กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 2. การสร้างความพร้อมปัจจัยน าเข้า 9. ผู้บริหารสนับสนุนให้ครูเข้ารับการ อ บ ร ม วิ ธี ก า ร ส อ น เ พื่ อ พั ฒ น า แ ห ล่ง เ รี ย น รู้ เพื่ อ ก า ร มีง า น ท า อย่างทั่วถึง 10. ผู้บริหารเปิดโอกาสให้ผู้มีส่วน เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท า 11. ผู้บริหารส่งเสริมให้มีการจัด กิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้านทักษะ อ าชีพเพื่อก า รมีง านท ากับชุมชน ภายนอก 12. ผู้บริหารเชื่อมโยงความสัมพันธ์ ระหว่างผู้ปกครอง ผู้เรียน และครู ในการมีส่วนร่วมด้านการเรียนการ สอนด้านทักษะอาชีพเพื่อการมีงานท า 42
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 2. การสร้างความพร้อมปัจจัยน าเข้า 1 3. ผู้ บ ริ ห า ร แ ต่ง ตั้ง บุ ค ล า ก ร ผู้รับผิดชอบงานแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท าโดยมีความ เหมาะสม 1 4. ค รู ผู้ ส อ น ทุ ก ค น ที่ มี ค ว า ม รู้ ความสามารถในการจัดการเรียนการ สอนโดยใช้แหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท าอย่างมีประสิทธิภาพ 15. บุคลากรได้รับการพัฒนาองค์ ความรู้เกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท าอย่างต่อเนื่อง 16. ผู้บริหารมีการจัดสรรงบประมาณ เพื่อใช้ในการบริหารจัดการแหล่ง เรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงานท า อย่างเพียงพอ 43
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 2. การสร้างความพร้อมปัจจัยน าเข้า 17. ผู้บริหารมีการวางแผนการจัดสรร งบประมาณด้านแหล่งเรียนรู้ทักษะ อ า ชี พ เ พื่ อ ก า ร มี ง า น ท า อย่างมีประสิทธิภาพ 18. ผู้บริหารมีการระดมทรัพยากร เพื่อใช้ในด้ านก า รบ ริห า รจัดก า ร แหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงาน ท า 19. ผู้บริหารมีการจัดท าคู่มือเพื่อเป็น หลักเกณฑ์ในด้านการบริหารจัดการ แหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงาน ท า ตามนโยบายที่ก าหนด 20. ผู้บริหารมีการจัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ ตรงกับความต้องการของ บุคลากรเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการ ปฏิบัติงานเกี่ยวกับแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า 44
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 2. การสร้างความพร้อมปัจจัยน าเข้า 21. ครูผู้สอนสามารถประยุกต์ใช้แหล่ง เรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงานท า วัสดุ อุปกรณ์ ที่เกี่ยวข้องกับบทเรียน อย่างเหมาะสม 22. โรงเรียนมีการก าหนดแนวทางการ นิเทศ ก ากับ ติดตาม ดูแล การบริหาร จัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อ การมีงานท าไว้อย่างชัดเจน 23. ผู้บริหารมีการวิเคราะห์ข้อมูล การ ใช้แหล่งเรียนรู้น าและผลการใช้แหล่ง เรียนรู้ รวมทั้งปัญหาต่าง ๆ มาใช้เป็น พื้นฐานในการพัฒนา 24. โรงเรียนมีการรายงานผลการการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท า และการใช้ข้อมูล สารสนเทศ 45
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 2. การสร้างความพร้อมปัจจัยน าเข้า 25. โรงเรียนมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ก า รใช้ แหล่งเ รียน รู้ทักษ ะอ าชีพ เพื่ อ ก า ร มีง านท า ห รื อ เ ผ ย แพ ร่ สู่ภายนอกองค์กร 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ ขั้นตอนที่ 1 การวางแผน (Plan) 1. ก าหนดเป้ าหม า ย ก า ร จัด ก า ร แหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงาน ท าของโรงเรียน โดยการมีส่วนร่วมของ ทุกภาคส่วนและภาคีเครือข่ายต่าง ๆ 2. ก าหนดแผนงาน โครงการ หลักสูตร กิจกรรมในการสนับสนุนการสอน ทักษะอ าชีพเพื่อก า รมีง านท าให้ สอดคล้องกับสภาพบริบทของชุมชน และตรงกับความต้องการของผู้เรียน 46
