BAB 1 SEJARAH KSSM T4

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

KERTAS 1 (OBJEKTIF) 4 Soalan berikut berdasarkan sebuah inskripsi
di kerajaan Srivijaya.
1 Kerajaan berikut berkaitan dengan kerajaan
di Alam Melayu. Mengapakah raja Srivijaya membina
inskripsi tersebut?
 Kerajaan Champa
 Kerajaan Srivijaya B.T M/S 4
 Kerajaan Majapahit A Lokasi pembesar mengutip cukai
B Tempat upacara taat setia rakyat
Apakah warisan kerajaan tersebut kepada C Tempat penyebaran agama Hindu
Kesultanan Melayu Melaka? D Lokasi pengesahan dari Tuhan.

B.T M/S 4 5 Kesultanan Johor–Riau telah mengukuhkan
A Ciri-ciri negara bangsa ciri-ciri negara bangsa Kerajaan Alam
B Asas pembentukan negara Melayu.
C Kedaulatan undang-undang
D Lambang kebesaran diraja Bagaimanakah tindakan kesultanan tersebut?
B.T M/S 5
2 Bagaimanakah kedudukan raja di Kerajaan
Alam Melayu dapat diperkukuhkan? A Menjaga kepentingan islam
B.T M/S 4 B Menjalankan peluasan kuasa
A Ditaati oleh rakyat jelata C Mengeratkan hubungan luar
B Dibantu oleh para pembesar D Mengelakkan campur tangan barat.
C Dipengaruhi oleh kuasa asing
D Disokong oleh golongan agama 6 Senarai berikut berkaitan dengan rakyat
kerajaan Alam Melayu.
3 Soalan berikut berkaitan ciri negara bangsa.
 Orang laut
Undang-undang  Orang Melaka

Rakyat CIRI-CIRI X Apakah Kerajaan Alam Melayu tersebut?
NEGARA B.T M/S 6
BANGSA
A Kerajaan Srivijaya
ALAM B Kerajaan Funan
MELAYU C Kerajaan Kelantan
D Kerajaan Melayu Melaka.
Raja

Apakah X?

B.T M/S 4

A Kerajaan
B Kedaulatan
C Wilayah pengaruh
D Lambang kebesaran

1

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

7 Undang-undang manakah yang digunakan 12 Antara berikut, apakah perkara yang
dalam sistem pentadbiran Kesultanan dibincangkan dalam Hukum Kanun Melaka?

Melayu Melaka? B.T M/S 10
A Pelayaran
B.T M/S 7 B Bidang kuasa sultan dan pembesar
I Undang-undang Laut Melaka C Percukaian
II Undang-undang Adat Melaka D Peranan nakhoda
III Undang-undang Pelabuhan Melaka
IV Hukum Kanun Melaka

A I dan II 13 Dalam Hukum Kanun Melaka, fasal 26 ada
B I dan IV
C II dan III menyatakan bahawa perkahwinan
D III dan IV
memerlukan empat orang saksi .

8 Apakah maksud wilayah taklukan? Siapakah tidak boleh menjadi saksi dalam
perkahwinan tersebut?
B.T M/S 7
B.T M/S 10
A Wilayah yang diperolehi daripada A Baligh
B Lelaki
peperangan C Waras
D Hamba abdi
B Wilayah yang menerima ketuanan

Kesultanan Melayu Melaka

C Perolehan wilayah melalui 14 Siapakah yang memperkenalkan Undang
undang laut Melaka?
perkahwinan
B.T M/S 11
D Kawasan pegangan A Sultan Ahmad Shah
B Sultan Mahmud Shah
9 Apakah sistem pentadbiran yang diamalkan C Sultan Mansur Shah
pada zaman Kesultanan Melayu Melaka? D Sultan Muzaffar Shah

B.T M/S 8 15 Dalam undang-undang laut Melaka, malim
A Sistem Pembesar Berpusat adalah seorang yang harus arif tentang ilmu
B Sistem Pembesar Empat lipatan pelayaran.
C Sistem pentadbiran Melayu Melaka
D Sistem Pembesar Enam Belas Lipatan

