คู่มือการพัฒนาทักษะการเรียนรู้ดิจิทัล

50

5) ทา่ นเขา้ ใจข้นั ตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจทิ ลั ตามทัศนะของ Equip team ชดั เจน
ดแี ลว้ หรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดพี อ
หากยงั ไมช่ ดั เจนดีพอ โปรดกลับไปศกึ ษาใหม่อีกครัง้ แล้วตอบคาถามในใจว่า Equip
team กล่าวถึงขั้นตอนการพฒั นาทักษะการรู้ดิจิทลั อยา่ งไร?

6) ท่านเข้าใจข้ันตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Murphy ชัดเจนดี
แล้วหรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ลว้ [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคาถามในใจว่า
Murphy กล่าวถึงข้นั ตอนการพัฒนาทกั ษะการรดู้ ิจทิ ัล อยา่ งไร?

7) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Spencer ชัดเจนดี
แลว้ หรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยังไม่ชดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคาถามในใจว่า
Spencer กลา่ วถงึ ขั้นตอนการพฒั นาทักษะการรดู้ จิ ิทัล อยา่ งไร?

หมำยเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบบั ที่เป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เว็บไซต์ของแตล่ ะแหล่งได้ ดังนี้
1) Killen, Beetham and Knight : https://bit.ly/2ENKLIp
2) Stenger : https://bit.ly/3gIubXQ
3) Ruesink : https://bit.ly/31B0rrF
4) Roscorla : https://bit.ly/3beHkHa
5) Equip team : https://bit.ly/34Q5Dd0
6) Murphy : https://bit.ly/3b4cCjS
7) Spencer : https://bit.ly/35dFG7t

51

เอกสำรอำ้ งองิ
Clare Killen, C., Beetham, H., and Knight, S. (2017). Strategic steps towards

organizational digital capability. Retrieved August 28, 2020, from
https://bit.ly/2ENKLIp
Equip Team (2019). How are you planning to implement your digital literacy
program?. Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/34Q5Dd0
Murphy, A. M. (2019). Four steps to an equitable and effective digital literacy
program. Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/3b4cCjS
Roscorla. T. (2020). Ten steps to strengthen digital and media literacy. Retrieved
August 28, 2020, from https://bit.ly/3beHkHa
Ruesink. M. (2014). 5 Ways to develop your digital literacy skills. Retrieved August 28,
2020, from https://bit.ly/31B0rrF
Spencer, B. (2018). Digital literacy and your school: Steps to becoming digitally
literate. Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/35dFG7t
Stenger. M. (2018). Seven ways to teach digital literacy. Retrieved August 28, 2020,
from https://bit.ly/3gIubXQ

52

ค่มู ือชดุ ท่ี 6
ทัศนะเกย่ี วกบั กำรประเมินผลสำเร็จของกำรพฒั นำทักษะกำรรู้ดจิ ทิ ัล

นำงสำวสขุ ฤทยั พรหมรับ

ดษุ ฎีบณั ฑิตสำขำวิชำกำรบริหำรกำรศกึ ษำ
มหำวทิ ยำลยั มหำมกุฎรำชวิทยำลัย วิทยำเขตอีสำน

ปี พ.ศ. 2564

53

ค่มู อื ชดุ ที่ 6
ทศั นะเก่ียวกบั กำรประเมินผลสำเรจ็ ของกำรพฒั นำทกั ษะกำรร้ดู จิ ทิ ัล

วตั ถุประสงคก์ ำรเรียนรู้
หลงั จากการศกึ ษาคู่มือชดุ นแ้ี ล้ว ทา่ นมพี ฒั นาการด้านพุทธิพสิ ยั (Cognitive Domain) ซ่งึ เป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจาแนกพฤติกรรมในขอบเขตน้ีออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมท่ี
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ากว่าไปหาทักษะการคิดข้ันสูงกว่า ดังน้ี คือ
ความจา (Remembering) ความเขา้ ใจ (Understanding) การประยุกตใ์ ช้ (Applying) การวเิ คราะห์
(Analyzing) การประเมิน (Evaluating) และการสรา้ งสรรค์ (Creating) ดังน้ี

1) บอกคุณสมบัติ จับคู่ เขียนลาดับ อธิบาย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จาแนก หรือระบุการประเมนิ
ผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรดู้ จิ ทิ ลั ได้

2) แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตัวอย่าง บอกความแตกต่าง หรือเรียบ
เรยี งการประเมนิ ผลสาเรจ็ ของการพฒั นาทกั ษะการรูด้ ิจิทัลได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทานาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คานวณ หรือปรับปรุงการ
ประเมนิ ผลสาเร็จของการพฒั นาทกั ษะการรูด้ จิ ทิ ลั ได้

4) แยกแยะ จัดประเภท จาแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตุผลการประเมินผลสาเร็จ
ของการพัฒนาทกั ษะการรูด้ จิ ิทลั ได้

5) วัดผล เปรียบเทียบ ตีค่า ลงความเห็น วิจารณ์การประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะ
การรูด้ ิจิทลั ได้

6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร้าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการการประเมินผลสาเร็จของ
การพฒั นาทักษะการรดู้ ิจิทัลได้

โดยมีทัศนะเกี่ยวกับการประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของแหล่งอ้างอิง
ทางวิชาการตา่ ง ๆ ดังน้ี

1) การประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Covello
2) การประเมินผลสาเรจ็ ของการพัฒนาทักษะการร้ดู จิ ทิ ลั ตามทัศนะของ Rodríguez-de-

Dios, Igartua & González-Vázquez

54

3) การประเมนิ ผลสาเร็จของการพฒั นาทักษะการรดู้ จิ ทิ ลั ตามทัศนะของ Cote & Milliner
(2017)

4) การประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรู้ดิจทิ ลั ตามทศั นะของ Cote & Milliner
(2018)

คำชแี้ จง
1) โปรดศึกษาเน้ือหาเก่ียวกับการประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลจาก
ทัศนะที่นามากล่าวถึงแต่ละทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทาความเข้าใจท่ีสามารถ
อธิบายกับตัวเองได้ว่า เขากล่าวถึงความสาคัญว่าอย่างไร หลังจากการศึกษาเนื้อหาแต่
ละทัศนะแล้ว โปรดทบทวนความรู้ความเข้าใจของท่านอีกครั้งจากแบบประเมินผล
ตนเองในตอนทา้ ยของคู่มอื

2) เน้ือหาเก่ียวกับการประเมินผลสาเร็จของการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นามา

กล่าวถึงแต่ละทัศนะมีแหล่งอ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง
หากท่านต้องการศึกษารายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความ
ภาษาองั กฤษ ทา่ นสามารถจะสืบค้นตอ่ ได้จากเว็บไซต์ท่ีระบไุ ว้ในแหล่งอา้ งอิงน้นั ๆ

ทัศนะเก่ียวกับกำรประเมนิ ผลสำเรจ็ ของกำรพัฒนำทกั ษะกำรรู้ดิจทิ ัล
Covello กล่าวถึง มาตรฐานการประเมินสาหรับทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) ซ่ึง

