แผนการจดั การเรียนรู้
กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดบั ช้นั มัธยมศึกษาปีที่ 2
หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 1 เครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์
แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่ 5 รีโมตเซนซงิ (Remote Sensing) หรอื การสำรวจขอ้ มูลระยะไกล
: ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image)
เวลา 1 ช่วั โมง ภาคเรยี นท่ี 1
มาตรฐานการเรยี นรู้
ส 5.1 เขา้ ใจลักษณะของโลกทางกายภาพ และความสัมพนั ธ์ของสรรพส่ิงซง่ึ มผี ลตอ่ กันและกนั ในระบบ
ของธรรมชาติ ใช้แผนท่ีและเครอื่ งมอื ทางภมู ิศาสตรใ์ นการคน้ หา วิเคราะห์ สรปุ และใช้ขอ้ มลู ภมู สิ ารสนเทศอยา่ งมี
ประสิทธภิ าพ
ตวั ชี้วัด
ส 5.1 ม.2/1 ใชเ้ ครอื่ งมอื ทางภูมิศาสตร์ในการรวบรวม วเิ คราะห์และนำเสนอขอ้ มลู เกย่ี วกบั ลกั ษณะ
ทางกายภาพและสงั คมของทวปี ยโุ รปและแอฟริกา
จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรสู้ ่ตู ัวชี้วดั
1. อธบิ ายเรอ่ื งรโี มตเซนซิงเกี่ยวกบั ภาพจากดาวเทียม (K)
2. วิเคราะห์ สรปุ และจำแนกกระบวนการของรโี มตเซนซงิ : ภาพจากดาวเทยี มและการใชป้ ระโยชนจ์ าก
ภาพจากดาวเทียม (P)
3. สนใจและเหน็ ประโยชน์การเลอื กใช้เครอื่ งมือทางภูมิศาสตรอ์ ยา่ งถูกตอ้ ง (A)
สาระสำคัญ
การใชเ้ ครอ่ื งมอื ทางภมู ิศาสตร์ เพื่อศกึ ษาและอา้ งอิงขอ้ มูลสำคญั เกย่ี วกบั ลกั ษณะทางกายภาพของพน้ื ท่ี
หรอื สงิ่ ทป่ี รากฏอยบู่ นพน้ื ผิวโลก จะช่วยใหเ้ ขา้ ใจพืน้ ทห่ี รอื ขอ้ มลู อนื่ ในภมู ิภาคท่ีตอ้ งการศึกษาไดด้ ียิ่งขน้ึ
สาระการเรยี นรู้
รโี มตเซนซงิ (Remote Sensing) หรือการสำรวจข้อมูลระยะไกล
ภาพจากดาวเทียม
คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
มงุ่ มั่นในการทำงาน
ตวั ช้ีวดั ที่ 6.2 ทำงานดว้ ยความเพียรพยายามและอดทนเพอื่ ให้งานสำเรจ็ ตามเป้าหมาย
สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น
ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี
ชิน้ งานหรือภาระงาน (หลกั ฐาน ร่องรอยแสดงความร้)ู ร่องรอย
แผนภาพความคิดภาพจากดาวเทยี ม (Satellite Image)
คำถามทา้ ทาย
นักเรียนทราบหรอื ไมว่ า่ ดาวเทียมมสี ว่ นเกีย่ วขอ้ งกบั การดำเนนิ ชีวติ ประจำวนั ของเราในเรอื่ งใดบ้าง
การจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
