ຄູ່​ມື​ພາກ​ສະ​ໜາມ ພັນພືດທີ່​ມະ​ຫັດ​ສະ​ຈັນທາງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ຂອງ​ພູ​ເບ້ຍ​ ເມືອງ​ອະ​ນຸ​ວົງ ແຂວງ​ໄຊ​ສົມ​ບູນ

ຄ່​ມູ ​ືພາກ​ສະ​ໜາມ
ພັນພດື ທ່ີ​ມະ​ຫັດ​ສະ​ຈນັ ທາງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ
ຂອງ​ພູ​ເບຍ້ ​ ເມອື ງອ​ ະ​ນ​ຸວງົ ແຂວງ​ໄຊສ​ ມົ ​ບູນ

A FIELD GUIDE
NATURAL WONDERS OF PLANT AT PHOUBIA
ANOUVONG DISTRICT XAYSOMBOUN PROVINCE

ໂຄງ​ການ KPG ສະຫ​ ວນັ ​ທະ​ເລ​ໝອກພູ​ເບຍ້ ​ ໄຊສ​ ມົ ​ບນູ ແຫຼ່ງ​ທອ່ ງ​ທຽ່ ວ​
ລະ​ດັບ​ອາ​ ຊຽນ



ຄມູ່​ ພື​ າກສ​ ະໜ​ າມ
ພນັ ພືດທມ​ີ່ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ັນທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ
ຂອງພ​ ເ​ູ ບຍ້ ​ ເມອື ງອ​ ະນ​ ວຸ​ ງົ ແຂວງໄ​ ຊສ​ ມົ ບ​ ນູ

A FIELD GUIDE
NATURAL WONDERS OF PLANT AT PHOUBIA
ANOUVONG DISTRICT XAYSOMBOUN PROVINCE

ໂຄງກ​ ານ KPG ສະຫ​ ວນັ ທ​ ະເ​ລໝ​ ອກພເູ​ບ້ຍ ​ ໄຊສ​ ມົ ບ​ ູນ ແຫ່ງຼ ທ​ ່ອງທ​ ຽ່ ວ​
ລະດ​ ັບອ​ າ​ ຊຽນ
 

ຮຽບຮຽງໂດຍ:
ຮສ. ປອ. ວຈ​ີ ດິ ລຳໄ​ ຊ
ອຈ. ປທ. ສລຸ​ ວ​ິ ັນ ຫາຼ​້ ໜໍ່​ສະຫ​ ວັນ
ປທ. ແກ້ວອ​ ດ​ຸ ອນ ສວຸ​ ັນນ​ ະກ​ ູມມ​ ານ

ອອກແ​ ບບ ແລະ ຈັດພາບ:
ປທ. ແກວ້ ອ​ ດ​ຸ ອນ ສວ​ຸ ນັ ນ​ ະກ​ ມູ ມ​ ານ
ອຈ. ປທ. ສລ​ຸ ວິ​ ັນ ຫາ​້ຼ ໜ່​ໍສະຫ​ ວນັ
ຮສ. ປອ. ວຈ​ີ ດິ ລຳໄ​ ຊ

ຮູບພາບ:
ອຈ. ປທ. ສລຸ​ ວ​ິ ນັ ຫາ້​ຼ ໜ​່ໍສະຫ​ ວັນ
ຮສ. ປອ. ວຈີ​ ດິ ລຳໄ​ ຊ


ສະໜັບສະໜນູ ແລະ ຈດັ ພ​ ິມ: ບລ​ໍ ສ​ິ ດັ ກ​ ມຸ່ ຄ​ ຳໄ​ ພຊະນ​ ະ
​ນະຄ​ ອນຫ​ ຼວງວຽງຈ​ ນັ
ກນັ ຍາ, 2020

ການອ້າງອິງ: ວີຈດິ ລຳໄຊ, ສຸລວິ ັນ ຫ້າຼ ໜ່ໍສະຫວັນ ແລະ ແກວ້ ອດຸ ອນ ສວຸ ັນນະກມູ ມານ (2021). ຄມ​ູ່ ພ​ື າກສ​ ະໜ​ າມ
ພນັ ພືດທມ່​ີ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ນັ ທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂອງພ​ ເູ​ບ້ຍ, ເມອື ງອ​ ະນ​ ວ​ຸ ງົ , ແຂວງໄ​ ຊສ​ ົມບ​ ນູ . ຄະນະວິທະຍາສາດທາໍ ມະຊາດ,
ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫງ່ ຊາດ
Citation: Lamxay, V., Lanorsavanh, S. and K., Souvannakhoummane, K. (2021). A Field Guide Natural
Wonders of Plants at Phoubia, Anouvong District, Xaysomboun Province. Faculty of Natural Science, Na-
tional University of Laos.

B ຄູມ່ ພື າກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບຍ້

ຄຳ​ເຫັນ

ສຳລບັ ໂຄງການ KPG ສະຫວນັ ທະເລໝອກພເູ ບ້ຍ ແມ່ນຈະນຳໃຊ້ລງົ ທືນທງັ ໝດົ
500 ລາ້ ນໂດລາສະຫະລດັ , ກຳນົດເວລາໃນການຄຸມ້ ຄອງ ແລະ ບໍລຫິ ານໂຄງການ 70 ປີ
ເຊິ່ງຈະມີການນິລະມດີ ຂ້ຶນ ແລະ ປກົ ປກັ ຮັກສາທີມ່ ຢີ ແູ່ ລວ້ ໃຫ້ຫຼາກຫາຼ ຍກດິ ຈະກຳຮ່ວມກັບ
ປະຊາຊົນໃນທອ້ ງຖີ່ນໄວຕ້ ອ້ ນຮບັ ບັນດານັກທ່ອງທ່ຽວເປັນຕນົ້ ຊົມຕນ້ົ ໄມ້ຂົນ, ຜາສ່ງີ ມະຫດັ
ສະຈນັ ທີທ່ ຳມະຊາດສ້າງຂນຶ້ ເປນັ ເອກະລກັ ນໍສີລາໃຫຍ່ ພນ້ົ ໂກໂດ່ຂນຶ້ ຢເູ່ ທງ່ີ ຈອມພເູ ບຍ້ ,
ຜນື ປ່າຕນ້ົ ໄມ້ໃຫຍດ່ ງົ ດິບ, ສວນຊາພັນປ,ີ ຊົມວວິ ຄວາມສວຍງາມຂອງຈອມພ,ູ ດອກກຸຫາຼ ບພນັ ປີ
ແລະ ຊວີ ະນາໆພັນພດື ຕາ່ ງໆ ນອກຈາກນ້ັນກຍ່ໍ ັງຈະມີສັນຍາລກັ ອະລິຍະທຳປະຈຳຊາດຂອງບນັ
ດາປະເທດ, ຂ່ີກະຕາ່ ລອຍຟ້າ, ເຮືອນຊງົ ລາວ, ສຳພັດກັບວຖິ ີຊີວິດແບບລາວເດມີ , ເປນັ ແຫງ່ຼ ທ່ອງ
ທຽ່ ວລະດບັ ອາຊຽນແບບອະນຮຸ ັກທຳມະຊາດ ທີ່ປະກອບດວ້ ຍສ່ງີ ອຳນວຍຄວາມສະດວກຢາ່ ງ​
ສມົ ບນູ ແບບ.
ຂາ້ ພະເຈ້າົ ຕາງໜ້າ ບລໍ ິສັດກ່ມຸ ຄຳໄພຊະນະຈຳກດັ ຜ້ດູ ຽວ ກໍຄືຄອບຄວົ ຂໍສະແດງ
ຄວາມຮູບ້ ຸນຄນຸ ທກຸ ພາກສວ່ ນກຽ່ ວຂອ້ ງເບື້ອງລດັ ນບັ ແຕ່ຂ້ັນສູງກາງລງົ ຮອດທອ້ ງຖີນ່ ໃນ ແຂວງ
ໄຊສມົ ບູນ ເຊ່ງິ ຫຼັງ ຈາກບລໍ ສິ ດັ ຮບັ ອະນຍຸ າດເຂົາ້ ໄປສຶກສາສຳຫຼວດຄວາມເປັນໄປໄດ້ນບັ
ແຕວ່ ັນທີ່13ກມຸ ພາ2019ກໍໄດ້ຮບັ ການຊຸກຍູສ້ ົງ່ ເສມີ ແລະອຳນວຍຄວາມສະດວກໃນດ້ານຕ່າງໆ
ເຊິງ່ ສາມາດຢນື ຢນັ ຕໍພ່ ກັ ຕລ່ໍ ັດ ແລະ ຕປໍ່ ະຊາຊົນມາຮອດມື້ນ້ີຢູພ່ ູເບ້ຍບໍ່ແມ່ນສງົ ຄາມອາວຸດລະ
ແລວ້ ແຕ່ເປນັ ສົງຄາມແຂ່ງຂນັ ດາ້ ນເສດຖະກດິ ແລະ ພູເບ້ຍ ກບໍ ໍ່ແມ່ນຂອງບໍລສິ ດັ ຂອງຂາ້ ພະ
ເຈ້າົ ຜ້ດູ ຽວ ແຕ່ເປນັ ຂອງທກຸ ຄນົ ໃນຊາດ ສະນນ້ັ , ມຄີ ວາມຈຳເປັນຕ້ອງຮບັ ການສຶກຕໍຮ່ ວ່ ມໄມ້
ຮວ່ ມມຈື າກທຸກພາກສວ່ ນລັດ ໂດຍສະເພາະທນື ຮອນ ໃນອັດຕາດອກເບ້ຍຕ່າໍ ແລະ ຍາວນານ
ເພອ່ື ເຮັດໃຫໂ້ ຄງການໄດ້ເລີ່ມດຳເນີນງານໃນຕນ້ົ ປີ ແລະ ທນັ ເປີດບໍລິການບລໍ ກິ ານທອ່ ງທຽ່ ວ
ທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ພາຍໃນລະຫວ່າງເດືອນທັນວາປີ 2020 ພ້ອມກບັ ການສະເຫີມຼ
ສະຫຼອງວນັ ສະຖາປານາ ສປປ ລາວ ຄົບຮອບ 45 ປີ ແລະ ວັນຄ້າຍວັນເກດີ ປະທານ ໄກສອນ
ພົມວຫິ ານ ຜ້ນູ ໍາທແີ່ ສນເຄາົ ລົບຮກັ ຂອງປວງຊົນລາວທງັ ຊາດ ຄບົ ຮອບ 100 ປີ ໃຫມ້ ຄີ ວາມໝາຍ
ຄວາມສຳຄັນດ້ານປະຫວັດສາດ ແລະ ມີບັນຍາກາດຄຶກຄ້ືນມວ່ ນຊນື່ .

ຂຂໍ ອບໃຈ
ປະທານບໍລສິ ດັ ກ່ມຸ ຄຳໄພຊະນະຈຳກດັ ຜ້ດູ ຽວ

ທາ່ ນ ຄຳໄພ ສົມຊະນະ
ຄູ່ມືພາກສະໜາມພັນພືດຂອງພູເບ້ຍ i



ຄຳເຫັນຜູ້ຂຽນ

ພູເບຍ້ ເປັນພູທສີ່ ູງສຸດຂອງ ສປປ ລາວ ໃນລະດັບຄວາມສງູ 2,820 ມ. ມທີ ່ີຕັງ້ ໃນ​
ເຂດເມືອງອະນຸວງົ , ແຂວງໄຊສົມບນູ , ເຊິ່ງປກົ ຄຸມໄປດວ້ ຍປາ່ ໄມ້ທ່ມີ ຄີ ນຸ ຄ່າທາງດ້ານເສດຖະກິດ​
ແລະ ຊວີ ະນາໆພນັ ອັນອດຸ ມົ ສົມບນູ ເປັນເອກະລກັ ແລະ ມະຫດັ ສະຈັນ, ນອກຈາກນນ້ັ ຍັງເປັນ​
ບ່ອນຢອູ່ າໄສຂອງສດັ ປ່າຫຼາຍຊະນິດ ເຊນ່ັ : ໝ,ີ ເໝືອຍ, ເຍອື ງ, ໝປູ ່າ, ກວາງ, ຟານ, ທະນ,ີ ລງີ ,
ຂາແດງ ແລະ ອືນ່ ໆ. ພູເບ້ຍມີຄວາມເໝາະສົມທຈ່ີ ະພດັ ທະນາໃຫເ້ ປັນແຫ່ຼງທອ່ ງທຽ່ ວທຳມະຊາດ
ທສ່ີ າມາດສ້າງກິດຈະກຳການທອ່ ງທຽ່ ວໄດຢ້ າ່ ງຫາຼ ກຫຼາຍຮູບແບບ. ບລໍ ິສັດກ່ມຸ ຄໍາໄພຊະນະ ຈງ່ຶ ​
ໄດສ້ ຶກສາຫາຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃນການພດັ ທະນາພູເບຍ້ ໃຫ້ເປນັ ແຫງຼ່ ທອ່ ງທຽ່ ວ ຕາມໂຄງການ
“Phubia paradise” ນບັ ແຕ່ ປີ 2018 ເປນັ ຕນ້ົ ມາ.
ສຳລັບໂຄງການພັດທະນາສະຖານທທ່ີ ອ່ ງທຽ່ ວ KPS ສະຫວນັ ທະເລໝອກພເູ ບຍ້ ​
ໄຊສມົ ບູນ. ຈຸດປະສງົ ສຳຄັນຄກື ານສະໜອງຂໍມ້ ູນສຳຄັນໂດຍສະເພາະຂ້ໍມູນທາງຊວີ ະນາໆພນັ ​
ແລະ ລະບບົ ນເິ ວດ, ການພບົ ເຫນັ , ກະຈາຍພນັ ຂອງບນັ ດາຊະນດິ ພດື ທເີ່ ປນັ ເອກະລກັ
ສະເພາະຖ່ິນໃນເຂດພເູ ບຍ້ . ຢ່າງໃດກໍດ່ ີ ໃນນາມທມິ ງານຜູ້ຂຽນປືມ້ ເຫ້ຼັມນ້ີ ໄດ້ມີຄວາມຕັ້ງໃຈ
ແລະ ຄາດວາ່ ຈະໄດຮ້ ັບຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດຈາກເອກະສານນີ້ ໂດຍສະເພາະ ໄດຮ້ ບັ ຂໍ້ມນູ ​
ທາງຄວາມຫາຼ ກຫຼາຍຊະນດິ ພດື , ໄດ້ພນັ ລະນາລັກສະນະທາງສັນຖານວິທະຍາ, ໄດຈ້ ັດການທາງ​
ອານຸກົມວິຖານພືດ, ການປະເມນີ , ວິເຄາະຂໍ້ມູນທາງປະຊາກອນ, ການກະຈາຍພັນ, ການນຳໃຊ້
ແລະ ສະພາບການອະນລຸ ັກໃນລະດບັ ທ້ອງຖນິ່ ກ່ຽວກບັ ຄວາມຫາຼ ກຫາຼ ຍທາງຊີວະນາໆພັນ​
ໃນເຂດພເູ ບຍ້ .
ທິມງານຜຂູ້ ຽນປມ້ື ຂສໍ ະແດງຄວາມຂອບໃຈບລໍ ິສດັ ກ່ມຸ ຄຳໄພຊະນະ ທີໄ່ ດໃ້ ຫ້ໂອກາດ
ແລະ ອຳນວຍຄວາມສະດວກຢາ່ ງຮອບດາ້ ນໃນການສຶກສາ ແລະ ຮວບຮວມຂ້ມໍ ນູ ສຳລບັ ການ
ຂຽນປ້ືມຄູ່ມືສະບບັ ນ,ີ້ ຂອບໃຈມາຍງັ ທຸກພາກສ່ວນທ່ີໄດ້ໃຫກ້ ານປະກອບສ່ວນ ແລະ ເຂ້ົາຮວ່ ມ​
ແຕຕ່ ນ້ົ ຈນົ ສຳເລດັ ການສກຶ ສາໃນເບອ້ື ງຕນ້ົ ນ.້ີ ປ້ມື ຫົວນຂີ້ ຽນຂນ້ຶ ອາດຈະບ່ກໍ ວມເອົາພດື ທຸກຊະນດິ ​
ທ່ພີ ົບເຫນັ ໃນເຂດພູເບ້ຍ ເພາະອີງໃສ່ເວລາມີຄວາມຈຳກັດ ແລະ ການຂຽນຄັ້ງນີເ້ ລັງ່ ໃສ​່
ພືດດອກທ່ີມສີ ີສນັ ສວຍງາມ ເພອື່ ສະໜອງຂໍ້ມນູ ການທອ່ ງທ່ຽວ. ດັ່ງນ້ັນ ຂມ້ໍ ນູ ພືດຍັງມີຫາຼ ກຫາຼ ຍ
ເຊ່ງິ ຄວນມກີ ານສກຶ ສາ ແລະ ຂຽນເພີ່ມເຕມີ ເພອື່ ໂຄສະນາຄວາມສວຍງາມຂອງພດື ໃນເຂດ
ພເູ ບ້ຍໃນຕໍໜ່ າ້ . ຢ່າງໃດກ່ໍຕາມ ປືມ້ ນ້ອີ າດປາສະຈາກບໄ່ໍ ດ້ ກຽ່ ວກບັ ຂໍ້ຂາດຕກົ ບົກຜອ່ ງ ແລະ
ຄວາມຜດິ ພາດຫາຼ ຍປະການ.ດງ່ັ ນນ້ັ ,ການປະກອບສວ່ ນຂອງບນັ ດາຜຊູ້ ມົ ໃຊທ້ ກຸ ທາ່ ນຈງຶ່ ສາມາດ​
ປບັ ປຸງເນ້ືອໃນເອກະສານນີ້ສມົ ບູນຍງ່ິ ໆຂ້ຶນ ກ້າວສູ່ການຮັບໃຊ້ມະຫາຊົນຢາ່ ງມຜີ ົນປະໂຫຍດສງູ
ສຸດໃນການສງ່ົ ເສີມການອະນລຸ ກັ ຊີວະນາໆພັນ ແລະ ປກົ ປັກຮັກສາສ່ງິ ແວດລ້ອມຍນື ຍງົ .

ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພັນພືດຂອງພູເບ້ຍ iii

ສາລະບານ 3
ພາກສະເໜີ 7
ລັກສ​ ະນ​ ະສ​ ະເ​ພາະທາງສ​ ງັ ຄ​ ົມພ​ ດື ຂອງພ​ ເູ​ບຍ້ 8
ເຂດລ​ ມຸ່ ເ​ມກ ຫືຼ ເຂດນ​ ້ຳຕ​ ົກຕ​ າດຫ້ວຍປ​ າ່ ກ​ ວ້ ຍ 11
ເຂດພ​ ຽງເ​ມກ ຫຼື ເຂດ​ປ່າຂ​ ນົ 14
ເຂດເໜືອເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ 16
ເຂດເໜອື ເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ :ເຂດຄ​ ວາມສ​ ງູ 2500-2600 ມ. 18
ເຂດເໜືອເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບ້ຍ:ເຂດຄ​ ວາມສ​ ູງ 2,600-2,700 ມ. 20
ເຂດເໜອື ເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈ​ ອມພ​ ເູ​ບຍ້ :ເຂດຄ​ ວາມສ​ ງູ 2,700-2,800 ມ. 22
ເຂດເໜືອເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ : ເຂດຈ​ ອມສ​ ຸງສ​ ດຸ ພເູ​ບ້ຍ 2,800-2,828 ມ. 25
​ຄວາມຫ​ ຼາກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງໄຄ 40
ດອກຂົມພເູ ບ້ຍ 42
ທຽນພເູ ບຍ້ 44
ສມ້ົ ກາ້ ມກຸ້ງດງົ 46
ສົ້ມກຸ້ງຝາມ ື 48
ສົ້ມກຸງ້ ໃບດ່າງ 50
ຕ້ນົ ສະຄາຍ 52
ໂສມໄຊສົມບູນ 54
ໄມໂ້ ລງເລງ 56
ຫົວປອມພູເບຍ້ 58
ພວງໄຂມ່ ກຸ ຂາວ 60
ພວງໄຂ່ມກຸ 62
ກຸຫຼາບພນັ ປີສາມສີ 64
ກຫຸ າຼ ບພັນປີຫຼວງ 66
ກຸຫຼາບພັນປຕີ ົ້ນ 68
ກຫຸ າຼ ບພັນປອີ ີງ 70
ກຫຸ ຼາບພນັ ປີແດງນອ້ ຍ 72
ສອ້ ຍໄຂມ່ ກຸ ບົວ 74
ຈຳປາປ່າ 76
ເອອື້ ງໝາກພູເບ້ຍ 78
ດອກເຜ້ິງກາຝາກ 80
ເອອ້ື ງເງິນແດງ 82
ເອືອ້ ງນມີ້ ພ ູ 84
ເອື້ອງສ້ອຍສງັ ວານ 86
ເອື້ອງກາ້ ງປາທັບທີມ 88
ເອອ້ື ງລຳຕ່ສໍ ອ້ ຍເງນິ 90
ເອືອ້ ງນ້າໍ ເຕ້ົາຄໍກມົ

iv ຄູ່ມພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້

ເອອື້ ງນ້າໍ ເຕ້າົ ຄກໍ ວ້ິ 92
ຊາມ້ອນເຫອຼື ງ 94
ເຂມັ ດອຍ 96
ຕົນ້ ແຂງ້ ກວາງ 98
ຕນ້ົ ແມງກະເບອ້ື 100
ສ້ມົ ແປະພເູ ບຍ້ 102
ຄາຍໂສ ້ 104
ຂີງປາ່ ໄຊສົມບູນ 106
ເອກະສານອ້າງອີງ 108

ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພູເບຍ້ v

​
ລກັ ສ​ ະນ​ ະເ​ຮອື ນຍອດຂ​ ອງຕ​ ົນ້ ໄ​ ມ້ ໃນເ​ຂດຄວາມສ​ ງູ 2,500 ມ ຂອງພ​ ເູ​ບຍ້ , ພາບຖ​ າ່ ຍ​ພະຈ​ ິກ 2019

​
ລກັ ສ​ ະນ​ ະພ​ ືນ້ ປາ່ ໃນເຂດລະດບັ ຄວາມສງູ 2,500 ມ ຂອງພ​ ເູ​ບຍ້ , ພາບຖ​ າ່ ຍ​ມຖິ ນຸ າ 2020

2 ຄ່ມູ ພື າກສະໜາມພັນພືດຂອງພູເບ້ຍ

ພາກສະເໜີ
ແຂວງໄຊ​ສົມບູນ​ເປັນ​ແຂວງ​ໜຶ່ງ​ທ່ີມີຄວາມ​ຫຼາກ​ຫຼາຍ​ດ້ານສະຖານ
ທ່ທີ ອ່ ງທຽ່ ວ ບວ່​ໍ ່າ​ຈະເ​ປນັ ແ​ ຫຼ່ງທອ່ ງທ​ ່ຽວທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ, ປະຫວັດສາດ ​ແລະ​
ວດັ ທະນະທຳ. ພເູ​ບ້ຍເປນັ ພ​ ສ​ູ ງູ ສ​ ດຸ ຂ​ ອງລ​ າວໃນລ​ ະດ​ ບັ ຄ​ ວາມສ​ ູງ 2,828 ມ. ຕງັ້ ​
ຢຫູ​່ ່າງຈ​ າກເ​ທດສະບານເ​ມືອງອ​ ະນວຸ ົງໄ​ ປທາງທ​ ດິ ເ​ໜອື ປະມານ 4 ກມ​. ພເູ​ບຍ້ ​
ປກົ ຄ​ ມຸ ໄ​ ປດ​ ວ້ ຍປາ່ ໄ​ ມທ້ ມ​ີ່ ຄ​ີ ນຸ ຄາ່ ທ​ າງດ​ ້ານສັງຄ​ ມົ , ເສດຖ​ ະກດິ , ວັດທ​ ະນ​ ະທ​ ຳ​
ແລະ ຊວີ ະນ​ າໆພ​ ນັ . ຢ່ຈູ ອມພ​ ເ​ູ ບ້ັຍເ​ປນັ ອ​ າກ​ າດໜາວເ​ຢັນອນຸ​ ຫະພ​ ມູ ສ​ ະເ​ລ່ຍ
4-6°C ແ​ລະ ​ເກືອບມ​ ໝີ​ ອກປ​ ກົ ຄ​ ມຸ ຕ​ ະຫອຼ ດປ​ ;ີ ​ພເ​ູ ບຍ້ ມ​ ຄີ​ ວາມຫ​ ຼາກຫ​ າຼ ຍທ​ າງ​
ຊ​ ວີ​ ະນ​ າໆພ​ ັນ ມ​ີສດັ ປ​ ່າ ແລະພດື ພ​ ັນ​ຫຼາກຫາຼ ຍຊ​ ະນ​ ິດ ສ​ ່ວນຫ​ ຼາຍເ​ປັນຊ​ ະນ​ ິດພ​ ືດ​
ເຂດສ​ ູງ. ດວ້ ຍຄ​ ວາມສ​ ມົ ບູນຂ​ ອງ​ປາ່ ໄ​ ມ້ ​ແລະ ອາກາດສ​ ດົ ຊ​ ນ່ື ທ​ ງັ ເປັນຈ​ ດຸ ສງູ ສຸດ
ທສີ​່ າມາດຊົມທວິ ທ​ ັດທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດອັນສ​ ວຍງ​ າມ ແລະ ປະທ​ ັບໃ​ ຈຂອງເມືອງ​
ອະນ​ ວ​ຸ ົງ​ໄດ,້​ ດງ່ັ ນ​ ນ້ັ , ພເ​ູ ບ້ຍຈ​ ຶງ່ ມ​ ຄ​ີ ວາມເ​ໝາະສ​ ມົ ໃ​ ນກ​ ານພ​ ັດທະນາໃ​ ຫເ້​ປນັ ແ​ ຫຼ່ງ​
ທ່ອງທ​ ຽ່ ວທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດແບບຍ​ ນື ຍ​ ົງ ແ​ ລະ ສາມາດສ​ ້າງກ​ ິດຈະກຳກ​ ານທອ່ ງທ່ຽວອນັ ​
ປະທ​ ບັ ໃ​ ຈ​ໄດຢ້​ ່າງຫ​ າຼ ກຫ​ ຼາຍ ຊງ່​ຶ ອ​ າດໃ​ ນລ​ ະດ​ ບັ ຊ​ າດ ຫຼື ລະດ​ ບັ ອ​ າຊ​ ຽນ.​
ບໍລສິ ັດກຸ່ມຄໍາໄພຊະນະເປນັ ບ​ ລໍ​ ສ​ິ ັດທ​ ຳອ​ ິດ ທໄີ່ ດເ້ ປັນເ​ຈາົ້ ​ການສ​ າ້ ງໂຄງ​
ການພດັ ທະນາສະຖານທທ່ີ ອ່ ງທ​ ຽ່ ວ ໃນນ​ າມ “KPS ສະຫວນັ ທະເລໝອກ​
ພູເບ້ຍໄຊສົມບູນ : KPS Phubia paradise” ໂດຍມເີ ປົ້າໝາຍຕົ້ນຕ​ ຄ​ໍ ືພດັ ທະນາ​
ພນື້ ທພ່ີ ເ​ູ ບຍ້ ເມອື ງອານວຸ ງົ ແຂວງໄຊສມົ ບນູ ໃຫກ້ າຍເປນັ ສະຖານທທ່ີ ອ່ ງທຽ່ ວທາງ​
ທຳມ​ ະຊ​ າດ, ວັດທະນະທໍາ, ທຽ່ ວຊມົ ອາລຍິ ະທຳ, ສັນຍາລັກທ່ສີ ຳຄນັ ຂອງ​
ຊາດລາວ ໃຫກ້ າຍເປັນບອ່ ນພກັ ຜອ່ ນຄາຍອາລົມ ກາຍເປນັ ສ​ ະຖ​ ານທ​ ີ່ທ່ອງ​
ທ່ຽວທຍ່ີ​ ນື ຍ​ ົງ ທສີ່ າມາດດຶງດດູ ເອາົ ນັກທ່ອງທຽ່ ວພາຍໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດ​
ເຂາ້ົ ມາພກັ ຜອ່ ນທຽ່ ວຊມົ ຄວາມງດົ ງາມທາງດາ້ ນທຳມ​ ະຊ​ າດ,ປະຫ​ ວດັ ສ​ າດແລະ​
ວດັ ທະນາທາໍ ຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດ​ າເ​ຜາ່ົ ຊງຶ່ ຈະເປັນອກີ ໜຶງ່ ຊອ່ ງທາງທີຊ່ ່ວຍສາ້ ງ​
ຄວາມຮັ່ງມີເຂ້ັມແຂງໃຫ້ແກ່ເສດຖະກິດທ້ອງຖິ່ນກໍ່ຄືເສດຖະກິດຂອງຊາດ.
ໂຄງການນ້ີມີຈຸດປະສົງເພື່ອພັດທະນາ​ພູ​ເບ້ຍໃຫ້ເປັນແຫ່ຼງທ່ອງທ່ຽວແບບມີສ່ວນ​
ຮ່ວມຂອງຊ​ ຸມຊ​ ນົ , ຊ່ວຍອະນລຸ ກັ ປ​ ກົ ປ​ ັກຮກັ ສາທຳມ​ ະຊ​ າດ ພ້ອມກ​ ັບກ​ ານ​
ສ່ົງເ​ສມີ ແລະ ສືບທ​ ອດວດັ ທະນະທໍາ ຮີດຄອງປະເພນອີ ນັ ​ດງ​ີ າມ​ ຂອງບ​ ນັ ດ​ າ​
ເຜ່ົາໃຫ້ຍນື ຍງົ , ຊວ່ ຍສາ້ ງຊ່ສື ຽງ ແລະ ໃບໜ້າອນັ ໃໝ່ໃຫແ້ ກກ່ ານທ່ອງທ່ຽວ​
ຂອງ ສປປ ລາວ, ພດັ ທະນາໃຫ້ເປັນແຫຼງ່ ຄ​ ້ນົ ຄ​ ວາ້ ແລະ ຮຽນຮູ້ທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ,​

ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 3

ເຜີຍແຜ່ມລໍ ະດກົ ດາ້ ນວດັ ທະນາທໍາອນັ ລໍ້າຄ່າ ໜ້າເອກອາ້ ງທະນງົ ໃຈຂອງລາວ,
ພັດທ​ ະນ​ າໃ​ ຫເ້ ປນັ ແຫຼ່ງປະກອບອາຊີບ, ສະໜອງວຽກເຮດັ ງານທາໍ ແລະ ປບັ
ປງຸ ຊວີ ດິ ການເປນັ ຢູ່ຂອງປະຊາຊົນທອ້ ງຖນ່ິ ໃຫ້ດຂີ ນຶ້ , ຊວ່ ຍເສມີ ສາ້ ງລາຍຮັບ,
ສ້າງສມີ ືແຮງງານ ໃນການອານລຸ ກັ , ປະດິດສາ້ ງ ແລະ ພດັ ທະນາຄຸນນະພາບຂອງ​
ຜະລດິ ຕະພັນທອ້ ງຖ່ນິ . ດງ່ັ ນ​ ນັ້ , ບລໍ ິສັດກ່ມຸ ຄາໍ ໄພຊະນະຈ່ຶງໄດລ້ ເິ ລີ່ມສກຶ ສາຫາ
ຄວາມເປັນໄປໄດໃ້ ນການພັດທະນາໂຄງການ “KPS Phubia paradise” ເພື່ອດໍາ​
ເນີນການຂໍອະນຸຍາດສໍາປະທານນໍາລດັ ຖະບານ ສປປ ລາວ ນບັ ແຕ່ ປີ 2018
ເປນັ ຕນ້ົ ມາ.
​ ປມື້ ຄມູ່​ ພ​ື າກສ​ ະໜ​ າມ ຊວ​ີ ະນ​ າໆພ​ ັນມ​ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ນັ ທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂອງ​
ພເ​ູ ບ້ຍ ແຂວງໄ​ ຊສ​ ົມບ​ ນູ ສະບ​ ັບນ​ ້ີ ໄດສ້​ ະໜ​ ອງຂ​ ມ​້ໍ ນູ ທ​ າງຊ​ ວີ​ ະນ​ າໆພ​ ນັ ສຳລ​ ັບ​
ການ​ສຶກ​ສາຄວາມ​ເປັນ​ໄປ​ໄດ້​ໃນ​ການ​ພັດ​ທະ​ນາ​ແຫຼ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ສະຫວັນທະເລ​
ໝອກພູເບ້ຍໄຊສົມບນູ ,​ ໂດຍຜ​ າ່ ນຈ​ າກກ​ າ​ ນສ​ ຳຫ​ ຼວດເບ້ອື ງ​ຕົ້ນ ດ້ວຍກ​ ານຍ​ ່າງ​
ສຳຫ​ ວຼ ດຂ​ ອງທ​ ິມງ​ ານວ​ ິ​ຊາກ​ ານ​ ແລະ ຜຊູ​້ ຽ່ ວຊ​ ານຈ​ າກມ​ ະຫ​ າວ​ ​ິທະຍ​ າໄ​ ລແ​ ຫງ່ ​
ຊາດ ໃນ​ໄລຍ​ ະເ​ດືອນຕ​ ລ​ຸ າ 2019 ເຖິງເ​ດອື ນທ​ ນັ ວ​ າ 2020 ເພ່ອື ສະໜ​ ອງຂ​ ມ້​ໍ ນູ ສ​ ຳ​
ຄັນຂ​ ອງຄ​ ວາມຫ​ ຼາກຫ​ າຼ ຍຊ​ ະນ​ ດິ ສດັ ປ​ າ່ ແລະ ພັນພ​ ດື ໂດຍສະເ​ພາະສ​ ງ່ິ ທເ​ີ່ ປນັ ​
ເອກ​ ະລ​ ກັ ຂ​ ອງພ​ ເູ​ບຍ້ ແລະ ສະໜ​ ອງຂ​ ມ​ໍ້ ນູ ​ຄວາມຫ​ ຼາກຫ​ າຼ ຍຂ​ ອງລະບ​ ົບນ​ ເິ​ວດ
ສຳລ​ ັບກ​ ານພ​ ດັ ທ​ ະນ​ າພ​ ເູ​ບຍ້ ໃຫເ້​ປັນສ​ ະຖ​ ານທ​ ີທ່ ່ອງທ​ ຽ່ ວອ​ ະນ​ ລ​ຸ ັກນເ​ິ ວດ ຕາມ​
ທິດທ​ າງສ​ ຂີ​ ຽວ ແ​ລະ ຍນື ຍ​ ົງ. ຂມ​ໍ້ ູນທ​ ັງໝ​ ດົ ​ຜາ່ ນກ​ ານສ​ ຶກສ​ າໃ​ ນໄ​ ລຍ​ ະສ​ ນ້ັ , ດງ່ັ ​
ນນ້ັ , ​ອາດປ​ າສ​ ະຈ​ າກຂ​ ມໍ​້ ູນບ​ ຖ​ໍ່ ກື ຕ​ ້ອງ ແລະ ບໍຊ່ ັດເ​ຈນ ຢ​ ່າງໃ​ ດກ​ ຕໍ່​ າມ, ບັນດ​ າຂໍ້​
ມູນ​ທີ່​ໄດ້​ສະ​ເໜີນ້ີກໍ່​ສາ​ມາດ​ເປັນ​ຄວາມ​ຮັບ​ຮູ້​ກ່ຽວ​ກັບ​ຊີ​ວະ​ນາໆ​ພັນອັນ​ເປັນ​
ເອກ​ ະລ​ ກັ ທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດພ​ ເ​ູ ບ້ຍ ແກບ່​ ນັ ດ​ າທ​ າ່ ນ ໂດຍສ​ ະເ​ພາະໃ​ ນກ​ ດິ ຈ​ ະກ​ ຳພ​ິ
ຊິດຈ​ ອມພ​ ເູ​ບຍ້ ຂ​ ອງຄ​ ະນ​ ະນ​ ຳສ​ ູງສ​ ຸດຂ​ ອງ ສປ​ ປ​ ລາວ ໃນເ​ດອື ນທ​ ນັ ວ​ າ 2020 ນ້ີ.