ผู้พัฒนาได้พึ่งพาสมาคมเทคโนโลยีเพ่ือการศึกษานานาชาติ (ISTE) NETS-S มาตรฐานเทคโนโลยี
การศกึ ษาสาหรับนกั เรียนเพอื่ ระบผุ ลลพั ธ์ที่เหมาะสมท่ีสุด NETS-S ประกอบดว้ ย 6 หมวดหมู่ ดังนี้

1) ความคิดสรา้ งสรรคแ์ ละนวัตกรรม (Creativity and Innovation)
2) การสอ่ื สารและความรว่ มมือ (Communication and Collaboration)
3) ความคล่องแคล่วในการวจิ ยั และสารสนเทศ (Research and Information Fluency)
4) การคดิ เชงิ วพิ ากษ์ การแก้ปัญหาและการตัดสินใจ (Critical Thinking, Problem

Solving, and Decision Making)
5) พลเมืองดิจิทลั (Digital Citizenship)
6) การดาเนินงานด้านเทคโนโลยีและแนวคิด (Technology Operations and

Concepts)

55

1. ควำมคดิ สร้ำงสรรคแ์ ละนวัตกรรม (Creativity and Innovation)
นักเรียนสาธิตการคดิ อย่างสรา้ งสรรคส์ ร้างความรู้และพัฒนาผลติ ภัณฑแ์ ละกระบวนการท่ี
เป็นนวัตกรรมโดยใช้เทคโนโลยี นักเรียน: ( Students Demonstrate Creative Thinking,
Construct Knowledge, and Develop Innovative Products and Processes Using
Technology. Students)
1.1 ใช้ความรู้ท่ีมีอยู่เพื่อสร้างแนวคิดผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการใหม่ (Apply Existing
Knowledge to Generate New Ideas, Products, or Processes)
1.2 สร้างผลงานต้นฉบับเป็นวิธีการแสดงออกส่วนบุคคลหรือกลุ่ม (Create Original
Works as a Means of Personal or Group Expression)
1.3 ใช้แบบจาลองและแบบจาลองเพ่อื สารวจระบบและปัญหาที่ซับซ้อน
(Use Models and Simulations to Explore Complex Systems and Issues)
1.4 ระบุแนวโน้มและการพยากรณ์ความเป็นไปได้ (Identify Trends and Forecast
Possibilities)
2. กำรสอื่ สำรและควำมร่วมมือ (Communication and Collaboration)
นักเรียนใช้ส่ือดิจิทัลและระบบในการส่ือสารและเคร่ืองมือในระบบปฏิบัติการณ์ทางาน
ร่วมกันระยะไกล เพ่ือสนับสนุนการเรียนรู้ส่วนบุคคลและสนับสนุนการเรียนรู้ของผู้อ่ืน นักเรียน:
(Students Use Digital Media and Environments to Communicate and Work Collaboratively,
Including at a Distance, to Support Individual Learning and Contribute to the Learning of
Others Students)
2.1 มีปฏิสัมพันธ์ การทางานร่วมกัน และเผยแพร่กับเพื่อน ผู้เชี่ยวชาญ หรือบุคคลอื่น
ที่ใช้เครื่องมือในระบบปฏิบัติการณ์และส่ือดิจิทัลท่ีหลากหลาย (A. Interact, Collaborate, and
Publish with Peers, Experts, or Others Employing A Variety of Digital Environments and
Media.)
2.2 การส่ือสารข้อมูลและความคิดได้อย่างมีประสิทธิภาพให้กับผู้ชมหลายคนโดยใช้
ความหลากหลายของส่ือและรูปแบบ (B. Communicate Information and Ideas Effectively to
Multiple Audiences Using a Variety of Media and Formats.)
2.3 พัฒนาความเข้าใจทางด้านวัฒนธรรม และการรับรู้ทั่วโลกโดยการมีส่วนร่วมกับ
ผู้เรียนของวัฒนธรรมอ่ืน ๆ (C. Develop Cultural Understanding and Global Awareness by
Engaging with Learners of Other Cultures.)
2.4 มีส่วนร่วมกับทีมโครงการในการผลิตงานต้นฉบับหรือแก้ปัญหา (D. Contribute
to Project Teams to Produce Original Works or Solve Problems.)

56

3. ควำมคล่องแคล่วในกำรวิจัยและสำรสนเทศ (Research and Information
Fluency)

นักเรียนใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อรวบรวมประเมินผลและใช้ข้อมูล นักเรียน: (Students
Apply Digital Tools to Gather, Evaluate, and Use Information. Students :)

3.1 วางแผนกลยุทธ์เพื่อเป็นแนวทางในการสอบถาม (A. Plan Strategies to Guide
Inquiry.)

3.2 การค้นหา จัดระเบียบ วิเคราะห์ ประเมินผล สังเคราะห์ และใช้ข้อมูลอย่างมี
จริยธรรมจากแหล่งข้อมูล และส่ือที่หลากหลาย (B. Locate, Organize, Analyze, Evaluate,
Synthesize, and Ethically Use Information from A Variety of Sources and Media.)

3.3 ประเมินและเลือกแหล่งข้อมูล และเครื่องมือดิจิทัลตามความเหมาะสม
เฉพาะกับงาน (C. Evaluate and Select Information Sources and Digital Tools Based on
the Appropriateness to Specific Tasks.)

3.4 ประมวลผลข้อมลู และรายงานผล (D. Process Data and Report Results.)
4. กำรคิดเชิงวิพำกษ์ กำรแก้ปัญหำและกำรตัดสินใจ (Critical Thinking, Problem
Solving, and Decision Making)
นักเรียนใช้ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการวางแผน และดาเนินการวิจัย จัดการ
โครงการแก้ปัญหา และตัดสินใจอย่างชาญฉลาด โดยใช้เครื่องมือและแหล่งข้อมูลดิจิทัลที่เหมาะสม:
( Students Use Critical Thinking Skills to Plan and Conduct Research, Manage Projects,
Solve Problems, and Make Informed Decisions Using Appropriate Digital Tools and
Resources. Students :)

4.1 ระบุและกาหนดปัญหาทแี่ ทจ้ ริง และคาถามสาคัญสาหรบั การตรวจสอบ
(A. Identify and Define Authentic Problems and Significant Questions for Investigation.)

