อวตังสกคัณฑวยูหสูตร

อวตงั สกคณั ฑวยหู สตู ร

สมนั ตรภทั รจรยิ าปณิธานปรวิ รรต

สมหวงั สรสั จรรยาวฒั น์ พรรธน์ วรี ะพละ แปลและเรียบเรียง

คาปรารมภ์

สมนั ตรภทั รจรยิ าปณิธานปรวิ รรตจากอวตงั สกคณั ฑวยหู สตู ร นน้ั นบั เป็นพระสตู รสาคญั ในฝ่ายพระพทุ ธศาสนา
มหายานโดยในอดตี ถือเป็นวตั รปฏบิ ตั ทิ ่จี กั ตอ้ งสาธยายพระสตู รนี้ แมใ้ นการประกอบพธิ ีกรรมหรอื พทุ ธประเพณีส่วนใหญก่ ม็ กั
อา้ งองิ ถึง โดยเฉพาะก็ในการถวายพทุ ธบชู า และสนการศกึ ษาพระธรรม ทงั้ นี้ เพ่อื ขอพ่งึ บารมีพระสนั ตรภทั รโพธิสตั ว์ ผทู้ รง
ปณิธานและจรยิ าวตั รอนั ประเสรฐิ

สืบเน่อื งถึงปัจจบุ นั พระสตู รนจี้ กั หาผทู้ ่มี ศี รทั ธาสาธยายไดน้ อ้ ยลงทกุ ที เน่อื งดว้ ยเป็นพระสตู รท่คี อ่ นขา้ งยาว และใช้
ภาษาท่ลี ่มุ ลกึ ยากแก่การสวดทอ่ ง แมจ้ ะยงั มกี ารพมิ พเ์ ผยแพรอ่ ยบู่ า้ ง กเ็ หน็ จะเป็นแต่ในวงแคบ มไิ ดก้ วา้ งขวางเช่นพระสตู รอ่นื
อย่างสขุ าวดีสตู ร หรือ สทั ธรรมปณุ ฑรกิ สตู ร นอกจากนี้ พระสมนั ตภทั รโพธิสตั ว์ แมจ้ ะปรากฎพระนามเป็นพระโพธิสตั วอ์ งค์
สาคญั ในฝ่ายมหายาน แตก่ ไ็ มเ่ ป็นท่แี พรห่ ลายในหม่พู ทุ ธศาสนิกชนท่วั ไป เป็นเหตใุ หพ้ ระสตู รท่กี ลา่ วถงึ พระมหาโพธิสตั ว์
พระองคน์ ไี้ มเ่ ป็นท่นี ิยมกนั อยา่ งกวา้ งขวาง คงมกี ารสวดสาธยายกนั ในหมพู่ ทุ ธศาสนิกกลมุ่ นอ้ ย และมแี ตจ่ ะนอ้ ยลงทกุ วนั

ในชนั้ ตน้ ผแู้ ปลและผเู้ รียบเรยี งไดเ้ คยสวดท่องพระสตู รนมี้ าบา้ ง แตก่ ็เป็นไปตามรูปแบบพิธีกรรมโดยไม่ทราบ
ความหมายอนั ลกึ ซงึ้ แหง่ พระสตู ร ตงั้ ใจแตเ่ พยี งวา่ สกั วนั หนงึ่ คงจะมโี อกาสไดศ้ กึ ษาเนอื้ ความแหง่ พระสตู รในภาคภาษาไทย
บา้ ง จนเม่ือตน้ ปีพทุ ธศกั ราช 2540 ผเู้ รยี บเรยี งไดม้ ีโอกาสจารกึ แสวงบญุ ไปยงั พทุ ธสถาน ณ เขางอ้ ไป๊ (เออเหมยซาน) มณฑล
เสฉวน ประเทศจนี อนั เป็นท่สี ถติ แห่งพระสมตั รภทั รโพธิสตั ว์ โดยตดิ ตามไปพรอ้ มกบั พระอาจารยห์ ลวงจนี ธรรมรตั จีนประจกั ษ์
(เย็นซมิ ) เจา้ อาวาสวดั เทพพทุ ธาราม จ.ชลบรุ ี ณ ท่นี นั้ เช่อื กนั ว่าเป็นธรรมมณฑลอนั พระสมนั ตภทั รโพธิสตั วแ์ สดงธรรมแด่พระ
สธุ นกมุ ารโพธิสตั ว์ อนั เป็นทม่ี าของพระสตู รนี้ จึงไดอ้ ธิษฐานขอพระใหท้ รงแผพ่ ระบารมเี กือ้ หนนุ ใหค้ วามปรารถนาครงั้ นี้
บรรลผุ ล ครนั้ เดนิ ทางกลบั มาแลว้ จงึ ไดป้ รารภเรื่องนกี้ บั ผแู้ ปล ซง่ึ กไ็ ดป้ วารณาตวั ท่จี ะชว่ ยแปลจากภาคภาษาจีนเป็น
ภาษาไทย โดยในชว่ งแรกมอี ปุ สรรคคอ่ นขา้ งมาก เน่อื งเพราะภาษาจีนท่ใี ชน้ นั้ ลมุ่ ลกึ ตอ้ งอาศยั การอธิบายตคี วามจากอรรถ
กถาภาษาจนี บา้ ง จากการไตถ่ ามบา้ ง จงึ ชว่ ยใหก้ ารแปลในชนั้ แรกลลุ ่วงลง จากนน้ั จงึ เรยี บเรยี งและขดั เกลาสานวนภาษาไทย
อกี ครงั้ หน่งึ

ในความปรารถนาเร่มิ แรก หมายเพยี งแคจ่ ะพมิ พแ์ จกจา่ ยในหมมู่ ติ รสหายท่สี นใจเทา่ นนั้ แตม่ ญี าติธรรมหลายทา่ น
เห็นวา่ นา่ จะไดเ้ ผยแพรเ่ พ่อื ประโยชนแ์ ก่ผสู้ นใจในวงกวา้ ง โดยปรารภในวาระแสดงมทุ ิตาเน่อื งในโอกาสคลา้ ววนั เกดิ ของพระ
อาจารยเ์ ย็นซมิ เพ่อื เป็นอาจารยิ บชู าโดยสว่ นหนง่ึ ทงั้ นี้ คณุ ธารง ปัทมภาส แห่งศนู ยไ์ ทยธิเบต ไดช้ ว่ ยจดั การดา้ นการพมิ พเ์ ป็น

รูปเลม่ ดงั ท่ปี รากฏอยนู่ ี้ โดยมงุ่ หมายเพ่อื ท่จี ะใหเ้ ป็นการเผยแพรพ่ ระสตู รของฝ่ายมหายานในภาคศกึ ษาไทย ใหพ้ ทุ ธศาสนิกชน
ชาวไทยและผใู้ ฝ่รู้ ไดใ้ ชศ้ กึ ษาคน้ ควา้ อนั เป็นการยงั พระธรรมแหง่ พระศากยมนุ ีพทุ ธเจา้ ในสบื ไปตราบนาน

การถา่ ยทอดพระสตู รนอี้ อกส่ภู าคภาษาไทยเป็นเรื่องยากยง่ิ เน่อื งดว้ ยความลกึ ซงึ้ โดยอรรถของตวั พระสตู รประการ
หนงึ่ และดว้ ยความชานาญและพนื้ ฐานความรูข้ องผแู้ ปลและเรยี บเรียงเป็นอีกประการหน่งึ โดยหลายตอนท่ตี อ้ งอาศยั การสรุป
ความเน่อื งเพราะมิอาจถา่ ยทอดไดต้ ามพยญั ชนะ ดงั นนั้ จงึ ไม่สามารถถา่ ยทอดพระสตู รนอี้ อกมาไดโ้ ดยสมบรู ณถ์ ว้ นทกุ
พยญั ชนะไดด้ ว้ ยเหตดุ งั กล่าว แตก่ พ็ ยายามรกั ษาอรรถและคงเนอื้ ความใหถ้ กู ตอ้ งตามตน้ ฉบบั เดมิ ใหม้ ากท่สี ดุ เทา่ ท่จี ะกระทา
ได้

คงไม่เป็นการกลา่ วเกนิ เลยไปกระมงั วา่ พระสตู รนที้ ่สี าเรจ็ ลงไดก้ ด็ ว้ ยวริ ยิ ะพยายามอย่างย่ิงของผแู้ ปล ซ่งึ ถือเป็นตวั
จกั รสาคญั ในการถา่ ยทอดเป็นภาคภาษาไทย นอกจากนี้ ทง้ั ผแู้ ปลและผเู้ รียบเรยี งก็ใครข่ อขอบคณุ ทา่ นอาจารยส์ ลุ กั ษณ์ ศิว
รกั ษ์ ท่กี รุณาอนเุ คราะหเ์ ขยี นคานาให้ ซง่ึ ถือเป็นเกียรติอยา่ งยง่ิ ทา่ นอาจารยฉ์ นั สมุ าลย์ กบิลสงิ ห(์ ษัฏเสน)ท่ีกรุณาตรวจทาน
ภาษาใหง้ ดงามสละสลวยยงิ่ ขนึ้ ท่านอาจารยป์ ีเตอร์ สกลิ ล่ิง ท่กี รุณาตรวจทานความถกู ตอ้ งดา้ นเนอื้ หาใหอ้ ีกครงั้ จงึ ขอกราบ
ขอบพระคณุ ทกุ ท่านมา ณ โอกาสนี้

ขอพทุ ธานภุ าพแห่งพระศากยมนุ พี ทุ ธเจา้ พระผแู้ มจ้ กั ดบั ขนั ธป์ รนิ พิ พานไปนานแลว้ กต็ าม หากยงั ทรงปรากฏ
พระธรรมกายอยเู่ ป็นอศั จรรย์ อกี ทงั้ พระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ ผทู้ รงปณิธานและจรยิ าวตั รอนั ประเสรฐิ และพระโพธิสตั วผ์ ู้
การุณยท์ ง้ั ปวง ขอทรงเกือ้ หนนุ สรรพสตั วใ์ นทศทศิ ใหป้ ระกอบดว้ ยโพธิจติ และภมู ปิ ัญญา ใหไ้ ดม้ ่นั คงในทศปณิธานอนั พระ
สมนั ตภทั รโพธิสตั วท์ รงสาแดง และตามเสด็จสมู่ หาโพธิสตั วม์ รรคนน้ั ใหบ้ รรลถุ ึงพทุ ธภาวะอนั บรสิ ทุ ธิ์ยิง่ โดยท่วั กนั เทอญ

สมหวงั จรสั จรรยาวฒั น์ ผแู้ ปล

พรรธน์ วีระพละ ผเู้ รียบเรียง

สมนั ตภทั รจรยิ าปณิธานปรวิ รรต

อวตงั สกคณั ฑวยหู สตู ร

เม่ือนน้ั พระสมนั ตภทั รโพธิสตั วไ์ ดส้ ดบั พระธรรมเทศนาอนั พระผมู้ ีพระภาคทรงสาแดงงดงามแลว้ บงั เกดิ ความปิตชิ ่ืน
ชมในพระผมู้ ีพระภาคและพระธรรม จงึ ไดต้ รสั คาถาสดดุ พี ระพทุ ธบารมีแห่งพระผมู้ พี ระภาคเจา้ และตรสั แกพ่ ระโพธิสตั วท์ ง้ั ปวง
พระสธุ นกมุ าร พระอรยิ สาวกทง้ั ปวง ภกิ ษุ ภกิ ษุณี อบุ าสก อบุ าสกิ า สามเณร ซง่ึ ไดส้ ดบั พระธรรมเทศนาอยู่ ณ ท่นี นั้

(ณ ท่นี น้ั ผทู้ ่ไี ดส้ ดบั พระสมนั ตภทั รโพธิสตั วม์ ีมากมายมอิ าจประมาณได้ มีปัญญาแตกต่างกนั ไป แตใ่ นท่นี ีพ้ ระสมนั ต
ภทั รโพธิสตั วท์ รงตรสั แกพ่ ระสธุ นกมุ ารดว้ ยเป็นผมู้ ปี ัญญาเฉียบแหลมและมบี ญุ ญาธิการมาก)

พระสมนั ตภทั รโพธิสตั วท์ รงตรสั วา่ ดกู ร ทา่ นผเู้ จรญิ พทุ ธบารมแี หง่ พระพทุ ธเจา้ นน้ั มมี ากมายยิ่งนกั หากวา่
พระพทุ ธเจา้ ในทศทศิ ตรสั สรรเสรญิ พระพทุ ธเจา้ องคอ์ นื่ แตล่ ะองคต์ ่อกนั ไป ซ่งึ มีอย่จู านวนมากมายประดจุ ละอองเกษตรอนั มิ
อาจประมาณได้ เหลอื ท่ีจะพรรณนา หากผใู้ ดตงั้ ปณิธานจกั บาเพญ็ บารมตี ามเสด็จพระพทุ ธองคแ์ ลว้ พงึ ตงั้ ปณิธานและปฏิบตั ิ
ดงั นี้