4 ຄູມ່ ພື າກສະໜາມພັນພດື ຂອງພເູ ບຍ້

ເ​ນ້ອື ທ​ ຂ່ີ​ ອງພ​ ື້ນດ​ ນິ ກ້ອນຫ​ ນິ ລຳຕ​ ົ້ນ ແລະ ກງິ່ ງ​ າ່ ຂ​ ອງຕ​ ົນ້ ໄ​ ມທ້​ ຸກຕ​ ນ້ົ ໃ​ ນເ​ຂດພ​ ເູ​ບຍ້ ປກົ ຄ​ ຸມໄ​ ປດ​ ວ້ ຍແ​ ຜນ່ ພ​ ມົ ຂ​ ອງ ​
ລແີ​ ກນ,​ ໄຄ ແລະ ຜກັ ກ​ ູດ ການເ​ປນັ ເ​ອກ​ ະລ​ ັກສ​ ະເ​ພາະ ຂອງລ​ ະບ​ ົບນ​ ເ​ິ ວດ ຈນົ ກ​ າຍເ​ປັນສ​ ງ່ິ ມ​ ະຫ​ ັດສ​ ະຈ​ ນັ ທ​ າງ​
ທຳມ​ ະຊ​ າດ ໃນເ​ຂດພ​ ເູ​ບຍ້ ເມອື ງອ​ ະນ​ ວ​ຸ ົງ ແຂວງໄ​ ຊສ​ ມົ ບ​ ນູ , ພາບຖ​ າ່ ຍ​ພະຈ​ ິກ 2019

ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບຍ້ 5

ພາບລ​ ວມຂ​ ອງເຮືອນຍອດ​
ຂອງປ​ ່າໄ​ ມຂ້ ອງເ​ຂດນ​ ຳ້ ຕ​ ກົ

ຜກັ ກູດຂນົ ຫົວດອກພວງໄຂມ່ ກຸ ໃບໄ​ ມໂ​້ ລງເ​ລງ
​ລກັ ສ​ ະນ​ ະລ​ ວມຂອງສ​ ງັ ຄ​ ົມພ​ ືດ ໃນເ​ຂດນ​ ຳ້ ຕ​ ົກຫ​ ວ້ ຍປ​ ່າກ​ ວ້ ຍ

6 ຄູ່ມພື າກສະໜາມພັນພືດຂອງພເູ ບ້ຍ ນ​ ້ຳຕ​ ກົ ຫ​ ້ວຍປ​ ່າກ​ ວ້ ຍ

ລກັ ​ສະ​ນະ​ສະ​ເພາະທາງ​ສງັ ​ຄມົ ​ພືດຂອງ​ພູ​ເບຍ້
ການສ​ ຳຫ​ ຼວດເບືອ້ ງຕ​ ້ົນກຽ່ ວກ​ ັບຊວ​ີ ະນ​ າໆພ​ ນັ ສ​ ິງ່ ມະຫ​ ັດສ​ ະຈ​ ັນ​ ແລະ ລັກສ​ ະ​
ນະທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດທ​ ເ​່ີ ປນັ ເອກ​ ະລ​ ກັ ສ​ ະເ​ພາະຂ​ ອງພ​ ເ​ູ ບ້ຍ ເມືອງອ​ ະນ​ ວຸ​ ົງ ແຂວງ​
ໄຊສ​ ມົ ບ​ ນູ ໄດເ​້ ລມ້ີ ຕ​ ນ້ົ ແ​ ຕປ່​ ີ 2018 ເຖິງ 2020, ໂດຍມ​ ເີ​ປົ້າໝ​ າຍຕນ້ົ ຕ​ ຄ​ໍ ື: ການຕ​ ອບ​
ສະໜ​ ອງຂ​ ມໍ​້ ນູ ສ​ ຳລ​ ບັ ໂ​ ຄງກ​ ານພດັ ທະນາສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ KPG ສະຫວັນ​
ທະເລໝອກພເູ ບຍ້ ໄຊສມົ ບນູ .​ຈດຸ ປ​ ະສ​ ົງສ​ ຳຄ​ ນັ ໄ​ ດແ​້ ກ່:ເ​ພອ່ື ລ​ ວບລ​ ວມຂ​ ມ້​ໍ ນູ ທ​ າງ​
ທຳມ​ ະຊ​ າດ ​ສຳລ​ ັບການສ​ ກຶ ສ​ າຄວາມເ​ປນັ ໄ​ ປໄ​ ດໃ້​ ນກ​ ານພ​ ດັ ທ​ ະນ​ າແ​ ຫ່ງຼ ທ​ ອ່ ງ​
ທ່ຽວພ​ ເູ​ບ້ຍ ແລະ ເພ່ອື ສະໜ​ ອງຂ​ ມ​້ໍ ູນສ​ ຳຄ​ ັນຂ​ ອງຊ​ ວີ​ ະນ​ າໆພ​ ັນ ໂ​ ດຍສ​ ະເ​ພາະບນັ ​
ດາຊ​ ະນ​ ດິ ພ​ ັນພ​ ດື ແລະ ສັດສະເ​ພາະຖ​ ິ່ນ ທເ່​ີ ປນັ ເ​ອກ​ ະລ​ ກັ ຂ​ ອງພ​ ເູ​ບ້ຍ. ພ້ອມທ​ ັງ,
ສະໜ​ ອງຂ​ ມໍ​້ ນູ ຄ​ ວາມຫ​ າຼ ກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງລະບ​ ົບນ​ ເ​ິ ວດ ໂດຍສ​ ະເ​ພາະລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະ​ຂອງ​
ສງັ ຄ​ ມົ ພ​ ດື ສຳລ​ ບັ ກ​ ານພ​ ດັ ທ​ ະນ​ າພ​ ເູ​ບ້ຍໃຫເ້​ປັນສ​ ະຖ​ ານທ​ ທີ່ ອ່ ງທ​ ຽ່ ວແ​ ບບອ​ ະນ​ ​ຸ
ລກັ ແ​ ລະ ທ່ອງທ​ ຽ່ ວທ​ າງນ​ ເ​ິ ວດຕາມທ​ ດິ ທ​ າງສ​ ຂີ​ ຽວ ແລ​ ະ ຍນື ຍ​ ົງ, ແບບມ​ ສີ​ ່ວນ​
ຮ່ວມ​ຂອງຊ​ າວບ​ ້ານ. ດ້ວຍວທ​ິ ກີ​ ານຍ​ ່າງສ​ ຳຫ​ ວຼ ດພ​ າກພ​ ້ືນດ​ ນິ ຂອງທ​ ິມງ​ ານວ​ ິ​
ຊາກ​ ານ​ ແລະ ຜຊູ້​ ່ຽວຊ​ ານຈ​ າກມ​ ະຫ​ າວ​ ິ​ທະຍ​ າໄ​ ລແ​ ຫງ່ ຊ​ າດ ໃນໄ​ ລຍ​ ະແ​ ຕຕ່​ ົນ້ ປີ
2018 ເຖິງເ​ດອື ນພ​ ຶດສ​ ະພ​ າ 2020. ​ເຂດເປົ້າໝ​ າຍສຳຫ​ ວຼ ດ 3 ເຂດໄ​ ດຮ້​ ັບກ​ ານກ​ ຳ​
ນດົ ຂ​ ນ້ື ໄດແ​້ ກ່ (1) ເຂດລ​ ຸ່ມເ​ມກ ຫຼື ເຂດນ​ ຳ້ ຕກົ ຕ​ າດຫ​ ້ວຍປ່າກ​ ວ້ ຍ (ຈດຸ​ C & E)
ໃນລ​ ະດ​ ບັ ຄ​ ວາມສ​ ູງແຕ່ 1,850 – 2,050 ມ; (2) ​ເຂດພ​ ຽງເ​ມກ ຫຼື ​ເຂດປ່າຂ​ ົນ
(ຈດຸ B & D) ແຕ່ 2,050 – 2,500 ມ ແລະ (3) ເ​ຂດ ​ເໜືອເ​ມກ ຫຼື ເຂດຈອມພ​ ​ູ
ເບ້ຍ (ຈດຸ A & Top Phoubia) ແ​ ຕ່ 2,500 – 2,828 ມ. ຜົນກ​ ານສ​ ຳຫ​ ຼວດຈ​ ະໄ​ ດ້​
ລາຍງ​ ານລ​ າຍຢ​ າ່ ງລະອ​ ຽດໃ​ ນໜາ້ ຕ​ ໄໍ່​ ປຂອງຄ​ ມູ່​ ເ​ື ​ຫັມຼ້ ນ​ ້ີ.​ ການສ​ ຳຫ​ ວຼ ດຄ​ ງ້ັ ນ​ ໄ​້ີ ດ້​
ຮບັ ຜ​ ນົ ປ​ ະໂ​ ຫຍດສ​ ງູ ທສີ​່ ຸດສ​ ຳລ​ ັບກ​ ານສ​ ຶກສ​ າຊ​ ວ​ີ ະນ​ າໆພ​ ນັ ຂ​ ອງລ​ າວ, ໂດຍສ​ ະ​
ເພາະກ​ ານບັນທ​ ຶກຂ​ ມ້ໍ​ ູນລກັ ສ​ ະນ​ ະທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ ທເ​່ີ ປັນລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະສ​ ະເ​ພາະ
ແລະ ເປນັ ສ່ງິ ມ​ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ັນນ​ ້​ໄີ ວ້. ​ເຖິງຢ​ ່າງໃ​ ດກ​ ຕໍ່​ າມ, ທິມງ​ ານກ​ ໍ່ຍັງມ​ ຂ​ີ ຈ້ໍ​ ຳກ​ ດັ ​
ຫຼາຍຢ​ ່າງ ໂດຍສ​ ະເ​ພາະກ​ ານຈ​ ດັ ຈ​ ຳແ​ ນກພ​ ືດ​ ຕວົ ຢ​ າ່ ງ ລແ​ິ ກນ ແລະ ໄຄ. ດງ່ັ ​
ນນ້ັ , ຄວາມຜ​ ດິ ພ​ າດ​ແລະ ຄວາມບຖ​ໍ່ ືກຕ​ ອ້ ງ ຄ​ ວາມບ່ຊໍ ດັ ເ​ຈນອາດປ​ າສ​ ະຈ​ າກບ່ໍ​
ໄດ້ ​ດ່ງັ ນ​ ັ້ນ, ການປ​ ະກ​ ອບສ​ ່ວນແ​ ກໄ​້ ຂ ແລະ ຂແ​ໍ້ ນະນ​ ຳຂ​ ອງບ​ ັນດ​ າທ​ ່ານ ຈະໄ​ ດ້​
ເຮດັ ​ໃຫຂ​້ ມ້ໍ​ ນູ ນສ້​ີ ມົ ບ​ ູນດ​ ຂ​ີ ນ້ື ໄ​ ປ.

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບ້ຍ 7

(1) ເຂດ​ລມຸ່ ເ​ມກ ຫືຼ ເຂດ​ນຳ້ ຕ​ ກົ ​ຕາດຫວ້ ຍ​ປາ່ ​ກວ້ ຍ
ເຂດເ​ປາ້ົ ໝ​ າຍນນີ​້ ອນໃ​ ນເ​ສນັ້ ແ​ ວງ N 18° 57’–N 18° 58’ ແລະ ເສັນ້ ​
ຂະໜ​ ານ E 103° 07’ ໃນລ​ ະດ​ ັບຄ​ ວາມສ​ ູງແຕ່ 1,850–2,050 ມ. ສະພ​ າບນ​ ເ​ິ ວດ​
ເປັນປ່າດ​ ງົ ດ​ ບິ ເ​ຂດສ​ ງູ (High Montane Evergreen Forest). ລັກສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງສງັ ​
ຄົມພ​ ດື ​ເປັນ 3 ຊັ້ນ, ຊນ້ັ ເ​ຮືອນຍອດ​ເປນັ ຕນົ້ ໄ​ ມໃ​້ ຫຍສ່ ງູ ເ​ຖິງ 25​-30 ມ. ເສນັ້ ຜ​ າ່ ນ​
ສູນກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ້ນົ ​ແຕ່ 30–80 (150) ຊມ. ສ່ວນຫ​ າຼ ຍແມ່ນໄມໂ້​ ລງເ​ລງ Fokie-
nia hodginsii (Cupressaceae); ໄມຫ້​ ງິ້ ເກັດ Keteleeria evelyniana (Pinna-
ceae); ກວມສາມແ​ ສກ Acer calcaratum (Acerraceae); ໄມຄ​້ າຍໂ​ ສ້ Shima
sp. (Theaceae); ສະຄ​ ່າຍ Betula alnoides (Betulaceae); ໄມໝ້​ າກກ່ທໍ ງັ 3
ສະກ​ ນຸ ກໜ່ໍ​ າມ Castanopsis spp. ກເ​ໍ່ ກດັ Lithocarpus spp. ກກໍ​່ ້ຽງ Guercus
spp. (Fagaceae); ກກົ ນວນແ​ ດງ​ Rhodoleia championii ແລະ ໂພສ​ າມຫ​ າງ
Exbucklandia sp. (Hamamelidaceae); ຈຳ​ປາປ​ າ່ Magnolia spp. (Magnoli-
aceae); ສາລ​ ະພ​ ດ​ີ ອຍ Anneslea sp. (Theaceae); ໄມຄ້​ ັບ​ພດູ​ ອຍ Maesa spp.
(Primulaceae); ກຫຸ​ ລາບພ​ ນັ ປ​ ຂີ​ າວ Rhododendron crenulatum; ພວງໄ​ ຂ່​
ມກຸ ດອຍ Gaultheria spp. ​ແລະ ປອມພ​ ເູ​ບ້ຍ Agapetes sp. (Ericaceae); ແຄ​
ຫອມ Cinnamomum spp. (Lauraceae) ແລະ ໄມພ້ າວ Engelhadtia sp. (Jug-
landaceae). ຊນ້ັ ສ​ ອງເປັນຕົ້ນໄ​ ມທ​້ ມ​ີ່ ເີ​ສນັ້ ຜ​ ່ານສ​ ນູ ກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ົ້ນແຕ່ 5–20
ຊມ. ສູງ​10–15 ມ. ໄດແ​້ ກ:່ ຕະກ​ ນຸ ປ​ ໍ (Sterculaceae), ຕະກ​ ຸນຕ​ ນີ ຈ​ ຳ (Primula-
ceae) ຕະກ​ ນຸ ຜ​ ັກກ​ ະເ​ດົາ ( Meliaceae), ຕະກ​ ນຸ ໝ​ າກຍ​ ົມ (Euphorbiaceae). ສຳ​

ຈດຸ ໜ​ ່ງຶ ຂ​ ອງເ​ຂດນ​ ້ຳຕ​ ກົ ຫ​ ້ວຍປ​ ່າກ​ ້ວຍ ທສ​່ີ າມ​ າດຊ​ ມົ ທ​ ວິ ທ​ ດັ ອ​ ນັ ສ​ ວຍງ​ າມທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂ​ ອງເ​ມືອງອ​ ະນ​ ວຸ​ ົງ
ທມີ່​ ເ​ີ ມກໝ​ ອກສ​ ຂີ​ າວປ​ ົກຄ​ ມຸ

8 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພູເບຍ້

ລັບພ​ ດື ຊ​ ັນ້ ​ໜາ້ ​ດນິ , ສ່ວນຫ​ ຼາຍຕ​ ະກ​ ນຸ ຂ​ ິງຂ​ ່າ (Zingiberaceae), ຕະກ​ ນຸ ອ​ ລີ​ ອກອ​ ​ີ
ລາຍ (Araceae), ຕະກ​ ຸນຫຍາ້ (Poaceae), ​ຕະກ​ ນຸ ກວຍ້ (Mosaceae) ແລະ ຕ​ ະ​
ກນຸ ຜື (Cyperaceae). ນອກຈ​ າກນ້ນັ , ຍັງພ​ ົບເ​ຫັນດອກເ​ຜ້ິງ (Orchidaceae) ນາໆ​
ຊະນ​ ິດຫຼາກຫ​ ຼາຍສ​ ີ, ເຄືອເ​ຂາົ (Liana) ເຄືອຫ​ ວາຍ ( Rattan/Palm) ເຄອື ມ​ ້ວຍ
Gnetum spp. (Gnetaceae) ແ​ ລະ ຜກັ ກ​ ດູ ຕ​ ້ົນ Alsophila gigantea (Cyatheace-
ae); ຜກັ ກດູ ຂົນ Pteridium aquilinum (Dennstaedtiaceae).
ການພ​ ົບເ​ຫນັ ຜ​ ັກກ​ ູດຕ​ ນົ້ ແລະ ພົບເ​ຫັນຄ​ ວາມຫ​ າຼ ກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງໄຄ (Moss-
es) ລແີ​ ກນ (Lichens) ຜັກກ​ ູດ (Fern/Pterophyte) ແລະ ເຫັດ (Fungi/Mass-

ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້ 9

rooms) ໃນເ​ຂດນີ້ ​ເປນັ ຕ​ ວົ​ ​ບົງ່ ຊ​ ເີ້​ຖງີ ຄ​ ວາມອ​ ດຸ​ ມົ ສ​ ົບບ​ ູນຂອງປ່າດ​ ັງເ​ດີມ ​ຊຸມ່ ຊ​ ້ນື ​
ແລະ​ເປນັ ປ​ ່າໄ​ ມເ້ ຂດສ​ ງູ . ລັກສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງສ​ ັງຄ​ ົມພ​ ືດແບບນ້ີ​ສາມ​ າດພົບເ​ຫນັ ທ​ ວົ່ ​
ໄປໃ​ ນເ​ຂດສ​ ງູ ຂ​ ອງປ​ ະເ​ທດລ​ າວ ໃນຄ​ ວາມສ​ ູງແ​ ຕ່ 1,​500 ເຖງິ 2,500 ມ.

