรงดงึ ดูดระหว่างแมเ่ หล็กขว้ั โลกกบั เขม็ แมเ่ หล็ก สาคัญ 4 ทิศ คือ ทิศเหนือ ทิศใต้ ทศิ ตะวันออก
ของเข็มทศิ เข็มทศิ ถือเป็นเครอ่ื งมอื ทม่ี ีความสาคญั N = ทิศเหนือ
และทศิ ตะวนั ตก E = ทิศตะวนั ออก
ต่อการเดนิ ทางเพื่อไปยังสถานทต่ี ่างๆ W = ทศิ ตะวันตก
S = ทศิ ใต้

เครือ่ งมอื ทางภมู ิศาสตร์
รปู ถ่ายทางอากาศ (aerial photograph)

เป็นรูปถ่ายทไี่ ด้จากการนากล้องไปตดิ ตง้ั
กบั อากาศยาน แลว้ ถ่ายรปู ในแนวดงิ่ หรือเฉียง
กบั ผวิ โลก ทาให้ได้รปู ของพน้ื ผิวโลกตามจรงิ
ท่ีปรากฏในเวลาน้นั ซ่ึงมักนารปู ถา่ ยทางอากาศ
มาใช้ทาแผนท่ี โฉนดที่ดิน การกอ่ สร้างถนน

การวางผังเมอื ง เป็นต้น

รปู ถา่ ยทางอากาศ
บรเิ วณอนุสาวรีย์พิทกั ษร์ ฐั ธรรมนญู

การแบง่ เขตเวลาของโลก
ความสาคญั ของการแบง่
เวลา

เนอ่ื งจากโลกมสี ณั ฐานเปน็ ทรงกลม ทาใหแ้ ตล่ ะพน้ื ทีเ่ กิดกลางวนั และกลางคืน ไม่ตรงกัน
จงึ จาเปน็ ตอ้ งมกี ารกาหนด “เวลาปานกลางกรีนิช” หรอื “เวลาสากล” เพอ่ื ใช้กาหนดเวลา
มาตรฐานของแต่ละประเทศ ส่งผลให้สะดวกตอ่ การตดิ ตอ่ สัมพนั ธก์ นั ระหว่างประเทศในทุกๆ ด้าน

การเปรียบเทียบเวลาการรับประทานอาหารของคนแตล่ ะภมู ิภาค

การแบง่ เขตเวลาของโลก
เสน้ เมรเิ ดียนกับการกาหนดเขตเวลา

เสน้ เมรเิ ดียน เป็นเสน้ สมมติทลี่ ากจากขว้ั โลกเหนอื ไปขว้ั โลกใต้ มีทัง้ หมด ๓๖๐ เสน้ ห่างกนั เส้นละ ๑ องศา

การแบง่ เขตเวลาของโลก
การกาหนดเขตภาคเวลา

การกาหนดเขตภาคเวลา จะกาหนดตาม
ระยะหา่ งของเสน้ ช่วงละ ๑๕ องศา โดยกาหนด

ตามเส้นเมรเิ ดียน ทง้ั ด้านทิศตะวันออกและ
ทิศตะวนั ตก ซึ่งทั่วโลกมีเขตภาคเวลาทงั้ หมด
๒๔ เขตภาคเวลา และกาหนดให้เสน้ เมริเดยี น

แรก (๐ องศา) เปน็ เวลาปานกลางกรีนชิ

แผนที่แสดงเขตภาคเวลาของโลก

ตารางเวลา GMT ทั่วโลก เวลามาตรฐาน

เวลาเมวลาามตาตรรฐฐาานทนอ้ งสถ่ินากล

ประเทศไทย กัมพูชา ลาว และ
เวียดนาม ใชเ้ วลาทเี่ ส้นเมรเิ ดยี น
105° ตะวันออกเป็นเสน้ เมริเดียน
กลางเขตภาคเวลา ทาให้ใชเ้ วลา

มาตรฐานเดยี วกนั

เวลาที่กาหนดขึ้นใช้ในเขตภาคเวลาตา่ งๆ ทัว่ โลก เวลาของแต่ละพื้นที่ที่แตกต่างกันออกไปตามเขตภาคเวลาของแต่ละ
ซ่งึ ประเทศทม่ี ขี นาดใหญจ่ ะครอบคลุมพื้นท่หี ลายเขตภาคเวลา ดินแดนหรือประเทศต่างๆ ซ่ึงมีเวลามาตรฐานของแต่ละเขตหรือแต่ละ
ทอ้ งถิ่น
เช่น รัสเซีย ๑๑ เขต สหรฐั อเมริกา ๕ เขต เปน็ ตน้