หน่วย11 หลักภาษาและการใช้ภาษา ป.4 เรื่อง อ่านเขียนอย่างไร ต้องใช้พจนานุกรม

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย
ช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๔

หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑๑ หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย

เร่ือง อ่านเขียนอย่างไร...ต้องใช้พจนานุกรม

ครูผู้สอน : ครูพรรณี พลายคุม

PBW CHANNAl โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์ www.pbw.ac.th

กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย

หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑๑ หลักภาษาและการใช้ภาษาไทย

เร่ืองอ่านเขียนอย่างไร...ต้องใช้พจนานุกรม
ให้นักเรียนเตร๑ียม.หนังสือ
๒.

ครูผู้สอน : ครูพรรณี พลายคุม

PBW CHANNAl โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์ www.pbw.ac.th

กฎการเข้าเรียน

ปิดไมค์ทุกคร้ังขณะฟังครูสอน
เมื่อมีคาถามค่อยเปิดไมค์
ตั้งใจเรียนและร่วมกิจกรรม

อย่างสร้างสรรค์

PBW CHANNAl โรงเรียนอนุบาลพิบูลเวศม์ www.pbw.ac.th

ตวั ชี้วดั
• ใช้พจนานุกรมค้นหาความหมายของคา (ท ๔.๑ ป. ๔/๓)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

อ่านบทนาเพอ่ื ศึกษาเนือ้ หา พจนานุกรมคอื อะไร

ตวั อย่างการใช้พจนานุกรม หลกั การใช้พจนานุกรม
ในการหาคา คาและความหมาย
จากพจนานุกรม
ประโยชน์ของพจนานุกรม สรุปความรู้
แบบพฒั นาทกั ษะ

ในการทาข้อสอบปรนัย
เพอื่ ประเมนิ ผลตวั ชี้วดั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

เปิดหนังสือหน้า ๕๗

นักเรียนอ่านบทความเร่ือง ไขข้อข้องใจ…ใช้พจนานุกรม
แล้วสังเกตคาทเี่ ป็ นตัวอกั ษรสี เพอื่ ศึกษาเนื้อหาต่อไป

“พ่พี ิมคะ พลอยมีขอ้ สงสยั จะถาม คาวา่ สัปดาห์ อ่าววา่
อยา่ งไรแว่คะ คุณตายวื ยวั วา่ อ่าววา่ สบั - ดา แว่วอว
แต่เมื่อคืวว้ีพลอยไดย้ วิ ผปู้ ระกาศข่าวทางโทรทศั วส์ ถาวีหว่ึง
อ่าววา่ สับ - ปะ - ดา ค่ะ” พลอยถามพสี่ าว
ขณะวง่ั ทาการบา้ วอยดู่ ว้ ยกวั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

“เม่ือก่อวราชบณั ฑิตยสถาวกาหวดใหอ้ ่าวคาว้ีตาม
หลกั วา่ สบั – ดา แต่ปัจจุบวั กาหวดใหอ้ ่าวตามความ
วิยมไดอ้ ีกดว้ ย จึงอ่าวไดท้ ้งั ๒ แบบ ไม่ใช่เฉพาะคาว้ี
วะจ๊ะ มีคาอีกมากมาย เช่ว คมนาคม คุณวฒุ ิ
ประวตั ิศาสตร์”

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

“ออ้ ! แลว้ ยงั มีคาอีกต้งั หลายคาวะคะที่พลอยลงั เลวา่
เป็วคาชวิดใด ระหวา่ งคากริยาหรือคาวเิ ศษณ์ เช่ว เหน่ือย
สนุก เพ้อเจ้อ เพ้อฝัน”
“อ๋อ! ไม่ยากเลยจะ้ หากสงสยั วา่ คาไหวอ่าวเขียวอยา่ งไร
หรือเป็วคาชวิดใด มีความหมายวา่ อยา่ งไร พจวาวุกรมช่วย
พลอยไดอ้ ยา่ งแว่วอวจะ้ ”

