NOTA RINGKAS SAINS TAHUN 5

Nota Ringkas Sains
Tahun 5

Berdasarkan Buku Teks

Disediakan Oleh :

En Ahmad Hishanuddin Ramli @ Pocats

Sebarang sumbangan boleh dibuat melalui
Maybank 1141 6984 5278
Ahmad Hishanuddin Ramli

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

UNIT 1 : Kemahiran Saintifik

Kemahiran Saintifik merupakan kemahiran yang diamalkan semasa
menjalankan eksperimen atau penyiasatan. Kemahiran saintifik terdiri
daripada kemahiran proses sains dan kemahiran manipulatif

Kemahiran Proses Sains Kemahiran Manipulatif

Memerhati Menggunakan dan
mengendalikan
Mengelas peralatan dan bahan
Mengukur dan menggunakan dengan betul
nombor
Membuat inferens Mengendalikan spesimen
dengan betul dan
Meramal cermat

Berkomunikasi Melakar spesimen,
Menggunakan perhubungan peralatan dan bahan
ruang dan masa sains dengan betul
Mentafsir data
Membersihkan peralatan
Mendefinisi secara operasi sains dengan cara yang
betul
Mengawal pemboleh ubah
Menyimpan peralatan
Membuat hipotesis dan bahan sains dengan
betul dan selamat
mengeksperimen

2|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

UNIT 2 : Peraturan Bilik Sains

Bilik Sains adalah bilik khas untuk menjalankan aktiviti sains seperti melakukan
eksperimen. Bilik ini dilengkapi dengan alat dan bahan yang diperlukan.
Peraturan bilik sains diwujudkan dan haruslah dipatuhi bagi memastikan
kelancaran proses pembelajaran dalam bilik sains.

Perkara yang perlu dipatuhi

1. Masuk ke dalam bilik sains setelah mendapat kebenaran guru
2. Beratur terlebih dahulu sebelum masuk dan ketika keluar dari bilik sains
3. Cermin tingkap hendaklah dibuka dan kipas hendaklah dipasang
4. Aktiviti hendaklah dijalankan mengikut arahan guru
5. Nyalakan penunu Bunsen dengan cara yang betul
6. Rambut hendaklah diikat dengan rapi ketika mengendalikan

eksperimen
7. Bahan buangan cecair hendaklah dibuang ke dalam sinki dengan air

paip yang mengalir
8. Padamkan bahan yang terbakar atau berbara sebelum

membuangnya ke dalam bakul sampah
9. Buang bahan buangan seperti pepejal ke dalam bakul sampah
10. Laporkan kemalangan, kecederaan atau kerosakan kepada guru
11. Gunakan peti pertolongan cemas dengan bantuan guru
12. Susun semula kerusi dan kemaskan bilik sains sebelum keluar

Perkara yang dilarang

1. Dilarang bergurau dan berlari di dalam bilik sains
2. Tidak dibenarkan makan dan minum di dalam bilik sains
3. Dilarang menyentuh, merasa, menghidu atau memasukkan sebarang

bahan ke dalam mulut tanpa kebenaran guru
4. Dilarang membawa keluar sebarang peralatan sains tanpa

kebenaran guru

3|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

UNIT 3 : Proses Hidup Haiwan

Proses Hidup Haiwan

Haiwan melindungi diri daripada

Musuh Cuaca melampau

Ciri Khas Tingkah laku Khas Ciri Khas Tingkah laku Khas

• Duri tajam • Menggulungkan diri • Bulu tebal • Berendam
• Cengkerang • Menyamar • Lapisan lemak • Bermigrasi
• Sisik keras • Memutuskan anggota • Berhibernasi
• Tanduk tebal
• Bisa badan • Bonggol
• Memasukkan anggota

badan
• Hidup dalam kumpulan

Memastikan kemandirian Dikaitkan melalui hubungan
spesisnya dengan membiak makanan

Haiwan Bertelur Rantai makanan

• Menyembunyikannya - Penyu Padi Tikus Ular
• Banyak – ikan, katak
• Diselaputi lender – Katak (Pengeluar) (Pengguna) (Pengguna)
• Mengeram – ayam
• Menjaga telur - ular

Haiwan menjaga anak Siratan makanan

• Menyusukan - Lembu Padi Belalang Ayam Burung
• Membawa dalam kantung– Kanggaro Ular Helang
• Bergerak dalam kumpulan – Gajah Tikus
• Membawa dalam mulut – ikan tilapia Burung
• Memberi makan – Burung
• Menyerang - Kucing pipit