4.2 วางแผนและจัดการกิจกรรมเพื่อพัฒนาวิธีการแก้ปัญหาหรือทาให้โครงการเสร็จ
สมบูรณ์ (B. Plan and Manage Activities to Develop a Solution or Complete a Project)

4.3 รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อระบุแนวทางแก้ไข หรือตัดสินใจอย่างชาญฉลาด
(C. Collect and Analyze Data to Identify Solutions and/or Make Informed Decisions)

4.4 ใช้กระบวนการท่ีหลากหลาย และมุมมองท่ีหลากหลาย เพ่ือสารวจวิธีการ
แก้ปญั หาอน่ื ๆ (D. Use Multiple Processes and Diverse Perspectives to Explore Alternative
Solutions)

57

5. พลเมอื งดจิ ทิ ลั (Digital Citizenship)
นักเรียนเข้าใจประเด็นเกี่ยวกับมนุษย์วฒั นธรรม และสังคมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี และ
ฝึกฝนพฤติกรรมทางกฎหมาย และจรยิ ธรรม นักเรียน: (Students Understand Human, Cultural,
and Societal Issues Related to Technology and Practice Legal and Ethical Behavior.
Students :)
5.1 สนับสนุนและฝึกการใช้ข้อมูล และเทคโนโลยีอย่างปลอดภัย ถูกกฎหมาย
และมีความรับผิดชอบ (A. Advocate and Practice Safe, Legal, and Responsible Use of
Information and Technology.)
5.2 แสดงทศั นคติท่ดี ีต่อการใช้เทคโนโลยีที่การทางานร่วมกัน สนบั สนุนการเรยี นรู้และ
ก า ร ผ ลิ ต ( B. Exhibit a Positive Attitude toward Using Technology That Supports
Collaboration, Learning, and Productivity)
5.3 แสดงใหเ้ ห็นถึงความรบั ผิดชอบส่วนบุคคลในการเรียนรตู้ ลอดชวี ติ
(C. Demonstrate Personal Responsibility for Lifelong Learning.)
5.4 แสดงความเป็นผู้นาด้านการเป็นพลเมืองดิจิทัล (D. Exhibit Leadership for
Digital Citizenship.)
6. กำรดำเนินงำนด้ำนเทคโนโลยีและแนวคิด (Technology Operations and
Concepts)
นักเรียนแสดงความเข้าใจอย่างถ่องแท้เก่ียวกับแนวคิดระบบ และการปฏิบัติงานด้าน
เทคโ นโ ลยี นักเรียน: (Students Demonstrate a Sound Understanding of Technology
Concepts, Systems, And Operations.Students)
6.1 เข้าใจและใช้ระบบเทคโ นโ ลยี ( A. Understand and Use Technology
Systems)
6.2 เลือกและใช้แอปพลิเคช่ันอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล (B. Select and
Use Applications Effectively and Productively)
6.3 แก้ไขปัญหาระบบ และแอปพลิเคชั่ น (C. Troubleshoot Systems and
Applications.)
6.4 ถ่ายทอดความรู้ปัจจุบันไปสู่การเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ (D. Transfer Current
Knowledge to Learning of New Technologies.)

58

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะ
การรูด้ ิจทิ ัล ตามทศั นะของ Covello วา่ อย่างไร ?
……………....................................................................................................................
....................................................................................................................................................................
...............................................................................................................................

Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez กล่าวถึง การเรียนรู้ดิจิทัล
เติบโตข้ึนอย่างมากในไม่กี่ปีท่ีผ่านมา การเรียนรู้ดิจิทัลมีความสาคัญอย่างยิ่งเนื่องจากผลกระทบทาง
จิตวิทยาต่อวัยรุ่น เพ่ือป้องกันความเสี่ยงของเทคโนโลยีดิจิทัล การวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสารวจมีปัจจัย
หลกั ๆ ทง้ั หมด 6 ประการ ดังนี้

1) ทักษะด้านเทคโนโลยี (Technological skill)
2) ทกั ษะความปลอดภัยสว่ นบุคคล (Personal security skill)
3) ทักษะท่สี าคญั (Critical skill)
4) ทักษะความปลอดภัยของอุปกรณ์ (Devices security skill)
5) ทกั ษะการให้ขอ้ มูล (Informational skill)
6) ทักษะการส่ือสาร (Communication skill)
กำรวเิ ครำะห์ปจั จัยเชงิ สำรวจ (Exploratory Factor Analysis)
1. ปจั จยั (Factors)
1.1 ทกั ษะดำ้ นเทคโนโลยี (Technological Skill)
˗ บุ๊คมาร์คเว็บไซต์ที่ชอบ เพ่ือให้สามารถดูได้ในภายหลัง (Bookmark a Website
I Like So I Can View It Later)
˗ ดาวนโ์ หลด บันทกึ ภาพท่ีพบทางออนไลน์ (Download/Save a Photo I Found
Online)
˗ ดาวน์โหลดข้อมูลท่ีพบทางออนไลน์ (Download Information I Found
Online)
˗ เชื่อมต่อกับเครือข่าย Wi-Fi จากโทรศัพท์มือถือเสมอ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ใด
หรืออยู่ท่ีไหนก็ตาม (Connect Always to A Wi-Fi Network From Smartphone, No Matter
the Device นr Where I am)
˗ ใช้แป้นพิมพ์ลัด เช่น CTRL + C o cmd + C เพ่ือทาสาเนา (Use Shortcut
Keys (e.g. CTRL+C o cmd+C for Copy))

59

˗ ฉันไม่ชอบการดาวน์โหลดแอปพลิเคชั่น สาหรับโทรศัพท์มือถือ เน่ืองจากฉัน
พบว่ายากท่จี ะเรยี นรูว้ ิธีใช้งาน (บนั ทกึ ใหม่) (I Don’t Like Downloading Apps for Smartphones
as I Find Difficult to Learn How to Use Them (Recoded))

˗ หากต้องการติดต้ังโปรแกรมใหม่บนคอมพิวเตอร์ จะขอให้ผู้อื่นทา เพราะฉันทา
ไม่ได้ (If I Want to Install New Programs on My Computer, I Will Ask Someone to Do It
for Me Because I Don’t)

˗ เข้าใจ และเขยี นใหม่ (Know (Recoded))
1.2 ทักษะควำมปลอดภยั สว่ นบุคคล (Personal Security Skill)

˗ ปิดใช้งานฟังก์ชั่นแสดงตาแหน่งทางภูมิศาสตร์ เช่น แอปพลิเคชั่น Facebook
(Deactivate the Function Showing My Geographical Position (E.G. Facebook, Apps))

˗ สามารถโพสต์รูปภาพ และวิดีโอของคนอื่นทางออนไลน์ (I Know When I Can
Post Pictures and Videos of Other People Online)

˗ ใช้ปุ่มรายงานการละเมิดในเว็บไซต์ส่ือสังคมออนไลน์ เช่น มีคนใช้ภาพถ่ายของ
ฉันโดยไม่ได้รับอนุญาตจากฉัน (Use ‘Report Abuse’ Buttons on Social Media Sites (E.G.
Someone Uses My Photo Without My Permission))

˗ เปลี่ยนการตั้งค่าการแชร์ของโซเชียลมีเดีย เพ่ือเลือกสิ่งที่คนอื่นเห็น เช่น เพ่ือน
ของเพื่อน เพื่อนเท่าน้ัน ฉันเท่านั้น (Change The Sharing Settings of Social Media to Choose
What Others Can See About Me (Friends of Friends, Friends Only, Only Me))

