บทที่ 9 ความรู้เรื่องสีและการเลือกใช้โหมดสี

บทที่ 9 ความรู้เรื่องสีและการเลือกใช้โหมดสี

การแสดงสขี องงานกราฟิกนนั้ เกิดจากการผสมสที ลี อกเลียนสใี นธรรมชาตซิ ่งึ ในโปรแกรม Photoshop
ไดม้ ีการนาหลกั การจากโมเดลสีในแบบตา่ งๆมาประยกุ ตเ์ พ่อื ใหเ้ กิดโหมดสีท่หี ลากหลายเพ่ือใหผ้ ใู้ ชง้ าน
โปรแกรมสามารถทางานกบั สไี ดม้ ากท่สี ดุ จึงทาใหค้ วามรูเ้ รื่องสีเป็นพืน้ ฐานแรกก่อนท่เี ราจะสรา้ งงานกราฟิก
ในขนั้ ต่อ ๆ ไปโดยในบทนเี้ ราจะมาเรียนรูจ้ กั เร่ืองของสแี ละความรูเ้ กี่ยวกบั สีท่นี กั กราฟิกควรทราบกนั

9.1 โมเดลการมองเห็นสที ่วั ไป

โดยท่วั ไปแลว้ สีตา่ งๆในธรรมชาตแิ ละสที ่ถี ูกสรา้ งขนึ้ จะมรี ูปแบบการมองเห็นสีท่แี ตกต่างกนั ซง่ึ รูปแบบ
การมองเห็นสีนเี้ รียกว่า“ โมเดล (model)” ดงั นนั้ จงึ ทาใหม้ ีโมเดลหลายแบบดงั ท่ี เราจะไดศ้ กึ ษาต่อไปนีค้ อื

• โมเดล HSB ตามหลกั การมองเห็นสีของสายตามนษุ ย์
• โมเดล RGB ตามหลกั การแสดงสขี องเคร่ืองคอมพิวเตอร์
• โมเดล CMYK ตามหลกั การแสดงสขี องเคร่ืองพมิ พ์
• โมเดล Lab ตามมาตรฐานของ CIE

โมเดล HSB ตามหลกั การมองเหน็ สีของสายตามนษุ ย์

เป็นลกั ษณะพนื้ ฐานของการมองเหน็ สดี ว้ ยสายตาของมนุษยโ์ มเดล HSB จะประกอบดว้ ยลกั ษณะของ
สี 3 ลกั ษณะคือ

1. Hue เป็นสขี องวตั ถทุ ่สี ะทอ้ นเขา้ มายงั ตาของเราทาใหเ้ ราสามารถมองเหน็ วตั ถเุ ป็นสไี ดซ้ ง่ึ แต่ละสี

จะแตกต่างกนั ตามความยาวของคลืน่ แสงท่มี ากระทบวตั ถแุ ละสะทอ้ นกลบั มาท่ตี าของเรา Hue

ถกู วดั โดยตาแหน่งการแสดงสีบน Standard Color Wheel ซง่ึ ถกู แทนดว้ ยองศาคือ 0 ถงึ 360

องศา แต่โดยท่วั ๆไปแลว้ มกั จะเรยี กการแสดงสนี นั้ ๆ เป็นช่ือของสเี ลย เชน่ สีแดง สมี ่วง สีเหลอื ง

2. Saturation คือสดั สว่ นของสเี ทาท่มี อี ย่ใู นสนี นั้ โดยวดั ค่าสเี ทาในสีหลกั เป็นเปอรเ์ ซ็นตด์ งั นีค้ ือจาก

0% (สเี ทาผสมอย่มู าก) จนถึง 100% สเี ทาไมม่ เี ลยหรือเรียกว่า Full Saturation "คือ มีความอมิ่ ตวั
เต็มทโี ดยคา่ Saturation นจี้ ะบ่งบอกถงึ ความเขม้ ขน้ และความจางของสถี า้ ถูกวดั โดยตาแหน่งบน

Standard Color Wheel คา่ Saturation จะเพมิ่ ขึน้ จากจดุ ก่ึงกลางจนถึงเสน้ ขอบโดยค่าท่เี สน้ ขอบ
จะมสี ีท่ชี ดั เจนและ อม่ิ ตวั ท่สี ดุ

3. 3. Brightness เป็นเร่อื งของความสว่างและความมืดของสีซ่งึ ถกู กาหนดค่าเป็นเปอรเ์ ซน็ ตจ์ าก 0%