​ຍອດຫ​ ວ້ ຍປ​ າ່ ກ​ ້ວຍ ລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງສ​ ງັ ຄ​ ມົ ພ​ ດື ຊ​ ້ັນປ​ ກົ ຄ​ ມຸ ໜ​ າ້ ​ດິນ
ສມ້ົ ກຸ້ງໃບດາ່ ງເກີດຕາມແຄມຫວ້ ຍ

10 ຄ່ມູ ພື າກສະໜາມພັນພືດຂອງພເູ ບ້ຍ ໄມໂ້​ ລງເ​ລງເກົາ່ ແ​ ກ່ ເສັນ້ ຜ​ າ່ ນສ​ ນູ ກ​ າງເກີນກວາ່ 2 ມ.

(2) ເຂດ​ພຽງ​ເມກ ຫືຼ ເຂດ​ປ່າ​ຂົນ
ເຂດສ​ ຳຫ​ ຼວດນນ້​ີ ອນໃ​ ນທຕີ່​ ັງ້ N 18° 58’–N 18° 59’ ແລະ E103° 07‘ ໃນ​
ຄວາມສ​ ງູ 2,460–2,560 ມ. ສະພ​ າບປ​ ່າໄ​ ມເ​້ ປັນປາ່ ດົງດ​ ບິ ເຂດສ​ ງູ ມເ​ີ ມກໝ​ ອກ​
ປກົ ຄ​ ຸມ (Moist Clouded Montane Evergreen Forest): ລກັ ສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງສງັ ຄ​ ົມ​
ພດື ມ​ ພ​ີ ຽງຊ​ ນ້ັ ດ​ ຽວ ຄເື​ປນັ ຊນ້ັ ຕ​ ້ົນໄ​ ມໃ​້ ຫຍ່ສູງ​15-20 ມ. ເສ້ັນຜ​ າ່ ນສ​ ນູ ກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳ​
ຕົ້ນແ​ ຕ່ 30-60 (80) ຊມ. ປະກ​ ອບມ​ ີໄມໂ້​ ລງເ​ລງ Fokienia hodginsii (Cupres-
saceae); ກວມຫາ້ ແ​ ສກ Acer camphellii (Acerraceae); ໄມຄ້​ າຍໂ​ ສ້ Shima
sp. (Theaceae); ສະຄ​ ່າຍ Betula alnoides (Betulaceae); ໄມໝ​້ າກກ່ໍທັງ 3 ສະ​
ກຸນ ກໜ​່ໍ າມ Castanopsis spp. ກເ​່ໍ ກດັ Lithocarpus spp. ກໍ​ກ່ ້ຽງ Guercus spp.
(Fagaceae); ໂພສ​ າມຫ​ າງ Exbucklandia sp. (Hamamelidaceae); ຈຳປ​ າ​
ປາ່ Magnolia spp. (Magnoliaceae); ສາລ​ ະພ​ ດີ​ ອຍ Anneslea sp. (Theace-
ae); ແຄຫ​ ອມ Cinnamomum spp. (Lauraceae); ໄມຄ້​ ັບພ​ ​ູດອຍ Maesa spp.
(Primulaceae); ກຫຸ​ ລາບພ​ ນັ ​ປຫີ ວຼ ງ Rhododendron decorum; ກຫ​ຸ ລາບພ​ ັນ​
ປອີ ງີ Rhododendron veitchianum , ພວງໄ​ ຂມ​່ ຸກດອຍ Gaultheria spp. ສອ້ ຍ​
ໄຂມ່​ ກຸ V​ accinium spp. ປອມ​ພເ​ູ ບຍ້ Agapetes hosseana ແລະ ສະເ​ມກັ ເ​ຂັມ
Agapetes lobbii (Ericaceae); ແຄຫ​ ອມ Cinnamomum spp. (Lauraceae);
ເອືອ້ ງນຳ້ ເຕົາ້ ຄກໍ ້ີວ Pleione praecox (Orchidaceae). ຊັ້ນໜ້າດ​ ິນປກົ ຄ​ ມຸ​ ດ​ ວ້ ຍ​
ຜັກກ​ ູດ (Fern or Pterophyte) ນາໆຊ​ ະນ​ ດິ ເຊ່ນັ : ຜກັ ກດູ ໃບຕ​ າ່ ງເ​ພດ Bolbitis
sp. (Lomariopsidaceae), ຜັກກູດລນິ້ ມັງກອນ Microsorum sp. (Polypodia-
ceae) ແລະ ຜກັ ກູດເກົ້າຍອດ Araiostegia faberiana Ching (Davalliaceaae),
ໄຄ (Mosses or Bryophyta ແລະ ລແ​ີ ກນ (Lichen). ພ້ອມກ​ ນັ ນ​ ນ້ັ , ຜັກກ​ ດູ , ໄຄ
ແລະ ລີ​ແກນຍັງ​ປົກຫ​ ຸ້ມຕ​ ນົ້ ໄ​ ມ້ທ​ ກຸ ຕ​ ົ້ນ ຕ້ງັ ແ​ ຕກ່​ ກົ ເ​ຫງົ້າຈົນເ​ຖິງປ​ າຍຍອດ ໜາເຖິງ
10 ຊມ. ຊຶ່ງເ​ຮັດ​ໃຫຕ​້ ນ້ົ ໄ​ ມລ້​ ັກສ​ ະນ​ ະມ​ ຂີ​ ນົ ປ​ ົກຫ​ ້ມຸ ​ເປນັ ສ​ າຍເ​ຫດຂ​ ອງ​ຊວ່​ື ່າ “ຕນ້ົ ​
ໄມຂ້​ ນົ ”, ປ່າເ​ຂດນ​ເ້ີ ປນັ ແຫຼງ່ ສະສ​ ົມນຳ້ ​ລົງສ​ ່ໃູ ຕດ​້ ນິ ຈ່ງຶ ເ​ກີດມີບນ່​ໍ ຳ້ ​ຈ່ງຶ ກາຍເ​ປັນ​
ລະ​ບົບ​ນິ​ເວດ​ທີ່ເອ້ືອອຳນວຍ​ໃຫ້​ແກ່ການ​ດຳ​ລົງ​ຊີ​ວິດ​ຂອງ​ສັດ​ປ່າ​ນາໆ​ຊະ​ນິດ
ແລະ ເປນັ ແ​ ຫງຼ່ ຕ​ ົນ້ ນ​ ຳ້ ທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດທ​ ສີ​່ ະອ​ າດ.

ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພເູ ບຍ້ 11

12 ຄ່ມູ ພື າກສະໜາມພັນພດື ຂອງພເູ ບຍ້ ລກັ ສະນະທົ່ວໄປຂອງເຂດປາ່ ຂນົ

ລັກສະນະພ້ືນປາ່ ຂອງປ່າຂົນ

ເອອ້ື ງນໍາ້ ຄກໍ ວີ້ Pleione praecox ຄູ່ມືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 13

(3) ເຂດເໜືອ​ເມກ ຫຼື ເຂດ​ຈອມ​ພູ​ເບຍ້
​ເຂດເ​ປ້ົາໝ​ າຍນນ້​ີ ອນໃ​ ນທ​ ຕ່​ີ ັ້ງ N 18° 58’ — N 18° 59’ ແລະ E 103°
08’ — E 103° 09’ ຄ​ ວາມສ​ ງູ 2,500–2,828 ມ. ໂດຍທ​ ົ່ວ​ໄປແ​ ລວ້ , ປາ່ ດ​ ັງ່ ເ​ດີມ​
ເຂດສ​ ູງຊຸ່ມຊ​ ື້ນມ​ ີໝອກປ​ ົກຄ​ ຸມ (Tropical Moist Clouded Montane Evergreen
Forest): ສງັ ຄ​ ົມພ​ ດື ມ​ ກີ ານປ​ ຽ່ ນ​ແປງ ໄປຕ​ າມລ​ ະດ​ ບັ ຄ​ ວາມສ​ ງູ ທ​ ຽບກ​ ັບລ​ ະດ​ ັບນ​ ຳ້ ​
ທະເ​ລ​ໃນໄ​ ລຍ​ ະຄ​ ວາມແ​ ຕກຕ​ າ່ ງກ​ ັນ 100 ມ. ຈາກຜ​ ນົ ກ​ ານສ​ ຳຫ​ ຼວດ ແລະ ເຫດ​
ຜນົ ຂ​ ອງຄ​ ວາມປ​ ່ຽນແ​ ປງຂ​ ອງລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະສ​ ັງຄ​ ມົ ພ​ ດື ຈຶ່ງສ​ າມ​ າດແ​ ຍກອ​ ອກເ​ປນັ 3
ເຂດ ອງີ ຕ​ າມລ​ ະດ​ ບັ ຄ​ ວາມສ​ ູງ ຄື ເຂດຄ​ ວາມສ​ ງູ ແ​ ຕ່ 2,500 – 2,600 ມ, ເຂດແ​ ຕ່
2,600 – 2,700 ມ ແລະ ເຂດຈ​ ອມສ​ ູງສ​ ດຸ ຂ​ ອງພ​ ເູ​ບຍ້ 2,700 – 2,828 ມ. ລາຍ​
ລະອ​ ຽດຂ​ ອງສ​ ະພ​ າບທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ ຫຼື ລກັ ສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງສ​ ງັ ຄ​ ົມພ​ ືດຈ​ ະໄ​ ດລ​້ າຍງ​ ານ​
ໃນໜ​ າ້ ​ຕໄໍ​່ ປ ໃນເ​ອກ​ ະສ​ ານເ​ຫຼັ້ມນ​ .້ີ ພືດທ​ ມ​່ີ ຄ​ີ ວາມໂ​ ດດເ​ດັນ່ ປະກ​ ອບມ​ ີ ຕະກ​ ນຸ ​
ໄມກ​້ ່ໍ Fagaceae, ຕະກ​ ນຸ ກ​ ຫ​ຸ າຼ ບພ​ ນັ ປ​ ີ Iricaceae ຕະກ​ ນຸ ຈຳປ​ າປ​ າ່ Magnoliace-
ae; ​ຕະ​ກນຸ ສາລ​ ະພ​ ດີ​ ອຍ Theaceae, ໄມຄ້​ ັບພ​ ​ູ Primulaceae, ຕະກ​ ຸນແ​ ຄຫ​ ອມ
Lauraceae; ຕະກ​ ຸນດອກເ​ຜິ້ງ Orchidaceae, ສຳລ​ ບັ , ຊັນ້ ໜາ້ ​ດິນຖກື ປົກຄ​ ມຸ​ ດ​ ວ້ ຍ​
ໄຄ, ລແີ​ ກນ ແລະ ຜັກກ​ ູດ. ຜນົ ການສ​ ກຶ ສ​ າໃ​ ນພ​ ເ​ູ ບ້ຍ, ລແີ​ ກນສາມ​ າດຈ​ ຳແ​ ນກ​
ອອກເ​ປັນ​ 4 ກຸມ່ ໄດແ​້ ກ່: ກຸ່ມຮບູ ຮ​ າ່ ງ​ແຜ່ນຝ​ ຸ່ນຜ​ ງົ Crustose; ກຸມ່ ຮູບຮ​ ່າງເ​ກັດ
Squamulose, ກມຸ່ ຮູບຮ​ ່າງ​ໃບໄ​ ມ້ Foliose ແລະ ກຸ່ມຮບູ ຮ​ ່າງຕົ້ນໄ​ ມນ້​ ້ອຍ Fruti-
cose. ໄຄນອນໃ​ ນ 4 ເຫົຼ່າ ໄດແ​້ ກ່: (1) ເຫາ່ຼົ ເ​ຂາົ້ ຕ​ ອກພ​ ະລ​ ສ​ື ີ Sphagnopsida; (2)
ເຫາົ່ຼ ຕ​ ະກ​ ຽງພ​ ະລ​ ສ​ື ີ Andreaeopsida; (3) ເຫົ່ຼາໄ​ ຄໃ​ ບເ​ຂມັ Polytrichopsida; (4)​
ເຫ່ົຼາໄ​ ຄ Bryopsida. ແລະ ຜັກກ​ ດູ (Fern) ນາໆຊ​ ະນ​ ດິ . ນອກຈ​ າກນັນ້ , ຍງັ ພ​ ົບ​
ເຫັນຕະກ​ ຸນຫ​ ຍາ້ (Poaceae) ແລະ ຕະກ​ ນຸ ຜ​ ື (​Cyperaceae).