˗ ฉันรู้ผลของการดาวน์โหลดเพลง และภาพยนตร์ที่ผิดกฎหมาย (I Know the
Consequences of Illegal Downloading of Music and Movies)

1.3 ทกั ษะท่สี ำคญั (Critical Skill)
˗ เปรียบเทียบแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพ่ือตัดสินใจว่าข้อมูลนั้นเป็นจริงหรือไม่

(Compare Different Sources to Decide If Information is True)
˗ พิจารณาว่าข้อมูลที่ค้นหาออนไลน์เชื่อถือได้หรือไม่ (Determine If the

Information I Find Online Is Reliable)
˗ ระบุผู้เขียนข้อมูลและประเมินความน่าเชื่อถือ (Identify the Author of the

Information and Evaluate Their Reliability)
˗ เปรียบเทียบแอปพลิเคชั่นต่างๆ เพ่ือเลือกแอปพลิเคชั่นท่ีน่าเช่ือถือและ

ปลอดภัยท่ีสุด (Compare Different Apps In Order to Choose Which One Is Most Reliable
and Secure)

60

˗ หากฉันพบคนออนไลน์ ฉันรู้วิธีตรวจสอบว่าโปรไฟล์ของพวกเขาเป็นของจริง
หรอื ไม่ (If I Meet Someone Online, I Know How to Check If Their Profile Is Real)

1.4 ทักษะควำมปลอดภัยของอุปกรณ์ (Devices Security Skill)
˗ ใช้ซอฟต์แวร์เพื่อตรวจจับ และลบไวรัส (Use Software to Detect and

Remove Viruses)
˗ ตรวจจับไวรัสในอุปกรณ์ดจิ ิทัลของฉนั (Detect a Virus In My Digital Device)
˗ บล็อกเมล์ที่ไม่ต้องการ หรืออีเมล์ขยะ สแปม (Block Unwanted or Junk

Mail/Spam)
˗ หากบางอย่างไม่ทางานในขณะท่ีฉันใช้อุปกรณ์ คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ

ฯลฯ ฉันมักจะรู้วา่ มันคืออะไร และจะแก้ไขปญั หาได้อย่างไร (If Something Doesn’t Work Occurs
While I am Using a Device (Computer, Smartphone, Etc.), I Usually Know What It Is and
How to Fix the Problem)

1.5 ทกั ษะกำรใหข้ อ้ มลู (Informational Skill)
˗ ฉันยากท่ีจะตัดสินใจว่าคาหลักท่ีดีท่ีสุด สาหรับการค้นหาออนไลน์คืออะไร

(บันทึกใหม่) (I Find Hard to Decide What the Best Keywords are for Online Searching
(Recoded))

˗ ฉันพบว่าเกิดความสับสนในวิธีการท่ีเว็บไซต์จานวนมากได้รับการออกแบบ
(บนั ทกึ ใหม่) (I Find Confusing the Way In Which Many Websites are Designed (Recoded))

˗ บางครั้งฉันพบว่ายากที่จะตัดสินว่าข้อมูลมีประโยชน์สาหรับจุดประสงค์ของฉัน
อยา่ งไร (เขียนใหม่) (Sometimes I Find Difficult to Determine How Useful the Information
Is for My Purpose (Recoded))

˗ ฉันรู้สึกเหน่ือยเมื่อค้นหาข้อมูลออนไลน์ (I Get Tired When Looking for
Information Online)

˗ บางครั้งฉันหยุดที่เว็บไซต์โดยไม่รู้ว่าไปถึงที่น่ันได้อย่างไร (Sometimes I End
Up on Websites Without Knowing How I Got There)

61

1.6 ทักษะกำรส่อื สำร (Communication Skill)
˗ ท้ังน้ีข้ึนอยู่กับท่ีฉันต้องการที่จะส่ือสารกับมันจะดีกว่าที่จะใช้วิธีการหน่ึงในช่วง

อื่น ๆ การโทรออก การส่งข้อความ ส่งข้อความในโทรศัพท์มือถือ (Whatsapp) การส่งอีเมล ฯลฯ
(Depending on Who I Want to Communicate With, it is Better to Use One Method Over
the Other (Make a Call, Send a Whatsapp Message, Send an Email, Etc.))

˗ ส่งไฟลใ์ ด ๆ ไปยังผตู้ ดิ ต่อ โดยใชโ้ ทรศพั ทม์ อื ถือ (Send any File to a Contact
Using a Smartphone)

˗ ไม่ว่าฉันจะส่ือสารเรื่องอะไรกับใคร อิโมจิมีประโยชน์เสมอ (No Matter with
Who I Communicate: Emojis are Always Useful)

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจว่าทา่ นเขา้ ใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะ
การรูด้ ิจทิ ลั ตามทัศนะของ Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-
Vázquez วา่ อยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Cote & Milliner ได้ทาการสารวจนักศึกษาวิทยาลัยการท่องเท่ียวและการบริการ
College of Tourism and Hospitality (CTH) ในปีแรกเป็นระยะเวลาหน่ึงปี แบบสอบถามเกี่ยวกบั
ความรู้ทางคอมพิวเตอร์ท่ีสรา้ งโดย Son, Robb และ Charismadjiri (2011) มี 5 ข้นั ตอน ดงั นี้

1) การประเมนิ ทกั ษะดิจิทลั ของนักเรียนดว้ ยตนเอง (Student’s Self-Assessment
of Digital Skills)

2) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการใช้ดิจิทัลต่อไปนี้
(Students’ Self-Assessment of Their Ability to Complete the Following Digital Tasks)

3) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมที่
เกย่ี วข้องกบั อินเทอร์เน็ตดังต่อไปน้ี (Students’ Self-Assessment of Their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

4) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมที่
เก่ยี วขอ้ งกบั อินเทอร์เน็ตดังต่อไปนี้ (Students’ Self-Assessment of Their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

62

5) ผลความรู้ทั่วไปเก่ียวกับคอมพิวเตอร์ (General Computer Knowledge
Results)

ตอนที่ 1 กำรประเมินทักษะดิจิทัลของนักเรียนด้วยตนเอง ( Student’s Self-
Assessment of Digital Skills)