(สดี า) ถงึ 100% (สขี าว) ย่ิงมเี ปอรเ์ ซ็นตม์ ากจะทาใหส้ ีนนั้ สว่างมากขนึ้
โมเดล RGB ตามหลักการแสดงสีของเคร่อื งคอมพวิ เตอร์

โมเดล RGB เกิดจากการรวมกนั ของสเปกตรมั ของแสงสแี ดง (red), เขียว (green) และนา้ เงนิ
(blue) ในสดั สว่ นความเขม้ ขน้ ท่แี ตกต่างกนั โดยจดุ ท่แี สงทงั้ สามสรี วมกนั จะเป็นสีขาวนิยมเรียกการ
ผสมสีแบบนวี้ ่า "Additive Color" แสงสี RGB มกั จะถกู ใชส้ าหรบั การสอ่ งแสงทงั้ บนจอภาพทวี ีและ
จอคอมพวิ เตอรซ์ ง่ึ สรา้ งจากสารท่ใี หก้ าเนิดแสงสแี ดงสีเขียวและสนี า้ เงนิ ทาใหส้ ดี สู ว่างกว่าความเป็น
จรงิ

โมเดล CMYK ตามหลักการแสดงสขี องเคร่ืองพิมพ์
โมเดล CMYK มแี หลง่ กาเนดิ อย่ทู ่กี ารซมึ ซบั (absorb) ของหมกึ พมิ พบ์ นกระดาษโดยมีสพี นื้ ฐานคอื สี

ฟา้ (cyan) สบี านเยน็ (magenta) และเหลือง (yellow) โดยเรียกการผสมสีทงั้ 3 สีขา้ งตน้ วา่ “ Subtractive
Color "แตส่ ี CMY ก็ไมส่ ามารถผสมรวมกนั ใหไ้ ดส้ บี างสเี ชน่ สีนา้ ตาลจงึ ตอ้ งมกี ารเพมิ่ สีดา (black) ลงไปฉะนนั้
เม่อื รวมกนั ทงั้ 4 สีคือ CMYK สที ่ีไดจ้ ากการพิมพจ์ งึ จะครอบคลมุ ทกุ สี

โมเดล Lab ตามมาตรฐานของ CIE
โมเดล Lab เป็นคา่ สีท่ถี กู กาหนดขนึ้ โดย CIE (Commission Internationale d 'Eclairage) ใหเ้ ป็น

มาตราฐานกลางของการวดั สที กุ รูปแบบครอบคลมุ ทกุ สีใน RGB และ CMYK และใชไ้ ดก้ บั สีท่เี กิดจากอปุ กรณ์
ทกุ อย่างไม่ว่าจะ

เป็นจอคอมพวิ เตอรเ์ ครื่องพมิ พเ์ คร่ืองสแกนและอ่นื ๆ สว่ นประกอบของโหมดสีนี้ ไดแ้ ก่

L หมายถึงคา่ ความสว่าง (luminance)

a หมายถึงสว่ นประกอบท่แี สดงการไลส่ จี ากสีเขียวไปยงั สีแดง

b หมายถงึ สว่ นประกอบท่แี สดงการไลส่ ีจากสนี า้ เงนิ ถงึ สีเหลือง

9.2 โมเดลการมองเหน็ สใี นโปรแกรม Photoshop

จากการมองเห็นสโี ดยท่วั ไปมาสหู่ ลกั การมองเห็นสใี น Photoshop ท่เี ราจะเรยี กวา่ “ โหมด (mode)”
ซง่ึ โหมดของสีใน Photoshop จะแบง่ ออกเป็น 3 กลมุ่ ดงั นี้

กลมุ่ ท่ี 1 โหมดท่อี า้ งอิงตามโมเดล

กลมุ่ ท่ี 2 โหมดท่ถี ูกกาหนดขึน้ พเิ ศษหรือท่เี รียกว่า "โหมด Specialized 2"

กลมุ่ ท่ี 3 โหมดสผี สมท่ีเรียกว่า“ โหมด Blending ซ่งึ มีรายละเอยี ดดงั ต่อไปนี้
กลุม่ ที่ 1 โหมดทอี่ ้างอิงตามโมเดล
โหมด RGB ใชห้ ลกั การของโมเดล RGB โดยมกี ารกาหนดคา่ ความเขม้ ขน้ ของสแี ดง เขียว และ นา้ เงนิ
ท่มี าผสมกนั ในแต่ละจดุ สีเป็นค่าตงั้ แต่ 0 ถงึ 255 ตวั อย่างเชน่ สี Bright Red เกิดจาก R (สีแดง) ท่ี 246 และ G
(สีเขียว) ท่ี 20 และ B (สนี า้ เงิน) ท่ี 50