1. ครนู ำเสนอด้วยส่ือวีดทิ ัศนแ์ ละซีดีรอมเก่ยี วกบั ภาพจากดาวเทียม ใหน้ กั เรียนร่วมกนั แสดงความ
คิดเห็น โดยครูใชค้ ำถาม ดงั นี้
จากภาพนี้ นักเรยี นทราบหรอื ไมว่ า่ สิง่ ทปี่ รากฏบนภาพนม้ี อี ะไรบา้ ง (ตวั อย่างคำตอบ เทือกเขา
ทะเลทราย ทะเล)
นกั เรยี นคิดว่าภาพนม้ี วี ิธกี ารถ่ายอยา่ งไร (ตามประสบการณ์การเรียนรู้ของผูเ้ รยี น)
2. ให้นกั เรยี นศกึ ษาเรอื่ งรโี มตเซนซงิ (Remote Sensing) หรอื การสำรวจขอ้ มลู ระยะไกล : ภาพ
จากดาวเทียม (Satellite Image) จากแหล่งเรยี นรู้ แลว้ สรปุ ความหมายรว่ มกัน โดยครูอธบิ ายรายละเอยี ด
เพม่ิ เตมิ
3. ใหน้ กั เรียนแบง่ กลมุ่ ตามความเหมาะสม ศกึ ษา คน้ คว้าเกี่ยวกบั รีโมตเซนซิง (Remote Sensing)
หรอื การสำรวจข้อมลู ระยะไกล : ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image) จากแหล่งเรยี นรู้ เชน่ อินเทอรเ์ นต็
ภาพการทำงานของดาวเทยี ม ในประเดน็ สำคญั ดงั นี้
กลุม่ ที่ 1 ความหมายและหลกั การถ่ายภาพจากดาวเทยี ม
กลมุ่ ที่ 2 การนำภาพจากดาวเทยี มมาประยกุ ตใ์ ช้
4. ใหน้ ักเรียนแตล่ ะกลุม่ ร่วมกนั สรปุ ความรจู้ ากการศึกษา จากน้ันสง่ ผแู้ ทนออกมานำเสนอความรู้ตาม
หวั ขอ้ ท่ีกลมุ่ ตนเองได้รบั มอบหมายหนา้ ชั้นเรยี น เพอื่ แลกเปลย่ี นความรโู้ ดยครเู สนอแนะและอธบิ ายเพม่ิ เตมิ
5. ให้นกั เรียนเขยี นแผนภาพความคิดเพอื่ สรปุ ความรเู้ กี่ยวกบั ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image)
แล้วบันทึกข้อมูลลงในแผนภาพ
กระบวนการรโี มตเซนซงิ ของภาพจากดาวเทยี ม
ดวงอาทติ ย์ ดาวเทียม ข้อมลู ทไ่ี ด้จากดาวเทียม กระบวนการวเิ คราะห์
ในลักษณะรปู ภาพหรือเชิงตวั เลข ขอ้ มลู ระบบคอมพิวเตอร์
ที่สถานบี นพน้ื โลก
การสะท้อนแสงวตั ถุ
แสง จากพื้นผิวโลก ผลการวเิ คราะห์
พ้นื โลก
ภาพจากดาวเทยี ม
การนำผลจากดาวเทยี มมาประยุกต์ใช้
สำรวจทรัพยากรธรรมชาติ
การสำรวจสภาพอากาศของกรมอตุ นุ ยิ มวิทยา
การสำรวจทางด้านอทุ กศาสตร์
การสำรวจทางธรณวี ทิ ยา
การใช้ทางดา้ นการทหาร
6. ให้นักเรียนร่วมกันแสดงความคดิ เห็นเพอ่ื สรปุ ความร้เู กย่ี วกบั ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image) โดย
ครใู ชค้ ำถาม ดังน้ี
ภาพจากดาวเทียม (Satellite Image) หมายถงึ อะไร (ตวั อย่างคำตอบ ภาพจากดาวเทียม
หมายถงึ ภาพทไ่ี ดจ้ ากสญั ญาณดาวเทียมทโี่ คจรบนั ทึกขอ้ มูลอยู่ไกลจากพน้ื โลก)
หลักการถา่ ยภาพจากดาวเทียม (Satellite Image) มอี ะไรบา้ ง (ตัวอยา่ งคำตอบ อาศัย