1.1 การใชเ้ ครือขา่ ยสังคมออนไลน์ (Social Networking)
1.2 การใช้โทรศัพท์มอื ถอื (Smartphone/Cellphone Email)
1.3 การใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ต (Internet)
1.4 การใชอ้ เี มล์ (E-Mail)
1.5 การคน้ หาขอ้ มลู ในวกิ พิ เี ดยี (Wiki)
1.6 การใช้มลั ติมเี ดยี เสียงและภาพยนตร์ (Multimedia (Audio & Film))
1.7 การใชโ้ ปรแกรมที่ช่วยในการประมวลผลคา (Word Processing)
1.8 การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ มีลกั ษณะเป็นตาราง (Spreadsheet)
1.9 แก้ไขกราฟิกและรปู ภาพ (Graphic & Photo Editing)
1.10 การใชโ้ ปรแกรมทช่ี ่วยในการนาเสนอ (Presentation Software)
1.11 เกมส์คอมพิวเตอร์ (Computer Games)
1.12 การดาวน์โหลดและติดต้งั โปรแกรม (Download & Install Programs)
1.13 ข้อความสนทนา (Text Chatting)
1.14 การรักษาความปลอดภัยของซอฟตแ์ วร์ (Security Software)
1.15 การประชุมทางวิดโี อ (Video Conferencing)
1.16 การสนทนาออนไลน์หรือทปี่ ระชมุ สาหรบั การอภิปราย (Online Discussions

or Forums)
1.17 การแบง่ ปันไฟล์ (File Sharing Services)
1.18 ฐานขอ้ มลู (Database)
1.19 การเก็บข้อมูลในรูปแบบออนไลน์ (Cloud Computing)
1.20 การบันทกึ บทความของตนเองลงบนเว็บไซต์ (Blogging)
1.21 ออกแบบเวบ็ ไซต์ (Website Design)
ตอนท่ี 2 กำรประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับควำมสำมำรถในกำรใช้ดิจิทัลต่อไปนี้
( Students’ Self- Assessment of Their Ability to Complete the Following Digital
Tasks)
2.1 คุณสามารถเปิดและปิดเคร่ืองคอมพิวเตอร์ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Can You
Properly Turn on and Shut Down a Computer?)

63

2.2 คณุ สามารถสร้างเอกสารในโปรแกรมที่ใชส้ าหรับการพิมพร์ ายงาน (Microsoft
Word) พื้นฐานไดห้ รอื ไม่ (Can You Create a Basic Microsoft Word Document?)

2.3 คุณสามารถย่อเล็กสุด ขยาย และย้ายหน้าต่างบนเดสก์ท็อปได้หรือไม่ (Can
You Minimize, Maximize and Move Windows on the Desktop?)

2.4 คุณสามารถเริ่ม และออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้หรือไม่ (Can You
Start and Exit a Computer Program?)

2.5 คุณสามารถพิมพ์เอกสารโดยใช้เครื่องพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Print a
Document Using a Printer?)

2.6 คุณสามารถคัดลอก ตัด และวางในเอกสารได้หรือไม่ (Can You Copy, Cut
and Paste Inside a Document?)

2.7 คุณสามารถเปล่ียนรูปแบบตัวอักษรและขนาดในเอกสารได้หรือไม่ (Can You
Change the Font Style and Size In a Document?)

2.8 คุณสามารถสร้างกระดาษคานวณโดยใช้โปรแกรมทางด้านตารางคานวณ
(Excel) พืน้ ฐานได้หรอื ไม่ (Can You Create A Basic Excel Spreadsheet?)

2.9 คณุ สามารถทาการจัดการไฟลร์ วมถงึ การลบและเปลี่ยนชื่อไฟล์ ฯลฯ ได้หรือไม่
(Can You Perform File Management Including Deleting and Renaming Files, Etc.?)

2.10 คุณสามารถส่งและรับส่ิงที่แนบมาผ่านข้อความอีเมล์ได้หรือไม่ (Can You
Send and Receive Attachments Through Email Messages?)

2.11 คุณสามารถเปล่ียนความสว่างและความคมชัดของจอภาพได้หรือไม่ (Can
You Change Monitor Brightness and Contrast?)

2.12 คุณสามารถสรา้ งงานนาเสนออยา่ งงา่ ยโดยใชโ้ ปรแกรมสาหรับการจัดสร้างงาน
นาเสนอข้อมูล(Power Point) ได้หรอื ไม่ (Can You Create a Simple Presentation Using Power
Point?)

2.13 คุณสามารถปรบั ขนาดภาพถา่ ยได้ไหม (Can You Resize a Photograph?)
2.14 คุณสามารถติดตั้งโปรแกรมซอฟต์แวร์ได้หรือไม่ ( Can You Install a
Software Program?)
2.15 คุณสามารถย้ายไฟล์จากอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลในคอมพิวเตอร์(Hard Drive)
ไปยังอุปกรณ์ท่ีบันทึกข้อมูลแบบพกพา(USB Drive) ได้หรือไม่ (Can You Move A File From a
Hard Drive to A USB Drive?)
2.16 คุณสามารถเขียนไฟล์ลงบนแผ่นซีดีได้หรือไม่ (Can You Write Files Onto a
CD?)

64

2.17 คุณสามารถติดตั้งโปรแกรมเครื่องพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Install a
Printer?)

2.18 คุณสามารถสแกนไวรัสในดิสก์หรือไฟล์ได้หรือไม่ (Can You Scan a Disk or
File for Viruses?)

2.19 คุณสามารถบันทึกและแก้ไขเสียงได้หรือไม่ (Can You Record and Edit
Sounds?)

2.20 คุณสามารถแปลงไฟล์ Microsoft Word เป็น PDF ได้หรือไม่ (Can You
Convert a Microsoft Word File to a PDF?)

2.21 คุณสามารถสร้างฐานข้อมูลอย่างง่าย เช่นใช้ Access (Are You Able to
Create a Simple Database (E.G. Using Access))

2.22 คุณสามารถใช้ตัวแก้ไขวิธีการป้อนข้อมูล (Input Method Editor) ได้อย่างมี
ประสทิ ธิภาพหรือไม่ (Are You Able to Useห Input Method Editor (IME) Effectively?)

2.23 คุณสามารถสร้างหน้าเว็บแบบง่ายได้หรือไม่ (Can You Create a Simple
Web Page?)

ตอนท่ี 3 กำรประเมินตนเองของนักเรียนเก่ียวกับควำมสำมำรถในกำรปฏิบัติกิจกรรมท่ี
เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ตดังต่อไปนี้ (Students’ Self-Assessment of Their Ability to
Fulfill the Following Internet-Related Tasks)

3.1 คุณสามารถเช่ือมต่อคอมพวิ เตอร์กับอนิ เทอรเ์ น็ตไดห้ รือไม่ (Are You Able to
Connect Your Computer to the Internet?)

3.2 คุณสามารถป้อน URL ในแถบที่อยู่ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Are You Able to
Correctly Enter a URL In the Address Bar?)

3.3 คุณสามารถดาวน์โหลดไฟล์จากอินเทอร์เน็ต และบันทึกได้อย่างเหมาะสม
หรอื ไม่ เชน่ JPEG หรอื PDF (Are You Able to Download a File From the Internet and Save
It Appropriately? (E.G. JPEG Or PDF))

3.4 คุณสามารถทาการประชุมทางวิดีโอออนไลน์ได้หรือไม่ (Are You Able to
Conduct Video Meetings Online?)

3.5 คุณสามารถสร้างบัญชีบนเว็บไซต์ที่ต้องการ ช่ือผู้ใช้ และรหัสผ่านได้หรือไม่
เชน่ Twitter Gmail หรือ Facebook (Are You Able to Create An Account On Websites That
Require a Username and Password? (E.G. Twitter, Gmail or Facebook))

3.6 คุณสามารถเพ่ิมเว็บเพจในรายการบุ๊คมาร์คของคุณได้หรือไม่ (Are You Able
to Add a Webpage to Your List of Bookmarks?)