ปณิธานขอ้ ท่ี 1 เคารพบชู าพระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวง

ปณิธานขอ้ ท่ี 2 สรรเสรญิ พระตถาคตทง้ั ปวง

ปณิธานขอ้ ท่ี 3 ถวายบชู าแดพ่ ระตถาคตทกุ พระองค์

ปณิธานขอ้ ท่ี 4 ขมาอกศุ ลกรรมทงั้ ปวง

ปณิธานขอ้ ท่ี 5 อนโุ มทนากศุ ลทง้ั หลาย

ปณิธานขอ้ ท่ี 6 ทลู อารธนาใหท้ รงแสดงพระธรรม

ปณิธานขอ้ ท่ี 7 อารธนาใหป้ ระทบั อยใู่ นโลกตอ่ ไป

ปณิธานขอ้ ท่ี 8 ขอศกึ ษาพระธรรมใหเ้ จนจบ

ปณิธานขอ้ ท่ี 9 ขออนโุ ลมตามสรรพสตั ว์

ปณิธานขอ้ ท่ี 10 ขออทุ ศิ กศุ ลทงั้ มวลแก่สรรพสตั ว์

พระสธุ นกมุ ารไดท้ ลู ถามขึน้ วา่ พระมหาอรยิ ะจกั พงึ ปฏิบตั ิอยา่ งไรตามมหาปณิธานทงั้ 10 ประการนนั้

พระสมนั ตภทั รโพธิสตั วท์ รงอธิบายวา่ พึงเคารพบชู าพระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวง การเคารพบชู าพระพทุ ธเจา้ นนั้ จะตอ้ งเป็น
การเคารพบชู า อนั ประกอบดว้ ยกาย วาจา และใจ (อนั แนว่ แน่และบรสิ ทุ ธิ์เป่ียมดว้ ยความตงั้ ใจ) ทส่ี มบรู ณ์ พระพทุ ธเจา้ ท่ีพงึ
เคารพบชู านนั้ มจี านวนมากมายมหาศาล (เกิดสติปัญญาของมนษุ ยจ์ กั ประมาณได)้ ทงั้ ในอดตี ปัจจบุ นั และอนาคต อาศยั
ปณิธานแห่งขา้ พเจา้ (พระสนั ตภทั ร) ขา้ พเจา้ เช่ือโดยปราศจากขอ้ กงั ขาใดๆ ประดจุ ดงั พระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวงเสด็จมาปรากฏอยู่
เบือ้ งหนา้ ขา้ พเจา้ ขา้ พเจา้ จกั อภวิ าทบชู าดว้ ย กาย วาจา ใจท่แี นว่ แน่ บรสิ ทุ ธิ์ และจกั เคารพบชู าเช่นนตี้ ลอดไป ในแตล่ ะพทุ ธ
เกษตรอนั มีจานวนมากมายประมาณมไิ ด้ จกั ปรากฏกายของขา้ พเจา้ ขนึ้ ในทกุ สถาน และทกุ กายจกั อภิวาทบชู าพระพทุ ธเจา้
อนั มีจานวนประมาณมิไดเ้ ช่นกนั หากโลกแหง่ ความวา่ งเปลา่ มขี อบเขตเม่ือใด การบชู าของขา้ พเจา้ กจ็ กั สนิ้ สดุ แตห่ ากโลกแหง่
ความวา่ งนนั้ ไวซ้ ่งึ ขอบเขต การบชู าพระพทุ ธเจา้ กย็ กั ไมม่ วี นั สนิ้ สดุ หากโลกของสรรพสตั ว์ กรรมของสรรพสตั วม์ ีท่ีสนิ้ สดุ การ
บชู าของขา้ พเจา้ กจ็ กั สนิ้ สดุ หากวา่ โลกของสรรพสตั ว์ กรรมของสรรพสตั ว์ และทกุ ขข์ องสรรพสตั วไ์ ม่มีท่สี นิ้ สดุ ดงั นนั้ การบชู า
ของขา้ พเจา้ ก็จกั ไม่มวี นั สนิ้ สดุ ขา้ พเจา้ จกั เคารพบชู าสบื ไปไม่หยดุ หยอ่ น ดว้ ยกาย วาจา ใจ อยา่ งไมอ่ อ่ นลา้ ไม่เบอื่ ยหนา่ ย

กลุ บตุ ร การถวายสรรเสรญิ พระพทุ ธเจา้ นนั้ (สรรเสรญิ การบาเพญ็ บารมี พระพทุ ธคณุ พระมหากรุณาต่อสรรพสตั ว)์
ในดลกแหง่ ความวางเปลา่ แหง่ นี้ (ครอบคลมุ ทง้ั จกั รวาล) บนผืนแผน่ ดินในทศทศิ ตลอดทง้ั สามภพ มีพระพทุ ธเจา้ จานวน
มากมายมหาศาลประดจุ ดงั ฝ่นุ ธลุ ีและในแตล่ ะพทุ ธเกษตรจะมีพระโพธิสตั วป์ ระดจุ ด่งั ทอ้ งทะเลรายลอ้ มอยู่ (จานวน
พระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั วม์ มี ากมายมหาศาลเกินกวา่ มนษุ ยจ์ ะจนิ ตนาการถงึ ได้ อีกทง้ั สรรพสตั วล์ ว้ นมีอกศุ ลกรรมขวางกนั้
มิใหไ้ ดเ้ ห็นพระพทุ ธเจา้ ไดส้ ดบั พระสจั ธรรม)

ขา้ พเจา้ เช่ือโดยปราศจากขอ้ สงสยั ในสิง่ ท่ขี า้ พเจา้ ไดเ้ หน็ น (พระพระสมนั ตภทั รโพธิสตั วท์ รงเหน็ ถงึ ตานวนพระพทุ ธ
เจา้ และพระโพธิสตั ว์ อนั มิอาจประมาณได้ เกนิ ปัญญาของสรรพสตั วจ์ ะหย่งั รูไ้ ด)้

คาสรรเสรญิ พระพทุ ธเจา้ นนั้ เป็นคาสรรเสรญิ อนั (ประดจุ )ออกมาจากพระโอษฐ์ของพระสรุ สั วดี* (*พระสรุ สั วดเี ป็น
เทพอย่บู นสวรรคช์ น้ั ท6่ี ในสวรรคท์ งั้ 28 ชนั้ ฟา้ มพี ระโอษฐ์ท่ีตรสั แต่สง่ิ ดงี าม แต่ละเสยี งท่พี ระองคต์ รสั ไพเราะยง่ิ นกั ตอ้ งใช้
เครอ่ื งดนตรีนบั รอ้ ยนบั พนั ชิน้ จงึ จะบงั เกิดเสยี งนนั้ ได*้ ) อนั สามารถเปล่งเสียงอนั ไพเราะไดน้ บั ไมถ่ ว้ นสรรเสรญิ พระพทุ ธคณุ
พระพทุ ธบารมี การสรรเสรญิ นน้ั ไม่มหี ยดุ หยอ่ น ในโลกธาตทุ งั้ หลายกไ็ มม่ ที ่ีใดท่ไี ม่สามารถสรรเสรญิ พระพทุ ธเจา้ ได้ การถวาย
สรรเสรญิ พระพทุ ธเจา้ จะไมม่ วี นั หยดุ หย่อน

กลุ บตุ ร การบาเพ็ญเพ่อื ถวายสกั การะบชู าแดพ่ ระพทุ ธเจา้ (ในโลกแหง่ ความวา่ งเปลา่ มพี ระพทุ ธเจา้ อย่มู ากมาย)
โดยอาศยั บารมมี หาปณิธานแหง่ สมนั ตภทั ร ขา้ พเจา้ เช่ือโดยปราศจากขอ้ กงั ขา ในการถวายบชู าพระพทุ ธเจา้ นนั้ ตอ้ งเลือกสง่ิ ท่ี
ดเี ลศิ ท่สี ดุ งดงามท่ีสดุ บรสิ ทุ ธิ์ท่สี ดุ ไม่วา่ จะเป็นดอกไม้ ดนตรี ฉตั ร แพรพรรณ มาลา เครือ่ งสคุ นธ์ ธูป ผงจนั ทร์ แตล่ ะอยา่ งตอ้ ง
ดีเลศิ ท่สี ดุ และมจี านวนมากมายมหาศาลประดจุ เขาพระสเุ มรุ ประดจุ เมฆในทอ้ งฟ้า เพ่อื เป็นการถวายบชู าพระพทุ ธเจา้ ซง่ึ มี
จานวนมหาศาลในทศทิศตลอดทง้ั สามภพบชู าดว้ ยประทปี สารพดั ประทปี นา้ มนั เนย ประทีปนา้ มนั หอม ประทีปนา้ มนั ธรรมดา
จานวนมหาศาล มีจานวนมากมายประดจุ เขาพระสเุ มรุนา้ มนั มากมายประดจุ นา้ ในมหาสมทุ ร การบชู าดงั กลา่ วขา้ งตน้ จะบชู า
พระพทุ ธเจา้ อย่ตู ลอดเวลา (การบชู าดงั กล่าวนนั้ มนษุ ยส์ ามญั ไมอ่ าจทาไดม้ เี พยี งพระมหาโพธิสตั วท์ รงบารมี ทรงอานภุ าพ ทรง
พละ จึงจะทรงสามารถกรทาไดถ้ งึ ปานนนั้ สรรพสตั วจ์ งอย่ามีขอ้ กงั ขาเลย)

กลุ บตุ รทง้ั ปวง การถวายบชู าดว้ ยพระธรรมคาส่งั สอนคือการปฏบิ ตั นิ นั้ เลศิ ท่สี ดุ การปฏิบตั นิ น้ั มอี ยู่ 7 ประการคือ

1 การบาเพญ็ เพยี รตามคาสอน

2 เม่ือปฏบิ ตั ติ ามคาสอนกจ็ ะบงั เกดิ กศุ ลและบารมี และใชก้ ศุ ลและบารมนี โี้ ปรดสรรพสตั วเ์ พ่อื ประโยชนส์ ขุ แกส่ รรพ
สตั ว์

3 จงมเี มตตาจติ ตอ่ สรรพสตั วท์ ่ตี อ้ งเผชญิ ความทกุ ข์ โดยการ ยอมรบั ชว่ ยเหลอื ส่งั สอน

4 ยอมรบั ทกุ ขแ์ ทนสรรพสตั ว์ ถือเป็นการเสยี สละ มเี มตตาธรม

5 บาเพญ็ เพียรโดยไมย่ ่อทอ้

6 ยงั กิจแหง่ พระโพธิสตั วใ์ หส้ มบรู ณ์ (กระทาตนเพ่อื เป็นประโยชนส์ ขุ แกส่ รรพสตั วอ์ ยเู่ ป็นนติ ย)์

7 ยงั โพธิจติ ใหส้ มบรู ณ์ หม่นั บาเพญ็ เพยี ร อาศยั โพธิจิตนี้ สรรพสตั วจ์ งึ จกั เขา้ ส่พู ทุ ธภมู ิได้

ทง้ั 7 ประการนคี้ ือการปฏิบตั ิ เพ่อื ถวายเปนพทุ ธบชู า

กลุ บตุ รทง้ั หลาย การบชู าดว้ ยอามิสบชู าถงึ แมจ้ ะไดก้ ศุ ลมากมาย หากแตเ่ ทียบม่ีไดเ้ ลยกบั การบชู าดว้ ยการปฏิบตั ิ
อามิสบชู านน้ั เทยี บไดเ้ พยี ง 1 ใน 100 ใน 1,000 เทา่ กบั ฝ่นุ ละอองในโลกเทา่ นนน้ั เอง เหตไุ ฉนจงึ เป็นเชน่ นนั้ ดว้ ยเพราะ
พระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวงทรงเคารพพระสทั ธรรม พระธรรมเป็นมรรคส่พู ทุ ธภมู ิ พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงทรงดาเนนิ ตามมรรคแห่งพระ
ธรรมนน้ั ดงั นน้ั หากสรรพสตั วป์ ฏบิ ตั ติ ามพระธรรมก็จะบรรลพุ ทุ ธภมู ิ หากพระโพธิสตั วท์ งั้ หลายปฏิบตั ิตามพระธรรมถวาย