4|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Berlindung dari musuh

Duri tajam Klik pada
Gambar untuk
ke Link Video

Ciri Khas

Ikan buntal Kadal Armadillo

Landak

Memasukkan anggota badan

Bisa
Tanduk

Kerang Siput

Kura-kura

Ular Kala jengking Rusa Kambing Sisik keras

Lipan

Kerbau Buaya Tenggiling

Menggulungkan diri

Tingkah laku Khas

Ulat gonggok Tenggiling

Menyamar

Hidup dalam Memasukkan
kumpulan anggota badan

Semut Gajah Sesumpah Rama-rama Mentadak

Memutuskan
anggota
badan

Kura-kura Siput

Ikan bilis Cicak Kurita

5|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats
Berlindung daripada cuaca melampau

Bulu tebal

Ciri Khas Beruang Kutub Serigala Kutub
Bonggol
Lapisan Lemak Tebal

Unta Singa laut Paus

penguin

Berendam dalam lumpur

Tingkah laku Khas

Badak sumbu Kerbau

Bermigrasi

Berhibernasi

Beruang kutub Paus

Bangau

Tupai Musang artik

6|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats
Haiwan Imaginasiku

7|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Kemandirian Spesies

Kemandirian Spesies adalah keupayaan haiwan untuk mengekalkan
spesiesnya yang dapat mengelakkan daripada pupus

Antara haiwan yang diancam kepupusan

Menyembunyikan telur

Haiwan Bertelur

Buaya cicak Belalang

Bertelur banyak

Menjaga telur

Mengeram telur

Penyu Lalat Nyamuk

Ular Burung Telur berlendir

Ayam Burung

Ayam Penguin Katak

8|Page Ikan

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Menyerang musuh

Ayam Kucing Anjing

Menyusukan anak

Haiwan Menjaga
Anak

Kucing Harimau Lembu

Membawa anak dalam kantung

Memberi anak Membawa anak di
makan dalam mulut

Kanggaru Koala Sugar glider

Singa Burung Bergerak dalam kumpulan

Buaya

Ayam

Ikan Tilapia Gajah Kuda belang

Kepentingan Kemandirian Spesies

Memastikan spesis terus kekal
Mengelakkan kepupusan

Memastikan keseimbangan ekosistem
Penting sebagai sumber asas kepada manusia

9|Page

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Rantai Makanan

Rantai makanan ialah hubungan makanan antara hidupan

Anak panah bermaksud ‘dimakan oleh’ haiwan lain

Rantai makanan dan siratan makanan mesti dimulakan oleh pengeluar atau
tumbuhan

Tumbuhan

Tumbuhan Belalang Katak Ular Helang

Rantai makanan

10 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Matahari, Pengeluar dan Pengguna

Dalam setiap rantai makanan, tumbuhan membekalkan tenaga kepada
haiwan lain. Tumbuhan mendapat tenaganya melalui proses fotosintesis
yang memerlukan cahaya matahari

Matahari merupakan sumber tenaga utama. Tumbuhan adalah pengeluar
manakala haiwan lain yang memakan tumbuhan atau haiwan lain dikenali
sebagai pengguna

Matahari mengeluarkan Burung hantu memakan ular
cahaya yang menjadi untuk mendapatkan tenaga.
sumber tenaga utama Burung hantu adalah pengguna

Tumbuhan mendapat Beluncas Katak memakan Ular memakan
tenaga daripada mendapat beluncas untuk katak untuk
matahari untuk tenaga dengan mendapatkan
memakan daun. tenaga. Katak mendapatkan
membuat makanan Beluncas adalah tenaga. Ular
melalui proses pengguna adalah adalah
pengguna pengguna
fotosintesis. Tumbuhan
adalah pengeluar

11 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Siratan Makanan

Siratan makanan ialah gabungan beberapa rantai makanan dalam suatu
habitat. Siratan makanan wujud kerana terdapat haiwan yang memakan
lebih daripada satu jenis makanan. Suatu jenis haiwan pula mungkin
dimakan oleh beberapa jenis haiwan yang lain. Beberapa rantai makanan
boleh digabungkan menjadi siratan makanan.

Belalang

Burung pipit

Helang

Padi

Ular

Siratan Makanan dalam suatu habitat

Tikus
Siratan makanan ini terdiri daripada beberapa rantai makanan iaitu

Tumbuhan Belalang Burung Helang
( Padi ) Pipit

Tumbuhan Tikus Ular Helang
( Padi )

Tumbuhan Burung Ular Helang

( Padi ) Pipit

Tumbuhan Burung Helang
( Padi ) Pipit

Tumbuhan Tikus Helang
12 | P(aPagdei )

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Kesan dan Akibat

Dalam suatu siratan makanan, setiap hidupan adalah penting. Sebarang
perubahan populasi dalam siratan makanan akan mempunyai kesan ke
atas hidupan yang lain.

Sekiranya berlaku perubahan populasi di dalam suatu siratan makanan,
pengguna akan mencari makanan di habitat yang lain atau berpindah ke
Kawasan lain untuk mencari makanan bagi memastikan kemandirian
spesisnya.

Apakah kesan sekiranya habitat haiwan musnah?