14 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພູເບຍ້

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 15

(3.1) ເຂດເໜືອ​ເມກ ຫືຼ ເຂດ​ຈອມ​ພ​ູເບ້ຍ:ເຂດ​ຄວາມ​ສູງ 2500-2600 ມ.
ເຂດນ​ ນີ້​ ອນໃ​ ນທຕີ່​ ງັ້ N 18° 59’ ແລະ E 103° 08’ ໄລຍ​ ະຄ​ ວາມສ​ ູງແ​ ຕ່
2,500–2,600 ມ. ​ລັກສ​ ະນ​ ະທ​ າງນ​ ເິ​ວດ​ເປັນປ່າດ​ ັ່ງເ​ດີມເ​ຂດສ​ ູງຊຸ່ມຊ​ ນ້ື ມ​ ີໝອກ​
ປົກຄ​ ຸມ (Tropical Moist Clouded Montane Evergreen Forest): ລັກສ​ ະ​ ນ​ ະ​
ຂອງສັງຄ​ ົມພ​ ດື ຄ​ ້າຍຄ​ ກື​ ນັ ກ​ ັບສ​ ງັ ຄ​ ົມພ​ ືດໃ​ ນເ​ຂດປ​ າ່ ຂ​ ນົ ເຊ່ັນ: ສັງຄ​ ົມພ​ ືດມ​ ພີ​ ຽງ​
ຊ້ນັ ດ​ ຽວ ຊ້ັນຕ​ ້ນົ ໄ​ ມໃ​້ ຫຍສ່ ງູ ​15-25 ມ ເສັນ້ ຜ​ າ່ ນສ​ ນູ ກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ້ນົ ​30–60 (80)
ຊມ. ຊະນ​ ດິ ພືດທ​ ມ່ີ​ ຄ​ີ ວາມໂ​ ດດເ​ດນ່ັ ໄ​ ດແ້​ ກ່: ໄມໂ​້ ລງເ​ລງ Fokienia hodgin-
sii; ໄມກ້ ວມຫ້າແ​ ສກ Acer camphellii; ໄມຄ​້ າຍໂ​ ສ້ Shima sp.; ໄມໝ້​ າກກໍ່
Fagaceae; ໂພສ​ າມຫ​ າງ Exbucklandia sp.; ຈຳປ​ າປ​ າ່ Magnoliaceae; ສາ​
ລະພ​ ດ​ີ ອຍ Anneslea sp.; ກຸ​ຫລາບພ​ ນັ ປ​ ີ Rhododendron spp., ພວງໄຂມ່​ ກຸ ​
Gaultheria spp., ສ້ອຍໄ​ ຂມ່​ ຸກ Vaccinium spp., (Ericaceae), ດອກເ​ຜງ້ິ (Or-
chidaceae) ແລະ ເຫັດ (Mushroom / ma​crofungi) ນາໆຊ​ ະນ​ ິດຫຼາກຫ​ າຼ ຍສ​ ີ
ແລະ ຊັ້ນໜາ້ ດ​ ນິ ປກົ ຄ​ ມຸ​ ດ​ ້ວຍລ​ ແີ​ ກນ, ໄຄ ແລະ ຜກັ ກ​ ດູ ນາໆຊ​ ະນ​ ດິ ປກົ ຫ​ ຸມ້ ຕ​ ນ້ົ ​
ໄມທ້ ຸກຕ​ ນົ້ ຕັ້ງແ​ ຕກ​່ ກົ ເ​ຫງາົ້ ຈນົ ເ​ຖງິ ປ​ າຍຍອດ ຊງຶ່ ເ​ປັນສ​ າຍເ​ຫດໃ​ ຫຕ​້ ົ້ນໄ​ ມທ​້ ກຸ ຕ​ ນ້ົ ​
ມລ​ີ ກັ ສ​ ະນ​ ະມ​ ຂີ​ ົນປກົ ຫ​ ້ມຸ . ລັກສ​ ະນ​ ະພ​ ເິ​ສດທ​ ເ່​ີ ປນັ ເ​ອກ​ ະ​ລັກຂ​ ອງເ​ຂດນ​ແີ້ ມນ່ ​
ການພ​ ບົ ເ​ຫັນໄມໂ້​ ລງເ​ລງຕ​ ນ້ົ ໃ​ ຫຍ,່ ກຫຸ​ ຼາບພ​ ັນປ​ ແີ​ ດງ Rhododendron vialii
ແລະ ກຫຸ ຼາບພັນປີສາມສີ Rhododendron ciliicalyx ກາຍເ​ປນັ ເ​ຕ້ົາດ​ ອກໄ​ ມ​້
ທຳມ​ ະຊ​ າດປ​ ະດ​ ບັ ເ​ອພ​້ ເ​ູ ບຍ້ ໃ​ ຫສ້​ ວຍສ​ ດົ ງ​ ດົ ງ​ າມ​ ກາຍມ​ າເ​ປັນສ​ ງິ່ ມ​ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ນັ ​
ທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂ​ ອງພ​ ເູ​ບຍ້ ໂດຍສ​ ະເ​ພາະກ​ ຫຸ​ ຼາບພ​ ັນປ​ ອ​ີ ີງ​ Rhododendron ve-
itchianum ໄດເ້​ຮດັ ​ໃຫທ້​ ງັ ລ​ ຳຕ​ ນ້ົ ຂ​ ອງຕ​ ນ້ົ ໄ​ ມທ້ ເີ​່ ປັນບ​ ່ອນອ​ ີງ​ອາໄ​ ສ ໃນທ​ ົ່ວ​ຜືນປ​ າ່ ​
ແຫງ່ ນ້ນັ ໄ​ ດປ​້ ະດ​ ບັ ດ​ ້ວຍດອກສ​ ຂ​ີ າວຂ​ ອງກ​ ຫຸ​ າຼ ບພ​ ນັ ປ​ ອີ​ ີງ

16 ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 17

(3.2) ເຂດເໜືອ​ເມກ ຫຼື ເຂດ​ຈອມ​ພູ​ເບຍ້ :ເຂດ​ຄວາມ​ສູງ 2,600-2,700 ມ.
ເຂດນ​ ນີ​້ ອນໃ​ ນທ​ ຕ່ີ​ ັງ້ N 18° 59’ ແລະ E 103° 08’ ໃນຄ​ ວາມສ​ ູງ 2,600
– 2,700 ມ. ລັກສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງປ​ າ່ ໄ​ ມເ້​ປັນປ​ ່າດ​ ງັ່ ເ​ດມີ ເຂດສ​ ງູ (​Primary Moist
Clouded Montane Forest). ລກັ ສ​ ະນ​ ະທ​ າງສັງຄ​ ມົ ພ​ ດື ມ​ ພີ​ ຽງຊ​ ນັ້ ດ​ ຽວ ເປັນໄ​ ມ​້
ພຸ່ມປະສ​ ມົ ປນົ ເ​ປກັບໄ​ ມຍ​້ ືນຕ​ ້ົນຂ​ ະໜ​ າດນ​ ອ້ ຍ ຄວາມສ​ ງູ ບເ່ໍ​ກີນ 10 ມ. ເສນ້ັ ຜ​ ່ານ​
ສູນກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ົ້ນ 10-25 (30) ຊມ. ກ່ິງງ​ ່າ​ ແລະ ລຳຕົ້ນມ​ ທ​ີ ງັ ຕງັ້ ຊ​ ຕຶ່​ ງົ ແລະ
ເນີ້ງເ​ລັກນ​ ້ອຍປ​ ະມ​ ານ 30 ອົງສ​ າ, ຫມຸ້ ດ​ ວ້ ຍຜ​ ກັ ກ​ ດູ , ລແີ​ ກນ ແລະ ໄຄຢາ່ ງໜາ​
ນຸ້ມ, ຫາຼ ກຫ​ ຼາຍສ​ ີ ຕງ້ັ ແ​ ຕກ​່ ົກເ​ຫງາົ້ ຈົນເ​ຖງິ ປ​ າຍຍອດ. ຊນ້ັ ໜ້າດ​ ິນປກົ ຄ​ ມຸ​ ດ​ ້ວຍຜັກ​
ກູດຫາງສ​ ິງ, ​ຜກັ ກ​ ດູ ດ​ ິນ, ຜັກກ​ ູດອ​ ງີ ອ​ າໄ​ ສນາໆຊ​ ະນ​ ິດ, ໄຄ​ ແລະ ລແີ​ ກນຫາຼ ກ​
ຫຼາຍຊ​ ະນ​ ິດ. ບັນດ​ າຊ​ ະນ​ ດິ ພດື , ສ່ວນຫ​ ລາຍແ​ ມ່ນພືດຕ​ ະກ​ ນຸ ໝ​ າກກໍ່ (Fagace-
ae); ຕະກ​ ຸນກຫຸ​ ຼາບພ​ ັນປ​ ີ (Ericaceae); ຕ​ ະກ​ ນຸ ສ​ າລ​ ະພ​ ດ​ີ ອຍ (Theaceae); ຕະ​
ກນຸ ປ​ ໍ (Sterculiaceae); ຕະກ​ ນຸ ກ​ ົກຄ​ ັບ (Primulaceae); ຕະກ​ ນຸ ແ​ ຄ (Laurace-
ae) ແລະ ອນື່ ໆ ​ໂດຍສ​ ະເ​ພາະດ​ ອກເ​ຜງ້ີ ອີງອ​ າໄ​ ສນ​ າໆຊ​ ະນ​ ດິ . ໃນເ​ຂດນສ້ີ າມ​ າດ​
ພບົ ເ​ຫັນຄວາມຫ​ ຼາກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງໄ​ ຄ​ ທ​ ງັ 4 ເຫົ່າຼ ແລະ ລແ​ີ ກນ ທ​ ງັ 4 ກຸ່ມ ຊງ່ຶ ໄ​ ດ້ທເ​່ີ ຮດັ ​
ໜ້າ​ທບ​່ີ ົດບ​ າດສ​ ຳຄ​ ນັ ໃ​ ນກ​ ານປ​ ົກປ​ ້ອງບ​ ນັ ດ​ າພ​ ືດນ​ າໆຊ​ ະນ​ ດິ ແລະ ​ເປັນຕ​ ວົ ບ​ ່ົງຊ​ ້​ີ
ເຖງິ ຄ​ ວາມບ​ ລ​ໍ ສ​ິ ດຸ ຂ​ ອງອ​ າກ​ າດ ແລະ ສ​ ິງ່ ແ​ ວດລ​ ອ້ ມຂອງພ​ ເູ​ບ້ຍ ກາຍເ​ປັນສ​ ິງ່ ມ​ ະ​
ຫັດສ​ ະຈ​ ັນໃ​ ນກ​ ານຢ​ ຮ​ູ່ ວ່ ມ​ກັນຂ​ ອງສ​ ງິ່ ມ​ ຊ​ີ ວີ​ ິດ ເພອ່ື ກ​ ານຢ​ ລູ່​ ອດ​ໃນສ​ ະພ​ າບຄ​ ວາມ​
ໜາວ​ກະດ​ າ້ ງຂ​ ອງພ​ ມູ ມ​ ອີ​ າກ​ າດ ຂອງເ​ຂດຄວາມ​ສູງໃ​ ນລ​ ະດ​ ບັ ສ​ ງູ ສດຸ ໃ​ ນລ​ າວ.

18 ຄູ່ມືພາກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບຍ້

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 19

(3.3 ກ) ເຂດເໜືອ​ເມກ ຫຼື ເຂດ​ຈອມ​ພ​ູເບຍ້ :ເຂດ​ຄວາມ​ສງູ 2,700-2,800 ມ.
ເຂດນຢີ​້ ໃູ່​ ນທ​ ຕ່ີ​ ້ັງ N 18° 58’ ແລະ E 103° 09’ ໃນຄ​ ວາມສ​ ູງ 2,700–
2,800 ມ. ລກັ ສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງປ​ າ່ ໄ​ ມເ້​ປັນປ່າດ​ ັ່ງເ​ດີມເຂດ​ສູງເ​ມກໝອກປ​ ົກຄ​ ມຸ
(Moist Clouded Montane Primary Forest): ສງັ ຄ​ ົມພ​ ືດມ​ ພ​ີ ຽງຊ​ ້ັນດ​ ຽວ ຊ້ັນ​
ຕົນ້ ໄ​ ມພ​້ ມຸ່ ຫຼື ໄມຍ້​ ນື ຕ​ ົ້ນຂ​ ະໜ​ າດນ​ ອ້ ຍ ສງູ ​ປະມ​ ານ 3-4 ມ ສງູ ສ​ ຸດບເ​່ໍ ກນີ 5 ມ.
ເສ້ັນຜ​ າ່ ນສ​ ູນກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ນົ້ ​ແຕ່ 5-15 (20) ຊມ. ກງ່ິ ງ​ າ່ ໄ​ ມ້ເອນ ແລະ ເນີ້ງໃ​ ນ​
ມມູ 45-70 ອງົ ສ​ າ ຫມຸ້ ດ​ ້ວຍໄຄ, ລແີ​ ກນ ແລະ ຜກັ ກ​ ູດຢາ່ ງໜານ​ ມຸ້ , ຫາຼ ກຫ​ ຼາຍສ.ີ
ຊນັ້ ໜ້າດ​ ນິ ປກົ ຄ​ ມຸ​ ດ​ ວ້ ຍຫຍາ້ , ຜື, ຜກັ ກ​ ດູ ດ​ ນິ , ໄຄ​ ແລະ ລແີ​ ກນໄດປ​້ ກົ ຫ​ ້ມຸ ເ​ກອື ຍ​
ທກຸ ພ​ ້ືຍທ​ ່ີ ແລະ ​ຕົນ້ ໄ​ ມທ​້ ຸກຕ​ ້ນົ ຕັ້ງແ​ ຕກ່​ ົກເ​ຫງາ້ົ ຈນົ ເ​ຖງິ ປ​ າຍຍອດ ຊ່ຶງເ​ປນັ ສ​ າຍ​
ເຫດໃ​ ຫຕ​້ ົ້ນໄ​ ມທ້​ ຸກຄ​ ນົ ມ​ ລີ​ ັກສ​ ະນ​ ະມ​ ຂ​ີ ົນປ​ ົກຫ​ ຸ້ມ. ພດື ສ່ວນຫ​ ລາຍແ​ ມນ່ ພ​ ືດຕ​ ະ​
ກຸນໝ​ າກກ່ໍ (Fagaceae); ຕະກ​ ນຸ ກຫຸ​ າຼ ບພ​ ນັ ປ​ ີ (Ericaceae); ຕ​ ະກ​ ນຸ ສ​ າລ​ ະພ​ ​ີ
ດອຍ (Theaceae); ຕະກ​ ນຸ ປ​ ໍ (Sterculiaceae); ຕະກ​ ນຸ ໝ​ າກຈ​ ອງ (Rosace-
ae); ຕະກ​ ຸນດອກເ​ຢັນ (Gentianaceae) ແລະ ຕະກ​ ນຸ ກ​ ົກ​ຄັບ (Primulaceae).
ນອກຈ​ າກນ້ນັ , ດອກເ​ຜິ້ງ (Orchidaceae) ​ແລະ ພືດອງີ ອ​ າໄສນາໆຊ​ ະນ​ ິດ ແລະ
ຫຼາກຫ​ າຼ ຍສ​ ສ​ີ ນັ . ໃນເ​ຂດນ້ສີ າ​ມາດພ​ ບົ ເ​ຫນັ ຄວາມຫ​ ຼາກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງໄ​ ​ຄທ​ ັງ 4 ເຫຼ່າົ
ແລະ ລແີ​ ກນ ທ​ ງັ 4 ກມຸ່ ຊງຶ່ ໄ​ ດທ້ ເ​ີ່ ຮັດ​ໜ້າ​ທບ່ີ​ ດົ ບ​ າດສ​ ຳຄ​ ັນ​ໃນກ​ ານປ​ ກົ ປ​ ອ້ ງບ​ ັນ​
ດາພ​ ດື ນ​ າໆຊ​ ະນ​ ິດ ແລະ ເ​ປນັ ​ຕວົ ບ​ ົງ່ ຊ​ ເ​ີ້ ຖງິ ຄ​ ວາມບ​ ລ​ໍ ສິ​ ຸດຂ​ ອງອ​ າກ​ າດ ແລະ ​ສງ່ິ ​
ແວດລ​ ້ອມຂອງພ​ ເ​ູ ບ້ຍ ກາຍເ​ປັນສ​ ິ່ງມ​ ະຫ​ ັດສ​ ະຈ​ ນັ ໃ​ ນກ​ ານຢ​ ຮ່​ູ ່ວມ​ກນັ ຂ​ ອງສ​ ງິ່ ມ​ ​ີ
ຊວ​ີ ິດ ເພື່ອກ​ ານຢ​ ລູ່​ ອດໃ​ ນສ​ ະ​ພາບຄ​ ວາມໜ​ າວ​ກະດ​ ້າງຂ​ ອງພ​ ູມມ​ ອ​ີ າກ​ າດ ຂອງ​
ເຂດຄວາມສ​ ູງໃ​ ນລ​ ະດ​ ັບສ​ ູງສດຸ ໃ​ ນລ​ າວ.

