หน่วยที่ 4 วรรณคดีและวรรณกรรม ป.4 เรื่อง บทเห่กล่อมพระบรรทม เห่เรื่อง จับระบำ โดย ครูพรรณี พลายคุม

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

วรรณคดีและวรรณกรรม
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔

หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๔

บทเห่กล่อมพระบรรทม
เห่เรื่อง จับระบา

ครูผู้สอน : ครูพรรณี พลายคุม

โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์ PBW CHANNAl

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๔ วรรณคดีและวรรณกรรม

บทเห่กล่อมพระบรรทม เห่เร่ือง จับระบา
ให้นักเรียนเตรียมหนังสือ
๒.
๑.

ครูผู้สอน : ครูพรรณี พลายคุม

PBW CHANNAl โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์ www.pbw.ac.th

ตัวชี้วดั
• อ่านเร่ืองส้ัน ๆ ตามเวลาทกี่ าหนดและตอบคาถามจากเร่ืองทอี่ ่าน (ท ๑.๑ ป. ๔/๓)
• คาดคะเนเหตุการณ์จากเรื่องทอ่ี ่านโดยระบุเหตุผลประกอบ (ท ๑.๑ ป. ๔/๕)
• สรุปความรู้และข้อคดิ จากเรื่องทอี่ ่านเพอื่ นาไปใช้ในชีวติ ประจาวนั (ท ๑.๑ ป. ๔/๖)
• อ่านหนังสือทม่ี คี ุณค่าตามความสนใจอย่างสม่าเสมอและแสดงความคดิ เห็น

เกยี่ วกบั เร่ืองทอ่ี ่าน (ท ๑.๑ ป. ๔/๗)
• ระบุข้อคดิ จากนิทานพนื้ บ้านหรือนิทานคติธรรม (ท ๕.๑ ป. ๔/๑)
• อธิบายข้อคดิ จากการอ่านเพอื่ นาไปใช้ในชีวติ จริง (ท ๕.๑ ป. ๔/๒)
• ท่องจาบทอาขยานตามทก่ี าหนดและบทร้อยกรองทม่ี ีคุณค่าตามความสนใจ

(ท ๕.๑ ป. ๔/๒)

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คลิกเลือกหวั ขอ้ เพื่อศึกษาเน้ือหา

ประวตั ผิ ู้แต่ง บทนาเร่ือง

คาศัพท์น่ารู้ บทเห่กล่อมพระบรรทม
เห่เร่ือง จับระบา
ถ้อยคาสานวน
ล้วนต้องศึกษา สรุปความรู้

แบบพฒั นาทกั ษะในการทาข้อสอบปรนัย
เพอ่ื ประเมนิ ผลตวั ชี้วดั

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

ประวตั ผิ ู้แต่ง

พระสุนทรโวหาร (ภู่) หรือสุนทรภู่ เกิดเมื่อวนั ที่ ๒๖ มิถุนายน
พ.ศ. ๒๓๒๙ บิดาเป็ นชาวบา้ นกร่า อาเภอแกลง จงั หวดั ระยอง มารดา
เป็ นพระนมของพระองคเ์ จา้ หญิงจงกล พระธิดาในกรมพระราชวงั หลัง
สุนทรภู่ได้รับการยกย่องว่าเป็ นยอดกวีแห่งกลอนสุภาพ บทกลอน
ของท่านมีความไพเราะ ประทบั ใจผอู้ ่านดว้ ยถอ้ ยคาที่คมคาย สละสลวย
ใหแ้ ง่คิด แสดงสจั ธรรม ซ่ึงสามารถนาไปใชไ้ ดท้ ุกกาลสมยั

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

สุนทรภู่ถึงแก่กรรมเม่ือ พ.ศ. ๒๓๙๘ สิริอายไุ ด้ ๖๙ ปี และ
ในโอกาสฉลองวนั คลา้ ยวนั เกิดครบ ๒๐๐ ปี วนั ท่ี ๒๖ มิถุนายน
พ.ศ. ๒๕๒๙ องคก์ ารการศึกษา วทิ ยาศาสตร์ และวฒั นธรรมแห่ง
สหประชาชาติ (UNESCO) ไดย้ กยอ่ งสุนทรภู่เป็นบุคคลสาคญั
ของโลกดา้ นวรรณกรรม อนุสาวรียส์ ุนทรภ่อู ยทู่ ่ีอาเภอแกลง
จงั หวดั ระยอง ซ่ึงทาพธิ ีเปิ ดเมื่อวนั ท่ี ๒๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๓

