Gelecek Dergisi

ALTIN ORAN

Altın Oran, matematik ve sanatta, bir bütünün parçaları arasında gözlemlenen, uyum açısından en yetkin boyutları
verdiği sanılan geometrik ve sayısal bir oran bağıntısıdır. Bir yapı ya da sanat eserinin altın orana yakınlığı, onun aynı
zamanda estetik olarak güzelliğinin bir ölçüsü olarak kabul görmüştür.

İtalyan matematikçi Leonardo Fibonacci, birbiri arasında ardışık ilişki ve olağanüstü bir oran bulunan nümerik seriyi
keşfetmiştir. Bu seride her bir sayı kendinden önce gelen iki sayının toplamıdır. 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89…
diye sonsuza kadar gider. Bu sayıların bir özelliği de her sayı kendinden önce gelen sayıya bölündüğünde çıkan oran
1.618 yani altın orandır. Evrendeki muhteşem düzenle birebir örtüşen bu sayıları keşfetmesi nedeniyle, altın orana
“Fİ” (Φ) sayısı denilmiştir.

Bir doğru parçasının (AC) Altın Oran’a uygun biçimde
iki parçaya bölünmesi gerektiğinde, bu doğru öyle bir
noktadan (B) bölünmelidir ki; küçük parçanın (AB)
büyük parçaya (BC) oranı, büyük parçanın(BC) bütün
doğruya (AC) oranına eşit olsun.

ALTIN ORAN ÖRNEKLERİ

Altın dikdörtgen, kenarları arasında altın oran
bulunan dikdörtgendir. Bu dikdörtgenin içinden kare
çıkarıldığında kalan dikdörtgenin yine altın dikdörtgen
olduğu görülür. Altın dikdörtgene göre çekilen
fotoğrafların daha dengeli olduğu ve insana daha
estetik geldiği görülmüştür. Altın dikdörtgenin
karelerinin kenar uzunluklarını yarıçap alan bir çember
parçası her karenin içine çizildiğine bir “Altın Spiral”
elde edilir.

Beş köşeli yıldız, yani pentagram, birçok süsleme ve
bezeme sanatında kullanılır. Beş köşeli yıldızın
kenarlarının ve yıldızın kol parçalarının uzunluklarının
birbirine oranı hep altın oranı verir.

Deniz kabuğu tam olarak bir altın oran örneğidir.
Deniz kabuğu yerde bir düzleme bırakıldığında oluşan
dikdörtgen altın oranı verir.

Mimar Sinan’ın birçok eserinde de altın oran
görülebilmektedir. Örneğin Süleymaniye ve Selimiye
camileri altın oran kapsamında yer alan yapıtlardır.

Doğadaki her şey gibi insan vücudunda da altın oran bulunmaktadır. Altın oran sayesinde estetik açıdan bakıldığında
insan bedeni muazzamdır. İnsan vücudunun neredeyse her noktasında bu oran mevcuttur.

Leonardo da Vinci, eserlerinde çoğunlukla altın oran kullanan sanatçılardandır. Özellikle “Son Akşam Yemeği” isimli
tablosuna bakıldığında birçok kısmında altın oran kullanıldığı görülür.

Bazı bitkilerde ve Mısır piramitlerinde de altın oran görülür.

Defne Temiz 10/F