คณุ สมบตั ขิ องคล่ืนแม่เหลก็ ไฟฟ้าเปน็ สื่อในการได้มาของขอ้ มูล คอื วัตถุที่ปรากฏในภาพเปน็ ค่าท่ไี ด้จาก
การสะทอ้ นพลังงานหรือการแผ่รงั สขี องวตั ถุนน้ั ๆ ซงึ่ ข้อมลู ที่ไดจ้ ากดาวเทยี มเปน็ ข้อมลู เชิงตัวเลข จึง
สามารถนำไปวิเคราะหแ์ ละประมวลผลด้วยคอมพิวเตอรไ์ ด้)
ดาวเทยี มที่ประเทศไทยสง่ ขนึ้ ไปเพือ่ การสำรวจทรพั ยากรธรรมชาตขิ องประเทศดวงแรกชือ่ อะไร
และดาวเทยี มดวงนอ้ี ย่ภู ายใต้ความรับผิดชอบของหน่วยงานใด (ตวั อย่างคำตอบ ดาวเทียมธีออส
(THEOS-Thai Earth Observation System) ซ่ึงอยูภ่ ายใตค้ วามรบั ผดิ ชอบของสำนกั งานพัฒนา
เทคโนโลยีอวกาศและภมู สิ ารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรอื สทอภ. และกระทรวงวทิ ยาศาสตรแ์ ละ
เทคโนโลยี (วท.) )
ภาพจากดาวเทยี ม (Satellite Image) มปี ระโยชน์อยา่ งไร (ตวั อย่างคำตอบ
1. ด้านตำแหน่งทีต่ งั้ และขอบเขต ทำใหม้ องเห็นครอบคลมุ พน้ื ท่ีเป็นบริเวณกวา้ ง
2. ดา้ นปรากฏการณท์ เี่ กิดข้นึ บนพน้ื ผิวโลก เช่น พายุ ภเู ขาไฟระเบดิ )
7. นกั เรียนและครรู ่วมกันสรปุ ความรู้ ดังน้ี
การใชเ้ ครอื่ งมือทางภูมิศาสตร์ เพื่อศึกษาและอ้างองิ ข้อมูลสำคัญเก่ยี วกับลกั ษณะทางกายภาพ
ของพน้ื ท่หี รอื สงิ่ ทป่ี รากฏอยบู่ นพื้นผิวโลก จะชว่ ยใหเ้ ขา้ ใจพ้นื ทหี่ รือขอ้ มลู อื่นในภูมภิ าคที่ต้องการศกึ ษาไดด้ ียง่ิ ขน้ึ
8. ให้นักเรียนรว่ มกันแสดงความคิดเหน็ โดยครใู ชค้ ำถามท้าทาย ดงั นี้
นักเรยี นทราบหรือไมว่ ่า ดาวเทียมมสี ่วนเกี่ยวข้องกบั การดำเนินชีวิตประจำวนั ของเราในเร่ือง
ใดบา้ ง
การจัดบรรยากาศเชิงบวก
ครูเสริมแรงโดยการเพ่ิมคะแนนให้นกั เรียนทต่ี อบคำถามได้ดี
สื่อการเรยี นรู้
1. สอ่ื วีดทิ ัศน์/ซีดีรอม
2. อนิ เทอร์เน็ต
การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้
1. วธิ กี ารวัดและประเมนิ ผล
1.1 สังเกตพฤตกิ รรมของนักเรยี นในการเข้าร่วมกจิ กรรม
1.2 สังเกตพฤตกิ รรมของนกั เรยี นในการเข้าร่วมกจิ กรรมกลมุ่
2. เครื่องมอื
2.1 แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้าร่วมกจิ กรรม
2.2 แบบสงั เกตพฤตกิ รรมการเขา้ รว่ มกิจกรรมกลุ่ม
3. เกณฑก์ ารประเมนิ
3.1 การประเมินพฤตกิ รรมการเข้าร่วมกิจกรรม
ผ่านตง้ั แต่ 2 รายการ ถือวา่ ผา่ น
ผา่ น 1 รายการ ถือวา่ ไม่ผา่ น
3.2 การประเมนิ พฤติกรรมการเขา้ ร่วมกจิ กรรมกลมุ่
คะแนน 9-10 ระดับ ดีมาก
คะแนน 7-8 ระดบั ดี
คะแนน 5-6 ระดบั พอใช้
คะแนน 0-4 ระดับ ควรปรับปรงุ