เป็นพทุ ธบชู าแลว้ บรรลมุ รรคผลก็นบั เป็นพทุ ธบชู าอยา่ งหน่ึง ดงั นน้ั การบชู าจึงนบั เป็นการบชู าท่แี ทจ้ รงิ การบชู าท่เี ป็นมหา
กศุ ลทงั้ ดว้ ยอามิสและกระปฏบิ ตั จิ ะบชู าสบื ไปไม่มหี ยดุ หยอ่ น

กลุ บตุ รทงั้ ปวง การขอขมาอกศุ ลกรรมทง้ั ปวงนนั้ (การสานกึ ในอกศุ ลกรรมท่ไี ดก้ ระทาลงไป ระวงั มใิ หก้ ระทาซา้ อกี
สรรพสวั ท์ งั้ ปวงตกอยใู่ นความทกุ ข์ เป็นเหตใุ หก้ ่ออกศุ ลกรรม ผลแหง่ กรรมนน้ั กอ่ ใหส้ รรพสตั วไ์ ดร้ บั ทกุ ข์ สืบไปเป็ฯวฏั จกั รเชน่ นี้
การขอขมากรรมจึงเป็นจดุ เรม่ิ ตน้ แห่งการไมก่ ่ออกศุ ลกรรม) พระโพธิสตั วพ์ งึ ระลกึ วา่ อดตี กาลท่ลี ว่ งมา ขา้ พเจา้ ไดก้ ระทา
อกศุ ลกรรมมากมายดว้ ยโลภ โกรธ และหลง อนั มิอาจประมาณได้ (อนั เป็นเหตแุ ห่งการก่ออกศุ ลกรรม) หากผลแหง่ อกศุ ลกรรม
นนั้ จกั ปรากฏจรงิ แลว้ โลกแห่งความว่างเปลา่ นกี้ ม็ อิ าจรองรบั อกศุ ลกรรมนน้ั ไวไ้ ด้

(พระสมนั ตภทั รเคยกอ่ อกศุ ลกรรมมามากมาย) บดั นี้ ขา้ พเจา้ ไดก้ าจดั ทกุ ข์ กรรม และผลของกรรมไดโ้ ดยสนิ้ เชิงแลว้
เฉพาะพระพกั ตรพ์ ระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวง พระโพธิสตั วท์ ง้ั หลาย ขา้ พเจา้ ไดแ้ สดงอารบตั ขิ อขมากรรมทง้ั ปวง ชาระซ่งึ ความโลภ
โกรธ หลง ความทกุ ข์ กรรมและผลกรรมจกั ไมม่ ีแกข่ า้ พเจา้ และจกั ละอกศุ ลกรรมนนั้ เสีย จกั เพียรสรา้ งกศุ ลกรรมทงั้ ปวงสืบไป
บดั นีข้ า้ พเจา้ ขอขมาอกศุ ลกรรมทงั้ ปวง (เป็นการตงั้ ปณิธานแนว่ แน่วา่ จกั ละอกศุ ลกรรมทงั้ ปวง) ตลอดไปไมม่ ีหยดุ หยอ่ น

กลุ บตุ รทง้ั ปวง การอนโุ ลมกศุ ลทง้ั ปวงนนั้ เพ่อื เปา้ หมายแห่งการส่งั สมมหากศุ ลกรรมอนั ยิ่งใหญ่ เรม่ิ จากการตงั้ จิตท่ี
แนว่ แน่ หากเพียรบาเพญ็ ตน และเลยแลว้ ซง่ึ ตนเอง หลงลมื ซง่ึ ตนเอง แมก้ าลจะผา่ นมานานนกั มิอาจประมาณไดด้ ว้ ยกลั ป์ ใน
แต่ละกลั ป์ ไดส้ ละ ชวี ิต ตา มือ เทา้ มอิ าจประมาณได้ การบาเพ็ญถงึ บารมีต่างๆ ไดเ้ ขา้ สโู่ พธิสตั วภ์ มู ิ บรรลมุ รรคผล บรรลุ
อนตุ รสมั ามาสมั โพธิญาณ บรรลนุ พิ พาน บรรลถุ ึงธรรมธาตทุ งั้ ปวง ขา้ พเจา้ ขอแสดงมทุ ติ าจติ และอนโุ มทนาดว้ ย

ทกุ โลกธาตใุ นทศทิศ สรรพสตั วท์ ง้ั 6 ภมู ิ ทงั้ 4 กาเนิด กศุ ลกรรมทงั้ ปวง แมจ้ ะเล็กนอ้ ย ขา้ พเจา้ ก็ขออนโุ มทนาดว้ ยใน
ทศทิศ ตลอดจนทงั้ สามภพ พระสาวก พระปัจเจกพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวง ขา้ พเจา้ ขออนโุ มทนากศุ ลดว้ ย พระโพธิสตั วท์ ง้ั หลายท่ีได้
บาเพญ็ บารมีดว้ ยความยากลาบากเพ่อื บรรลถุ งึ โพธิญาณมหากศุ ลอนั ใหญ่หลวงนี้ ขา้ พเจา้ ขออนโุ มทนาดว้ ย

ขา้ พเจา้ จกั ขออนโุ มทนากศุ ลเช่นนสี้ ืบไปไมห่ ยดุ หยอ่ น

กลุ บตุ ร การขบั เคล่ือนพระธรรมจกั ร (การทลู อาราธนาพระพทุ ธเจา้ ใหท้ รงแสดงพระสทั ธรรม ดว้ ยเหตทุ ่พี ระพทุ ธเจ้
ทรงแสดงพระธรรม สรรพสตั วจ์ ึงสามารถหลดุ พน้ จากทกุ ข์ เป็นอสิ ระจากสงั สารวฏั อนั ยาวไกล ดงั นนั้ ผทู้ ่ที ลู อาราธนา
พระพทุ ธเจา้ ใหท้ รงแสดงพระธรรมนนั้ จึงมอี านิสงสย์ งิ่ นกั )

ดว้ ยกาย วาจา ใจ ขา้ พเจา้ ตงั้ จติ ทลู เชิญขอพระพทุ ธองคท์ รงแสดงพระธรรม เพ่ือสรรพสตั วท์ งั้ ปวง (กาย:คกุ เขา่
นมสั การ วาจา:สรรเสรญิ ทลู เชญิ ใจ:ดว้ ยใจบรสิ ทุ ธิ์ แนว่ แน่ ไมย่ ่อทอ้ ) ขา้ พเจจ้ กั ทลู อาราธนาขอทรงแสดงธรรมเชน่ นีส้ บื ไปไม่
มหี ยดุ หยอ่ น กลุ บตุ รทลู อาราธนาขอใหพ้ ระพทุ ธเจา้ ทรงดารงพระชนมอ์ ยใู่ นโลกนตี้ ่อไป ในโลกแหง่ ความว่างเปล่านี้ ท่วั ทศทิศ
ตลอดจนสามภพ ท่มี ีพระพทุ ธเจา้ จานวนมากมายกาลงั จะเสดจ็ เขา้ สนู่ ิพพานตลอดจนพระโพธิสตั ว์ พระสาวกและผทู้ รง
ปัญญาทง้ั ปวง ขา้ พเจา้ ขอทลู เชญิ ขา้ พเจา้ ขออารธนา อยา่ เพง่ิ เขา้ ส่นู ิพพาน ขอจงประทบั อยใู่ นโลกนี้ เพ่อื ประโยชนส์ ขุ แด่สรรพ
สตั ว์

ขา้ พเจา้ ทลู อาราธนา ขอพระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงประทบั อยใู่ นโลกนี้ ต่อไป ขา้ พเจา้ จกั ทลู อาราธนาเชน่ นสี้ บื ไปไม่มหี ยดุ
หย่อน

กลุ บตุ ร การศกึ ษาพระธรรมใหเ้ จนจบ บาเพ็ญบารมีตามรอยพระพทุ ธบาท (พระพทุ ธทรงศกึ ษา บาเพญ็ เพยี รจน
บรรลโุ พธิณาณ สรรพสตั วท์ ง้ั ปวงจึงสมควรเจรญิ รอยตามรอยพระพทุ ธบาทเพ่อื พน้ จากวฏั สงสาร จากทกุ ขท์ งั้ ปวง

ด่งั ในสหสั โลกธาตนุ ี้ พระไวโรจนพทุ ธเจา้ ทรงตงั้ จติ มวี ิรยิ ะบารมใี นการบาเพ็ญเพียรอยา่ งไมท่ อ้ ถอย ทรงบรจิ าคทาน
ดว้ ยพระชนมช์ ีพจนประมาณมไิ ด้ ทรงใชผ้ วิ พระกายแทนกระดาษ ใชพ้ ระอฐั ิแทนพ่กู นั ใชพ้ ระโลหติ แทนนา้ หมกึ จารพระธรรม
ซง่ึ มมี ากมายประดจุ เขาพระสเุ มรุเหตวุ า่ พระธรรมนนั้ สาคญั ยิ่งนกั จงึ มที รงคานงึ ถึงพระชนม์ ประสาอะไรกบั ราชบลั ลงั ก์
ราชอาณาจกั ร ราชวงั ราชอทุ ยาน และสมบตั ิต่างๆ

ขา้ พเจา้ ขอดาเนินตามรอยพระพทุ ธบาท ท่ที รงบาเพญ็ บารมมี าไมว่ ่าจะยากลาบากสกั เพยี งใดกม็ ไิ ดท้ รงย่อทอ้ จน
บรรลถุ ึงโพธิญาณใตพ้ ระศรมี หาโพธิ ทรงเป่ียมดว้ ยพธุ บารมสเี ป็นอเนกอนนั ต์ ทรงนริ มาณพระกายไดน้ บั ไมถ่ ว้ น ทรงปรากฏ
พระกายเป็นพระตถาคองคใ์ ดกไ็ ด้ ทรงปรากฏพระกายไดใ้ นทกุ สถาน ในโพธิสตั วส์ นั นิบาตใดกย็ อ่ มได้ หรอื ท่ามกลางพระสาวก
ทงั้ ปวง พระปัจเจกพทุ ธิเจา้ พระราชาทงั้ หลาย พระบรมวงศานวุ งศ์ พราหมณ์ กลุ บดี เทพ พญานาค มนษุ ย์ และอมนษุ ย์
พระองคท์ รงเปล่งสรุ สหี นาทแหง่ ความสาเรจ็ ในมรรคผล ประดจุ ฟา้ คารณ เม่ือผใู้ ดไดส้ ดบั ก็รูส้ กึ ช่นื ชมยินดี ตงั้ จติ มงุ่ ตรงต่อพระ
นิพพาน

ขา้ พเจา้ จงึ ขอบาเพญ็ บารมี ศกึ ษาพระธรรมใหเ้ จนจบด่งั พระพทุ ธองค์ สืบไปไม่มหี ยดุ หยอ่ น

กลุ บตุ ร การอนโุ ลมตามสรรพสตั ว์ (สรรพสตั วน์ นั้ มีนสิ ยั จรติ ตา่ งกนั ไป พระพทุ ธเจา้ ทรงมหากรุณาท่จี ะโปรดสรรพ
สตั ว์ ทรงมกี ศุ โลบาย โปรดสรรพสตั วใ์ หเ้ หมาะสมกบั อปุ นิสยั )

ในโลกแห่งความเปลา่ ตลอดจนทง้ั สบิ ทิศ มสี รรพสตั วม์ ากมาย ทบ่ี งั เกดิ จากไข่ เกดิ เป็นตวั เกดิ ในนา้ เกดิ จากการ
จาแลงกาย เกิดจากมหาภตู 4 (ดนิ นา้ ลม ไฟ) พวกท่พี งึ่ อากาศ พึงแมกไมใ้ นการเกดิ กายมวี รรณะ ลกั ษณะ หนา้ ตา อายขุ ยั
เผ่าพนั ธุ์ นาม จติ ใจ ความกระจา่ ง การแสวงหาความสขุ พฤตกิ รรม ความเกรงขาม ความพงึ ใจในแพรพรรณ อาหารตา่ งๆกนั
ไป ท่อี าศยั อยใู่ นหม่บู า้ น ในเมือง ในพระราชวงั ตลอดจนพวกท่อี าศยั อยใู่ นเทวโลก บาดาล ทงั้ ท่เี ป็นมนษุ ย์ อมนษุ ย์ ท่ไี รข้ า
ทวิบาท จตบุ าท ทงั้ มีสี ทงั้ ไรส้ ี ทงั้ ท่ไี รค้ วามคิด ทงั้ ท่มี ีความคดิ สรรพสตั วท์ ง้ั ปวง ขา้ พเจา้ จกั ยอมอนโุ ลม ขา้ พเจา้ จกั ปฏิบตั ติ ่อ
สรรพสตั วท์ งั้ หลาย ดจุ ดงั ขา้ พเจา้ ปฏบิ ตั ติ ่อ บิดามารดา อาจารย์ พระอรหนั ต์ พระพทุ ธเจา้ เม่ือพบผปู้ ่วย ขา้ พเจา้ จกั เป็นแพทย์
เม่ือพบผหู้ ลงทาง ขา้ พเจา้ จกั เป็นมคั คเุ ทศกค์ อยนาทาง เม่ือพบผหู้ ลงอย่ใู นความมดื ขา้ พเจา้ จกั เป็นดงั ประทปี สอ่ งทาง เม่ือพบ
ผยู้ ากจน ขา้ พเจา้ จกั สละทรพั ยใ์ ห้ ด่งั พระโพธิสตั วผ์ บู้ าเพ็ญกิจเพอ่ื ประโยชนส์ ขุ แก่สรรพสตั วท์ งั้ ปวง