10 Apakah peranan Laksamana dalam sistem Apakah hukuman seorang malim yang lalai
sehingga menyebabkan kerosakan kapal?
pentadbiran Kesulatanan Melayu Melaka?
B.T M/S 11
B.T M/S 9 A Dibuang daerah
B Digantung kerja
A Ketua Angkatan Laut Melaka C Dihukum bunuh
B Penjaga Kota Melaka D Dipenjara
C Ketua Pentadbir
D Ketua Kewangan 16 Antara berikut, manakah peranan raja dalam
pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka ?
11 Apakah maksud kawasan pegangan dalam B.T M/S 12
pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka? A Memelihara kebajikan rakyat di kawasan
B.T M/S 9 pegangan
A Kawasan yang diberi oleh Sultan kepada B Menjadi perantara kepada sultan dengan
putera raja untuk ditadbir rakyat.
B Kawasan yang diberi oleh Sultan kepada C Membekalkan tenaga tentera.
keluarga diraja untuk ditadbir D Menjaga keselamatan rakyat negeri
C Kawasan yang diberi oleh Sultan kepada
pembesar berempat untuk ditadbir
D Kawasan pemerintahan raja berdaulat

2

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

17 Masyarakat dalam Kesultanan Melayu
Melaka terdiri daripada dua golongan iaitu
B.T M/S 12
I Golongan pemerintah
II Golongan diperintah
III Golongan hamba
IV Golongan raja

A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

18 Mengapakah pemerintah dan rakyat zaman
Kesultanan Melayu Melaka perlu
mengamalkan konsep berikut?

Waadat

B.T M/S 13
A Menjaga kebajikan rakyat
B Mengawal tingkah laku sultan
C Mengekalkan kedudukan raja
D Menjamin kesejahteraan Kerajaan

19 Para Pembesar dalam Kerajaan Melayu
Melaka ialah mengutip hasil dari rakyat.

Bagaimanakah kutipan hasil tersebut
dilakukan? B.T M/S 12

A Sistem paksa
B Sistem serah
C Sistem kerah
D Sistem titah

20 Apakah peranan rakyat Kesultanan Melayu
Melaka?

B.T M/S 13
A Menjaga Keselamatan
B Mengutip hasil
C Menyumbang tenaga kerja
D Membekalkan makanan

3

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

KERTAS 2 (BAHAGIAN A)
1 Rajah di bawah menunjukkan ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu.

Wilayah Ciri-ciri Negara X
Pengaruh Bangsa Alam Melayu
Undang-
Y undang

(a) NamakanFciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu yang bertanda X dan Y.

X: .....R...a..j.a.F.............................................................................................................

2Y: ......R..a..k..y..a..t......................................................................................................... //
[2 markah]

F X : Raja
F Y : Rakyat

(b) Bagaimanakah seorang raja yang menjadi tonggak utama dapat mengukuhkan
kedudukannya dalam sistem pentadbiran?

..S..e..o..r..a..n..g...r..a..j.a...m...e..n..j.a..d..i..t..o..n..g..g..a..k...u..t..a.m...a...d..a..p..a..t...m...e..n..g..u..k..u.Fh...k..a.n...k..e..d...u..d..u..k..a.n..n..y..a.....

2//..ud....p..a..al..ca....am....r....as....i..as....dHt....ea....mt......s..pe....ep....ne..t..r..a..t..d..i..b..u..i..pr....aa....cn....a..dr....ea....n..a..g..n..a..g..n..k....ap....te....l..sa..u..k..m..s....ap..n..a..a..h..a....nd....i..u....Tn....de....la..a..n..g..gC..a..-..u..B..n..a..d..t..a..u..n..,..g..S....mr....i..ev....il..ja..a..l..uy....ia...................

[2 markah]

F Pelaksanaan undang-undang
H bagi menjamin kesejahteraan kerajaan
H melalui upacara adat
C upacara angkat sumpah di Telaga Batu, Srivijaya
H rakyat berikrar untuk taat setia kepada raja

(c) Jelaskan peranan rakyat kepada rajanya dalam sesebuah kerajaan. F

......m...k...P...ee...e...pl...ra...aa...k...dn...s...aa...a...n...nr......aar......kja...a...ak....n...y...S...ap...t...ee......lkr...a...ie...in...np...t...a...ia...td...hu...a...F,...r...rt...a...ai...jd...ja...aa......mkn......y...emH...a...l...ae...d...ln...ua...d...il...ae...s...mr...i...sh...t...sa...e...ek...m...sa...e......kCsHb......ee...u...rp...a...aah......hd......ka...d...e...ra...r...ana...j...j...sa...a...i....as...St...n...ee...a...mt...d...e......akr...l...uea......srh......na...sy...h...ea.......,t......i...a.....................
3//...A...k..h..i.r...s..e..k..a..l.i.,..m...e..m...b..e..r.i..k..a.n...b...a..n.t..u..a..n...m...e..m...b..i.n..a...i.s..t.a..n..a...d..a..n...k..e..t..e..n..t.e..r..a..a..n............
[3 markah]

F Setia kepada raja
H tidak menderhaka kepada raja
C Rakyat Srivijaya menjalankan upacara persetiaan dan meminum air sumpah di Telaga Batu
F melaksanakan perintah raja
H melalui sistem serah dan sistem kerah
C bantuan ketika membina istana dan bantuan ketenteraan

4

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

(d) Undang-undang perlu dilaksanakan bagi memastikan kemajuan sesebuah
negara.
Beri komen anda.