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ ขั้นตอนที่ 2 กระบวนการด าเนินงาน (Do) 1. บูรณาการ การท างานกับภาคี เครือข่ายที่มีหน้าที่สนับสนุนโรงเรียน ในด้านต่าง ๆ เพื่อให้นักเรียนได้รับ ความรู้และทักษะด้านการประกอบ อาชีพอย่างหลากหลายตามความสนใจ ของตนเอง 2. พัฒนาหลักสูตรให้มีความยืดหยุ่น สอดคล้องกับสภาพบริบทของพื้นที่ หลักสูตรการสอนทักษะอาชีพเพื่อการ มีงานท าสอดคล้องกับอาชีพในท้องถิ่น และสนองต่อค ว ามเปลี่ยนแปลง ของสังคม 3. บูรณาการการสอนทักษะอาชีพเพื่อ การมีงานท าร่วมกับรายวิชาอื่นๆ หลักสูตรการสอนทักษะอาชีพเพื่อการ มีงานท ามีความหลากหลายเหมาะสม กับผู้เรียน 47
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ ขั้นตอนที่ 2 กระบวนการด าเนินงาน (Do) 1. บูรณาการ การท างานกับภาคี เครือข่ายที่มีหน้าที่สนับสนุนโรงเรียน ในด้านต่าง ๆ เพื่อให้นักเรียนได้รับ ความรู้และทักษะด้านการประกอบ อาชีพอย่างหลากหลายตามความสนใจ ของตนเอง 2. พัฒนาหลักสูตรให้มีความยืดหยุ่น สอดคล้องกับสภาพบริบทของพื้นที่ หลักสูตรการสอนทักษะอาชีพเพื่อการ มีงานท าสอดคล้องกับอาชีพในท้องถิ่น และสนองต่อค ว ามเปลี่ยนแปลง ของสังคม 48
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ 3. บูรณาการการสอนทักษะอาชีพเพื่อ การมีงานท าร่วมกับรายวิชาอื่นๆ หลักสูตรการสอนทักษะอาชีพเพื่อการ มีงานท ามีความหลากหลายเหมาะสม กับผู้เรียน 4. จัดสรรทรัพยากรที่มีอยู่น ามาใช้ใน การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า 5. พัฒนาบุคลากรตามความจ าเป็นใน การพัฒนาบุคลากร 6. สร้างขวัญและก าลังใจในก าร ปฏิบั ติง าน ข องบุ ค ล า ก รใ น ด้ า น ค่าตอบแทนและสวัสดิการ 7. สร้างแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน 8. ประสานกับหน่วยงานอื่นเข้ามา มีส่วนร่วมในการพัฒนาทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท า 49
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ 9. ประสานงานกับหน่วยงานอื่นและ หน่ ว ยง าน ต้น สัง กั ดโ รง เ รี ย นใ น เครือข่ายเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้และ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ขั้นตอนที่ 3 การตรวจสอบ (Check) 1. สร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ให้มีการติดตาม ตรวจสอบการท างาน ทุกขั้นตอน ว่าเป็นไปตามแนวทาง ที่ก าหนดไว้หรือไม่ 2. มีการรายงานผลการด าเนินงาน ในทุกระยะ ๆ โดยการด าเนินการ ให้เป็นระบบ 50
กิจกรรม วิธีด าเนินงาน 3. การด าเนินงานตามรูปแบบการ บริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะ อาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เ ฉ พ า ะ ค ว า ม พิ ก า ร บ ก พ ร่ อ ง ท า งสติปัญญ า กลุ่ม 7 ภ าคใต้ สั ง กั ด ส า นั ก บ ริ ห า ร ง า น การศึกษาพิเศษ ขั้นตอนที่ 4 การพัฒนาและปรับปรุง แก้ไข (Act) 1. ปรับปรุงและพัฒนางานในทุก ๆ ระยะ 2. น าการปฏิบัติงานของแหล่งเรียนรู้ ทั ก ษ ะ อ า ชี พ เ พื่ อ ก า ร มีง า น ท า มาด าเนินการเพื่อปรับปรุงแก้ไขเพื่อให้ ก ร ะ บ ว น ก า ร ขั้ น ต อ น ต่ า ง ๆ มีประสิทธิภาพมากขึ้น 51 การด าเนินงานตามรูปแบบการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อ การมีงานท า ของโรงเรียนเฉพาะความพิการ ต้องมีการสร้างความเข้าใจและ ชี้แจงให้บุคลากรทราบเกี่ยวกับรูปแบบการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ และโรงเรียนต้องมีปัจจัยในการด าเนินงานตามรูปแบบที่ก าหนดไว้ครบถ้วน รวมถึงต้องมีการด าเนินงานตามรูปแบบ ประกอบด้วย 1.1) ปัจจัยน าเข้า 1.2) กระบวนการ ได้แก่ 1.2.1) การวางแผน (Plan) 1.2.2) กระบวนการด าเนินงาน (Do) 1.2.3) การตรวจสอบ (Check) 1.2.4) การพัฒนาและปรับปรุงแก้ไข (Act) 1.3) ผลผลิต และ 1.4) เงื่อนไขความส าเร็จ
ตอนที่ 4 เงื่อนไขความส าเร็จในการน ารูปแบบการบริหาร จัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท า ของโรงเรียนเฉพาะความพิการ บกพร่องทางสติปัญญา กลุ่ม 7 ภาคใต้ สังกัดส านักบริหารงานการศึกษาพิเศษ ไปใช้