เธอสาคญั ไฉน? หากพระโพธิสตั วส์ ามารถยอมอนโุ ลมเพ่อื สรรพสตั ว์ กป็ ระดจุ ด่งั การถวายบชู าพระพทุ ธเจา้ หาก
สรรพสตั วเ์ คารพโพธิกจิ อนั งดงามนี้ ก็ประดจุ ดงั การถวายบชู าแดพ่ ระพทุ ธเจา้

เธอสาคญั ไฉน? เหตวุ า่ พระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวง มีพระทยั อนั เป่ียมดว้ ยเมตตาแกป่ วงสรรพสตั วอ์ นั หลงเวยี นวา่ ยอยใู่ นทกุ ข์
ดว้ ยเหตหทุ ่พี ระพทุ ธเจา้ ทงั้ หลายทรงเมตตา อนั นาไปส่กู ารบงั เกิดโพธิจติ อาศยั โพธิจิตนี้ พระพทุ ธเจา้ ทง้ั ปวงจึงบรรลมุ รรคผล
(พระพทุ ธเจา้ ทรงปรารถนาโพธิญาณ กเ็ พ่อื โปรดสรรพสตั ว)์

เปรยี บประดจุ ในผนื แผน่ ดนิ อนั อดุ มไปดว้ ยกรวดและทราย มีไมใ้ หญ่ตน้ หนง่ึ หากรากไดส้ มั ผสั ถึง นา้ ก่งิ ใบ และผล
กจ็ ะงอกงามดฉี นั ใด ในสงั สารวฏั แห่งนี้ โพธิจติ กป็ ระดจุ ดงั ตน้ ไมใ้ หญ่

สรรพสตั วท์ ง้ั หลายกค็ อื รากของตน้ ไม้ พระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั ว์ กค็ ือผล อาศยั ทพิ ยวารแี ห่งมหาเมตตากรุณา
หล่งั รดลงเหนอื สรรพสตั ว์ กจ็ ะบรรลถุ งึ พระปัญญาอนั ลา้ เลิศแห่งพระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั วท์ งั้ ปวง

สรรพสตั วท์ งั้ หลายกค็ ือรากของตน้ ไม้ พระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั ว์ กค็ ือผล อาศยั ทพิ ยวารแี หงมหาเมตตากรุณา
หล่งั รดลงเหนือสรรพสตั ว์ กจ็ ะบรรลถุ ึงพระปัญญาอนั ลา้ เลศิ แห่งพระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั วท์ ้ังปวง

เพราะเหตไุ ฉนเล่า? หากพระโพธสิ ตั วท์ งั้ หลายเป่ียมดว้ ยเมตตา โปรดสรรพสตั วใ์ หพ้ น้ ทกุ ข์ กย็ ่อมบรรลสุ ่พู ระอนตุ ร
สมั มาสมั โพธิญาณ (เป็นโพธิกจิ อนั ตอ้ งบาเพ็ญ)

ดว้ ยเหตนุ โี้ พธิจงึ เป็นของสรรพสตั ว์ หากไมม่ ีสรรพสตั ว์ พระโพธิสตั วท์ งั้ หลายกจ็ ะไมส่ าเรจ็ มรรคผล เขา้ ส่พู ุทธภมู ิ

กลุ บตุ ร เธอทงั้ หลายพงึ มนสกิ ารโดยแยบคายดงั นนั้ จงปฏบิ ตั ิอนโุ ลมสรรพสตั วด์ ว้ ยความเสมอภาค จงึ จะบรรลุ
เมตตาจติ โดยสมบรู ณอ์ าศยั เมตตาจติ นี้ จงอนโุ ลมตามสรรพสตั วท์ งั้ ปวง จงึ จะเป็นการบรรลผุ ลอนั ไพบลู ย์ เพ่อื เป็นพทุ ธบชู า

พระโพธิสตั วท์ งั้ หลายทรงอนโุ ลมตามสรรพสตั วเ์ ชน่ นี้ ขา้ พเจา้ จกั อนโุ ลมตามสรรพสตั วเ์ ชน่ นสี้ ืบไป ไมห่ ยดุ หย่อน

กลุ บตุ ร การอทุ ศิ กศุ ลแด่สรรพสตั วจ์ ากปฐมปณิธานคือการเคารพบชู าพระพทุ ธเจา้ ทง้ั หลายจนบรรลถุ งึ ปณิธานแหง่
การอนโุ ลมตามสรรพสตั วก์ ศุ ลทงั้ ปวงอนั ขา้ พเจา้ ไดบ้ าเพญ็ แลว้ ขออทุ ศิ แด่สรรพสตั วท์ งั้ ปวง

ขอสรรพสตั วท์ งั้ ปวงจงประสบสนั ติ ปราศจากโรคภยั หากสรรพสตั วเ์ หลา่ ใดหลงผดิ ไปส่ทู างอธรรม ขอจงกลบั ใจ ขอ
สรพสตั วท์ ่สี ่งั สมบญุ จงบรรลมุ รรคผลในเรว็ วนั ขอกศุ ลนจี้ งปิดทางแห่งอกศุ ลทงั้ ปวง จงเป็นปัจจยั ไปสพู่ ระนิพพาน หากสรรพ
สตั วส์ ่งั สมอกศุ ลกรรมไว้ ตอ้ งรบั ทกุ ขเวทนาอยา่ งแสนสาหสั ขา้ พเจา้ ขอแบกรบั ทกุ ขน์ นั้ แทน ขอสรรพสตั วท์ งั้ ปวงจงหลดุ พน้ จาก
ทกุ ข์ บรรลสุ โู่ พธิญาณอนั ประเสรฐิ

พระโพธิสตั วท์ งั้ หลายทรงบาเพญ็ มปี ระมาณเช่นนี้ ขา้ พเจา้ ขออทุ ศิ กศุ ลทงั้ ปวงแด่สรรพสตั วส์ บื ไปเช่นนไี้ มม่ เี ปล่ียน
แปร

กลุ บตุ ร นคี้ อื มหาทศปณิธานแหง่ พระสนั ตภทั ร อนั เป็นปณิธานท่เี ต็มเป่ียมสมบรู ณ์ หากพระโพธิสตั วส์ ามารถปฏิบตั ิ
ตามมหาปณิธานนไี้ ดย้ ่อมสามารถชว่ ยโปรดสรรพสตั วใ์ หบ้ รรลถุ ึงอนตุ รสมั มาสมั โพธิญาณสามารถปฏิบตั ิมหาปณิธานแหง่
พระสมนั ภทั รไดโ้ ดยสมบรู ณ์ กลุ บตุ รเจา้ ทงั้ หลายพงึ มนสกิ าโดยแยบคายเถดิ หากมกี ลุ บตุ ร กลุ ธิดา ในพทุ ธเกษตรอนั มีจานวน
มิอาจประมาณนารตั นมณีอนั มีคา่ ทงั้ 7 ส่ิง เชน่ ทอง เงิน ไพฑรู ย์ แกว้ ผลกึ บษุ ราคมั ทบั ทมิ พลอยแดง หรอื สิง่ มคี า่ ทงั้ ปวงอนั
เป็นท่ปี รารถนาแหง่ มนษุ ยท์ ง้ั หลาย ออกบรจิ าคแกส่ รรพสตั วท์ งั้ หลายถวายเป็นพทุ ธบชู าแต่พระพทุ ธเจา้ พระโพธิสตั วท์ งั้ ปวง
ถวายทานและกระทาบชู าเช่นนนี้ บั กลั ป์ มใิ หข้ าด ย่อมบงั เกดิ กศุ ลยิ่งนกั หากผใู้ ดเพียงไดส้ ดบั มหาปณิธานนี้ ย่อมบงั เกดิ
อานสิ งสม์ ากมายยงิ่ กว่าการบรจิ าคทานเบอื้ งตน้ ยง่ิ นกั เป็นรอ้ ยพนั เท่าทวีขึน้ หากผใู้ ดมจี ติ ศรทั ธาในมหาปณิธานนี้ ไดก้ ระทา
สาธยายจารกึ หรือคดั ลอกพระสตู รนี้ ก็สามารถหลดุ พน้ จากอนนั ตรยิ กรรมทงั้ 5 ปราศจากโรคาพาธทงั้ ปวง ทกุ ขภ์ ยั ทง้ั หลาย
อกศุ ลกรรมทงั้ หลายท่สี ่งั สมมา ปีศาจ อสรู รากษส กมุ ภณั ฑ์ อนั ดรุ า้ ย กระหายเลือด ภตู ผแี ละเทวมาร กจ็ กั หลกี หนไี ป หากมี
จติ ปรารถนาจกั จดจา ปฏิบตั ิ เขา้ ใจ ปกป้องรกั ษาพระสตู รนี้ ไดก้ ระทาบชู าสาธยายมหาปณิธานนี้ ยอ่ มเป็นอิสระจากอปุ สรรค
ทงั้ หลายในโลกนดี้ จุ พระจนั ทรบ์ นฟากฟ้า ท่เี ป็นอสิ ระจากเมฆหมอกราคี พระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั วท์ ง้ั หลายทรงสรรเสรญิ
วา่ มนษุ ยท์ งั้ หลายพงึ เคารพบชู า สรรพสตั วท์ งั้ หลายถงึ เคารพบชู า จกั บงั เกิดเป็นมนษุ ยเ์ ป่ียมดว้ ยบารมีประดจุ ด่งั พระสมนั ต
ภทั รบรรลโุ พธิญาณตามเสดจ็ พระสมตั ภทั ร มีกายอนั วิสทุ ธิ์ปรากฏมหาปรุ สิ ลกั ษณธทงั้ 32 ประการ หากบงั เกิดเป็นมนษุ ย์ จกั
บงั เกดิ เป็นผเู้ ป่ียมศกั ด์ิ บงั เกดิ ในตระกกลู สงู ส่ง อาจทาลายส่ิงช่วั รา้ ยอกศุ ลทง้ั ปวง จกั หา่ งไกลจากมิตรอนั เป็นทรุ ชน สารมารถ
สยบพวกเดยี รถีร์ หลดุ พน้ จากทกุ ขท์ งั้ ปวง ประดจุ พระยาราชสหี ์ ผอู้ าจสยบสตั วท์ ง้ั ปวง เป็นผไู้ ดร้ บั การเคารพบชู าจากสรรพ
สตั วท์ ง้ั หลาย เม่อื ใกลก้ าลมรณะ แมเ้ หลา่ ญาตมิ ติ รสหายจกั ละทงิ้ ไป อานาจทง้ั ปวงจกั พนิ าศไป ขา้ บรพิ ารทงั้ หลาย ชา้ ง มา้
ราชรถ ทรพั ยส์ นิ มคี า่ ทงั้ หลายตา่ งพินาศไป ปราศจากผอู้ ยเู่ คยี งขา้ ง ทว่า พระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั วผ์ ทู้ รงปณิธานจกั ไมล่ ะทงิ้
เขา พระองคจ์ ะเสดจ็ มาประทบั อย่เู บอื้ งหนา้ ผนู้ น้ั เสด็จนาสสู่ ขุ าวดพี ทุ ธเกษตร ไดน้ มสั การพระอมติ าภพทุ ธเจา้ พระมญั ชศุ รี
โพธิสตั ว์ พระสมตั ภทั รโพธิสตั ว์ พระอวโลกเิ ตศวรโพธิสตั ว์ พระเมตไตรยโพธิสตั ว์ พระมหาโพธิสตั วผ์ ูท้ รงเป่ียมดว้ ยพระสิรสิ งา่
งาม เป่ียมดว้ ยพระบารมอี นั บรบิ รู ณป์ ระทบั อยแู่ ทบบาท (พระอมติ าภพทุ ธเจา้ ) ผนู้ นั้ จกั บงั เกดิ ในปทมุ ชาติ เม่อื ไดร้ บั พทุ ธ
พยากรณจ์ ากพระตถาคตเจา้ แลว้ จกั ดาเนนิ ผา่ นโลก อนั นบั ไมถ่ ว้ นนบั ดว้ ยกลั ป์ อาศยั อานภุ าพแห่งปัญญาบารมี เกือ้ กลู สรรพ
สตั ว์ ไดบ้ รรลถุ ึงโพธิญาณสยบมารทงั้ หลาย ตรสั รูพ้ ระอนตุ รสมั มาสมั โพธิญาณ เคล่ือนกงลอ้ พระธรรมจกั ร โปรดสรรพสตั วใ์ น
พทุ ธเกษตรทงั้ ปวงใหบ้ งั เกดิ โพธจิ ิต ส่งั สอนสรรพสตั วโ์ ดยมหากศุ โลบาย ตลอดถงึ กลั ป์ ในอนาคตกาล ก็จกั ทาประโยชนเ์ กือ้ กลู
สรรพสตั ว์ กลุ บตุ ร หากสรรพสตั วไ์ ดส้ ดบั และบงั เกิดศรทั ธาในมหาปณิธานนี้ บาเพ็ญและสาธยายประกาศแด่ชนทงั้ มวล จก