...K..o..m...e..n...s..a.y..a...b..a..h..a..w...a...u..n..d..a..n..g.-..u..n..d..a..n..g...p..e..r..l.u...d..i.l.a..k..s.a..Hn..a..k..a..n...b..a..g..i..k..e..m...a..j.u..a..n.........

3..n..s..e..e..g..s..a..e..r..b..a..u..H..ad....he....n..n..g..e..a..g..n..a....rm..a....e..a..n..d..g..a..u..lr..a..a..h..n....gu....kn....at....nu....k..k....am....d..e..a..w..r..u..F..jj..e..u..n..d..a..k..y..a..a..n..h....k.....eH....m..a..la....n..i..na..i..n....da....an....p..d..a..aH..t..n..m....k..e..e..n..h..c..a..a..r..p..m..a....oi..n....i..a....n..........

//..k..e..s..t..a..b..i.l.a..n...p..o..l.i.t.i..k...n..e..g..a.r..a...s..e..k..a..l.i.g..u..s...m..e..n..g..g..a..l.a..k..k..a..n...p..e..l.a..b..u..r..a.n...a..s..i.n..g.................

[3 markah]

F Mewujudkan keamanan dan keharmonian negara
H dengan mengurangkan kadar jenayah
H kestabilan politik negara
H menggalakkan pelaburan asing
H dapat meningkatkan ekonomi negara

Mana-mana munasabah

2 Ciri-ciri negara bangsa yang diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka memberikan
gambaran jelas tentang kepentingan perkembangan sesebuah negara bangsa. Antara
ciri-ciri tersebut ialah wilayah pengaruh dan lambang negara.

(a) Bezakan ketiga tiga wilayah berikut :
(i) Wilayah Taklukan

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

[1 markah]

(ii) Wilayah Naungan

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

[1 markah]

(iii) Wilayah melalui Perkahwinan

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

[1 markah]

F (i) Wilayah yang diperoleh melalui peperangan
F (ii) Wilayah yang dibawah naungan dan pemerintahan Sulta/pemrintah yang luas
H Melambangakan kewibaaan pemerintah
F (iii) Wilayah yang diperoleh hasil dari perkahwinan antara satu kerajaan dengan kerajaan lain
C Kerajaan Majapahit menghadiahkan Siantan kepada Sultan Mansur Shah kerana mengahwini Puteri

Majapahit.

5

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

(b) Namakan tiga lambang yang menjadi identiti negara bangsa Melaka.

(i) .........................................................................................................................

(ii) .........................................................................................................................

(iii) .......................................................................................................................

[3 markah]

F i . Muzik nobat
F ii. Warna diraja
F iii. Cap mohor

(c) Kegemilangan Melaka membuktikan Melaka adalah negara bangsa yang
unggul sebelum kedatangan penjajah barat.
Sebagai rakyat Malaysia, bagaimanakah kita boleh mengkukuhkan sebuah
negara bangsa?

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

..............................................................................................................................

[4 markah]

F Mengamalkan perpaduan antara kaum
H Merangkumi semua kaum antaranya Melayu, Cina dan India
F Mematuhi undang-undang negara
F Tidak menimbulkan masalah yang mnyebabkan politik negara terancam
F Menyokong dasar-dasar yang dijalankan oleh pihak kerajaan
H Kempen, dasar luar Malaysia dan dasar ekonomi baru yang dirancang.
F Membuat hubungan diplomatik dengan dengan negara lain
H Hubungan perdagangan dan pertukaran teknologi seperti dengan China.

Mana-mana munasabah

6

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

KERTAS 2 (BAHAGIAN B)
3 Kerajaan Kesultanan Melayu Melaka merupakan asas pembentukan negara bangsa.