65

ตอนท่ี 4 กำรประเมินตนเองของนักเรียนเก่ียวกับควำมสำมำรถในกำรปฏิบัติกิจกรรมท่ี
เกยี่ วข้องกับอนิ เทอร์เนต็ ดังต่อไปน้ี (Students’ Self-Assessment of their Ability to Fulfill
the Following Internet-Related Tasks)

4.1 เครือข่ายสังคมเป็นรูปแบบของเว็บไซต์ เช่น Twitter, Mixi หรือ Facebook
(Social Networks (E.G. Twitter, Mixi, or Facebook))

4.2 การเก็บข้อมูลในรปู แบบออนไลน์ เช่น Dropbox หรือ Google Drive (Cloud
Computing (E.G. Dropbox or Google Drive))

4.3 บรกิ ารค่ันหนา้ ออนไลน์ (Social Bookmarking)
4.4 การนาเอาไฟลเ์ สียงดิจิทลั มาออนไลน์ ในรปู แบบรายการวิทยุ (Podcasting)
4.5 ซ อ ฟ ต์ แ ว ร์ ใ ช้ ใ น ก าร แ ต่ง เ พ ลง อ อ น ไ ลน์ เ ช่ น Open Office Google
Documents แ ล ะ Microsoft Office ( Online Composition Software ( E. G. Open Office,
Google Documents and Microsoft Office))
4.6 ระบบปฏิบัติการท่ีควบคุมการทางานของฮาร์ดแวร์ท้ังหมด เช่น Ubunto,
Gentoo, BSD และ Unix (Operating Systems (E.G. Ubunto, Gentoo, BSD and Unix))
4.7 โทรศัพท์มอื ถอื (Smartphone)
ตอนท่ี 5 ผลควำมรู้ทั่วไปเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (General Computer Knowledge
Results)
5.1 โฟลเดอร์คอื อะไร (What Is A Folder?)
5.2 จานวนตัวอักษรที่มากท่ีสุด ในการส่งข้อความแบบส้ัน ( How Many
Characters are Allowed for a Tweet?)
5.3 ทอ่ี ยเู่ ว็บ(URL) คอื อะไร (What Is A URL?)
5.4 ข้อใดต่อไปน้ีไม่ใช่เคร่ืองมือค้นหา (Which of the Following Is Not a
Search Engine?)
5.5 สมองหลักของคอมพิวเตอร์คืออะไร (What Is the Main Brain of the
Computer?)
5.6 ฟังก์ชั่นหลักของเซิร์ฟเวอร์ในเครือข่ายสังคมออนไลน์คืออะไร (What Is the
Main Function of A Server In a Networked Environment?)
5.7 โปรแกรมประเภทใดท่ีใช้แก้ไขไฟล์รูปแบบการเก็บแฟ้มข้อมูลท่ีมีภาพ (GIF)
หรือไฟล์รูปแบบการบบี อัดแฟ้มภาพ (JPEG) (What Kind of Program Is Used to Edit a GIF File
or a JPEG File?)

66

5.8 ข้อมูลท่ีเหมาะกับซีดีและดีวีดีเป็นอย่างไร (How Much Information Fits on
a CD and a DVD?)

5.9 ข้อใดต่อไปนี้ถือว่าเป็นมารยาทที่ไม่ดีในการใช้อีเมล์ ( Which of the
Following Is Considered Poor Email Etiquette?)

ตัวอย่างไฟล์เสียงมาตรฐาน (WAV) และตัวแปลงไฟล์ออนไลน์ (AIFF) คืออะไร
(What are WAV and AIFF Files Examples of?)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะ
การร้ดู จิ ิทลั ตามทัศนะของ Cote & Milliner (2017) ว่าอย่างไร ?
………………………………………………………………….....................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Cote & Milliner ได้พัฒนาเครื่องมือแบบสอบถาม เพื่อสารวจความรู้ทางดิจิทัลของครู
ภาษาอังกฤษ 42 คนที่ทางานในมหาวิทยาลัยเอกชนญี่ปุ่น โดยดัดแปลงแบบสอบถามมาจาก Son,
Robb & Charismiadji ปี 2011 พิจารณาสิทธิ์ของการใช้และการเข้าถึงคอมพิวเตอร์ เครื่องมือการ
ประเมนิ ผลสาเร็จจากการพัฒนาทักษะการรดู้ จิ ิทลั มขี ้อคาถามในประเดน็ ต่าง ๆ ดงั น้ี

1) การประเมนิ การใชท้ กั ษะดิจทิ ลั ของตนเอง (Self-Assessment of Digital Skills)
2) การเข้าถึงที่เกยี่ วข้องกับคอมพวิ เตอร์และคาถามการใช้งาน (Computer- Related

Access and Usage Questions)
3) คาถามท่ีเก่ียวขอ้ งกับทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ (Computer Related Skills

Questions)
4) การรบั รเู้ กย่ี วกับการใช้คอมพวิ เตอร์ของครู (Teacher Perceptions of

Computers)
ตอนท่ี 1 กำรประเมนิ กำรใช้ทักษะดจิ ิทัลของตนเอง (Self-Assessment of Digital
Skills)

1) ทักษะการใชค้ อมพวิ เตอรข์ องคณุ อยู่ในระดับใดต่อไปนี้ (How Would You Rate
Your Computer Skills on the Following?)

1.1 การใชอ้ ีเมล์ (E-Mail)

67

1.2 การใชอ้ ินเทอรเ์ น็ต (Internet)
1.3 การใช้โปรแกรมท่ชี ่วยในการประมวลผลคา (Word Processing)
1.4 การใช้อเี มล์ในโทรศัพท์มือถือ (E-Mail (Mobile))
1.5 การใช้โปรแกรมทชี่ ่วยในการนาเสนอ (Presentation Software)
1.6 การใชโ้ ปรแกรมทีช่ ่วยในการค้นหาขอ้ มลู (Web Search Engines)
1.7 การดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรม (Downloading and Installing

Programs)
1.8 การใช้เครือข่ายสงั คมออนไลน์ (Social Networking)
2) การใช้แอพพลิเคชัน่ ด้านการส่อื สารด้วยเสียง (Communications Applications)
3) การใชแ้ ชทออนไลน์ (Online Chat)
4) ความปลอดภัยทางอนิ เทอร์เน็ต (Internet Security)
5) การใช้แอพพลเิ คชั่นมัลติมเี ดีย (Multimedia Applications)
6) การประชมุ ทางวดิ ีโอออนไลน์ (Online Video Conferencing)
7) การสนทนาออนไลน์ (Online Discussions)
8) การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ มีลักษณะเปน็ ตาราง (Spreadsheet)
9) การค้นหาขอ้ มูลในวิกพิ เี ดยี (Wiki)
10) ฐานขอ้ มลู (Database)
11) การใช้แอพพลเิ คช่นั บล็อก (Blog Applications)
12) การเกบ็ ข้อมูลในรูปแบบออนไลน์ (Cloud Computing)
13) ออกแบบเว็บไซต์ (Website Design)
14) เกมส์คอมพวิ เตอร์ (Computer Games)

ตอนท่ี 2 กำรเข้ำถึงที่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์และคำถำมกำรใช้งำน (Computer-
Related Access and Usage Questions)

2.1 คุณมีคอมพิวเตอร์ที่เช่ือมต่ออินเทอร์เน็ตท่ีบ้านหรือไม่ (Do You Have a
Computer Connected to the Internet at Home?)