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

บทนาเร่ือง

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

บทนาเร่ือง

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

บทนาเร่ือง

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

การเขา้ ใจความหมายของถอ้ ยคาสานวน ทาใหเ้ ขา้ ใจ
เรื่องราวไดล้ ะเอียดชดั เจนยง่ิ ข้ึน เช่น

หมายความว่า นางเมขลาร่ายราแกว้ มณีกบั เหล่านางฟ้ า
มีเหล่าเทวดามาคอยหยอกลอ้ ท่ามกลางแสงระยบิ ระยบั ของแกว้ มณี

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

หมายความว่า เมขลาไม่กลวั รามสูร นางโยนแกว้ มณีหลอกล่อ
ใหแ้ สงเขา้ ตารามสูร รามสูรโกรธมากจึงขวา้ งขวานไปท่ีนาง
เกิดเสียงดงั สะทา้ นไปท้งั โลก

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

ตานานเมขลากับรามสูรเป็ นวิธีอธิบายปรากฏการณ์
ธรรมชาติของคนสมยั โบราณโดยเช่ือมโยงเก่ียวกบั ความเช่ือ
ของคนไทย

ลกั ษณะนิสัยของนางเมขลากบั รามสูรสะทอ้ นให้เห็นว่า
แต่ละคนยอ่ มมีท้งั ส่วนดีและส่วนไม่ดี เราจึงควรเลือกนา
ส่วนท่ีดีมาเป็นแบบอยา่ ง

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

แบบพฒั นาทักษะในการทาข้อสอบปรนัย
เพอื่ ประเมินผลตัวชี้วดั

ตัวชี้วดั
• อ่านเรื่องส้ัน ๆ ตามเวลาทก่ี าหนดและตอบคาถามจากเร่ืองทอ่ี ่าน (ท ๑.๑ ป. ๔/๓)
• คาดคะเนเหตุการณ์จากเรื่องท่ีอ่านโดยระบุเหตุผลประกอบ (ท ๑.๑ ป. ๔/๕)
• สรุปความรู้และข้อคดิ จากเร่ืองท่อี ่านเพอ่ื นาไปใช้ในชีวติ ประจาวนั (ท ๑.๑ ป. ๔/๖)
• อ่านหนังสือทมี่ คี ุณค่าตามความสนใจอย่างสมา่ เสมอและแสดงความคดิ เห็น

เกยี่ วกบั เร่ืองทอี่ ่าน (ท ๑.๑ ป. ๔/๗)
• ระบุข้อคดิ จากนิทานพนื้ บ้านหรือนิทานคตธิ รรม (ท ๕.๑ ป. ๔/๑)
• อธิบายข้อคดิ จากการอ่านเพอื่ นาไปใช้ในชีวติ จริง (ท ๕.๑ ป. ๔/๒)
• ท่องจาบทอาขยานตามทก่ี าหนดและบทร้อยกรองทม่ี คี ุณค่าตามความสนใจ

(ท ๕.๑ ป. ๔/๒)

วรรณคดแี ละวรรณกรรม ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔ ทาแบบทดสอบ

๑ ตานานมคี วามหมายตรงกบั ข้อใดมากทสี่ ุด

๑ เร่ืองจริงท่ีเกิดข้ึนเมื่อนานมาแลว้
๒ เรื่องราวนมนานที่เล่าสืบต่อกนั มา
๓ เร่ืองเร้นลบั ที่หาขอ้ พสิ ูจน์ไม่ได้

๔ เรื่องแต่งเพอื่ เป็นเหตุผลใหส้ อดคลอ้ ง

กบั เหตุการณ์ที่เกิดข้ึน เฉลย

๒ อานาจของดวงแก้วมณจี ะทาให้ผู้เป็ นเจ้าของ
เป็ นอย่างไร
๑ ไดท้ ุกสิ่งท่ีปรารถนา

๒ เป็นอมตะไม่แก่ชรา

๓ พน้ จากภยั อนั ตราย

๔ เหาะเหินเดินอากาศได้

เฉลย

๓ ข้อใดไม่เกยี่ วกบั นางเมขลา เฉลย

๑ ทาใหเ้ กิดฟ้ าแลบ
๒ ทาใหเ้ กิดฝนตก
๓ คอยรักษามหาสมุทร
๔ ช่วยเหลือผคู้ นจากเรือแตก