13 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

UNIT 4 : Proses Hidup Tumbuhan

Proses Hidup Tumbuhan

Melindungi diri Pencaran Biji Benih Menyesuaikan diri
daripada Musuh atau Buah daripada perubahan

Berduri Air iklim dan musim

• Pokok semalu • Buah kelapa Akar panjang
• Pokok kaktus • Buah teratai
• Pokok kaktus
Berbulu halus Angin
Batang menyimpan
• Pokok lalang • Buah lalang air
• Pokok buluh • Buah meranti
• Pokok kaktus
Bergetah Manusia dan Haiwan • Pokok pisang

• Pokok keladi • kemuncup Menggulung daun
• Pokok nangka • buah betik
• Pokok kunyit
Beracun Mekanisma letupan • Pokok jagung
• Pokok tomato
• Pokok pong-pong • Buah getah
• Cendawan • Buah keembung Daun berpecah-
• Biji saga pecah
Mengeluarkan bau
• Pokok kelapa
• Pokok tembakau
• Pokok rafflesia Daun jejarum

14 | P a g e • Pokok ru
• Pokok kaktus

Ggugurkan daun

• Pokok getah

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Ciri-ciri dan tingkah laku khas tumbuhan

Tumbuhan mempunya pelbagai cara atau ciri khas yang istimewa bagi
melindungi diri daripada musuh.

Tumbuhan Melindungi Diri Berduri

Berlindung daripada Duri yang tajam akan melukakan
musuh haiwan yang cuba menghampiri

Kaktus Semalu Mawar

Mengeluarkan bau Berbulu halus

Bau yang tidak menyenangkan Bulu halus menyebabkan
akan menghindarkan musuh kegatalan pada musuh

Bunga tahi Buluh Serai
ayam
Rafflesia Tebu
Tembakau Beracun
Bergetah
Racun menyebabkan kegatalan
pada musuh Getah yang melekit akan akan
menghindarkan haiwan

Cendawan Pokok pong pong

Nangka Pokok Jarak Keladi

Keladi Sesetengah keladi dan cendawan
tidak beracun dan boleh dimakan

15 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Tumbuhan Menyesuaikan Diri Menggugurkan daun

Untuk mengelakkan kehilangan air

Pokok getah

Akar panjang

Akar untuk menyerap air jauh di
dalam tanah

Penyesuaian terhadap
Iklim dan Musim

Daun berbentuk Kaktus
jarum
Batang menyimpan air
Mengurangkan kehilangan air
Membolehkan tumbuhan terus
hidup walaupun di musim kemarau

Kaktus kaktus
Pokok Ru
Daun Tebu pisang
berpecah-pecah
Menggulungkan daun
Mengurangkan rintangan angin

Untuk mengurangkan kehilangan air

Pokok kelapa Pokok Ru

Pokok pisang Pokok Jagung Pokok kunyit

16 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats

Cara Tumbuhan Membiak Melalui air

Pencaran Biji Benih BUah yang berongga membolehkannya
terapung dan dibawa ke tempat lain
Melalui mekanisma Ciri-ciri :
letupan i. Ringan
ii. Kulit kalis air
Buah yang matang akan iii. Mempunyai rongga udara
kering dan merekah
Kelapa Teratai
Ciri-ciri :
i. Keras dan kering apabila Melalui angin

matang Buah kecil yang ringan
ii. Dinding buah pecah lalu membolehkannya ditiup angin
Ciri-ciri :
mencampakkan biji benih
jauh daripada pokok induk i. Ringan
ii. Kering
iii. Bersayap atau berbulu halus

BUah getah Pokok keembung BUah meranti lalang
Buah saga Ciri-ciri :

Melalui manusia dan haiwan i. Warna dan
ii. bau menarik
Menjadi makanan manusia dan haiwan. Biji iii. Isi boleh
benih yang di buang akan tumbuh dimakan
menjadi induk di tempat baharu bercangkuk

Buah mangga Buah manggis Buah betik Buah durian
Kemuncup Buah kelulut
Kemuncup dan kelulut
mempunya cangkuk yang
akan melekat pada pakaian
manusia atau bulu haiwan

17 | P a g e

Nota Ringkas SAINS Tahun 5 - 2018 – - Cikgu Ahmad Hishanuddin @ Pocats
Kepentingan Pencaran Biji Benih
Memastikan kemandirian spesis
Biji benih penting bagi; tumbuhan

Mengelakkan persaingan antara
spesis tumbuhan yang sama

Tumbuhan yang tumbuh rapat akan bersaing
untuk mendapatkan ruang, air dan cahaya
berbanding tumbuhan yang tumbuh lebih jauh

Kepentingan Tumbuhan Sumber asasi bagi manusia dan
haiwan
Kepentingan tumbuhan
kepada hidupan sekeliling Memastikan keseimbangan
ekosistem
Tempat perlindungan
Sebagai sumber bahan mentah,
makanan dan bahan api

18 | P a g e