ภาพท่ีเกดิ จากโหมด RGB จะเป็นการซอ้ นภาพสี 3 ชนั้ ชนั้ ละสซี ่งึ เราเรยี กชนั้ ของสีเหลา่ นวี้ า่ “ Channel
"โดยจะมสี ีท่แี ตกต่างเกิดขนึ้ ถงึ 16.7 ลา้ นสี

โหมด CMYK

ใชห้ ลกั การของโมเดล CMYK โดยมีการกาหนดค่าสีจากเปอรเ์ ซน็ ตค์ วามเขม้ ขน้ ของสีแต่ละสีท่มี า
ผสมกนั เช่นสี Bright Red เกิดจาก C = 2%, M = 93%, Y = 90% และ K = 0% (หรือสขี าว)

โหมด Lab

ใชห้ ลกั การของโมเดล Lab ในการผสมสโี ดยโปรแกรมจะยดึ โหมดนเี้ ป็นเหมอื นตวั กลางในการแปลง
จากโหมดสหี น่ึงไปอีกโหมดสีหน่ึงเน่ืองจากหลกั การของ Lab นเี้ ป็นมาตรฐานท่ไี ม่ขึน้ อยกู่ บั โมเดลใด ๆ จึงใช้
เป็นโหมดตวั กลางน่นั เอง

กลุ่มที่ 2 โหมดทถ่ี ูกกาหนดขนึ้ พิเศษหรอื ทเี่ รียกว่า “โหมด Specialized”
โหมด Bitmap

ประกอบดว้ ยคา่ สีเพียง 2 สคี ือสขี าวและสีดาใชพ้ นื้ ท่ใี นการเก็บขอ้ มลู เพียง 1 บติ ต่อ 1 จดุ สีเหมาะ
สาหรบั งานประเภทลายเสน้ เช่นเครื่องหมายและโลโก้

โหมด Gray Scale

ประกอบดว้ ยสที งั้ หมด 256 สโี ดยไลส่ จี ากสีขาวสเี ทาไปเรือ่ ย ๆ จนทา้ ยสดุ คอื สีดาใชพ้ นื้ ท่ใี นการเก็บ
ขอ้ มลู 8 บิตต่อ 1 จดุ สี

โหมด Duotone

เป็นโหมดท่เี กิดจากการใชส้ เี พียงบางสีมาผสมกนั ใหเ้ กิดเป็นภาพเรามกั จะเหน็ การนาไปใชใ้ นงาน
สง่ิ พมิ พท์ ่ตี อ้ งการใชภ้ าพ 2 สี

โหมด Indexed color

ถึงแมบ้ างภาพจะมสี ีไดม้ ากถึง 16.7 ลา้ นสี แต่สว่ นใหญ่จะใชไ้ ม่ถงึ ในกรณีท่เี ราตอ้ งการลดขนาดไฟล์
ภาพกอ็ าจใชโ้ หมดนซี้ ง่ึ จะทอนสีใหเ้ หลือใกลเ้ คยี งกบั ท่ีตอ้ งใชโ้ ดยไม่มผี ลกบั คณุ ภาพของภาพ

โหมด Multichannel

เป็นโหมดสีท่ีถูกแสดงดว้ ย Channel ตงั้ แต่ 2 ชอ่ งขึน้ ไปเป็นโหมดสที ่มี ีประโยชนม์ ากสาหรบั งานพมิ พ์
โดยเฉพาะกรณีการพิมพท์ ่สี ่งั ใหพ้ ิมพส์ พี ิเศษ

กลุม่ ท่ี 3 โหมดสผี สมทเี่ รียกวา่ “โหมด Blending”
เป็นโหมดพเิ ศษท่ีใชใ้ นพาเนล Layers เพ่อื เป็นตวั กาหนดวา่ จดุ สแี ตล่ ะจดุ จะมกี ารเปล่ียนแปลงอยา่ งไร
เม่อื มีการปรบั เปล่ียนใหแ้ สดงผลในโหมด Blending ต่างๆ (สาหรบั รายละเอียดดไู ดจ้ ากบท“ เทคนิคการตกแตง่
ภาพในเลเยอร์ ")

