๔ ประเภทของวรรณคดี2

ประเภทของวรรณคดี

วรรณคดีท่ีจำแนกตำมเกณฑก์ บั ลกั ษณะต่ำงๆของวรรณคดี

๑.จำแนกตำมลกั ษณะของกำรเขียน ๓.จำแนกตำมเน้ือหำ
๒.จำแนกตำมควำมมุ่งหมำยสำคญั ๔.จำแนกตำมหลกั ฐำนกำรไดม้ ำ

๑.จำแนกตำมลกั ษณะของกำรเขียน

คือ กำรพจิ ำรณำลกั ษณะของกำรเขียนหรือกำรประพนั ธ์แบ่งออกเป็น ๒ ประเภท

๑.๑.ร้อยแกว้ ๑.๒.ร้อยกรอง

รอ้ ยแกว้

• คือ กำรเขียนหรืองำนเขียนที่มีลกั ษณะเป็นควำมเรียงธรรมดำ ไม่มีกำรบงั คบั รูปแบบ

ฉนั ทลกั ษณ์ กำรเขียนในลกั ษณะน้ียงั แบ่งออกไปเป็นจำพวก นิยำย นิทำน บทควำม
ตำนำน ฯลฯ

รอ้ ยกรอง

• คือกวีนิพนธ์หรือคำประพนั ธ์ เป็นกำรเขียนท่ีมีลกั ษณะคลอ้ งจองบงั คบั จำกดั จำนวน

คำ กำหนดคณะ เสียงสูง-ตำหรือเสียงหนกั -เบำ มีรูปแบบกำหนดไวแ้ ต่ละชนิด ยงั
หมำยถึงงำนเขียนประเภทอื่นอีกดว้ ย คือ โคลง ฉนั ท์ กำพย์ กลอน ร่ำย ลิลิต กลบท
ฯลฯ

๒.จำแนกตำมลกั ษณะควำมมงุ่ หมำยสำคญั

• คือ ประโยชนท์ ่ีจะไดร้ ับจำกวรรณคดีน้นั ๆประสงคท์ ี่จะใหค้ ุณคำ่ ทำงอำรมณ์ หรือคุณคำ่ อ่ืนๆ ท่ี

นอกเหนือจำกควำมเพลิดเพลิน ซ่ึงแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท

• ๒.๑.วรรณคดีบริสุทธ์ิ ๒.๒.วรรณคดีประยกุ ต์

๓.จำแนกตำมลกั ษณะของเนือ้ หำ

คือ กำรพิจำรณำตำมเน้ือหำ แบ่งออกเป็น ๗ ประเภท วรรณคดีสุภำษิต
วรรณคดีกำรละคร
• วรรณคดีนิรำศ วรรณคดีนิยำย
• วรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ
• วรรณคดีศำสนำ
• วรรณคดีท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั พธิ ีกำรธรรมเนียมประเพณี

๔.จำแนกตำมลกั ษณะหลกั ฐำนกำรไดม้ ำ

• วรรณคดีที่บนั ทึกไวเ้ ป็นหลกั ฐำน คือ วรรณคดีท่ีจำรึกหรือเขียนไวเ้ ป็นหลกั ฐำน

อำจจะจำรึกไวใ้ นใบลำน สมดุ ข่อย ศิลำ ฯลฯ

• วรรณคดีท่ีไมม่ ีกำรบนั ทึกเป็นหลกั ฐำน คือ วรรณคดีมุขปำฐะ(Verbal) เป็นกำร

จดจำสืบต่อๆกนั มำ โดยถ่ำยทอดดว้ ยปำก

วรรณคดีมรดก

วรรณคดมี รดก

เป็นคำท่ีกระทรวงศึกษำธิกำรกำหนดข้ึน เพอ่ื ใหเ้ ป็นรำยวชิ ำ ท ๐๓๓ ตำมหลกั สูตร
ภำษำไทย พ.ศ. ๒๕๒๔ หมำยถึง "วรรณคดีที่ไดร้ ับกำรยกยอ่ งกนั มำหลำยชว่ั อำยุ
คน ในดำ้ นวรรณศิลป์ กบั ในดำ้ นท่ีแสดงค่ำนิยม และควำมเชื่อ ในสมยั ของบรรพ
บุรุษ ส่งเสริมใหเ้ ปรียบเทียบชีวิตมนุษย์ ในสมยั ของบรรพบุรุษกบั ชีวิตในปัจจุบนั "

องคป์ ระกอบขอวรรณคดีมรดก

ในทน่ี ้ีจะไม่นำ้ ควำมหมำยเชงิ วิชำกำรวรรณคดีสำกลมำใช้ เพรำะมคี วำมเหลื่อมล้ำกบั ควำมหมำยตำม
พจนำนกุ รมฉบับรำชบัณฑิตยสถำน สว่ นคุณสมบัติของวรรณคดนี ั้น ทัง้ ไทยและสำกล จะมคี ุณสมบตั ิ
เหมือนกัน สรปุ ได้ดงั น้ี
๑. มีเนอื้ หำและรปู แบบทเ่ี หมำะสม ไมว่ ำ่ จะเป็นนิทำน นยิ ำย บทละคร นวนยิ ำย ฯลฯ
๒. มศี ิลปะกำรใชภ้ ำษำอยำ่ งประณตี
๓. แสดงควำมนกึ คิดทเี่ ฉยี บแหลมของผ้แู ต่ง สอดแทรกประสบกำรณช์ ีวติ และให้ควำมรู้ในเรอ่ื งสำมัญของคน
ที่ได้รับกำรศึกษำ
๔. แสดงพัฒนำกำรทำงอำรมณข์ องผู้แตง่ อยำ่ งสงู ทัง้ ด้ำนควำมรัก ควำมทกุ ข์ ควำมสุข ควำมผิดหวงั ฯลฯ
๕. มีคุณค่ำทำงประวัติวรรณคดี แสดงให้เห็นกำรแปรเปลี่ยนตำมกำลสมัยของกำรแต่งวรรณกรรม
๖. มีคณุ คำ่ ทำงประวตั ิภำษำ แสดงให้เหน็ กำรแปรเปลย่ี นตำมกำลสมัยของภำษำและกำรใชภ้ ำษำ