2.2 คณุ มีบัญชีอเี มล์นอกจากสมาร์ทโฟนหรือบญั ชีมหาวิทยาลัยของคุณหรือไม่ (Do
You Have an Email Account Outside Your Smartphone or University Account?)

2.3 คุณใช้บริการเวบ็ เมลหรือไม่ (Do You Use a Webmail Service?)

68

2.4 คุณมีหน้าแรกของเว็บไซต์(Homepage)ส่วนตัวหรือไม่ (Do You have a
Personal Homepage?)

2.5 คุณเข้าใจฟังก์ช่ันการใช้งานพื้นฐานของส่วนประกอบฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์
หรือไม่ (เช่น CPU และฮาร์ดดิสก์) (Do You Understand the Basic Functions of Computer
Hardware Components? (E.G. CPU And Hard Disk))

2.6 คณุ ใชแ้ ปน้ พมิ พ์ลัดหรือไม่ (Do You Use Keyboard Shortcuts?
2.7 คุณใช้คอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออนิ เทอรเ์ นต็ ทมี่ หาวิทยาลยั หรือไม่ (Do You Use
a Computer Connected to the Internet at University?)
2.8 คุณใช้คอมพิวเตอร์เพ่ือการสอนหรือไม่ (Do You Use a Computer for
Teaching Purposes?
2.9 คุณจะพบว่ามันง่ายท่ีจะเรียนรู้อะไรในการอ่านได้จากหน้าจอคอมพิวเตอร์
หรอื ไม่ (Do You Find It Easy to Learn Something By Reading It From a Computer Screen?)
2.10 คณุ ใชซ้ ีดีรอมเพื่อเสริมการเรียนการสอนหรือไม่ (Do You Use CD-Roms to
Supplement Your Teaching?)
2.11 คุณใช้เว็บไซต์เพื่อเสริมการสอนของคุณหรือไม่ (Do You Use Websites to
Supplement Your Teaching?)
ตอนท่ี 3 คำถำมท่ีเกี่ยวข้องกับทักษะกำรใช้คอมพิวเตอร์ (Computer Related Skills
Questions)
3.1 คุณสามารถเปิดและปิดคอมพิวเตอร์ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Can You
Properly Turn on and Shutdown a Computer?)
3.2 คุณสามารถเริ่มและออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้หรือไม่ (Can You Start
And Exit a Computer Program?)
3.3 คุณสามารถพิมพ์เอกสารโดยใช้เคร่ืองพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Print a
Document Using a Printer?)
3.4 คุณสามารถสร้างเอกสาร Microsoft Word พ้ืนฐานได้หรือไม่ (Can You
Create a Basic Microsoft Word Document?)
3.5 คุณสามารถส่งและรับส่ิงที่แนบมาผ่านข้อความอีเมล์ได้หรือไม่ (Can You
Send and Receive Attachments Through Email Messages?)
3.6 คุณสามารถค้นหาข้อมูลโดยใช้การใช้โปรแกรมที่ช่วยในการค้นหาข้อมูลได้
หรอื ไม่ (Can You Search for Information Using a Web Search Engine?)

69

3.7 คุณสามารถย้ายไฟล์จากอุปกรณ์ท่ีบันทึกข้อมูลในคอมพิวเตอร์ (Hard Drive)
ไปยังอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลแบบพกพา(USB Drive) ได้หรือไม่ (Can You Move a File From a
Hard Drive to a USB Drive?)

3.8 คุณสามารถดาวน์โหลดและบันทึกไฟล์จากเว็บได้หรือไม่ ( Can You
Download and Save Files From the Web?)

3.9 คุณสามารถเปลี่ยนรูปแบบตัวอักษรและขนาดในเอกสารได้หรือไม่ (Can You
Change the Font Style and Size In a Document?)

3.10 คุณสามารถเปลี่ยนความสว่างและความคมชัดของจอภาพได้หรือไม่ (Can
You Change Monitor Brightness and Contrast?)

3.11 คุณสามารถย่อเล็กสุดขยายและย้ายหน้าต่างบนเดสก์ท็อปได้หรือไม่ (Can
You Minimize, Maximize And Move Windows on the Desktop?)

3.12 คณุ สามารถทาการจดั การไฟล์รวมถึงการลบและเปลย่ี นชื่อไฟล์ ฯลฯ ไดห้ รอื ไม่
(Can You Perform File Management Including Deleting And Renaming Files, Etc.?)

3.13 คุณสามารถคัดลอก ตัดข้อความ และวางในเอกสารได้หรือไม่ (Can You
Copy, Cut And Paste Inside a Document?)

3.14 คณุ สามารถสร้างงานนาเสนออย่างง่ายโดยใชโ้ ปรแกรมสาหรบั การจัดสร้างงาน
นาเสนอขอ้ มูล(Power Point) ได้หรือไม่ (Can You Create a Simple Presentation Using Power
Point?)

3.15 คุณสามารถติดตั้งโปรแกรมซอฟต์แวร์ได้หรือไม่ ( Can You Install a
Software Program?)

3.16 คุณสามารถเขียนไฟลล์ งบนแผน่ ซีดีได้หรือไม่ (Can You Write Files Onto a
CD?)

3.17 คณุ สามารถปรบั ขนาดภาพถ่ายไดไ้ หม (Can You Resize a Photograph?)
3.18 คุณสามารถสร้างกระดาษคานวณโดยใช้โปรแกรมทางด้านตารางคานวณ
(Excel) พื้นฐานไดห้ รือไม่ (Can You Create a Basic Excel Spreadsheet?)
3.19 คุณสามารถสแกนไวรัสในดิสก์หรือไฟล์ได้หรือไม่ (Can You Scan A Disk or
File for Viruses?)
3.20 คุณสามารถใช้เครื่องมือการประชุมทางวิดีโอบนเว็บได้ไหม (Can You Use a
Video Conferencing Tool on the Web?)
3.21 คุณสามารถบันทึกและแก้ไขเสียงได้หรือไม่ (Can You Record and Edit
Sounds?)

70

3.22 คุณสามารถสร้างฐานข้อมูลอย่างง่ายโดยใช้โปรแกรมในการจัดการระบบ
ฐานข้อมูล(Access) หรือใช้โปรแกรมทางด้านตารางคานวณ(Excel) ได้หรือไม่ (Can You Create a
Simple Database Using Access or Excel?)

3.23 คุณสามารถสร้างหน้าเว็บแบบง่ายได้หรือไม่ (Can You Create a Simple
Web Page?)