9.3 การเปลยี่ นโหมดสีของภาพ

โดยมากภาพท่เี ราเก็บไวใ้ นคอมพวิ เตอรน์ นั้ จะเป็นโหมด RGB แตถ่ า้ เราตอ้ งเปลี่ยนโหมดของภาพ
เพ่อื ใหเ้ หมาะสมกบั ลกั ษณะของงานท่จี ะนาไปใชก้ ส็ ามารถเปลี่ยนโหมดสีได้ ดงั นี้

เปลี่ยนโหมดสี RGB เป็ น CMYK
เรามกั จะเร่มิ ตน้ สรา้ งชนิ้ งานในโหมดสี RGB เพราะเป็นโหมดสที ่เี ราคนุ้ เคยและเป็นโหมดสที ่ใี ช้
แสดงผลในหนา้ จอคอมพิวเตอร์ แต่ก่อนท่เี ราจะบนั ทกึ ภาพไปสง่ พมิ พท์ ่โี รงพมิ พเ์ ราควรเปลี่ยนโหมดสีของภาพ
เป็น CMYK เพ่อื ใหต้ รงกบั การแยกสใี นงานส่งิ พิมพ์ ดงั นี้

เปล่ยี นโหมดสี CMYK เป็ น RGB
สาหรบั คนท่ไี ดบ้ นั ทกึ ชนิ้ งานกราฟิกไวใ้ นโหมด CMYK ถา้ จะใหส้ ตี รงกบั ท่อี อกแบบเพ่ือนาไปแสดงบน
เว็บเราควรเปลี่ยนโหมดสขี องภาพเป็น RGB เพ่อื ใหต้ รงกบั การแยกสีในหนา้ จอคอมพิวเตอร์ ดงั นี้

1. เลือกเมนคู าส่งั Image-> Mode-> RGB Color

2. แสดงผลลพั ธเ์ ป็นภาพในโหมดสี RGB

เปล่ยี นโหมดสีเป็ น Grayscale
ภาพในโหมด Grayscale จะเป็นภาพไลโ่ ทนสขี าวดาเหมาะกบั การนาไปผลิตงานสิง่ พิมพส์ ีเดยี ว ดงั นี้
1. เลือกเมนูคาส่งั Image-> Mode-> Grayscale

2. โปรแกรมจะเตือนว่าการเปลย่ี นโหมดจะละทงิ้ คณุ สมบตั ขิ องโหมดเดมิ ใหค้ ลกิ เมาสต์ อบตกลง

3. ผลลพั ธท์ ่ไี ดใ้ นโหมด Grayscal

เปล่ียนโหมดสีเป็ น Bitmap

ภาพขาวดโหมด Bitmap จะเหมาะกบั งานท่เี ป็นลายเสน้ เช่นเครื่องหมายการคา้ และโลโกใ้ นการเปลี่ยน
โหมดจากภาพสใี หม้ าเป็น Bitmap เราจะตอ้ งเปล่ียนภาพใหเ้ ป็น Grayscale เสียก่อนจากนนั้ จงึ จะเปลี่ยนมา
เป็น Bitmap ไดแ้ ละในการบนั ทกึ ภาพนนั้ ตอ้ งบนั ทกึ เป็นนามสกลุ BMP ซ่งึ เป็นรูปแบบท่รี องรบั ภาพในโหมด
Bitmap

1. เลือกเมนคู าส่งั ทimage-> Mode-> Bitmap
2. กาหนดค่าความละเอียดของภาพ
3. คลิกป่มุ ลกู ศร เลือกวธิ ีการแปลงภาพ
4. คลิกเมาส์ ท่ีป่มุ OK

เปลยี่ นโหมดสีเป็ น Duotone

เรามกั จะเหน็ ภาพ Duotone ในการนาไปพมิ พเ์ ป็นงานโฆษณาหรือใบปลิว 2 สีในการเปล่ยี นโหมดสี
เราจะตอ้ งถอดสีออกจากภาพใหเ้ ป็น Grayscale เสียกอ่ นจากนนั้ จงึ จะแปลงเป็น Duotone โดยการกาหนดสี
แรกแทนสว่ นสดี าและสีท่สี องแทนสว่ นท่เี ป็นสขี าวดงั นี้

1. เลือกเมนคู าส่งั Image-> Mode-> Duotone
2. เลือกสีท่จี ะใชแ้ ทนสีดา
3. เลอื กท่จี ะใชแ้ ทนสีขาว
4. คลกิ เพ่ือใชส้ ที ่ีกาหนด