(a) Jelaskan ciri-ciri negara bangsa Kesultanan Melayu Melaka. [6 markah]

F Wilayah
H kawasan lingkungan pengaruh luas
H kawasan rakyat menerima dan mengakui pemerintahan raja
H Kedaulatan merupakan kekuasaan tertinggi terhadap rakyat
H Kekuasaan tidak dihadkan oleh mana-mana pihak
F Lambang negara
H merupakan simbol identiti negara
H Bahasa Melayu lambang bahasa kebangsaan dan penyatuan negara dan bangsa
F Keunggulan undang-undang
H terdapat undang-undang bertulis dipengaruhi oleh adat dan Islam
H Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka
F Kerajaan
H Sultan menjadi pemerintah tertinggi
H Sultan dibantu oleh pembesar
H mengamalkan Sistem Pembesar Empat Lipatan
F Rakyat
H seluruh penduduk di suatu wilayah
H taat kepada raja
H terikat pada undang-undang

(mana-mana 8x1 m)

(b) Bagaimanakah keunggulan undang-undang dapat memastikan keunggulan

negara dan bangsa sesebuah kerajaan?

[6 markah]

F Merupakan asas pembentukan negara dan bangsa
H ia merupakan cara untuk mengawal masyarakat
H melalui peraturan yang telah ditetapkan bagi menjamin hak dan keamanan rakyat
H Menentukan struktur kerajaan
C contoh kehakiman, bahasa, agama dan kerakyatan sesebuah kerajaan dan negara
F Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka
H yang dipengaruhi oleh hukum adat tempatan dan agama Islam
F Hukum Kanun Melaka mengandungi 44 fasal
H yang menyentuh bidang kuasa raja dan pembesar serta pantang larang dalam kalangan anggota masyarakat
H Ia turut menyatakan hukuman terhadap kesalahan jenayah awam
F Undang-undang Laut Melaka pula menyentuh perkara yang berkaitan dengan tatacara pelayaran di laut
H seperti tanggungjawab pengawal kapal, atur cara pelayaran, perniagaan bidang kuasa nahkoda kapal dan hukuman

bagi kesalahan jenayah
(mana-mana jawapan 6x1m)

(c) Pada pandangan anda, apakah kepentingan undang-undang kepada sebuah
negara atau kerajaan?

[8 markah]

F Diperintah dengan lancar
H Suasana kehidupan menjadi teratur
H Rakyat dapat hidup dalam suasana aman
H Ekonomi dapat dimajukan
F Rakyat bebas mengamalkan kepercayaan agama masing-masing
H berdasarkan peruntukan undang-undang
H Melahirkan rakyat yang setia kepada negara
F Memupuk perpaduan negara
H Semua kaum bersama-sama mematuhi undang-undang negara

(mana-mana jawapan munasabah)

7

BAB 1 : WARISAN NEGARA BANGSA

4 Semasa zaman Kesultanan Melayu Melaka, rakyat yang bernaung di bawah
pentadbiran sultan dan pembesar saling berkait antara satu sama lain melalui
hubungan secara timbal balik.

(a) Apakah hubung kait antara rakyat dengan pemerintah? [4 markah]

F Menggerakkan jentera kerajaan
F Menggerakkan sistem pemerintahan
F Mengukuhkan pemerintahan
F Membawa kegemilangan kesultanan

(b) Terangkan peranan golongan berikut dalam pemerintahan Kesultanan Melayu

Melaka.

(i) Sultan

(ii) Pembesar

[8 markah]

(i) Sultan
F Menaungi rakyat dan negeri
F Menjaga keselamatan rakyat dan negeri
F Memperkenalkan undang-undang
H Untuk mengawal rakyat
F Mewujudkan perpaduan rakyat
F Menjaga kemakmuran
F Menjaga kestabilan kerajaan
(ii) Pembesar
F Menjadi perantara antara sultan dengan rakyat
F Memelihara keamanan
F Memelihara kebajikan rakyat
H Di kawasan pegangan
F Mengutip hasil
H Melalui sistem serah
F Membekalkan tenaga tentera
H Melalui sistem kerah

(c) Seseorang warganegara bertanggungjawab terhadap negara yang dihuninya.
Jelaskan pernyataan di atas berdasarkan pengetahuan anda .

[8 markah]

F Taat dan setia kepada pemerintah
H Menjamin kesejahteraan dan keamanan negara
C Menyumbang tenaga menjadi tentera dan polis
I Kedaulatan negara dapat dipertahankan
F Memajukan negara
H Meningkatkan taraf hidup rakyat
C Berusaha menambah pendapatan
I Kemakmuran negara dan kesejahteraan rakyat dicapai
F Menjalin perpaduan yang erat antara satu sama
H Mengetepikan segala isu sensitif
H Menjalin silaturrahim yang erat
C Amalan rumah terbuka dan aktiviti kemasyarakatan

8