บงั เกดิ กศุ ลจนมอิ าจประมาณได้ เกินสติปัญญาสรรพสตั วจ์ ะหย่งั รู้ เวน้ แตอ่ าศยั พทุ ธปัญญาแหง่ พระตถาคตเจา้ จงึ อาจหย่งั รู้
กลุ บตุ รทง้ั ปวงเม่ือไดส้ ดบั พระมหาปณิธานนแี้ ลว้ จงอยา่ บงั เกดิ ขอ้ กงั ขา พงึ นอ้ มรบั สาธยายแลนาไปปฏิบตั ิ คดั ลอกประกาศ
แสรรพสตั วท์ ่วั ไป เม่ือมกี ารสาธยายและปฏิบตั ติ ามมหาปณิธานนี้ จกั บรรลถุ งึ โพธิญาณ บงั เกดิ อานสิ งสม์ ิอาจประมาณ
สามารถโปรดสรรพสตั วใ์ หก้ า้ วพน้ สงั สารวฏั ไปบงั เกดิ ในสุขาวดภี พ นมสั การพระอมติ าภพทุ ธเจา้ ผทู้ รงการุณย์

เม่ือนน้ั พระสนั ตภทั รมหาโพธิสตั วต์ รสั พระคาถาอนั เป็นสารตั ถแุ ห่งพระสตู รนี้ ดงั นี้

ขา้ พเจา้ ขอเคารพบชู าพระพทุ ธเจา้ อนั มีประมาณมิได้ ผทู้ รงสถิตอยใู่ นพทุ ธเกษตรทว่ั ทงั้ ทศทศิ อาศยั กาย วาจา ใจที่
สะอาดบรสิ ทุ ธิ์ ดว้ ยอานภุ าพ บารมแี ห่งมหาปณิธานอนั พระสมตั ภทั รปฏบิ ตั บิ ริบูรณ์ ขอใหข้ า้ พเจา้ ไดเ้ ขา้ เฝา้ พระพทุ ธเจา้ ใน
ทศทศิ มอี ปุ มาดง่ั ละอองเกษตร ไดถ้ วายสกั การะพระพทุ ธเจา้ ทกุ พระองค์ (คาถา 4 บาท)

พระพทุ ธเจา้ นนั้ มีมากมายมอิ าจประมาณไดอ้ ปุ มาดง่ั ละอองเกษตรแต่ละพระองคป์ ระทบั อยู่ ณ มหาสนั นบิ าต อนั มี
พระโพธสิ ตั วป์ ระทบั หอ้ มลอ้ มอยู่ ประดจุ ดงั โลกแห่งพระธรรมอนั ไรข้ อบเขต พงึ ราลกึ ถึงพระพทุ ธเจา้ อนั มปี ระมาณมิไดแ้ ละโลก
แหง่ พระธรรม พระตถาคตเจา้ แตล่ ะพระองคท์ รงเปลง่ พระสรุ เสยี งไดป้ ระดจุ คลนื่ ทะเล ในแตล่ ะเสยี งลว้ นประกาศสรรเสริญพระ
พทุ ธคณุ อนั แมก้ ลา่ วสรรเสรญิ สบื ไปจนสนิ้ กลั ป์ กย็ งั มิอาจสรรเสรญิ ไดห้ มดสนิ้ จงสรรเสรญิ พระพทุ ธคณุ และพระบารมแี หง่ พระ
พทุ ธองค์ (คาถา 4 บาท)

มวลบปุ ผชาตทิ งี่ ดงามทสี่ ดุ สงั คตี ตา่ งๆ เครอื่ งสคุ นธ์ ฉตั ร เครอื่ งบชู าทงั้ หลายทเี่ ลิศทสี่ ดุ ขา้ พเจา้ ขอถวายแด่
พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวง ดว้ ยจวี รแพรพรรณ เครอื่ งสคุ นธบ์ ชู าทงั้ หลาย ประทปี อนั เป็นเลิศทสี่ ดุ ขา้ พเจา้ ขอถวายแด่พระพทุ ธเจา้ ทงั้
ปวง ดว้ ยจติ อนั นอ้ มนมสั การและเชือ่ ม่นั ขา้ พเจา้ ขอถงึ พระพทุ ธเจา้ ทงั้ หลายในไตรภพเป็นสรณะ อาศยั อานภุ าพมหาปณิธาน
แห่งพระสมนั ตภทั ร ขา้ พเจา้ ขอถวายพทุ ธบชู าแด่พระพทุ ธเจา้ ทกุ พระองค์ (คาถา 4 บาท)

อกุศลกรรมทงั้ หลาย ทขี่ า้ พเจา้ สง่ั นสมมาดว้ ย กาย วาจา ใจอกศุ ลกรรมลว้ นกาเนดิ จากความโลภ ความโกรธ ความ
หลง บดั นขี้ า้ พเจา้ สานกึ แลว้ ขอตงั้ จิตขมากรรม (คาถา 2 บาท)

สรรพสตั วท์ งั้ หวงในทศทศิ ทกี่ าลงั บาเพญ็ เพยี รศกึ ษา ทงั้ ทสี่ าเรจ็ แลว้ คลอดทงั้ พระพทุ ธเจา้ และพระโพธิสตั ว์
ทงั้ หลาย ขา้ พเจา้ ขออนโุ ทนากุศลดว้ ย (คาถา 2 บาท)

พระอรยิ ะทงั้ ปวงอนั บรรลแุ ลว้ ทงั้ พระอรยิ ะทบี่ รรลโุ พธิญาณนานนกั แลว้ พระอรยิ ะทงั้ ปวง อนั ประดจุ แสงประทปี ส่อง
สวา่ ง ณ พภิ พนี้ ขา้ พเจา้ ขอทูลเชิญขอทรงเลือ่ นพระธรรมจกั รเถดิ (คาถา 2 บาท)

พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงผูท้ รงกาลงั เสดจ็ สูพ่ ระนพิ พาน ขา้ พเจา้ ขอทูลอาราธนาดว้ ยจติ อนั บริสทุ ธิ์ ขอพระพทุ ธเจา้
ทงั้ หลายทรงประทบั ในโลกนตี้ อ่ ไป เพอื่ โปรดสรรพสตั ว์ เพอื่ เกอื้ หนนุ มวลสรรพสตั ว์ (คาถา 2 บาท)

อานสิ งสท์ งั้ ปวงอนั เนอื่ งดว้ ย การเคารพบชู า การถวายสรรเสรญิ การถวายอามิสบูชาแต่พระพทุ ธเจา้ ตลอดจนกุศล
แหง่ การทลู อาราธนาพระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวง ใหท้ รงประทบั ในโลกนตี้ อ่ ไป จากการทลู อาราธนาใหแ้ สดงพระธรรม จากการ
อนโุ มทนากศุ ล จากการขอขมากรรม กุศลทงั้ สนิ้ เหลา่ นี้ ขออทุ ศิ แดม่ วลสรรพสตั วแ์ ละพทุ ธวถิ ี (คาถา 2 บาท)

ขา้ พเจา้ ขอศกึ ษาตามพระตถาคต บาเพญ็ เพยี รตามพระสมนั ตภทั ร ถวายเป็นพทุ ธบชู าแต่พระตถาคตในตรกี าล ผู้
ทรงสถติ ในทศทศิ ขอพระพทุ ธทงั้ ปวงผกู้ าลงั จะเสดจ็ มาในอนาคต ไดต้ รสั รู้ บรรลมุ รรคผลโดยสมบรู ณ์ ขา้ พเจา้ ขอศกึ ษาพระ
ธรรมใหเ้ จนจบทว่ั ทงั้ ไตรภพ เพอื่ จกั ไดบ้ รรลโุ พธิญาณในเรว็ วนั (คาถา 4 บาท)

ในพทุ ธเกษตรทงั้ ทศทศิ นี้ กวา้ งใหญ่ไพศาลนกั บริสทุ ธแิ์ ละสงา่ งามมมี หาพทุ ธสนั นบิ าตไดพ้ ระศรมี หาโพธิสรรพสตั ว์
ทงั้ สบิ ทศิ ตงั้ จิตปรารถนาพระนพิ พาน หลดุ พน้ จากสงั สารวฏั ดาเนนิ ในวถิ ีอนั ถกู ตอ้ งเพอื่ ปลดเปลอื้ งความทกุ ข์ทงั้ ปวง (คาถา 4
บาท)

ขา้ พเจา้ ตงั้ ปณธิ านบาเพญ็ เพอื่ บรรลโุ พธญิ าณ ขอตงั้ ปณธิ านสบื ไปทกุ ภพทกุ ชาติ ใหไ้ ดอ้ อกบวชส่รู ่มกาสาวพสั ตร์
ไดร้ บั รกั ษาสกิ ขาบทอยา่ งไมท่ อ้ ถอยไมล่ ะเมิดสกิ ขา ไมด่ า่ งพรอ้ ย ขอใหส้ รรพเสยี งทงั้ ปวง จกั เป็นเสยี งของ เทพ พญานาค
อสรุ กาย ยกั ษ์ มนษุ ย์ และอมนษุ ย์ จงเป็นเสยี งประกาศพระธรรม (คาถา 4 บาท)

พงึ มีมานะบาเพญ็ เพยี รเพอื่ บรรลถุ ึงบารมอี นั บริสทุ ธิ์ พงึ ราลึกโพธจิ ิตอยเู่ ป็นนติ ย์ จงละเวน้ จากบาปมลทนิ ทงั้ หลาย
พงึ ยงั กุศลทงั้ ปวงใหถ้ งึ พรอ้ ม จงบรรลถุ งึ พระนพิ พาน หากวา่ จกั ไปบงั เกดิ ในอสรุ ภพหรอื เวยี นวา่ ยในวฏั สงสาร ขอจงหลดุ พน้
ดง่ั ปทมุ ชาตทิ บี่ งั เกดิ ในนา้ แต่ไมเ่ ปียกนา้ ดง่ั สรุ ยิ นั จนั ทราซ่งึ มไิ ดห้ ยดุ อยใู่ นนภา (คาถา 4 บาท)

กาจดั ทกุ ข์ทงั้ ปวงในอบายภูมิ ประสาทสนั ตแิ ต่สรรพสตั ว์ แมจ้ กั ตอ้ งกระทาเชน่ นไี้ ปสกั กีก่ ลั ป์ กจ็ กั กระทาต่อไปเพอื่
ประโยชนแ์ ด่มวลสรรพสตั ว์ ขา้ พเจา้ จกั อนโุ ลมเพอื่ สรรพสตั ว์ จกั บาเพญ็ เพยี รตามมหาปณิธานแหง่ พระสมนั ตภทั ร สบื ไปทกุ
กลั ป์ เพอื่ บรรลถุ งึ พระมหาโพธิญาณ (คาถา 4 บาท)