เรียบเรียงโดย วฤภร รุจิเรข

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

คมนาคม อ่าววา่ คะ - มะ - วา – คม หรือ คม - มะ - วา - คม
คุณวุฒิ อ่าววา่ คุว - วะ - วดุ – ทิ หรือ คุว - วะ - วดุ
ประวตั ิศาสตร์ อ่าววา่ ปฺระ - หฺวดั - ติ – สาด หรือ ปรฺ ะ - หฺวดั - สาด

เหน่ือย เพ้อฝัน เป็วคากริยา สนุก เพ้อเจ้อ เป็วคาวเิ ศษณ์

นักเรียนจะทราบได้ว่าคาแต่ละคาอ่านเขยี นอย่างไร
ค้นหาได้จาก พจนานุกรม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

พจนานุกรม เป็วหวงั สือซ่ึงรวบรวมคา
ท่ีมีใชอ้ ยใู่ วภาษาไทย

โดยเรียงลาดบั ตาม

ตวั อกั ษร

กาหวดวธิ ีอ่าว ความหมาย
ชวิด และที่มาของคา

เราใชพ้ จวาวุกรมเพอื่ เป็ นมาตรฐานในการใช้ภาษาไทย
ให้ถูกต้องและเป็ นแนวทางเดยี วกนั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

พจนานุกรมทาให้เรารู้อะไรบ้าง

๑. รู้ที่มาของคา
๒. รู้ชนิดของคา
๓. เข้าใจความหมายของคาและสานวน
๔. รู้ลกั ษณะการใช้คา
๕. อ่านคาได้ถูกต้อง
๖. เขียนคาได้ถูกต้อง

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

หลกั การใช้พจนานุกรม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

ก-ฮ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

ใหน้ กั เรียนทำแบบฝึ กหดั หนำ้ ที่ ๗๐-๗๑

เฉลยแบบฝึ กหดั หนำ้ ที่ ๗๐-๗๑

บอกคาอ่าว

บอกความหมาย

ประโยชว์ของ บอกการเขียวสะกดคา
พจวาวุกรม

บอกชวิดของคา

บอกท่ีมาของคา

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย

กระจิริด กฺระ - จิ - หฺริด เลก็ วิด

กระตือรือร้ว กฺระ - ตือ - รือ - ร้ว รีบร้อว เร่งรีบ มีใจฝักใฝ่

ข้ึวฉ่าย ข้ึว - ฉ่าย ช่ือไมล้ ม้ ลกุ ใบคลา้ ยผกั ชีแต่
โตกวา่ กลิ่วฉุว เป็วพรรณไมท้ ่ี
คะย้วั คะยอ คะ - ย้วั - คะ - ยอ วามาปลกู เพือ่ เป็วอาหาร

ชกั ชววใหต้ กลงใจดว้ ยการรบเร้า

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย
จกั จว่ั จกั - กะ - จวั่
ช่ือแมลงพวกหว่ึง มีหลายขวาด ลาตวั ยาวต้งั แต่
ชอมุ่ ชะ - อุม่ ๒ - ๑๐ เซวติเมตร หวั และอกกวา้ ง ปี กมี ๒ คู่
เว้ือปี กเหมือวกวั ตลอด ปี กเมื่อพบั จะเป็วรูป
หลงั คาคลมุ ตวั มีปากชวิดเจาะดดู โผล่จากหวั
ทางดา้ วลา่ งที่บริเวณใกลก้ บั อก ตาโตเห็วไดช้ ดั
อยตู่ รงมุม ๒ ขา้ งของหวั ตวั ผมู้ ีอวยั วะพิเศษ
สาหรับทาเสียงไดย้ วิ ไปไกล ระดบั เสียง
ค่อวขา้ งสม่าเสมอ ไร้กงั วาว
ส่ววใหญ่ลาตวั สีว้าตาลเขม้
ชุ่ม สดชื่ว

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย

ซาลาเปา ซา - ลา - เปา ของกิวอยา่ งหว่ึงของจีว ทาดว้ ย
แป้ งสาลี ป้ัวเป็วลกู กลม ขา้ งใวใส่ไส้
ว่ึงใหส้ ุก มีท้งั ไสห้ วาวและไสเ้ คม็