53 การบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพเพื่อการมีงานท า ของโรงเรียน เฉพาะความพิการ บกพร่องทางสติปัญญา กลุ่ม 7 ภาคใต้ สังกัดส านัก บริหารงานการศึกษาพิเศษ ที่พัฒนาขึ้นนี้เป็นการอธิบายความสัมพันธ์ ขององค์ประกอบต่าง ๆ ในการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ทักษะอาชีพ เพื่อการมีงานท าได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผล โรงเรียนสามารถ น าไปใช้ให้เหมาะสมกับศักยภาพและความพร้อมของโรงเรียนต่อไป ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขในการน ารูปแบบไปใช้ ดังนี้ 1. ผู้บริหารต้องมีความตระหนักและเห็นความส าคัญของครูในโรงเรียน ที่ต้องมีความมุ่งมั่นในการพัฒนาทักษะอาชีพส าหรับนักเรียนอย่างแท้จริง 2. ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องปฏิบัติจริงตามกระบวนการและบทบาท อย่างเป็นรูปธรรม โดยอาศัยการนิเทศติดตามความก้าวหน้าของ การด าเนินงานตามรูปแบบการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะอาชีพ ส าหรับนักเรียนอย่างต่อเนื่อง 3. โรงเรียนต้องเปิดโอกาสให้แก่ครูและบุคลากรทางการศึกษา นักเรียน ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการวางแผนปฏิบัติและตัดสินใจอย่างแท้จริง 4. โรงเรียนต้องบริหารจัดการให้มีความคล่องตัว ยืดหยุ่น มีอิสระ ในการวางแผนปฏิบัติ พัฒนาและแก้ปัญหาได้ด้วยตนเองอย่างเป็นระบบ 5. โรงเรียนต้องส่งเสริมให้ภาคีเครือข่ายได้มีส่วนร่วมในการบริหาร สถานศึกษาอย่างแท้จริง โดยให้คณะกรรมการสถานศึกษาสามารถปฏิบัติงาน ตามบทบาทหน้าที่ได้อย่างเต็มที่
54 6. โรงเรียนต้องมีการบริหารจัดการที่ดี บริหารจัดการศึกษาให้เป็นไป ตามระเบียบ กฎหมาย มีความโปร่งใส เป็นธรรม มีระบบในการตรวจสอบ และถ่วงดุล เกิดความคุ้มค่าในการบริหารจัดการ เพื่อส่งเสริมคุณภาพและ มาตรฐานการศึกษาของโรงเรียน 7. ครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนจะต้องได้รับการพัฒนา หรือให้ความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาทักษะอาชีพส าหรับนักเรียนตามตัวชี้วัด เพื่อให้เกิดความตระหนักความรู้และความเข้าใจร่วมกัน 8. การบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนต้องค านึงถึงประโยชน์ของผู้เรียน เป็นส าคัญ โดยส่งเสริมและอ านวยความสะดวกให้ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ได้เต็มความสามารถ และให้นักเรียนได้รับการพัฒนาอย่างเต็มศักยภาพ 9. โรงเรียนต้องสร้างความเชื่อถือศรัทธาจากผู้ปกครอง ชุมชน หน่วยงาน ต้นสังกัด หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย 10. โ รงเ รียนต้องมี ระบบก า รสื่อส า รและก า รป ระช าสัมพัน ธ์ ที่มีประสิทธิภาพ เพื่อเป็นการเผยแพร่ผลงานและสร้างความเข้าใจที่ตรงกัน
เอกสารอ้างอิง
56 เอกสารอ้างอิง
57 เอกสารอ้างอิง
58 กัญญา ประเสริฐไทย. (2555). การบริหารแหล่งเรียนรู้เพื่อจัดการเรียนการสอน ของโรงเรียน กลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาเวียงเชียงแสน จังหวัดเชียงราย. วิทยานิพนธ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิต วิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน . (2561). แนวทางการเสริมทักษะ และสร้างเสริม ประสบการณ์อาชีพให้กับนักเรียน. กรุงเทพฯ : ส านักงาน วิชาการและมาตรฐานการศึกษา. ส านักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2557). รายงานผลการติดตาม และ ประเมินผลการจัดการศึกษา ส าหรับคนพิการและผู้ด้อยโอกาสของสถานศึกษา สังกัดส านักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. ม.ป.ท. ส านักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560- 2579. กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค. ส านักงานวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2561). แนวทางการจัดท าหลักสูตร และจัดการเรียน การสอนพื้นฐานอาชีพในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้น พื้นฐาน. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. ภาวิกา นพคุณ. (2561). การพัฒนาความสามารถนักเรียนที่มีความบกพร่อง ทางการเรียนรู้โดยการ เรียน รู้จ ากป ระสบก า รณ์ วิช าคณิตศ าสต ร์ ชั้น ประถมศึกษาปีที่ 1. วิทยานิพนธ์ ศึกษาษาศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชา หลักสูตรและการสอน วิทยาลัยครุศาสตร์. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. บรรณานุกรม
นางสาวสุพัตราบุญประดิษฐ ์ หลักสูตรครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร ์ธานี