สรรพชีวติ ทงั้ ปวงทบี่ าเพญ็ เพยี รเช่นขา้ พเจา้ ไมว่ า่ จกั เป็นผใู้ ดจากภพใด ขอจงมาประชมุ ณ มหาสนั นบิ าตแหง่ นี้ ขอ
สรรพสตั วท์ บี่ าเพญ็ เพยี รจงประกอบดว้ ยกาย วาจา ใจ อนั แนว่ แนแ่ ละบริสทุ ธิ์ ทพี่ รอ้ มจกั บาเพญ็ ไปพรอ้ มกนั วชิ ชาใดอนั ทรง
ประโยชน์ ขอจงสง่ั สอนแกข่ า้ พเจา้ เพอื่ ทขี่ า้ พเจา้ จกั สามารถบาเพญ็ ตามมหาปณิธานแห่งพระสมนั ตภทั รต่อไปขอสรรพสตั ว์
ทงั้ หลายจงไดบ้ าเพญ็ เพยี รร่วมกนั ขอสรรพสตั วท์ งั้ หลายจงเปี่ยมดว้ ยจติ อนั เบกิ บาน ปีตชิ ืน่ ชมร่วมกนั (คาถา 4 บาท)

ขอใหข้ า้ พเจา้ ไดแ้ ลเห็นพระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวง ขอใหข้ า้ พเจา้ ไดถ้ วายบชู าอภวิ าทสบื ไปไมม่ ีสนิ้ สดุ ขา้ พเจา้ จกั ดาเนนิ
ตามพระรรมอนั พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงตรสั ไวด้ แี ลว้ ขอพระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงเปลง่ พทุ ธรศั มีชนี้ ามรรคาแหง่ โพธจิ ิต ใหข้ า้ พเจา้ ได้
ดาเนนิ ตามมหาปณธิ านแห่งพระสมนั ตภทั รสบื ไปช่วั กาล (คาถา 4 บาท)

ไม่วา่ ขา้ พเจา้ จกั ไปอบุ ตั ใิ นภพใด ในสภาวะเช่นใด จกั ขอบาเพญ็ กศุ ลสบื ไป ขอบรรลถุ ึงสมาธิ ปญั ญา มหาอบุ ายและ
หลดุ พน้ จากสงั สารวฏั ในสหโลกธาตอุ นั ประดจุ ละอองเกษตร อนั มพี ระพทุ ธเจา้ ประกาศพระธรรมชที้ างแห่งโพธจิ ติ

พทุ ธเกษตรทงั้ ปวงในทศทศิ อนั มอิ าจประมาณในแต่ละพทุ ธเกษตรตอ้ งผา่ นทงั้ สามภพ ขา้ พเจา้ ขอบาเพญ็ เพยี รสบื ไป
ทงั้ ในพทุ ธเกษตรใดหรอื ภพใดๆพทุ ธวจนะแหง่ พระตถาคตทงั้ ปวงลว้ นวสิ ทุ ธปิ์ ระกาศกอ้ งไปท่วั สารทศิ สรรพสตั วท์ งั้ ปวง
สามารถเขา้ ใจในพทุ ธวจนะอนั ไพเราะย่งิ นกั นนั้ ไดโ้ ดยทว่ั กนั พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ไตรภพทรงแสดงพระธรรม ไม่มีทใี่ ดในสกล
จกั รวาลนที้ จี่ กั มิไดส้ ดบั พระธรรมนนั้ ดว้ ยอานาจแหง่ มหาปัญญาขา้ พเจา้ สามารถบรรลไุ ด้ (คาถา 6 บาท)

ขา้ พเจา้ สามารถบรรลถุ งึ อนาคตภูมิใดกย็ ่อมได้ กลั ป์ ทงั้ หลายทงั้ ทลี่ ่วงมาแลว้ ในปจั จุบนั และในอนาคต ขา้ พเจา้
สามารถบรรลถุ งึ ไดด้ ่งั จิตปรารถนา ขา้ พเจา้ สามารถเห็นพระพทุ ธเจา้ ในตรีภพได้ หากเพยี งตงั้ จิต ขา้ พเจา้ สามารถไปเยือนพทุ ธ
เกษตร ไดส้ มั ผสั การววิ ฒั นอ์ ย่างไม่มที สี่ นิ้ สดุ ไดเ้ ห็นการหลดุ พน้ จากสงั สารวฏั ไดเ้ ห็นอานภุ าพอนั เกือ้ กูลการบรรลมุ รรคผลได้
(คาถา 4 บาท)

แมเ้ พยี งปลายขนนก กอ็ าจรองรบั พทุ ธเกษตรมิอาจประมาณไดจ้ ากทงั้ สามภพ เมอื่ มีขนนกมากมาย (ฉนั ใด) พทุ ธ
เกษตรจกั ย่อมมมี ากมายมิอาจประมาณไปดว้ ย ขา้ พเจา้ จกั ขอไปสใู่ นทกุ พทุ ธเกษตรดว้ ยความศรทั ธา สะอาดบรสิ ทุ ธิ์
พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวสงเป็นดงั ประทปี ส่องทางแด่สรรพสตั ว์ เมอื่ ทรงบรรลอุ นตุ รสมั มาสมั โพธญิ าณแลว้ ทรงแสดงพระธรรมเทศนา
เพอื่ ปลกุ สรรพสตั วท์ งั้ หลายใหต้ นื่ ขึน้ และเมือ่ พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงทรงยงั พทุ ธกจิ ในพทุ ธเกษตรบริบูรณแ์ ลว้ จกั เสดจ็ เขา้ สูพ่ ระ
นพิ พาน ขา้ พเจา้ จกั อย่แู ทบพระบาทพระตถาคตทงั้ หลายเพอื่ ปฏบิ ตั บิ าเพญ็ (คาถา 4 บาท)

พทุ ธานภุ าพอนั เป็นอจินไตยปรากฏเป็นสมนั ตะ อานภุ าพแห่งมหายานปรากฏในทกุ สถาน ผเู้ ปี่ยมดว้ ยมหาปัญญา
นนั้ เปี่ยมดว้ ยกศุ ลมากมายย่งิ นกั ผแู้ สดงเดชเดชานภุ าพอนั นา่ เกรงขามเปี่ยมดว้ ยบารมีเกอื้ กูลสรรพสตั วด์ ว้ ยมหาเมตตากรุณา
มหากศุ ลอนั ใหญ่หลวงสบื เนอื่ งจากจติ อนั บรสิ ทุ ธิ์ การไมย่ ดึ ม่นั ผกู พนั ละวาง นนั้ คอื ปญั ญาอนั ลา้ เลิศพลงั แห่งสมาธิ ปัญญา
อบุ าย และกุศล เป็นปจั จยั เกอื้ หนนุ โพธญิ าณ ยงั กิจกุศลทงั้ ปวงดว้ ยจติ บรสิ ทุ ธิ์ ปลดเปลือ้ งความทกุ ขท์ งั้ หลาย ชาระอกศุ ลทงั้
มวล เพอื่ บรรลถุ งึ มหาปณธิ านตามเสดจ็ พระสนั ตภทั รโพธิสตั ว์ (คาถา 6 บาท)

อาศยั อานภุ าพนี้ อาจกระทาใหพ้ ทุ ธเกษตรทงั้ หลายอนั มิอาจประมาณ(ประดจุ นา้ ในมหาสมทุ ร) สง่างามและบริสทุ ธิ์
ปลดเปลือ้ งสรรพสตั วท์ งั้ หลายใหพ้ น้ จากทกุ ขเวทนา ผูม้ ปี ญั ญายอ่ มสมารถจาแนกพระธรรมไดโ้ ดยพสิ ดาร (แยกยอ่ ยแต่ละ
สาขา) ยอ่ มสามารถเขา้ ถงึ พระธรรมอนั ล้าลึกได้ สามารถยงั กจิ ทงั้ ปวงโดยบรสิ ทุ ธิ์ สามารถบรรลถุ งึ มหาปณิธานทงั้ ปวงได้
(คาถา 6 บาท)

ขา้ พเจา้ ขออย่แู ทบพระบาทแหง่ พระพทุ ธเจา้ ทงั้ หลาย ถวายอปุ ัฐากถวายพทุ ธบชู าบาเพญ็ เพยี ร อยู่เป็นเนอื งนติ ยส์ บื
พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงในสามภพ (ทรงสรรเสริญ) มหาปณิธานในการปฏบิ ตั โิ พธมิ รรคนนั้ ประเสรฐิ ทสี่ ดุ ขา้ พเจา้ จกั บาเพญ็ เพยี ร
เพอื่ บรรลถุ งึ มรรคผล ถวายเป็นพทุ ธบูชา จกั ตามเสดจ็ พระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ เพอื่ บรรลถุ งึ พทุ ธภาวะในจติ ขา้ พเจา้
(คาถา 6 บาท)

พระพทุ ธเจา้ ทงั้ ปวงทรงมผี สู้ บื ทอดพระธรรมอนั เป็นเลศิ คอื พระสมนั ตภทั ร บดั นขี้ า้ พเจา้ ขอถวายกศุ ลทงั้ ปวงเป็นบูชา
แดพ่ ระสมนั ตภทั ร ขอให้ ปัญญา บารมี จริยวตั รของขา้ พเจา้ จงดาเนนิ ตามพระองค์ ขอกายวาจาใจ จงสะอาดบรสิ ทุ ธิ์ จริ ยา
วตั รทงั้ ปวง ทงั้ พทุ ธเกษตรทงั้ หลายจงสะอาด บรสิ ทุ ธิ์ ปัญญาอนั ลา้ เลิศนนั้ กค็ อื พระปญั ญาแหง่ พระสมนั ตภทั ร ขอขา้ พเจา้
สามารถบาเพญ็ เพยี รตามเสดจ็ พระสมนั ตภทั รมหาโพธสิ ตั ว์ (คาถา 4 บาท)

ชา้ พเจา้ ขอตามเสดจ็ พระสมนั ตภทั รและพระมญั ชศุ รโี พธสิ ต้ วด์ ว้ ยใจอนั บรสิ ทุ ธิ์ โพธสิ ตั วแ์ หง่ ทงั้ สองพระองคน์ นั้ มอิ าจ
ประมาณไดอ้ าจดาเนนิ ไปโดยเป็นนริ นั ดร์ปราศจากความเบอื่ หนา่ ยและเมือ่ ยลา้ (หากวา่ ) การบาเพญ็ เพยี รของขา้ พเจา้
ปราศจากขอบเขต บงั เกดิ มหากศุ ลมิอาจประมาณ ขอถวายไวแ้ ดก่ ารบาเพญ็ ทงั้ ปวง (แหง่ พระองคท์ งั้ สอง) ขา้ พเจา้ ตระหนกั

ถงึ พลานภุ าพ (แหง่ พระองค)์ อยา่ งถอ่ งแท้ พระมหาปญั ญาแหง่ พระมญั ชศุ รีโพธิสตั ว์ อกี ทงั้ จรยิ าวตั รแห่งพระสมนั ตภทั ร
โพธิสตั วน์ นั้ ประเสรฐิ มิอาจประมาณได้ บดั นขี้ า้ พเจา้ ขอถวายกศุ ลทง้ั ปวงเป็นบชู าแดพ่ ระมญั ชศุ รี และพระสมนั ตพภทั ร ขอ
ตามเสดจ็ พระมาหโพธิสตั วท์ งั้ สอง (คาถา 6 บาท)

พระพทุ ธเจา้ ในไตรภพ ลว้ นทรงสรรเสริญมหาปณิธานอนั ประเสริฐย่งิ นกั บดั นขี้ า้ พเจา้ ขอถวายบญุ กุศลทงั้ ปวง (เป็น
พทุ ธบชู าแดพ่ ระองค)์ เพอื่ ขา้ พเจา้ จกั สามารถยงั จรยิ าวตั รอนั ประเสริฐไดด้ ่งั พระสมนั ตพภทั รมหาโพธิสตั ว์

เมือ่ ขา้ พเจา้ จกั ถึงกาลมรณะ ขออปุ สรรคทงั้ ปวงจงปลาสนาการไปขอใหไ้ ดแ้ ลเห็นพระอมติ าภพทุ ธเจา้ ขอใหไ้ ดไ้ ป
บงั เกดิ ในสขุ าวดพี ทุ ธเกษตรและเมือ่ ขา้ พเจา้ ไดไ้ ปบงั เกดิ ในวสิ ทุ ธิภูมนิ นั้ แลว้ ขอบรรลถุ งึ หมาปณิธานนโี้ ดยบรบิ รู ณ์ เพอื่ ยงั
ประโยชนแ์ ดส่ รรพสตั วท์ งั้ ปวง ณ มหาปทมุ สนั นบิ าตแิ ห่งพระอมติ าภพทุ ธเจา้ นนั้ บริสทุ ธิ์ งดงาม เมอื่ ขา้ พเจา้ ไดไ้ ปอบุ ตั ใิ นปทมุ
ทพิ ยสถานอนั ประเสริฐนนั้ แลว้ ไดป้ ระจกั ษ์ถงึ พธุ รศั มอี นั มอี าจประมาณไดด้ ว้ ยตาของขา้ พเจา้ เอง เมือ่ ขา้ พเจา้ ไดเ้ ขา้ เฝา้ พระ
โลเกศวร และไดร้ บั พทุ ธพยากรณ์แลว้ สามารถบรรลถุ งึ พทุ ธภูมิ นริ มาณกายไดน้ บั ไมถ่ ว้ นทรงปญั ญาอนั ย่งิ ใหญ่ไพศาลทงั้
ทศทศิ (เพอื่ โปรดสรรพสตั วใ์ หพ้ น้ ทกุ ข์ (คาถา 8 บาท)