ดาดฟ้ า ดาด - ฟ้ า พ้วื ราบตอวบวสุดของอาคาร

ตะกละตะกลาม ตะ - กฺละ - กิวไม่เลือก เห็วแก่กิว
ตะ - กฺลาม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย
ตาวขโมย
ตาว - ขะ -โมย ช่ือโรคพยาธิลาไสอ้ ยา่ งหว่ึง มกั เป็วแก่
ทโมว
ทุรกวั ดาร เดก็ อายปุ ระมาณ ๕ ขวบข้ึวไป

มีลกั ษณะผอม ทอ้ งป่ อง กว้ ปอด

แต่กิวอาหารไดม้ าก มีอาการ

ปวดทอ้ งและซึม

ทะ - โมว ใหญ่และมีกาลงั มาก

ทุ - ระ - กวั - ดาว ที่ไปมาลาบากมาก

ที่ห่างไกลความเจริญ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย

เวรมิต เว - ระ - มิด สร้างหรือบวั ดาลดว้ ยอาวาจ ฤทธ์ิ

หรืออภิวิหารใหบ้ งั เกิดเป็วข้ึว
มีข้ึวโดยฉบั พลวั

ประณีต ปรฺ ะ - วีด ละเอียดลออ เรียบร้อยงดงาม

ปรารถวา ปรฺ าด - ถะ – หฺวา มุ่งหมาย อยากได้ ตอ้ งการ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

คาศัพท์ คาอ่าน ความหมาย
ผลลพั ธ์ ผว - ลบั จาวววที่ไดจ้ ากการคาววณ
ผดั ววั ผดั - ววั - ขอเลื่อวเวลาออกไปคร้ังแลว้ คร้ัง
ประกวั พรุ่ง ปฺระ - กวั - พฺรุ่ง เลา่
แปลกพิลึก
พสิ ดาร พดิ - สะ - ดาว ลกู องุ่วแหง้ ชวิดหว่ึง
ลกู เกด ลกู - เกด

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

สรุปความรู้ การค้นหาคาศัพท์ในพจนานุกรม
ใหค้ ้นหาตามการเรียงลาดบั ของ
พยญั ชนะต้นก่อว จากน้ันจงึ

เรียงลาดบั ตามสระ และวรรณยกุ ต์
การใชพ้ จวาวุกรมทาใหเ้ ราสามารถ
คว้ หาความหมายของคา อ่าวและ
เขียวคาต่าง ๆไดถ้ กู ตอ้ ง

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

ใหน้ กั เรียนทำแบบฝึ กหดั หนำ้ ที่ ๗๒

เฉลยแบบฝึ กหดั หนำ้ ที่ ๗๒

เปิดหนังสือแบบฝึกหัดหน้า ๗๓

แบบพฒั นาทกั ษะในการทาข้อสอบปรนัย
เพอ่ื ประเมนิ ผลตัวชี้วดั

ตวั ชี้วดั
• ใช้พจนานุกรมค้นหาความหมายของคา (ท ๔.๑ ป. ๔/๓)

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔ ทาแบบทดสอบ

๑ คร่าครึ หมายถงึ อะไร

๑ ชารุด เปิดหนังสือแบบฝึกหัดหน้า ๗๓
๒ สกปรก
๓ ไม่ทนั สมยั
๔ ใช้การไม่ได้

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๒ งวั เงยี หมายถึงอะไร

๑ ง่วง
๒ มนึ งง
๓ ไม่ชัดเจน
๔ นอนหลบั ไม่สนิท

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๓ เชี่ยวชาญ หมายถึงอะไร

๑ รอบรู้
๒ แม่นยา
๓ มคี วามสนใจ
๔ ประสบการณ์มาก

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๔ แน่นหนา หมายถงึ อะไร

๑ คบั คงั่
๒ มน่ั คง
๓ แออดั
๔ มากมาย

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๕ บูรณะ หมายถงึ อะไร

๑ สร้าง
๒ รักษา
๓ ต่อเตมิ
๔ ซ่อมแซม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๖ ประหยดั หมายถงึ อะไร