20 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພູເບ້ຍ

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 21

(3.3 ຂ) ເຂດເໜືອ​ເມກ ຫຼື ເຂດ​ຈອມ​ພ​ູເບຍ້ : ເຂດຈ​ ອມ​ສງຸ ​ສຸດພູ​ເບຍ້ 2,800-
2,828 ມ.
ເຂດສງູ ສ​ ດຸ ຂ​ ອງຈ​ ອມພ​ ເູ​ບ້ຍນອນໃ​ ນທ​ ຕ່​ີ ້ງັ N 18° 58’ ແລະ E 103°
09’ ໃນຄ​ ວາມສ​ ງູ 2,800 – 2,828 ມ. ລກັ ສ​ ະນ​ ະຂ​ ອງແ​ ຫງຼ່ ທ​ ຢ​່ີ ອ່​ູ າໄ​ ສເ​ປັນປາ່ ດ​ ັງ່ ​
ເດີມເຂດສ​ ງູ ເມກໝອກປ​ ົກຄ​ ມຸ (Clouded Montane Primary Forest). ລກັ ສ​ ະ​
ນະຂ​ ອງສັງຄ​ ົມພ​ ືດ​ປະກ​ ອບດ​ ວ້ ຍໄ​ ມພ​້ ມຸ່ ຫືຼ ໄມຍ​້ ືນຕ​ ນົ້ ຂ​ ະໜ​ າດນ​ ອ້ ຍ ມພີ​ ຽງຊ​ ັນ້ ​
ດຽວ ລຳ​ຕັ້ງຕ​ ົງ, ​ຄວາມສງູ ເ​ຖິງ 2-3 ມ. ເສນັ້ ຜ​ ່ານສ​ ນູ ກ​ າງຂ​ ອງລ​ ຳຕ​ ້ນົ ​ແຕ່ 5 – 10
(15) ຊມ. ຊງົ ພ​ ມູ່ ສີຂຽວເ​ປັນຊ​ ົງກ​ ົມ-​ ມົນ ເສນ້ັ ຜ​ າ່ ສ​ ູນກ​ າງຂອງຊ​ ົງພ​ ່ມຸ 2–3 ມ.​
ເຫງ້ົາໄ​ ມ້, ລຳຕ​ ົນ້ ແລະ ກິ່ງງ​ ່າ​ຖືກ​ປົກຫຸມ້ ດ​ ວ້ ຍໄ​ ຄ, ລແ​ີ ກນ ແລະ ຜກັ ກ​ ດູ ຫາຼ ກ​
ຫາຼ ຍຮູບຮ​ າ່ ງ, ​ສສີ​ ນັ ຕັງ້ ແ​ ຕກ​່ ົກເ​ຫງົ້າຈນົ ເ​ຖິງປ​ າຍຍອດຢາ່ ງໜ​ າ​ນຸ້ມ, ​ກງ່ິ​ ງ​ າ່ ໄ​ ມ້​
ມຄີ ວາມໜ​ າ​ແໜ້ນ​ສງູ , ຊັ້ນໜ້າ​ດິນປົກຄ​ ມຸ​ ດ​ ວ້ ຍລ​ ແ​ີ ກນ, ໄຄ​ , ຫຍ້າ, ຜື ແລະ ຜກັ ​
ກດູ ດນິ ນາໆຊ​ ະນ​ ິດ. ບນັ ດ​ າຊ​ ະນ​ ິດພ​ ືດໃນເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ເູ​ບ້ຍ ສ່ວນຫ​ ລາຍເ​ປັນພ​ ືດ​
ຕະກ​ ນຸ ໝ​ າກກໍ່ (Fagaceae); ຕະກ​ ຸນກຫ​ຸ າຼ ບພ​ ນັ ປ​ ີ (Ericaceae); ​ຕະກ​ ຸນປ​ ໍ (Ster-
culiaceae); ຕະກ​ ນຸ ໝ​ າກຈ​ ອງ​ປາ່ (Rosaceae); ຕະກ​ ນຸ ກ​ ກົ ​ຄບັ (Myrsinaceae)
ແລະ ດອກເ​ຜ້ິງ (Orchidaceae) ນາໆຊ​ ະນ​ ິດ. ລແ​ີ ກນ ແລະ ໄຄເປນັ ພ​ ດື ທ​ ໂ່​ີ ດດ​
ເດ່ນັ ແລະ ໜາ​ແໜ້ນສ​ ູງກວ່າ​ພດື ຊ​ ະນ​ ິດອ​ ນ່ື ເພາະທ​ ັງສ​ ອງກ​ ະຈ​ າຍ ແລະ ປກົ ​
ຄມຸ ທ​ ກຸ ເ​ນືອ້ ທ​ ່ີ ທັງດ​ ິນ ກ້ອນຫ​ ິນ ແລະ ຕນ້ົ ໄ​ ມ້ ດ້ວຍສ​ າຍເ​ຫດມ​ າຈ​ າກໄ​ ຄ ແລະ
ລແີ​ ກນ ເປັນຕ​ ວົ ບ​ ົ່ງຊ​ ເ​້ີ ຖງິ ຄ​ ວາມບ​ ລໍ​ ສິ​ ຸດຂ​ ອງອ​ າກ​ າດ, ຕົວກ​ ານໃ​ ນກ​ ານປ​ ບັ ປ​ ຸງດ​ ິນ
ແລະ ຊ່ວຍ​ປກົ ຫ​ ້ມຸ ລ​ ຳຕ​ ົນ້ ແລະ ກ່ິງງ​ າ່ ເພອື່ ປ​ ້ອງກ​ ນັ ພ​ ມູ ມ​ ອິ​ າກ​ າດໜ​ າວ​ກະດ​ າ້ ງ
ຂອງນ​ ້ຳກ​ ້າມ ຊວ່ ຍໃນກ​ ານຢ​ ລ​ູ ອດຂ​ ອງຕ​ ້ົນໄ​ ມ້ ແລະ ຄວາມຊ​ ່ມຸ ຊ​ ື່ນຂ​ ອງດ​ ນິ
ພ້ອມກ​ ນັ ນ​ ້ັນ ຄວາມຫ​ າຼ ກຫ​ ຼາຍ​ຮູບ​ຮ່າງ ແລະ ສສ​ິ ັນ ການເ​ປນັ ສ​ ິງ່ ມ​ ະຫ​ ດັ ສ​ ະຈ​ ັນ​
ທາງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດ ແລະ ທັງເ​ປັນເ​ອກ​ ະລ​ ກັ ທ​ າງລ​ ະບ​ ົບນ​ ເ​ິ ວດຂ​ ອງຈ​ ອມພ​ ເູ​ບ້ຍ ທ່ີ​
ເປັນຈ​ ອມພ​ ພ​ູ ຽງຟ​ າ້ ຂ​ ອງ ສປ​ ປ​ ລາວ. ນອກຈ​ າກນ້ນັ , ຄວາມສ​ ວຍງ​ າມທ​ າງທ​ ຳມ​ ະ​
ຊາດຂ​ ອງດອກກ​ ຫຸ​ ຼາບພ​ ັນປ​ ສີ​ າມສ​ ີ Rhododendron ciliicalyx, ດອກພ​ ວງໄ​ ຂ່​
ມຸກ Gaultheria spp. ດອກສ​ ອ​ ້ຍໄ​ ຂມ່​ ຸກສອງສ​ ີ Vaccinium exaristatum ຂອງ​
ຕະກ​ ຸນ Ericaceaeແລະ ດອກໝ​ າກຈອງປາ່ Prunus sp. (Rosaceae) ໄດເ​້ ປນັ ສ​ ິງ່ ​
ປະດ​ ບັ ທ​ າງທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດອນັ ໜ​ າ້ ​ປະທ​ ັບໃ​ ຈທ​ ສ​່ີ ຸດ ຂອງຜ​ ທ້​ູ ໄ​່ີ ດມ້​ າສ​ ຳພ​ ັດ ແລະ ທຽ່ ວ​
ຊົມຈອມພ​ ເູ​ບຍ້ .

22 ຄູ່ມືພາກສະໜາມພັນພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 23

ຄວາມ​ຫຼາກ​ຫາຼ ຍ​ຂອງໄຄ

24 ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ

​ຄວາມ​ຫຼາກ​ຫາຼ ຍຂ​ ອງໄຄ
ໄຄໄ​ ດຖ້​ ືກຈ​ ັດຢ​ ໃູ​່ ນອ​ ານ​ າຈ​ ກັ ພ​ ືດ ແຕເ່​ປັນພ​ ືດບ​ ົກຂັ້ນຕ​ ່ຳ ທີ່ບມ​ໍ່ ມີ​ ດັ ຊ​ ກັ ນ​ ຳ ມ​ ີຂະ​
ໜາດນ​ ອ້ ຍ ໂ​ ດຍສ​ ະເ​ລ່ຍສງູ ປະມ​ ານ 10 ຊມ. (Sphagnum ອາດຍ​ າວເ​ຖງິ 20
ຊມ) ສ່ວນຫ​ ລາຍ​ໄຄມກັ ເ​ກດີ ແລະ ຈະ, ເ​ລີນເ​ຕີບໂ​ ຕໃ​ ນໂ​ ງ່ນຫ​ ນິ ແລະ ຕ້ົນໄ​ ມທ້ ່ີ​
ປຽກຊ​ ່ມຸ ເປນັ ພ​ ືດບມໍ່​ ດ​ີ ອກ ແລະ ບມໍ່​ ເ​ີ ມັດ ແຕແ​່ ຜພ​່ ັນດ​ ວ້ ຍສ​ ະປ​ ໍ ທສ​່ີ ້າງຂ​ ນ້ື ໃ​ ນຖ​ ົງ​
ນອ້ ຍໆຢ​ ທ​ູ່ າງປ​ າຍລ​ ຳຕ​ ົ້ນ. ບມໍ່​ ​ຮີ າກ ແຕມ​່ ເີ​ສັ້ນໄ​ ຍຂ​ ອງລ​ ຳເ​ຫງົາ້ ເພື່ອກ​ ານຍ​ ຶດຕ​ ິດ​
ກັບດ​ ິນຫ​ ຼາຍກວ່າກ​ ານດ​ ດູ ທ​ າດອ​ າຫ​ ານຈາກດ​ ິນ (Palaeos, 2008). ສາຂ​ າໄ​ ຄໃນ​
ໂລກນີມ້ ​ປີ ະມ​ ານ 12,000 ຊະນ​ ິດ (Goffinet and Buck 2004). ສ່ວນຫ​ ລາຍພ​ ບົ ​
ໃນພ​ ້ືນທ​ ຊ​່ີ ຸມ່ ຊ​ ນື້ ບມ່​ໍ ແີ​ ສງ ເພືອ່ ກ​ ານມ​ ຊີ​ ວີ​ ິດລ​ ອດ ຍ້ອນເ​ປນັ ລ​ ຳຕ​ ົນ້ ນ​ ້ອຍ ແລະ
ບອບບ​ າງ. ໄຄມ​ ີ​ຄວາມສ​ ຳຄ​ ັນທ​ ສ​່ີ ຸດທ​ າງດ​ ້ານນ​ ເິ​ວດວ​ ິ​ທະຍ​ າ ເພາະວ​ ່າ ໄຄເປນັ ສິ່ງ​
ປົກຄ​ ຸມຕ​ ້ົນໄ​ ມ້ ປກົ ຄ​ ຸມດ​ ິນ ສ້າງຊ​ ັນ້ ດ​ ນິ ໃ​ ຫໜ​້ າ​ນຸ້ມ ຊຶງ່ ມ​ ບີ​ ົດບ​ າດໜ້າທ​ ີ່ ແລະ​
ຄວ​ າມ ສາມ​ າດໃນກ​ ານຮ​ ກັ ສ​ ານ​ ຳ້ ໃນທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດໄ​ ດ​້ ທັງເ​ປນັ ສ​ ິ່ງຄ​ ຸ້ມກ​ ນັ ຕ​ ກ່ໍ​ ານ​
ປ່ຽນແ​ ປງດ​ ິນຟ​ າ້ ອ​ າກ​ າດເຊັ່ນ: ກ​ ານປ​ ອ້ ງກ​ ນັ ໄ​ ຟປ​ ່າ ແລະ ຜ​ ນົ ກ​ ະທ​ ບົ ຈ​ າກຄວາມ​
ຮອ້ ນ ຫືຼ ຄວາມເ​ຢນັ ກ​ ະດ​ າ້ ງໃຫແ​້ ກ່ບັນດ​ າສ​ ງ່ິ ທ​ ມ​່ີ ຊີ​ ວີ​ ິດທ​ ພີ່​ ວກມ​ ນັ ອ​ າໄ​ ສຢ​ ູ່. ຂມໍ້​ ນູ ​
ການຈ​ ັດຈ​ ຳແ​ ນກຊ​ ະນ​ ິດຂ​ ອງໄ​ ຄ ໃນປ​ ະເ​ທດລ​ າວຍງັ ບ​ ທໍ​່ ັນຄ​ ົບຖ​ ວ້ ນສມົ ບ​ ນູ ແຕ​່
ຄວາມຫ​ ຼາກຫ​ ຼາຍຂ​ ອງໄ​ ຄໃ​ ນລ​ າວສ​ ງຸ ທສີ່​ ດຸ ໂດຍສ​ ະເ​ພາະໃ​ ນເ​ຂດພ​ ເູ​ບ້ຍ ເມອື ງ​
ອະນ​ ວ​ຸ ົງ ແຂວງໄ​ ຊສ​ ມົ ບ​ ນູ .
ໄຄ (Mosses) ແມ່ນໜ​ ່ງຶ ໃ​ ນ​3 ສ​ າຂ​ າໃຫຍທ່ ່ຈີ ັດຢ​ ໃູ​່ ນ Bryophytes ຊງ່ຶ ໄ​ ຄ​ຈດັ ຢູ່​
ໃນ ສາຂ​ າ (Division) ໄດແ​້ ກ່: ສາຂ​ າໄ​ ຄ Bryophyta, ສາຂ​ າລເີ​ວ​ີເວ​ີສ (Liver-
worts: Marchantiophyta) ແລະ ສາຂ​ າຮ​ ອນເ​ວ​ີສ (Hornworts: Anthoceroto-
phyta) ດ້ວຍເ​ຫດຜ​ ົນທ​ ັງສ​ າມເ​ປັນພ​ ືດບ​ ົກທບ່ີ ມໍ​່ ທີ​ ລ່ໍ​ ຳລ​ ຽງດ​ ້ວຍກ​ ນັ . ສາຂ​ າໄ​ ຄໄ​ ດ້​
ຈັດຈ​ ຳແ​ ນກອ​ ອກເ​ປນັ 6 ເຫາ່ົຼ (6 Classes) ໄດແ້​ ກ່:
(1) Takakiopsida;

(2) Sphagnopsida;

(3) Andreaeopsida;

(4) Andreaeobryopsida;

(5) Polytrichopsida

(6) Bryopsida.

ຜນົ ການສ​ ກຶ ສ​ າໃ​ ນເ​ບືອ້ ງຕ​ ້ົນໃນພ​ ເູ​ບ້ຍ,ໄຄທ​ ພ່ີ​ ົບເ​ຫັນສ​ ່ວນຫ​ ຼາຍຢູ່ໃນ 4 ເຫົາຼ່ ໄດ​້

ຄູມ່ ພື າກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບຍ້ 25

ແກ:່ (1) Sphagnopsida; (2) Andreaeopsida; (3) Polytrichopsida; (4)
Bryopsida.
ບົດບ​ າດສ​ ຳຄ​ ນັ ໃນກ​ ານນ​ ຳໃ​ ຊຂ​້ ອງໄ​ ຄໄ​ ດແ​້ ກ່: ເປນັ ພ​ ືດປ​ ະດ​ ັບໃ​ ນສ​ ວນ ແລະ
ບ້ານເຮອື ນ, ໄຄຊ​ ະນ​ ິດ Sphagnum ສາມ​ າດນ​ ຳມາເ​ປນັ ອ​ າຫ​ ານລ​ ຽ້ ງເປັດ, ຝນຸ່ ​
ທໄີ​່ ດຈ​້ າກກ​ ານຍ​ ່ອຍສ​ ະຫ​ າຼ ຍຂ​ ອງ​Sphagnum ເປັນຝ​ ນຸ່ ອ​ ນິ ​ຊໃ​ີ ຫແ​້ ກພ​່ ືດ ທັງໃ​ ນ​
ທຳມ​ ະຊ​ າດ ແລະ ການກ​ ະເສດ, ​Sphagnum ເປນັ ຢ​ າປະຖ​ ົມພ​ ະຍ​ າບ​ ານປ​ ່ນິ ​
ປົວບາດແ​ ຜສຳລ​ ບັ ເ​ປນັ ຢ​ າຕ​ າ້ ນເ​ຊື້ອຈ​ ຸລ​ ິນຊ​ ີ ແລະ ຊມຶ ຊບັ ເ​ລືອດ. ໄຄແ​ ຫ້ງໃ​ ຊເ​້ ປນັ ​
ວັດຖ​ ຸສຳ​ລັບກ​ ານຮ​ ັກ​ສາຄ​ ວາມຊ​ ຸ່ມໃ​ ນກ​ ານປ​ ກູ ພດື ໃນສ​ ວນກ​ ້າ. ການສ​ ຶກສ​ າທາງ​
ໂມລ​ ະກ​ ນຸ ພ​ ບົ ວ​ າ່ ລະບ​ ົບແ​ ຊນ (gene) ຂອງໄ​ ຄຊ​ ະນ​ ິດ Physcomitrella patens
ໄດນ​້ ຳໃ​ ຊໃ້​ ນທ​ າງຊ​ ວີ​ ະເ​ຕັກໂ​ ນໂ​ ລຊ​ ີ ສຳລ​ ບັ ກ​ ານປ​ ັບປ​ ງຸ ແ​ ນວພ​ ນັ ພ​ ືດ ແລະ ຮກັ ສ​ າ​
ສຂ​ຸ ະພ​ າບຂ​ ອງຄ​ ົນ (Reski and Frank 2005) ແລະ ຜນົ ຜ​ ະລ​ ິດທາງຊ​ ວີ​ ະເ​ຕກັ ໂ​ ນ​
ໂລຊ​ ນີ ໄ​້ີ ດຮ້​ ບັ ຖ​ ກື ປະກ​ ນັ ຄ​ ວາມປ​ ອດໄ​ ພດ້ວຍກ​ ານຄ້ນົ ຄ​ ວ້າຂ​ ອງ Reski ແລະ ຄະ​
ນະ (Decker and Reski 2007).

26 ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພເູ ບຍ້

ເຫຼົ່າຕະກ​ ຽງພ​ ະລ​ ສ​ື ີ : Class Andreaeopsida
ຕົວແ​ ທນສ​ ຳຄ​ ນັ ຂອງໄຄໃ​ ນເຫາົຼ່ ນ​ ້ໄີ ດແ​້ ກຕ່ ະກ​ ນຸ Andreaeaceae ຊ່ຶງປ​ ະກ​ ອບມ​ ​ີ
2 ສະກ​ ຸນ Andreae ແລະ Acroschisma ​ເປນັ ໄ​ ຄທ​ ມີ່​ ​ີ ລຳຕ​ ນ້ົ ສງູ ສະເ​ລ່ຍ 5 ຊມ.
(10 ຊມ.) ເປນັ ​ລຳດ​ ຽ່ ວ ຫືຼ ແຕກຂ​ ະແ​ ໜງເລກັ ນ​ ້ອຍ, ໃບເ​ປນັ ເ​ກັດ ຫືຼ ກາບປ​ າຍ​
ແຫມຼ ເກດີ ແ​ ບບວ​ ຽນຂ​ ະ​ ໜານ,​ ສີເຫຼືອງ, ສຕ​ີ ບັ ໝ​ ູ ເຖງິ ​ ສແີ​ ດງຊ​ ້ຳ, ຮາກສ​ ແີ​ ດງ
ເຖິງ ສດີ​ ຳ. ຖງົ ສ​ ະປ​ ເໍ​ປນັ ກະເ​ປາະແຕກອ​ ອກເ​ປັນ 4 ປ່ຽງ. ​ຜນົ ກ​ ານສ​ ຶກສ​ າໃ​ ນເ​ຂດ​
ພເູ​ບຍ້ , ພບົ ເ​ຫັນໄຄສ​ ະກ​ ຸນນເ​້ີ ກີດຕ​ າມໜ​ ້າ​ດນິ , ກງ່ິ ງ​ ່າໄ​ ມ້ ແລະ ພະລ​ ານຫ​ ນິ , ມ​ີ
ຫາຼ ກຫ​ າຼ ຍສ​ ີ, ​ພົບເ​ຫັນສະເ​ພາະໃ​ ນເ​ຂດທ​ ມ​ີ່ ຄ​ີ ວາມຊ​ ່ມຸ ສ​ ງູ ສ​ ດຸ ແລະ ໜາວ​ເຢນັ ໃ​ ນ​
ລະດ​ ັບຄວາມສ​ ູງແຕ່ 2,500 ເຖງິ 2,828 ມ.