คุณค่าของวรรณคดมี รดก

1.คณุ คา่ ทางศีลธรรม
กวีสอดแทรกคติ คำ้ สอน และศีลธรรม ไวใ้ นเนือ้ เรื่องบ้ำง ถอ้ ยค้ำบรรยำยบำ้ ง ในถ้อยค้ำสนทนำ
บำ้ ง ผูอ้ ่ำนรับคติ ข้อคดิ ที่ดงี ำมไปโดยไม่รตู้ ัว

2. คุณคา่ ทางปญั ญา
ผอู้ ำ่ นจะได้รบั ควำมรเู้ พิม่ ข้ึนไดข้ อ้ คดิ ขยำยทศั นคตใิ หก้ วำ้ งขวำงข้นึ

3. คุณคา่ ทางอารมณ์
ท้ำใหผ้ ู้อ่ำนเข้ำใจธรรมชำตขิ องมนษุ ย์ในเร่อื งควำมรู้สกึ และอำรมณ์ตำ่ ง ๆ ของตัวละคร ทง้ั
ควำมดใี จ ควำมเสียใจ ควำมโกรธ ควำมรกั ควำมกลัว เป็นตน้ ท้ำให้ผ้อู ่ำนเกดิ อำรมณค์ ล้อย
ตำมหรอื อำรมณส์ ะเทือนใจไปด้วย

4 .คณุ ค่าทางวฒั นธรรม
วรรณคดที ้ำหนำ้ ทส่ี ืบตอ่ วฒั นธรรมของชำติ จำกคนรุ่นหน่งึ ไปสูอ่ ีกร่นุ หน่ึง วรรณคดีจะ
สอดแทรกวัฒนธรรม ชวี ิตควำมเป็นมนุษย์ ประเพณตี ่ำง ๆ ของสังคม

5.คุณคา่ ทางประวัติศาสตร์
ถำ้ อ่ำนประวตั ศิ ำสตร์ จะเบือ่ หน่ำยหลงลมื แตถ่ ำ้ อ่ำนวรรณคดี เช่นลลิ ิตตะเลงพำ่ ย
จะจ้ำเรื่องยุทธห์ ัตถไี ด้ดขี ึ้น และเหน็ ควำมส้ำคัญของเหตุกำรณก์ ับบำ้ นเมือง

6.คณุ คา่ ทางจินตนาการ
ผมู้ ีจนิ ตนำกำร มกั เปน็ ผูม้ องเหน็ กำรณไ์ กล ทำ้ ส่ิงใดดว้ ยควำมรอบคอบ

7.คณุ คา่ ทางทกั ษะเชิงวิจารณ์
กำรอำ่ นมำก เพิ่มพูนควำมรู้และประสบกำรณช์ ีวติ วรรณคดีเป็นสง่ิ ยั่วยใุ หผ้ ูอ้ ำ่ นใช้
ควำมคดิ ตรกึ ตรอง ตัดสนิ ว่ำส่งิ ใดดีหรือไม่ดี เป็นกำรฝกึ กำรใชว้ จิ ำรณญำณ กอ่ ใหเ้ กดิ
ทักษะเชิงวิจำรณ์

8.คุณค่าในดา้ นวรรณศิลป์
คอื คณุ คำ่ ในด้ำนกำรใช้ถ้อยคำ้ ทีไ่ พเรำะ มีกำรบรรยำยกำรเปรยี บเทียบไดช้ ดั เจนท้ำให้
ผู้อำ่ นเกดิ จินตภำพมีถ้อยค้ำส้ำนวนท่ี ใหแ้ ง่คิด คตสิ อนใจ ผอู้ ่ำนสำมำรถนำ้ ไปประยกุ ต์ใช้ใน
ชีวติ ประจ้ำวัน

9.คณุ คา่ ในดา้ นสภาพชวี ติ สมัยบรรพบรุ ุษ
ทำ้ ให้ผ้อู ่ำนไดท้ รำบสภำพชีวิต ควำมเปน็ อยู่ ควำมรู้สึกนกึ คิดของผูค้ นและบำ้ นเมืองใน
สมยั นนั้ และบำงเร่อื ง กวีไดน้ ้ำเร่อื งรำวทำงประวตั ศิ ำสตรม์ ำเปน็ ข้อมลู ในกำรแต่ง ซง่ึ ผ้อู ่ำน
สำมำรถนำ้ มำเปรียบเทยี บกับเหตุกำรณใ์ นชวี ติ ประจำ้ วันได้

10. คุณคา่ ในด้านศิลปะอื่น ๆ
วรรณคดแี ตล่ ะเรื่องยังใหค้ วำมรคู้ วำมเพลดิ เพลนิ แก่ผ้อู ่ำนในดำ้ นศิลปะต่ำง ๆ เชน่
สถำปัตยกรรม จิตรกรรม เพลง ละคร ภำพยนตร์ เป็นต้น