๑ เกบ็ ออม
๒ ใช้จ่าย
๓ รู้คุณค่า
๔ ระมดั ระวงั

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๗ พจมาน หมายถึงอะไร

๑ คาพูด
๒ ดอกไม้
๓ ผู้หญงิ
๔ อ่อนหวาน

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๘ พฤกษา หมายถงึ อะไร

๑ ววั
๒ ต้นไม้
๓ ป่ าไม้
๔ ชื่อเดอื น

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๙ ไร้เดยี งสา หมายถึงอะไร

๑ ไม่เข้าใจ
๒ ไม่รู้เรื่อง
๓ ไม่รู้ผดิ รู้ชอบ
๔ ไม่รับผดิ ชอบ

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๑๐ โอฬาร หมายถึงอะไร

๑ ร่ารวย
๒ ภูมฐิ าน
๓ ยง่ิ ใหญ่
๔ สวยงาม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๑ คร่าครึ หมายถึงอะไร

๑ ชารุด คร่าครึ หมายถึง
๒ สกปรก เก่าเกิวไป
๓ ไม่ทนั สมยั ไม่ทวั สมยั
๔ ใช้การไม่ได้
ไปต่อข้อ ๒
หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๒ งวั เงยี หมายถงึ อะไร

๑ ง่วง งวั เงยี หมายถึง
๒ มนึ งง อาการที่แรกตื่ว
๓ ไม่ชัดเจน ยงั ง่วงอยู่

๔ นอนหลบั ไม่สนิท

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔ ไปต่อข้อ ๓

๓ เช่ียวชาญ หมายถึงอะไร

๑ รอบรู้ เชี่ยวชาญ หมายถึง
๒ แม่นยา สวั ทดั จดั เจว ช่าชอง
๓ มคี วามสนใจ มีความชาวิชาวาญมาก

๔ ประสบการณ์มาก

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔ ไปต่อข้อ ๔

๔ แน่นหนา หมายถงึ อะไร

๑ คบั คง่ั แน่นหนา หมายถึง
๒ มนั่ คง มวั่ คง แขง็ แรง
๓ แออดั
๔ มากมาย ไปต่อข้อ ๕

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๕ บูรณะ หมายถึงอะไร

๑ สร้าง บูรณะ หมายถึง
๒ รักษา ซ่อมแซมทาให้
๓ ต่อเตมิ กลบั คืวดีเหมือวเดิม
๔ ซ่อมแซม
ไปต่อข้อ ๖
หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๖ ประหยดั หมายถงึ อะไร

๑ เกบ็ ออม ประหยดั หมายถึง
๒ ใช้จ่าย ยบั ย้งั ระมดั ระวงั
๓ รู้คุณค่า
๔ ระมดั ระวงั ไปต่อข้อ ๗

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๗ พจมาน หมายถึงอะไร

๑ คาพูด พจมาน หมายถึง
๒ ดอกไม้ คาพดู
๓ ผู้หญงิ
๔ อ่อนหวาน ไปต่อข้อ ๘

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๘ พฤกษา หมายถงึ อะไร

๑ ววั พฤกษา หมายถึง
๒ ต้นไม้ ตว้ ไม้
๓ ป่ าไม้
๔ ช่ือเดอื น ไปต่อข้อ ๙

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ที่ ๔

๙ ไร้เดยี งสา หมายถงึ อะไร

๑ ไม่เข้าใจ ไร้เดยี งสา หมายถึง
๒ ไม่รู้เร่ือง ไม่รู้ภาษา
๓ ไม่รู้ผดิ รู้ชอบ ไม่รู้ความ

๔ ไม่รับผดิ ชอบ ไปต่อข้อ ๑๐

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

๑๐ โอฬาร หมายถงึ อะไร

๑ ร่ารวย โอฬาร หมายถึง
๒ ภูมฐิ าน ใหญโ่ ต โอ่โถง
๓ ยง่ิ ใหญ่ ยง่ิ ใหญ่

๔ สวยงาม

หลกั ภาษาและการใช้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปี ท่ี ๔

ขอขอบคุณPPT.จาก

แล้วพบกันใหม่
ในคลิปหน้านะคะ