Andreae sp. Andreaeaceae

ເຫົຼ່າໄຄ:​Class Bryopsida
ໄຄເ​ຫົຼາ່ ນ​ ີເ້ ປັນເ​ຫາ່ຼົ ໃ​ ຫຍ່ ມຄ​ີ ວາມຫ​ ຼາກຫ​ າຼ ກສ​ ູງ ມຫີ ລາຍກວ່າ 100 ຕະກ​ ນຸ , ປະ​
ມານ 11,500 ຊະນ​ ດິ , ກວມເ​ອົາ 95% ຂອງຊ​ ະນ​ ິດໄ​ ຄທ​ ັງໝ​ ດົ ກະຈ​ າຍໃ​ ນທ​ ວ່ົ ​
ໂລກ. ຄວາມໝ​ າຍຂ​ ອງຊື່ Anthodontous ແ​ ມ່ນມ​ າຈ​ າກກ​ ານມ​ ແ​ີ ຂວ້ ໃ​ ນຖ​ ງົ ສ​ ະ​
ປໍ ຊງ່ຶ ແ​ ມ່ນລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະເ​ດັ່ນຂ​ ອງໄ​ ຄເ​ຫົ່າຼ ນ​ ີ.້ ຈັດຈ​ ຳແ​ ນກອ​ ອກເ​ປນັ 3 ກຸ່ມ ໄດແ້​ ກ່:
- ກມຸ່ ລຳ​ດຽ່ ວ The acrocarpous (pinnate) mosses ​ທມີ​່ ຕ​ີ ົ້ນດ​ ຽ່ ວ ລຳດ​ ່ຽວບແ​ໍ່ ຕກ​
ກງ່ິ ​ເ​ປນັ ຊ​ ງົ ພ​ ຸ່ມກ​ ົມມ​ ົນ.

ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພເູ ບຍ້ 27

cf. Orthotrichum lyellii (Orthotrichaceae)
- ກມຸ່ ລ​ ຳເ​ຫງ້າົ The pleurocarpous (side-fruited) mosses ທມ່ີ​ ລີ​ ຳເ​ຫງາົ້ ໃ​ ຕດ້ ນິ ​
ລ​ ຳຕນົ້ ເ​ກດີ ຈ​ າກລຳເ​ຫງົາ້ ໃບຮ​ ຽງແ​ ບບຂ​ ນົ ນ​ ົກ ຫ​ືຼ ວຽນຮ​ ອບ ເປນັ ພ​ ມຸ່ ກ​ ະຈ​ າຍ.

cf. Hypnum (Hypnaceae)

28 ຄ່ມູ ພື າກສະໜາມພັນພືດຂອງພເູ ບຍ້

- ກຸ່ມແ​ ຕກກ​ ິ່ງງ​ າ່ The cladocarpous (branching) mosses
ທມ​ີ່ ກີ​ ິ່ງງ່າແ​ ຕກອ​ ອກຈ​ າກລ​ ຳຕ​ ້ົນຕ​ ໍ. ຜນົ ກ​ ານສ​ ກຶ ສ​ າໃ​ ນເ​ຂດພ​ ເ​ູ ບຍ້ ສາມ​ າດພ​ ົບ​
ເຫັນໄ​ ຄທງັ 3 ກຸ່ມ ແລະ ໄ​ ຄເ​ຫ່າຼົ ນ​ ມ້ີ ຄ​ີ ວາມຫ​ ຼາກຫ​ າຼ ຍສ​ ງູ ສ​ ຸດ ກະຈ​ າຍທ​ ົ່ວໄ​ ປກ​ າຍ​
ເປັນຜ​ ນື ແ​ ຜ່ນພ​ ົມສ​ ຂ​ີ ຽວ ແລະ ຫາຼ ກຫ​ ຼາຍສ​ ສີ​ ນັ ແລະ ຮບູ ຮ​ າ່ ງປ​ ກົ ຄ​ ມຸ ທ​ ກຸ ເ​ນືອ້ ທ​ ່ີ​
ຂອງພ​ ເ​ູ ບ້ຍ.

Pleurozium (Hylocomiaceae)

ເຫຼ່າົ ໄຄໃ​ ບເ​ຂມັ
Class Polytrichopsida
Nematodontous mosses, Hair mosses or Fins sink mosses
ຕົວແ​ ທນສ​ ຳຄ​ ັນຂອງໄຄໃ​ ນເຫາົຼ່ ນ​ ີ້ໄດແ້​ ກຕ່ ະກ​ ຸນ Polytrichaceae ຊຶ່ງປ​ ະກ​ ອບມ​ ​ີ
20 ສະ​ກນຸ ຕະ​ກຸນທ​ ເ​່ີ ປັນຕ​ ົວແ​ ທນໄ​ ດແ​້ ກ່ Atrichum, Polytrichastrum ແລະ
Polytrichum ເ​ປນັ ໄ​ ຄທ​ ​ພ່ີ ດັ ທ​ ະນ​ າກວ່າໄ​ ຄຊ​ ະນ​ ິດອ​ ່ືນ ໂດຍກ​ ານຂ​ ະຫ​ ຍາຍຮ​ ່າງ​
ກາຍໃ​ ຫສ້​ ູງເ​ຖງິ 30 ຊມ. ເ​ປນັ ລຳເ​ຫງ້ົາ, ລຳຕ​ ງັ້ ຊ​ ື,່ ໃບເ​ປັນຮ​ ບູ ​ເຂມັ ປ​ າຍແ​ ຫຼມ
ເກີດແບບວ​ ຽນຮອບ.​ ສ່ວນຫ​ ຼາຍສ​ ຂ​ີ ຽວ ທເ່ີ​ຮດັ ​ໜາ້ ​ທສ່ີ​ ງັ ເ​ຄາະ​ທາດອ​ າຫ​ ານ ແລະ
ສະສ​ ົມນ​ ້ຳ, ຖງົ ສ​ ະປ​ ເໍ​ປນັ ກະເ​ປາະຮບູ ເ​ຮອື ມແີ​ ສກຄ​ ້າຍຄ​ ແື​ ຂ້ວ. ​ຜນົ ກ​ ານສ​ ກຶ ສ​ າ​

ຄູ່ມພື າກສະໜາມພັນພືດຂອງພເູ ບຍ້ 29

ໃນເ​ຂດພ​ ເູ​ບຍ້ , ພົບເ​ຫນັ ໄຄສ​ ະ​ກຸນນ​ເ້ີ ກດີ ຕ​ າມໜ​ ້າ​ດິນ ແລະ ພະລ​ ານຫ​ ິນ, ມຫ​ີ ຼາກ​
ຫຼາຍສ​ ,ີ ພ​ ບົ ເ​ຫັນສະເ​ພາະໃ​ ນເ​ຂດທ​ ມີ​່ ຄີ​ ວາມຊ​ ຸມ່ ສ​ ູງສ​ ຸດ ແລະ ໜາວ​ເຢນັ ໃ​ ນລ​ ະ​
ດັບຄວາມສ​ ງູ ແຕ່ 2,700 ເຖິງ 2,828 ມ.

Polytrichum sp. Polytrichaceae

30 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ

Sphagnum sp. Sphagnaceae

ເຫຼ່ົາເຂາ້ົ ຕ​ ອກພ​ ະລ​ ສ​ື ີ
Class Sphagnopsida
Peat or Sphagnum Moss 
ມພ​ີ ຽງ 1 ຕະກ​ ນຸ Sphagnaceae ຊ່ງຶ ປ​ ະກ​ ອບມ​ ພີ​ ຽງ​ 2 ​ສະກ​ ນຸ Ambuchanania
ແລະ Sphagnum
​ເປນັ ໄ​ ຄທ​ ມ​ີ່ ລ​ີ ຳຕ​ ້ົນສ​ ງູ ເ​ຖງິ 20 ຊມ. ເປນັ ລ​ ຳດ​ ່ຽວ ແຕກຂ​ ະ​ແໜງເລກັ ນ​ ອ້ ຍ, ໃບ​
ເປນັ ເ​ສ້ັນຝ​ ອຍ ເກີດແ​ ບບວ​ ຽນຮ​ ອບລ​ ຳ ໃບທ​ າງປ​ າຍເ​ຮດັ ​ໜາ້ ​ທສ​່ີ ັງເ​ຄາະແ​ ສງ,
ສ່ວນຫ​ າຼ ຍໃ​ ບຢ​ ກ​ູ່ ກົ ລ​ ຳເ​ປນັ ໃ​ ບຕ​ າຍແ​ ລ້ວ ໃບມ​ ບີ​ ົດບ​ າດສ​ ຳຄ​ ນັ ໃ​ ນກ​ ານຮ​ ກັ ສ​ າ​
ຄວາມຊ​ ່ມຸ ແລະ ​ເກັບຮັກສ​ ານ​ ້ຳ ຊ່ຶງມ​ ຄ​ີ ວາມສ​ າມ​ າດເ​ກັບນ​ ້ຳໃ​ ນໃ​ ບໄ​ ດເ​້ ຖງິ 16
ເຖິງ 26 ເທາົ່ ທຽບກ​ ບັ ນ​ ຳ້ ໜ​ ັກແ​ ຫງ້ (Bold, H. C. 1967). ຜນົ ກ​ ານສ​ ກຶ ສ​ າໃ​ ນເ​ຂດ​
ພເູ​ບ້ຍ, ໄຄສ​ ະກ​ ນຸ ນສ້​ີ ວ່ ນຫ​ ລາຍເ​ກດີ ຕ​ າມໜ​ າ້ ​ດິນ ແລະ ພະ​ລານຫ​ ິນ ບຄ່​ໍ ອ່ ຍພ​ ົບ​
ເຫນັ ໃ​ ນກ​ ່ິງງ​ ່າໄ​ ມ້, ມຫ​ີ ຼາກຫ​ າຼ ຍສ​ ສີ​ ັນ ສແີ​ ດງ ສຂ​ີ ຽວ ແລະ ສຂີ​ າວ ພບົ ເ​ຫນັ ໃ​ ນເ​ຂດ​
ທມ​່ີ ລ​ີ ະດ​ ັບຄວາມສ​ ູງແຕ່ 2,500 ມ. ເຖິງ 2,828 ມ.
Bold, H. C. 1967. Morphology of Plants. second ed. Harper and Row,
New York. p. 225-229.

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້ 31

ຄວາມ​ຫາຼ ກ​ຫາຼ ຍຂອງລແີ ກນ

32 ຄ່ມູ ພື າກສະໜາມພນັ ພືດຂອງພເູ ບ້ຍ

ລແີ​ ກນ (Lichens) ເ​ປັນຮ​ າ່ ງ​ກາຍຂ​ ອງສງ່ິ ທ​ ມີ່​ ຊີ​ ວ​ີ ິດ 2 ອັນດຳລ​ ົງຊ​ ວ​ີ ິດຢ​ ່ຮູ ວ່ ມກ​ ັນຄ​ ື

ເຫດັ ຣ​ າ (Fungi) ແລະ ເທົາສີ​ຂຽວ (Algae) ​ຊ່ງຶ ໄ​ ດອ້ າໄ​ ສໃ​ ນເ​ຈາ້ົ ​ກາຝ​ າກ (Host)

ແຕພ່​ ວກມ​ ນັ ສ​ າ້ ງທ​ າດອ​ າຫ​ ານດ​ ້ວຍຕ​ ນ​ົ ເ​ອງໄ​ ດ້, ທັງສ​ ອງເຫດັ ຣ​ າ ແລະ ເທາົ ໄດ້​

ຢຮ​ູ່ ່ວມ​ກັນແ​ ບບເ​ພ່ງີ ພ​ າອ​ າໄ​ ສຊ​ ຶ່ງກ​ ັນແ​ ລະກ​ ນັ ຄ:ື ເຫັດຣ​ າ​ໄດເ​້ ປນັ ຜ​ ຮ​ູ້ ກັ ​ສາຄວາມ​

ຊ່ມຸ ແລະ ປ​ ້ອງກ​ ັນອ​ ນັ ຕ​ ະລ​ າຍໃຫເ້​ທາົ ແລະ ເທົາໄ​ ດເ້ ປນັ ຜ​ ສ​ູ້ ງັ ເ​ຄາະ​ທາດອ​ າ​

ຫານດວ້ ຍກ​ ານນ​ ຳໃ​ ຊພ​້ ະລ​ ັງງ​ ານຈ​ າກແສງ ແລ້ວສ​ ະໜ​ ອງໃ​ ຫແ​້ ກເ​່ ຫັດຣ​ ​າ. ​

ລແີ​ ກນມ​ ຫ​ີ ຼາກຫ​ ຼາຍຮ​ ູບຮ​ າ່ ງ ແລະ ສສີ​ ນັ , ສັງລ​ ວມແ​ ລວ້ ລແ​ີ ກນມ​ ີ 4 ຮູບຮ​ າ່ ງ ຄື:

(1) ຮູບ​ຮາ່ ງແ​ ຜ່ນຝ​ ນຸ່ ຜ​ ົງ Crustose: ລັກສ​ ະນ​ ະເ​ປັນແຜນ່ ແ​ ຂງຂອງ​

ຝນຸ່ ຜ​ ົງ​ແນບຕິດແໜ້ນກ​ ບັ ເ​ຈາ້ົ ​ກາຝ​ າກ;

(2) ຮູບຮ​ າ່ ງເ​ກດັ Squamulose: ລັກສ​ ະນ​ ະເປັນເ​ກັດຊ​ ້ອນທ​ ບັ ກ​ ນັ

ບາງພ​ າກສ​ ວ່ ນ​ເປນັ ກ​ ອ້ ນ ແລະ

ຕິດແໜນ້ ກັບເ​ຈາ້ົ ​ກາຝ​ າກ;

(3) ຮບູ ຮ​ ່າງໃ​ ບໄ​ ມ້ Foliose: ລ​ ກັ ສ​ ະນ​ ະເ​ປນັ ແ​ ຜ່ນຄ​ າ້ ຍຄ​ ໃື​ ບໄ​ ມ້ ຕດິ ​

ແໜນ້ ແ​ ບບຫ​ ຼວມໆກ​ ບັ ເ​ຈ້ົາ​ກາຝ​ າກ

(4) ຮູບ​ຮ່າງຕນົ້ ໄ​ ມ້ Fruticose: ລກັ ສ​ ະນ​ ະເ​ປັນເສນ້ັ ຫຼື ແຕກກ​ ງ່ິ ງ​ ່າຄ​ ື​

ຕນ້ົ ໄ​ ມ້ ຕດິ ກ​ ບັ ເ​ຈາ້ົ ​ກາຝ​ າກດ​ ້ວຍເ​ຫງົາ້

ລແີ​ ກນ​ມຄີ​ ນຸ ປ​ ະໂ​ ຫຍດຫ​ ລາຍຢ​ າ່ ງ ເຊ່ນັ : ເປັນສ​ ວ່ ນປ​ ະສ​ ົມຂ​ ອງຕ​ ຳລ​ າຢ​ າສ​ ະມ​ ນຸ ​

ໄພ, ໃນອ​ ຸດສ​ ະຫ​ ະກ​ ຳນ​ ຳໃ​ ຊເ້​ປນັ ສ​ ຍ​ີ ອ້ ມ, ເຄືອ່ ວສ​ ຳອ​ າງ, ເປັນນ​ ້ຳຫ​ ອມ ແລະ

ເຈັຍ້ ທ​ ວ​ີ່ ັດແ​ ທກຄ​ ວາມເ​ປັນກ​ ດົ ເປນັ ດ​ ່າງ ນອກຈ​ າກນ້ັນ, ລແີ​ ກນຍ​ ງັ ສ​ າມ​ າດເ​ປນັ ​

ຕົວ​ບ່ົງ​ບອກ​ອາ​ຍຸ​ຂອງວັດ​ຖຸ​ບູ​ຮານ​ດ້ວຍ​ການ​ສົມ​ທຽບ​ກັບ​ການ​ຈະ​ເລີນ​ເຕີບ​ໂຕ​

ຂອງລ​ ແ​ິ ກນ ແລະ ເປນັ ຕ​ ວົ ບ​ ງ່ົ ຊ​ ້ີຄວາມບ​ ລ​ໍ ສິ​ ຸດ ຫືຼ ການເ​ປັນມົນລ​ ະພ​ ິດໃ​ ນອາ​