๔ คาที่ขีดเส้นใต้คาใดมคี วามหมายแตกต่างจากคาอน่ื

๑ ชูช่วงดวงมณี
๒ อยวู่ มิ านมณีนิล
๓ นางกโ็ ยนวเิ ชียร
๔ ถือจนิ ดาดงั ดวงดาว

เฉลย

๕ ข้อใดถูกต้องตามเนือ้ เร่ือง

๑ รามสูรมีขวานเพชรเป็นอาวธุ
๒ นางเมขลาเป็นธิดาของพระอินทร์
๓ นางเมขลาแยง่ ดวงแกว้ มณีมาจากรามสูร
๔ รามสูรตอ้ งการจบั นางเมขลาไปเป็นชายา

เฉลย

๖ ข้อใดไม่ใช่ตัวละครในเร่ืองนี้

๑ ยกั ษ์
๒ พญามงั กร
๓ ภตู ผีปี ศาจ
๔ เทวดานางฟ้ า

เฉลย

๗ ตานานเมขลากบั รามสูรปรากฏในวรรณคดเี รื่องใด

๑ กาพยเ์ ห่เรือ

๒ บทเห่กล่อมพระบรรทม
๓ พระอภยั มณี

๔ รามเกียรต์ิ

เฉลย

๘ คร้ันปัจฉิมคมิ หันต์ ถงึ วสันตฤดู
ฟ้ าคารนฝนฟู เสียงซู่ซู่สาดเซ็น

คาประพนั ธ์ข้างต้นควรจะหมายถงึ เดือนใด

๑ เดือนมกราคม

๒ เดือนเมษายน

๓ เดือนพฤษภาคม เฉลย
๔ เดือนพฤศจิกายน

๙ คดิ จะใคร่ได้แก้ว เลศิ แล้วแววไว
แกว่งขวานชาญชัย โลดไล่เทวา
พฤตกิ รรมข้างต้นของรามสูรตรงกบั ข้อใด
๑ พาลเกเร

๒ โลภมาก

๓ เห้ียมโหด

๔ อารมณ์ร้อน เฉลย

๑๐ ยกั ษ์โถมโจมโจน นางกโ็ ยนวเิ ชียร
หลกี ลดั ฉวดั เฉวยี น ล่อเวยี นวงวน

ข้อใดคอื ลกั ษณะนิสัยของนางเมขลา
ดงั คาประพนั ธ์ข้างต้น

๑ กลา้ หาญ
๒ เสียสละ

๓ รื่นเริง

๔ เฉลียวฉลาด เฉลย

๑ ตานานมคี วามหมายตรงกบั ข้อใดมากทส่ี ุด

๑ เร่ืองจริงที่เกิดข้ึนเมื่อนานมาแลว้
๒ เรื่องราวนมนานที่เล่าสืบต่อกนั มา
๓ เร่ืองเร้นลบั ท่ีหาขอ้ พสิ ูจน์ไม่ได้

๔ เรื่องแต่งเพอ่ื เป็นเหตุผลใหส้ อดคลอ้ ง

กบั เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึน ไปยงั ข้อ ๒

๒ อานาจของดวงแก้วมณจี ะทาให้ผู้เป็ นเจ้าของ
เป็ นอย่างไร

๑ ไดท้ ุกส่ิงท่ีปรารถนา เพราะรามสูรเคย
ขว้างขวานเพชรไปยงั
นางเมขลา หวงั จะฆ่า
๒ เป็ นอมตะไม่แก่ชรา นางเมขลาเพอ่ื แย่ง
ดวงแก้วมณีน้ัน
แต่นางไม่เป็ นอนั ตราย
๓ พน้ จากภยั อนั ตราย เพราะอานาจแก้ววเิ ศษ