ตลอดจนโลกแห่งความวา่ งเปลา่ นหี้ มดสนิ้ ลง ตลอดจนสรรพสตั ว์ และบ่วงกรรมหมดสนิ้ ลง เมอื่ สรรพส่งิ หมดสนิ้ ลง
แต่มหาปณิธานอนั ขา้ พเจา้ ตงั้ ม่นั แลว้ จกั ไมม่ ีสูญสนิ้ (คาถา 2 บาท)

ภพทงั้ ปวงในทศทศิ อนั มอิ าจประมาณได้ มีรตั นมณีอนั มีคา่ มหาศาลถวายเป็นพทุ ธบชู า ประสงทสง่ิ อนั สนั ตแิ ก่ทวย
เทพและมวลมนษุ ยผ์ ่านไปนบั กลั ป์ จนมอิ าจคานวณได้ หากมีผูใ้ ดตงั้ ปณธิ านดงั นี้ เมอื่ ไดส้ ดบั แลว้ บงั เกดิ ศรทั ธาเชือ่ ม่นั
บาเพญ็ เพยี รเพอื่ บรรลถุ ึงโพธิญาณ ณ จกั บงั เกดิ อานสิ งสเ์ ป้นอเนกอนนั ต์ (คาถา 4 บาท)

ละเวน้ จากอกศุ ลกรรมทงั้ หลาย พน้ จากเหลา่ อธรรมทงั้ ปวงช่วั นริ นั ดร์ไดช้ ืน่ ชมพระสริ แิ หง่ พระตถาคตเจา้ อนั
ปราศจากขอบเขตในเรว็ วนั นคี้ อื มหาปณิธานอนั ย่งิ ใหญแ่ ห่งพระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ (คาถา 2 บาท)

กลุ บตุ รอนั สง่ั สมกุศลยอ่ มมีอายขุ ยั ยืนยาว ไดก้ ลบั มาบงั เกิดเป็นมนษุ ย์อกี ครงั้ ไดบ้ รรลมุ รรคผลในเร็ววนั ไดต้ าม
เสดจ็ พระมนั ตภทั รมหาโพธสิ ตั ว์ (คาถา 2 บาท)

ในอดตี ดว้ ยเหตเุ พราะปราศจากปญั ญา จงึ ไดก้ อ่ อกศุ ลกรรมทงั้ 5 อนั จกั ตอ้ งเสวยผลกรรมนนั้ ตลอดไป หากได้
สาธยายมหาปณธิ านแหง่ พระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ ทกุ ขเวทนาทงั้ หลายจกั สญู สนิ้ ไปในพรบิ ตา (คาถา 2 บาท)

ไม่วา่ ชาตกิ าเนดิ จะแตกตา่ งกนั เพยี งใด รูป เสยี งวรรณะ จะต่างกนั พยี งใด แต่ปญั ญานนั้ บริบูรณ์ เหล่ามาร
อกศุ ลกรรมทงั้ หลายมิอาจใหร้ า้ ย ทาลายได้ ควรแกก่ ารรบั การบชู าจากทงั้ ไตรภพ (คาถา 2 บาท)

ประทบั ทรงสมาธิอยเู่ บอื้ งใตพ้ ระศรมี หาโพธิ สยบหมกู่ เิ ลสมารทงั้ หลาย บรรลพุ ระอนตุ รสมั มาสมั โพธิญาณ เคลือ่ น
พระธรรมจกั รโปรดสรรพสตั วท์ งั้ ปวง (คาถา 2 บาท)

หากมกี ุลบตุ รใดอา่ น สาธยาย สรรเสรญิ มหาปณธิ านแห่งพระสมนั ตภทั รมหาโพธสิ ตั ว์ ยอ่ มบงั เกดิ มหากุศลมพี ระ
ตถาคตเจา้ เท่านนั้ ทรงอาจประมาณได้ จกั ไดบ้ รรลถุ งึ พทุ ธยานอนั สูงสดุ (คาถา 2 บาท)

หากมกี ลุ บตุ รใดกระทาสาธยายมหาปณธิ านแหง่ พระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ แมเ้ พยี งเลก็ นอ้ ย ยอ่ มบรรลถุ งึ
โพธิญาณได้ ปณิธานทงั้ หลายไมว่ า่ นอ้ ยใหญย่ ่อมบรรลผุ ลได้ นาไปสู่ปณธิ านแหง่ สรรพสตั วอ์ นั มจี ติ วสิ ทุ ธิแ์ ละผ่องใส (คาถา 2
บาท)

ดว้ ยมหาจรยิ าวตั รแหง่ พระสมนั ตพภทั รโพธิสตั ว์ อนั เป่ียมดว้ ยมหากศุ ลอนั ยงิ่ ใหญ่ไพศาล ขา้ พเจา้ ขออทุ ศิ กศุ ลนนั้ แด่
สรรพสตั ว์ ขอสรรพสตั วท์ ่ยี งั เวียนวา่ ยในสงั สารวฏั จงบรรลถุ งึ พทุ ธภมิโยท่วั กนั (คาถา 2 บาท)

เม่ือพระสมนั ตภทั รมหาโพธิสตั ว์ ตรสั คาถานเี้ ฉพาะพระพกั ตรพ์ ระตถาคตเจา้ บรบิ รู ณแ์ ลพ้ ระสธุ นกมุ ารรูส้ กึ
ปลาบปลมื้ ยิ่งนกั พระโพธิสตั วท์ งั้ ปวงตา่ งปิตโิ สมนสั พระผมู้ พี ระภาคทรงตรสั สรรเสรญิ สมั โมทนียกถา สาธุ สาธุ

เม่ือนนั้ พระผมู้ พี ระภาคเจา้ ทรงตรสั ต่อพระอรยิ ะ และพระโพธิสตั วท์ งั้ หลายถึงพระธรรม อนั เป็นเคร่อื งเปลอื้ งทกุ ขซ์ ่งึ
ทรงค่ายิ่งนกั เกินพรรณนา พระมญั ชศุ รีโพธิสตั วท์ รงเป็นองคแ์ ทนแหง่ พระมหาโพธิสตั วท์ งั้ ปวงและพระอรหนั ตขณี าสพผลู้ ะ
กเิ ลสแลว้ 6,000 รูป พระเมตไตรยโพธิสตั วท์ รงเป็นองคแ์ ทนแหง่ พระโพธิสตั วใ์ นภทั รกลั ป์ ปัจจบุ นั กาลนี้ พระสมนั ตภทั รโพธิสตั ว์
ทรงเป็นองคแ์ ทนแหง่ โพธิสตั วท์ ่จี กั ตรสั รูใ้ นอนาคตกาล อนั ทรงควรสถานะแหง่ การอภเิ ษก พระมหาโพธิสตั วท์ ง้ั ปวงจากโลกธาตุ
ท่วั ทงั้ ทศทศิ ท่มี าชมุ นมุ ณ มหาสนั นิบาต และพระอรยิ ะอนั เสดจ็ มาจากพทุ ธเกษตรทงั้ หลายพระสารบี ตุ รเถรเจา้ ทรงเป็นองค์
แทนแหง่ พระสาวก เทพยดา มนษุ ย์ พญานาค ยกั ษ์ อสรุ กาย แลอมนษุ ย์

สรรพสตั วท์ ง้ั หลายเม่ือไดส้ ดบั พระธรรมอนั พระตถาคตเจา้ ตรสั แลว้ ลว้ นปิติช่นื ชมโสมนสั ยง่ิ นกั ลว้ นบงั เกดิ ศรทั ธาโดย
บรสิ ทุ ธิ์ และนอ้ มรบั ไปสนองพระพทุ โธวาท

ภาคผนวก

1 อวตสกสตู ร หรอื พทุ ธาวตสกมหาไพบลู ยสตู ร ท่ฝี ่ายมหายานถือว่าพระพทุ ธองคเ์ ทศนาแกป่ วงพระโพธิสตั วม์ หา
สตั วช์ น้ั สงู มีพระมญั ชศุ รี พระสมนั ตภทั ร ฯลฯ เม่ือตรสั รูใ้ หมๆ่ แตใ่ นระยะกาลระหว่างพทุ ธปรนิ พิ พานแลว้ 500 ปี พระสตู รอนั
ลกึ ซงึ้ ยงั มถี ึงกาลอนั จะแพรห่ ลายตอ่ มา เม่ือถึงยคุ ทา่ นอศั วโฆษไดเ้ ขยี นหลกั ธรรมในพระสตู รนอี้ อกเผยแพรใ่ นนามมหายาน
ศรทั โธปาทศาสตร์ สบื มาอกี นาคารชนุ ไดไ้ ปเมอื งพญานาคศกึ ษารพระสตู รนซี้ ง่ึ ซอ่ นเรน้ อยใู่ นนาคมณเฑียร นาคารชนุ ไดท้ อ่ ง
พระสตู รนนั้ จนจาไดค้ ลอ่ งแคลว่ จงึ ไดก้ ลบั ขนึ้ มายงั มนษุ ยโลก แลว้ จารพระสตู รนลี้ งสคู่ มั ภีร์ อวตสกสตู ร จึงไดแ้ พรห่ ลายใน
มนษุ ยโลกกลา่ วกนั ว่าพระสตู รนมี้ ี 3ฉบบั ๆท่แี พรห่ ลายนน้ั เป็นฉบบั เล็ก ประกอบดว้ ยโศลกถงึ หน่งึ แสนโศลกแบง่ เป็น 48
ปรวิ รรต ฉบบั กลางวา่ มถี ึง 1,098,800 โศลก แบง่ เป็น 1,200ปรวิ รรต สว่ นฉบบั ใหญ่นนั้ ว่ามีโศลกอนั คถานบั มไิ ด้ ราวพทุ ธ
ศตวรรษท่ี 9 พทุ ธภทั รไดแ้ ปลพระสตู รนี้ ออกส่พู ากยจ์ นี ต่อมาในแผน่ ดินถงั ศกึ ษานนั ทะไดแ้ ปลอีกฉบบั หน่ึง ถือกนั วา่ เป็นฉบบั
สมบรู ณ์ ตงั้ แตพ่ ระสตู รนถี้ กู แปลออกมาเป็นจีนพากย์ กถ็ กู อปุ นิสยั ข่ องชาวจีนมาก มผี ศู้ กึ ษากนั แพรห่ ลาย ในราวพทุ ธศตวรรษ
ท่ี 10-11 คณะจารยจ์ นี ช่อื โตว่ สงุ ไดเ้ ขียนนพิ นธเ์ รอื่ ง ”ฮวบกา่ ยกวง” (ธรรมธาตวุ ปิ ัสสนาและ ”โหงวกา่ จกี วง” (ปัญจศาสน์

สมถวิปัสสนา)และสถาปนารากฐานของนกิ ายฮวั เงยี้ มขนึ้ ต่อมาคณาจารยฮ์ วงจ๋งั หรือ เฮ่ียงซิว้ ไดเ้ ขยี นอรรถกถาหลกั ธรรมใน
อวตสกสตู ร นกิ ายฮวั เงยี้ มจงึ เจรญิ รุง่ เรอื ง บางทีนกิ ายนกี้ ช็ ่ือวา่ เฮ่ียชวิ้ จงตามนามของคณาจารยเ์ ฮ่ยี งชวิ้ นกิ ายนมี้ ีอทิ ธิพลคเู่ ครี
ยงกบั นิกายเทียนไทม้ าตลอด(คดั จากปรชั ญามหายานโดยเสถียร โพธินนั ทะ)

2 อวตสกสตู ร มหายานถือวา่ เป็นสตู รท่สี าคญั ท่สี ดุ เพราะเป็นสตู รท่พี ระพทุ ธเจา้ ทรงส่งั สอนเองเป็นเวลา3สปั ดาห์
ในขณะท่พี ระองคเ์ ขา้ สมาธิหรอื อย่ใู นภาพธรรมกาย อวตสกสตู ร นตี้ น้ ฉบบั แปลท่สี มบรู ณม์ อี ยู่ 2 ฉบบั คือ

2.1 ฉบบั ท่แี ปลโดย ท่านพทุ ธภทั ร เป็นหนงั สอื 60 เล่ม แปลในสมยั ราชวงศจ์ ิน้ ตะวนั ออก ในระหว่างปีพ.ศ.