ກາດ​ເພາະລແ​ີ ກນຈ​ ະເ​ລນີ ເ​ຕບີ ໂ​ ຕໄ​ ດດ​້ ໃີ​ ນອ​ າກ​ າດທ​ ບີ​່ ລໍ​ ສ​ິ ຸດ. ດ້ວຍບ​ ດົ ບ​ າດການ​

ດຶງດ​ ດູ ອ​ າຍກ​ າກໂ​ ບນ​ ິກ (​CO2) ແລະ ທາດໄ​ ນໂ​ ຕເ​ຼ ຍນ​ (N) ໃນອ​ າກ​ າດ ແ​ ລ້ວ​
ດັດແ​ ປງໃ​ ຫເ້​ປັນທ​ າດອ​ າຫ​ ານໃ​ ຫແ້​ ກພ່​ ືດ, ສະແ​ ດງໃ​ ຫເ​້ ຫັນວ​ ່າ ​ລແ​ີ ກນໄ​ ດປ້ ັບປ​ ຸງ​

ດິນໃ​ ຫອ້​ ດ​ຸ ົມສ​ ມົ ບ​ ນູ , ຊ່ວຍກ​ ານເ​ກດີ ແລະ ຈະເ​ລີນເຕບີ ໂ​ ຕຂ​ ອງພ​ ດື ​ກະທ​ ້ັງພ​ ືດ​

ທເ​ີ່ ກດີ ໃ​ ນພ​ ະລ​ ານຫ​ ນິ . ຢ່າງໃ​ ດກ​ ຕ່ໍ​ າມ, ລແ​ີ ກນສ​ າມ​ າດເ​ກີດໄ​ ດໃ້​ ນທ​ ຸກສ​ ະພ​ າບ​

ຂອງ​ອາກ​ າດ ແຕອ່ າກ​ າດເ​ຢັນແຂງກ​ ະດ​ າ້ ງ ເຖິງ​ອາກ​ າດຮ​ ອ້ ນ +50 °C. ລແີ​ ກນ

ທ່ີໄດພ​້ ບົ ເ​ຫັນໃ​ ນເ​ຂດພ​ ເູ​ບ້ຍ ສວ່ ນຫ​ ລາຍແມນ່ ໃ​ ນຮ​ ​ູບ​ຮ່າງ Foliose ແລະ Fruti-

cose ​ຊ່ງຶ ພ​ ົບເ​ຫນັ ຕັ້ງແ​ ຕ່ ລະດ​ ບັ ຄ​ ວາມສ​ ງູ 2,500 ມ ເຖງິ ເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ສູ​ ູງສ​ ຸດຂອງ​

ຄູ່ມພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພູເບຍ້ 33

ເທົາ (Algae)

ເຫັດ​ຣາ (Fungi)

ເທົາ (Algae)

ເຫດັ ​ຣາ (Fungi)

ພເ​ູ ບ້ຍ 2,828 ມ. ລແ​ີ ກນເກດີ ໃ​ ນທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂອງແຫງ່ຼ ທ​ ຢ​່ີ ອ່​ູ າໄ​ ສ​3 ລກັ ສ​ ະນ​ ະຄ:ື ​
ເກີດຕາມພ​ ້ນື ດ​ ິນ, ເກີດຕາມເ​ປືອກ ແລະ ກງິ່​ ງາ່ ຂ​ ອງຕ​ ົນ້ ໄ​ ມ້ ແລະ ເ​ກດີ ຕາມພ​ ະ​
ລານຫ​ ນິ .
ແຫຼ່ງທ​ ຢ່​ີ ອ​ູ່ າໄ​ ສໃ​ ນທ​ ຳມ​ ະຊ​ າດຂອງລແີ ກນໃນເ​ຂດ​ພເ​ູ ບ້ຍ
- ບນັ ດ​ າລ​ ແ​ີ ກນ ທເ່ີ ກດີ ​ຕາມດ​ ິນ
- ບນັ ດ​ າລ​ ແ​ີ ກນ ທີ່ເກີດໃ​ ນກ​ ອ້ ນຫ​ ນິ ຫືຼ ພະລ​ ານຫ​ ນິ
- ບນັ ດ​ າລ​ ແີ​ ກນ ທເ່ີ ກີດໃ​ ນເປືອກ ແລະ ກິງ່ ງ​ ່າຂ​ ອງຕ​ ້ນົ ໄ​ ມ້

34 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້

ບນັ ດ​ າ​ລ​ແີ ກນ ທເ່ີ ກດີ ​ຕາມດ​ ນິ

ບນັ ດ​ າລ​ ແ​ີ ກນ ທເ່ີ ກດີ ໃ​ ນກ​ ອ້ ນ​ຫນິ ຫືຼ ພະ​ລານຫ​ ນິ

ບນັ ດ​ າລ​ ແ​ີ ກນ ທເ່ີ ກດີ ​ໃນເປອື ກ ແລະ ກງ່ິ ​ງາ່ ຂ​ ອງຕ​ ນ້ົ ໄ​ ມ້
ຄູ່ມພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບຍ້ 35

FRUTICOSE LICHENS
ລີແກນກມຸ່ ນີມ້ ີລັກສ​ ະນ​ ະເ​ປນັ ເສັ້ນ ຫືຼ ແຕກກ​ ງ່ິ ງ​ ່າຄ​ ຕື​ ້ົນໄ​ ມ້ ມເ​ີ ຫງາ້ົ ດ​ ຽວ ໂດຍຕດິ ​
ກບັ ເ​ຈົ້າ​ກາຝ​ າກດ​ ວ້ ຍເ​ຫງົ້າ ມ​ ຫີ​ າຼ ກຫ​ າຼ ຍຮ​ ບູ ຮ​ ່າງ ແລະ ສສ​ີ ນັ . ພົບເ​ຫັນຫ​ າຼ ຍ ແລະ
ກະຈ​ າຍພ​ ນັ ທ​ ່ວົ ໄ​ ປໃນເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ (2,700–2,828 ມ. alt.). ສວ່ ນຫ​ ລາຍ​
, ລແີ​ ກນນມີ້​ ຫ​ີ າຼ ຍຊ​ ະນ​ ິດ ເກີດໃ​ ນດ​ ິນ, ໃນ​ຫນິ , ໃນກ​ ງ​່ິ ່າໄ​ ມ້ ແລະ ເປອື ກໄ​ ມ້. ຕວົ ​
ແທນແ​ ມ່ນ ສ​ ະກ​ ຸນຝ​ ອຍເ​ງິນ Cladonia spp. (CLADONIACEAE)

ລີແກນກມຸ່ ນີມ້ ີຮູບຮ​ າ່ ງເປນັ ເສັ້ນຍ​ າວແຕກກ​ ງ່ິ ງ​ ່າ ພົບເ​ຫັນທ​ ່ວົ ​ໄປ ແລະ ກະຈ​ າຍ​
ພນັ ຢ​ າ່ ງກວາ້ ງຂ​ ວາງໃນເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ເູ​ບຍ້ ,​ ລແີ​ ກນກມຸ່ ນມີ້​ ຫີ​ ຼາຍຊ​ ະນ​ ດິ , ສະກ​ ນຸ
ແລະ ຕະກ​ ນຸ ແຕຢ່​ ່າງໃ​ ດກ​ ຕ​່ໍ າມ, ການຈ​ ັດຈ​ ຳແ​ ນກ ລແ​ິ ກນໃ​ ນລ​ າວ ຍັງອ​ ່ອນ​
ນ້ອຍ ແລະ ບທໍ​່ ນັ ສ​ ົມບນູ

36 ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພັນພດື ຂອງພູເບຍ້

FOLIOSE LICHENS
ລີແກນກ​ ມຸ່ ນ້ີມລ​ີ ັກສ​ ະນ​ ະເ​ປັນແ​ ຜນ່ ຄາ້ ຍຄ​ ໃື​ ບໄ​ ມ້ ຕິດແ​ ໜນ້ ແ​ ບບຫ​ ວຼ ມໆ ຫືຼ ບຕ​່ໍ ິດ​
ແໜ້ນກ​ ັບຕ​ ນົ້ ໄ​ ມ້; ຢແູ່​ ບບຫ​ ່າງໆກ​ ນັ ມເີ​ຫງາ້ົ ດ​ ຽວຕ​ ິດກ​ ັບເ​ຈົ້າກ​ າຝ​ າກ. ລກັ ສ​ ະ​ ນະ​
ລວມຄ​ ້າຍຄ​ ກ​ື ັບກ​ ມຸ່ Squamulose Lichens, ມຫີ​ ຼາກຫ​ ຼາຍຮ​ ູບ​ຮາ່ ງ ແລະ ສສ​ີ ັນ. ພົບ​
ເຫນັ ຫ​ ຼາຍ ແລະ ກະຈ​ າຍພ​ ັນທ​ ົ່ວ​ໄປໃນເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ (2,700–2,828 ມ. alt.). ລ​ີ
ແກນກຸ່ມນມີ້​ ຫີ​ ຼາກຫາຼ ຍຊ​ ະນ​ ິດ,​ສວ່ ນຫ​ ຼາຍເກດີ ໃ​ ນຫ​ ິນ,ໃນກ​ ງິ່​ າ່ ໄ​ ມ້ແລະເປອື ກໄ​ ມ.້ ​
ຮູບພ​ າບ: ລແ​ີ ກນສະກ​ ນຸ ແ​ ສກໃບວ​ ີ cf. Parmelia spp. (PARMELIACEAE)

ຄູມ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພູເບ້ຍ 37

SQUAMULOSE LICHENS
ລີແກນ ກຸ່ມນມ​ີ້ ີລກັ ສ​ ະນ​ ະເປັນ​ເກດັ ​ ເ​ປນັ ແ​ ຜ່ນບາງຊອ້ ນທ​ ັບ​ກນັ ບາງພ​ າກສ​ ່ວນ​
ເປນັ ກ​ ້ອນ ແລະ ແນບຕດິ ແໜນ້ ກັບເ​ຈ້ົາ​ກາຝ​ າກ, ຂອບແ​ ຜ່ນເ​ປັນແ​ ສກມ​ ນົ ຫຼື ຮບູ ​
ຈິກຊ​ ໍ ຫືຼ ລຽບ, ກຸ່ມນກ້ີ ະຈ​ າຍທ​ ົວ່ ໄ​ ປໃ​ ນເ​ຂດ​ພເ​ູ ບຍ້ ແຕລ​່ ະດ​ ັບ​ຄວາມສ​ ງູ 2,000 ມ.
ເຖິງ ຈອມພ​ ເ​ູ ບຍ້ , ມຫີ​ າຼ ກຫ​ ຼາຍສ​ ສີ​ ນັ ແລະ ຮບູ ​ຮ່າງ.ຕວົ ແ​ ທນແ​ ມ່ນລແ​ີ ກນສ​ ະກ​ ຸນ​
ເກດັ ມ​ ະນ​ ີ Parmotrema spp. ແລະ Bulbothrix spp. (Parmeliaceae)

CRUSTOSE LICHENS
ລີແກນນ​ ມີ້ ລີ ັກສ​ ະນ​ ະເ​ປນັ ແ​ ຜນ່ ແ​ ຂງ,​ ແບນ, ບາງຂອບແ​ ຜນ່ ບເ​ໍ່ ປັນແ​ ສກ, ຕ​ ິດແ​ ໜ້ນຕາມ​
ເປືອກຕ​ ົນ້ ໄ​ ມ້ ແລະ ກອ້ ນຫ​ ນິ , ສວ່ ນຫ​ ຼາຍມ​ ັນຄ​ ກື​ ັບຮ​ ອຍດ​ າ່ ງສ​ ເ​ີ ທົາ ຫລື ສຂີ​ າວໃນເ​ປອື ກ​
ໄມ້ ແລະ ກອ້ ນຫ​ ນິ . ລແ​ີ ກນກ​ ຸ່ມນບ​້ີ ຄໍ​່ ່ອຍພ​ ບົ ເ​ຫັນໃນດ​ ນິ . ໃນເ​ຂດພ​ ເູ​ບຍ້ , ລແ​ີ ກນກ​ ຸມ່ ນີ້​
ໄດພ​້ ົບເ​ຫັນ ແລະ ກະຈ​ າຍຢ​ ່າງກວ້າງຂ​ ວາງ ແລະ ​ທ່ົວໄ​ ປແຕຄ​່ ວາມສ​ ູງ 1,300 ມ. ຈນົ ​
ເຖງິ ເ​ຂດຈ​ ອມພ​ ເູ​ບ້ຍ. ຕວົ ແ​ ທນຂ​ ອງລ​ ແີ​ ກນກ​ ຸ່ມນ້ີ ແມນ່ ລ​ ແ​ີ ກນຕ​ ະກ​ ນຸ
cf. LECANORACEAE

38 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 39

ດອກຂມົ ພູເບ້ຍ

ຊ່ທື ່ອງຖີນ່ : ດອກຂົມ, ດອກບົວຕອງ
ຊື່ວິທະຍາສາດ: Tithonia diversifolia (Hemsl.) A.Gray
ຊື່ຕະກນຸ : Asteraceae

ລັກສະນະ: ເປນັ ພືດລ້ົມລກຸ , ສງູ ເຖງິ 2 ແມັດ. ລໍາຕົ້ນກົມ, ສີນ້ຳຕານ, ລຳຕ້ົນ​
ອ່ອນສຂີ ຽວ. ໃບເປນັ ໃບດ່ຽວ, ອອກແບບສະລບັ , ຮູບໄຂ່, ປາຍໃບເປັນແສກ
3 ແສກ, ຜວິ ໃບດ້ານເທິງສຂີ ຽວເຂ້ັມ, ຜິວໃບດ້ານລຸ່ມສເີ ທາົ . ຊ່ໍດອກແບບຊ​ໍ່
ກະຈກຸ ແ ໜນ້ ຂະໜາດໃຫຍ,່ ອ ອກຢປູ່ າຍຍອດ,ສເີ ຫອືຼ ງ.ໃບປະດບັ ດອກຂະໜາດ​
ໃຫຍ່ສີເຫອືຼ ງ ເມື່ອເວລາບານເຮັດໃຫຊ້ ໍ່ດອກແຜອ່ ອກສເີ ຫອຼື ງກາຍເປນັ ດອກໄມ້
ປະດັບພື້ນທໆ່ີ ສວຍງາມ.

ເຂດນເິ ວດວິທະຍາ: ພບົ ຕາມແຕມທາງ, ຕາມຕນີ ຜາ ຫຼື ຈາ້ ຍຜາ. ຄວາມສູງແຕ່
1,000 ແມັດ ເຖິງ 1,500 ແມດັ . ອອກດອກຊວ່ ງເດືອນຕລຸ າ ຫາ ເດືອນພະຈິກ.

ການນຳໃຊ້: ໃຊເ້ ປັນພືດປະດັບຕາມແຄມທາງຂອງການທ່ອງທຽ່ ວ ຫືຼ ຈັດການ​
ໃຫເ້ ປນັ ທົ່ງດອກຂົມສຳລັບການທ່ອງທຽ່ ວໄດ.້

40 ຄມູ່ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພູເບ້ຍ

ຄ່ມູ ືພາກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພເູ ບ້ຍ 41

ທຽນພູເບຍ້

ຊ່ທື ອ່ ງຖ່ນີ : ດອກກາວເຫອືຼ ງ, ດອກກາວພເູ ບຍ້
ຊວື່ ິທະຍາສາດ: Impatiens cf. longiloba Craib
ຊຕື່ ະກຸນ: Balsaminaceae
ລກັ ສະນະ:ເປັນພືດລ້ມົ ລຸກ, ສູງເຖິງ 50 ຊັງຕີແມດັ . ລາໍ ຕນ້ົ ກົມ, ສຂີ ຽວອອ່ ນ.​
ໃບເປນັ ໃບດ່ຽວ, ອອກແບບສະລັບ, ຮບູ ຮີ ຫືຼ ຮບູ ຫອກ, ຂອບໃບເປນັ ແສກ,​
ຜິວໃບສີຂຽວ. ຊດ່ໍ ອກແບບກະຈາ່ ງ, ອອກຕາມງ່າມໃບ. ດອກມີລັກສະນະຄ້າຍ​
ຄຕື ແ່ໍ ຕນ, ກີບເຊືອ່ ມຕດິ ກັນເປນັ ເດືອຍ, ສີເຫອືຼ ງປນົ ສແີ ດງເລັກນ້ອຍ.
ເຂດນເິ ວດວທິ ະຍາ: ພບົ ຕາມປ່າດງົ ດິບເຂດສງູ ໃນລະດບັ ຄວາມສູງແຕ່ 1,800
ແມັດ ເຖງິ 2,500 ແມັດ. ອອກດອກໃນເດືອນຕລຸ າ ຫາ ເດອື ນທັນວາ.
ການນຳໃຊ:້ ພດື ໃນຕະກນຸ ນມີ້ ກັ ເກດີ ໃນພນ້ື ທ່ີໆມີຄວາມຊຸ່ມ ແລະ ສ່ວນຫາຼ ຍ​
ນຍິ ມົ ໃຊເ້ ປັນພືດປະດັບລຽບຕາມແຄມທາງຍາ່ ງສຳລບັ ການທອ່ ງທຽ່ ວໄດ້.

42 ຄມູ່ ພື າກສະໜາມພນັ ພດື ຂອງພູເບ້ຍ