๔ เหาะเหินเดินอากาศได้ คุ้มครองไว้

ไปยงั ข้อ ๓

๓ ข้อใดไม่เกยี่ วกบั นางเมขลา

๑ ทาใหเ้ กิดฟ้ าแลบ

เพราะทาให้ฝนตก ไม่มี

๒ ทาใหเ้ กิดฝนตก ความเกย่ี วข้องกบั นางเมขลา

๓ คอยรักษามหาสมุทร

๔ ช่วยเหลือผคู้ นจากเรือแตก

ไปยงั ข้อ ๔

๔ คาทีข่ ดี เส้นใต้คาใดมคี วามหมายแตกต่างจากคาอน่ื

๑ ชูช่วงดวงมณี

อยู่วมิ านมณนี ิล เพราะมี

๒ อยวู่ มิ านมณีนิล ความหมายว่า วมิ านแก้ว

ซ่ึงแตกต่างจากตวั เลอื กอนื่

๓ นางกโ็ ยนวเิ ชียร ทม่ี ีความหมายว่า ดวงแก้ว

๔ ถือจนิ ดาดงั ดวงดาว

ไปยงั ข้อ ๕

๕ ข้อใดถูกต้องตามเนือ้ เรื่อง

๑ รามสูรมีขวานเพชรเป็นอาวธุ

๒ นางเมขลาเป็นธิดาของพระอินทร์

๓ นางเมขลาแยง่ ดวงแกว้ มณีมาจากรามสูร

๔ รามสูรตอ้ งการจบั นางเมขลาไปเป็นชายา

เพราะขวานเพชรเป็ นอาวุธคู่กายของรามสูร ไปยงั ข้อ ๖

๖ ข้อใดไม่ใช่ตัวละครในเรื่องนี้

๑ ยกั ษ์ บทเห่กล่อมพระบรรทม
๒ พญามงั กร มีนางเมขลา เป็ นธิดาพญามังกร
๓ ภูตผีปี ศาจ เจ้าแห่งสมุทร ส่วนรามสูร
เป็ นยกั ษ์

๔ เทวดานางฟ้ า

ไปยงั ข้อ ๗

๗ ตานานเมขลากบั รามสูรปรากฏในวรรณคดเี รื่องใด

๑ กาพยเ์ ห่เรือ

๒ บทเห่กล่อมพระบรรทม

๓ พระอภยั มณี บทเห่กล่อมพระบรรทม เพราะสุนทรภู่นา
ตานานความเช่ือเกย่ี วกบั ฟ้ าแลบ ฟ้ าร้อง และ

ฟ้ าผ่า ซ่ึงเป็ นตานานท่เี กยี่ วข้องกบั นางเมขลา

๔ รามเกียรต์ิ และรามสูรมาใช้ในการแต่ง

ไปยงั ข้อ ๘

๘ คร้ันปัจฉิมคมิ หันต์ ถงึ วสันตฤดู
ฟ้ าคารนฝนฟู เสียงซู่ซู่สาดเซ็น

คาประพนั ธ์ข้างต้นควรจะหมายถึงเดือนใด

๑ เดือนมกราคม เพราะ เดอื นพฤษภาคม อย่ใู นช่วงฤดูฝน
คอื วสันตฤดู
ตัวเลอื กท่ี ๑ เดอื นมกราคม อยู่ในช่วง
๒ เดือนเมษายน ฤดูหนาว คอื เหมนั ต์
ตัวเลอื กที่ ๒ เดอื นเมษายน อยู่ในช่วง
ฤดูร้อน คอื คมิ หันต์
๓ เดือนพฤษภาคม ตัวเลอื กท่ี ๔ เดอื นพฤศจกิ ายน อย่ใู นช่วง

๔ เดือนพฤศจิกายน ฤดูหนาว คอื เหมนั ต์

ไปยงั ข้อ ๙

๙ คดิ จะใคร่ได้แก้ว เลศิ แล้วแววไว
แกว่งขวานชาญชัย โลดไล่เทวา

พฤตกิ รรมข้างต้นของรามสูรตรงกบั ข้อใด

๑ พาลเกเร พาลเกเร หมายถงึ ชอบรังแกผู้อนื่
หาเรื่องทาให้เดอื ดร้อน ซ่ึงตรงกบั
๒ โลภมาก

๓ พฤตกิ รรมของรามสูรทอ่ี ยากได้แก้ว

เห้ียมโหด จงึ ขว้างขวานใส่นางเมขลา

๔ อารมณ์ร้อน ไปยงั ข้อ ๑๐

๑๐ ยกั ษ์โถมโจมโจน นางกโ็ ยนวเิ ชียร
หลกี ลดั ฉวดั เฉวยี น ล่อเวยี นวงวน

ข้อใดคอื ลกั ษณะนิสัยของนางเมขลา
ดังคาประพนั ธ์ข้างต้น

๑ กลา้ หาญ กล้าหาญ เพราะจากคาประพนั ธ์

๒ เสียสละ ข้างต้นกล่าวถงึ นางเมขลากาลงั
ต่อสู้กบั รามสูร ซ่ึงแสดงให้เห็น
๓ รื่นเริง ความกล้าหาญของนางเมขลา

๔ เฉลียวฉลาด กลบั สู่หน้าหน่วยการเรียนรู้

ขอขอบคุณPPT.จาก

แล้วพบกันใหม่
ในเนื้อหาหน้านะคะ