961-1063

2.2 ฉบบั แปลของท่านศกึ ษานนั ทะ ซง่ึ ไดท้ าการแปลในสมยั ราชวงศถ์ งั ในระหวา่ งปี พ.ศ. 961-1242 เป๋ น
หนงั สือ 80 เลม่ จบ ในกาลตอ่ มา คือในปีพ.ศ.

1439-1440 ทา่ นปรชั ญาไดเ้ ป็นผแู้ ปลอีกครงั้ หนง่ึ ฉบบั ท่ที ่านปรชั ญาแปลเป็นหนงั สอื 40 เล่ม หนงั สือ 40 เล่มนรี้ วมกบั ทศภมู ิ
สตู ร และสตู รอื่นๆ อกี จึงเป็นอวตสกสตู ร ฉบบั สมบรู ณ์

ใจความสาคญั ของพระสตู รนกี้ ค็ อื “เม่ือเราพิจารณาโศลกในแสงจิตภาพของพระไวโรจนพทุ ธ พทุ ธท่สี งู สดุ หรือ
ธรรมกาย เราเห็นโลกเต็มไปดว้ ยความแจม่ ใส เหน็ โลกแหง่ แสงบรสิ ทุ ธิ์แทจ้ รงิ ทกุ ส่ิงทกุ อยา่ งในโลกลว้ นเป็นหนง่ึ หนง่ึ นนั้ คือ
สจั จะสงู สดุ พทุ ธะ จติ สรรพสตั วเ์ ป็นหนง่ึ

อนึง่ เป็นท่สี งั เกตวา่ ผสู้ ่งั สอนในสตู รนมี้ ิใช่พระพทุ ธเจา้ หากแตเ่ ป็นพระโพธิสตั วก์ บั เทวดา และในสตู รนเี้ องยงั ได้
อธิบายวา่ เป็นการส่งั สอนตามเจตจานงของพระพทุ ธเจา้ เทา่ นน้ั

สว่ นในคณั ฑวยหู สตู รนี้ เป็นสตู รท่บี รรยายการจารกึ แสวงหาโมกขะธรรมของชายหนมุ่ คนหนึ่งช่ือ “สธุ น” ซง่ึ มเี รือ่ งอยู่
ว่า

สมยั หนงึ่ เม่ือพระพทุ ธเจา้ ประทบั ณ เชตวนาราม ของอนาถปิณฑกิ เศรษฐี ท่ามกลางหมหพู่ ระโพธิสตั ว์ 500 ซง่ึ มี
พระสมนั ตภทั รโพธิสตั ว์ และพระมญั ชศุ รโี พธิสตั วเ์ ป็นหวั หนา้ พระโพธิสตั วเ์ หล่านน้ั กาลงั คอยฟังพระรรมเทศนาของ
พระพทุ ธเจา้ อยู่ แตพ่ ระพทุ ธเจา้ ทรงเขา้ สมาธิ พรอ้ มกบั ไดท้ รงเนรมิตพระเชตวนารามใหใ้ หญ่โตอย่างหาขอบเขตมไิ ด้ พระ
โพธิสตั วจ์ ากสิบทศิ ไดพ้ รอ้ มกนั มาเฝา้ พระองค์ และไดแ้ ตง่ โศลกสรรเสรญิ พระองค์ พระพทุ ธเจา้ ไดท้ รงเปล่งรศั มีออกจาก
ระหวา่ งขนตาพระองค์ สอ่ งสวา่ งเหน็ พระโพธิสตั วท์ งั้ หลาย และสวา่ งทง้ั สิบทิศ เป็นเหตใุ หด้ วงใจของพระโพธิสตั วท์ ั้งมวลเต็ม
เป่ียมไปดว้ ยความกรุณา เพ่อื จะบาเพ็ญประโยชนต์ ่อสรรพสตั ว์

พระมญั ชศุ รโี พธิสตั ว์ จึงไดท้ ่องเท่ยี วส่งั สอนประชาชนในท่ตี ่างๆ สมยั หนงึ่ ในขณะท่กี าลงั พกั ส่งั สอนประชาชนอยทู่ ่ี
เมืองแหง่ หนึง่ ในแควน้ ธญั ยการะ มีเดห็ นมุ่ ในตระกลู ม่งั ค่งั คนหนงึ่ ช่ือ “สธุ น” น่งั ฟังธรรมอยใู่ นท่ชี มุ นมุ นนั้ ดว้ ย สธุ นนนี้ ่งั ฟังดว้ ย

ความปรารถนาเพ่อื ศกึ ษา พระมญั ชศุ รโี พธิสตั วจ์ งึ ไดแ้ นะนาแกเ่ ขาวา่ “ในการแสวงหาสจั ธรรมนน้ั เธอตอ้ งแสวงหาเพ่อื นท่ี
แทจ้ รงิ คอยชว่ ยเหลือเธอ จงไปท่ภี เู ขาโยโฮ ประเทศโษรกุ ณ ท่นี น้ั เธอจะพบสครเมฆภิกษุ ทา่ นจะใหค้ าแนะนาท่ดี ีต่อเธอ”

สธุ นจึงไดเ้ ดินทางไปพบสครเมฆ ทา่ นไดส้ ่งั สอนแกเ่ ขาอยา่ งกวา้ งขวาง และแนะนาใหเ้ ขาไปหาเพ่อื นคนอื่นๆ ตอ่ ไป
อีก โดยนยั นสี้ ธุ นจงึ ไดเ้ ท่ยี วไปหาสหายถึง 53 คน สดุ ทา้ ยไดไ้ ปหาพระสมนั ตภทั รโพธิสตั ว์ อาศยั คาส่งั สอนของพระองค์ สธุ นจงึ
ไดบ้ รรลธุ รรมธาตสุ จั จะสงู สดุ เลม่ สดุ ทา้ ยของคณั ฑวยหู สตู ร ไดก้ ลา่ วถงึ คาปฏญิ าณของสธุ น และความปรารถนาของเขาในการ
ท่ปี ระสงคไ์ ปเกิดในสขุ าวดวี ยหุ ภพคาปฏญิ าณของสธุ นนนั้ คอื

1 ขอใหไ้ ดส้ กั การะพระพทุ ธเจา้ ทกุ พระองค์

2 ขอใหไ้ ดส้ รรเสรญิ พระตถาคต

3 ขอใหไ้ ดถ้ วายอปุ ัฐากแดพ่ ระพทุ ธเจา้ ทกุ พระองค์

4 ขอขมาอกศุ ลกรรมในอดตี

5 ขออนโุ มทนากศุ ลกรรมทง้ั ปวง

6 ขอมอาราธนา พระพทุ ธเจา้ ใหท้ รงแสดงพระธรรม

7 ขอทลู อาราธนาพระพทุ ธเจา้ ใหท้ รงดารงพระชนมต์ อ่ ไป

8 ขอศกึ ษาพระธรรมใหเ้ จนจบ

9 ขออนโุ ลมตามสรรพสตั ว์

10 ขออทุ ิศกศุ ลทง้ั ปวงแก่สรรพสตั ว์

ทศภมุ สิ ตู รนี้ ตน้ ฉบบั ยงั เหลอถงึ ปัจจบุ นั มี 2 ฉบบั คอื ฉบบั ท่แี ปลโดยท่านธรรมรกั ษ์ ซง่ึ แปลในปี พ.ศ. 840 กบั ฉบบั
ของทา่ นกมุ ารชีพ สว่ นฉบบั เดิมท่เี ป็นภาษาสนั สกฤตนน้ั มอี ย่คู รบบรบิ รู ณ์ ในสตู รนวี้ ชั รครรภะโพธิสตั ว์ ไดบ้ รรยายถึงขอ้ ปฏิบตั ิ
ท่จี ะทาใหบ้ คุ คลบรรลคุ วามเป็นโพธิสตั ว์ ไดบ้ รรยายถึงขอ้ ปฏบิ ตั ิทจ่ี ะทาใหบ้ คุ คลบรรลคุ วามเป็นโพธิสตั ว์ 10 ประการ

1 ปมฺ ทุ ิตา ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วบ์ าเพญ็ ทานบารมเี พ่อื ประโยชนส์ ขุ แกส่ รรพสตั ว์

2 วิมลา ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วบ์ าเพญ็ ศีลบารมี

3 ปรฺภากรี ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วพ์ จิ ารณาถงึ สภาพอนั แทจ้ รงิ ของสิ่งทง้ั หลาย แสวงหาธรรมเพ่อื ช่วยสตั วผ์ ปู้ ระสบ
ทกุ ข์ โดยปฏบิ ตั ขิ นั ตบิ ารมีธรรม

4 อรสิ ฺมติ ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วข์ จดั ความคิดอนั ผดิ ๆใหห้ มดสนิ้ ไป บาเพญ็ วิรยิ ะบารมี

5 สทุ รุ ยชฺ ย ชน้ั นพี้ ระโพธิสตั วม์ ีความรูส้ มบรู ณ์ ดว้ ยการปฏบิ ตั ิธฺยานบารมหี รอื สมาธิ

6 อภิมกุ ตฺ อนั้ นพี้ ระโพธิสตั วเ์ กดิ ความเขา้ ใจอยา่ งแจม่ ชดั ในปฏิจจสมปุ บาท เป็นชน้ั แห่งปรชั ญาหรือปัญญา
บารมี

7 ทรุ งฺคม ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วเ์ กดิ ความชานาญในอบุ ายวิธีตา่ งๆแหง่ ปัญญา

8 อจล ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วอ์ ยใู่ นสภาพท่ไี ม่เกิดไมต่ าย เกดิ ในพระพทุ ธศาสนา ยงั ภมู แิ หง่ พทุ ธของตนให้
บรสิ ทุ ธิปฏิบตั ิปรนิ ามบารมี

9 สาทมฺ ติ ชนั้ นพี้ ระโพธิสตั วม์ ีปรชั ญาของพระโพธิสตั วบ์ รบิ รู ณเ์ ตม็ ท่ี สามารถส่งั สอนธรรมและปลกุ สตั วใ์ ห้
ตน่ื ขึน้ จากอวชิ ชา เป้นชนั้ บาเพญ็ พลบารมี

10 ธรฺแมฆ ชน้ั นพี้ ระโพธิสตั วบ์ รรลชุ นั้ สดุ ทา้ ย พระโพธิสตั วจ์ ะมอี านาจและลกั ษณะของพระพทุ ธทกุ ประการ
เป็นชนั้ ท่บี าเพ็ญบารมธี รรม

(คดั จาก พทุ ธศาสนามหายาน โดย อภชิ ยั โพธิประสิทธิ์ศาสตร)์

(3) นกิ ายฮ่วั เงยี้ มไดจ้ ดั แบง่ การแสดงธรรมของพระพทุ ธเจา้ ออกเป็น 3 กาละ คือ

1 ปฐมกาล พระพทุ ธองคต์ รสั รูแ้ ลว้ ทรงแสดง อวตสกมหาไพบลู ยส์ ตู ร อนั มอี รรถลกึ ซงึ้ สขุ มุ ย่งิ นกั โปรดผทู้ ่มี อี ินทรีย์
เป็นมหายานส่วนเดยี ว ยคุ นมี้ อี ปุ มาเหมอื นพระอาทติ ยท์ ่เี ร่มิ ขนึ้ ในอรุณสมยั ยอ่ มสอ่ งตอ้ งยอดภเู ขา

2 มธั ยมกาล พระพทุ ธองคท์ รงแสดงธรรมท่ีเป็นประโยชนแ์ ก่ผมู้ อี นิ ทรียท์ งั้ 3 ยาน เพ่อื ใหบ้ รรลถุ งึ พทุ ธภมุ ิโดยลาดบั
คอื ทรงแสดงพระสตู รต่างๆของฝ่ายสาวกยาน ไวปลู ยะปรชั ญาปารมติ าอนั เป็นของฝ่ายมหายานเป็นตน้

3 ปัจฉิมกาล พระพทุ ธองคท์ รงสรุปหลกั ธรรมในยานทง้ั 3 เป็นยานเดยี ว จึงทรงแสดง สทั ธรรมปณุ ฑรกิ สตู ร มหาปริ
นริ วาณสตู ร อปุ มาเหมือนอาทิตยอ์ สั ดงคต ยอ่ ส่องแสงตอ้ งยอดภผู าอีกวาระหนงึ (คดั จาก ปรชั ญามหายาน โดยเสถียร
โพธินนั ทะ)