3.24 โฟลเดอร์คืออะไร (What Is a Folder?)
3.25 ข้อมลู ท่เี หมาะกบั ซีดแี ละดีวดี ีเป็นอย่างไร (How Much Information Fits on
a CD and a DVD?)
3.26 โปรแกรมประเภทใดที่ใช้แก้ไขไฟล์รูปแบบการเก็บแฟ้มข้อมูลที่มีภาพ (GIF)
หรือไฟลร์ ูปแบบการบบี อดั แฟ้มภาพ (JPEG) (What Kind Of Program Is Used to Edit a GIF File
or a JPEG File?)
3.27 สมองหลักของคอมพิวเตอร์คืออะไร (What Is the Main Brain of the
Computer?)
3.28 ฟังก์ชั่นหลักของเซิร์ฟเวอร์ในเครือข่ายสังคมออนไลน์คืออะไร (What Is the
Main Function of a Server In a Networked Environment?)
3.29 ตวั อย่างไฟลเ์ สียงมาตรฐาน (WAV) และตวั แปลงไฟลอ์ อนไลน์ (AIFF) คืออะไร
(What are WAV and AIFF Files Examples of?)
3.30 ข้อใดต่อไปน้ีไม่ใช่เคร่ืองมือค้นหา (Which of the Following Is Not a
Search Engine?)
3.31 ข้อใดต่อไปน้ีไม่ใช่อุปกรณ์ส่งออก (Which of the Following Is Not an
Output Device?)
3.32 ทอี่ ยูเ่ ว็บ(URL) คืออะไร (What Is a URL?)
ตอนท่ี 4 กำรรับรู้เก่ียวกับกำรใช้คอมพิวเตอร์ของครู (Teacher Perceptions of
Computers)
4.1 ฉันสนกุ กบั การใชค้ อมพิวเตอร์ (I Enjoy Using Computers)
4.2 ฉันรู้สึกสะดวกสบายในการใช้คอมพิวเตอร์ (I Feel Comfortable Using
Computers)
4.3 ฉนั ยินดีทจี่ ะเรียนรเู้ พ่ิมเติมเกีย่ วกับคอมพวิ เตอร์ (I’m Willing to Learn More
About Computers)
4.4 ฉันคดิ ว่าคอมพวิ เตอรใ์ ช้งานยาก (I Think Computers are Difficult to Use)

71

4.5 ฉันรู้สึกถูกคุกคามเม่ือคนอ่ืนพูดถึงคอมพิวเตอร์ (I Feel Threatened When
Others Talk About Computers)

4.6 ฉันเชื่อว่าการเรียนรู้การใช้คอมพิวเตอร์เป็นสิ่งสาคัญสาหรับฉัน (I Believe
That It Is Important for Me to Learn How to Use Computers)

4.7 ฉันต้องการท่ีจะใช้คอมพิวเตอร์ในห้องเรียน (I Would Like to Use
Computers In the Classroom)

4.8 ฉันรู้สึกว่าฉันสามารถพัฒนาการสอนของฉันได้โดยใช้คอมพิวเตอร์ (I Feel
That My Teaching Could Be Improved By Using Computers)

4.9 ฉันคิดวา่ คอมพิวเตอร์สามารถทาให้การเรียนรู้ภาษาตา่ งประเทศท่นี ่าสนใจมาก
ขน้ึ (I Think That Computers Can Make Foreign Language Learning More Interesting)

4.10ฉนั เชือ่ ว่าการฝึกอบรมในการเรยี นรภู้ าษาโดยใช้คอมพวิ เตอร์ควรรวมอยู่ในการ
สอนของครูภาษา (I Believe That Training In Computer Assisted Language Learning Should
Be Included In Language Teacher Education)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจการประเมินผลสาเรจ็ ของทักษะ
การรดู้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Cote & Milliner (2018) ว่าอยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
............................................................................................. .................................

แบบประเมนิ ตนเอง

1) ท่านเข้าใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Covello
ชัดเจนดีแลว้ หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยังไม่ชดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคาถามในใจว่า
Covello กล่าวถงึ การประเมินผลสาเรจ็ ของทกั ษะการรู้ดจิ ิทลั วา่ อย่างไร?

2) ทา่ นเขา้ ใจการประเมนิ ผลสาเรจ็ ของทักษะการร้ดู จิ ิทัล ตามทศั นะของ Rodríguez-
de-Dios, Igartua & González-Vázquez ชัดเจนดีแล้วหรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดีแลว้ [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดพี อ

72

หากยงั ไม่ชดั เจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคาถามในใจวา่
Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez กล่าวถึงการประเมนิ ผล
สาเร็จของทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ว่าอยา่ งไร?
3) ท่านเข้าใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Cote &
Milliner (2017) ชดั เจนดแี ล้วหรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดีแล้ว [ ] ยังไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคาถามในใจว่า Cote
& Milliner (2017) กล่าวถึงการประเมนิ ผลสาเรจ็ ของทักษะการร้ดู ิจิทัล วา่ อย่างไร?
4) ท่านเข้าใจการประเมินผลสาเร็จของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Cote &
Milliner (2018) ชัดเจนดีแล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคาถามในใจว่า Cote
& Milliner (2018) กลา่ วถึงการประเมินผลสาเร็จของทักษะการรู้ดิจิทลั วา่ อย่างไร?

หมำยเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบับที่เป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซตข์ องแตล่ ะแหล่งได้ ดังนี้
1) Covello : https://bit.ly/30vgzJw
2) Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez : https://bit.ly/3vvCrCu
3) Cote & Milliner (2017) : https://bit.ly/3322lS2
4) Cote & Milliner (2018) : https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1195805.pdf

เอกสำรอ้ำงองิ
Cote, T. & Milliner, B. (2018). A survey of EFL teacher’s digital literacy. Teaching

English with Technology. 18(4):71-89
Cote, T.J. & Milliner, B. (2017). Preparing Japanese students’ digital literacy for study

abroad: Is more training needed?. The jalt call Journal 2017: Regular Papers.
13(3):187–197

73

Covello, S. (2010). A review of digital literacy assessment instruments. IDE-712:
Analysis for Human Performance Technology Decisions. Retrieved June 13,
2020, from https://bit.ly/30vgzJw

Rodríguez-de-Dios, I., Igartua, J.J. & González-Vázquez, A. (2016). Development and
validation of a digital literacy scale for teenagers. Fourth International
Conference on Technological Ecosystems for Enhancing Multiculturality –
TEEM’16. 16(4):1067-1073

74

75

คู่มือเชิงปฏิบัติกำรเพ่ือพฒั นำทักษะดิจิทัลใหแ้ ก่นักเรียน

วัตถปุ ระสงค์เพอื่ กำรปฏบิ ัติ

คู่มือเชิงปฏิบัติการประกอบโครงการครูนาความรู้สู่การพัฒนานักเรียนนี้ จัดทาขึ้นเป็นให้ท่าน
ไดท้ ราบถงึ ประเด็นตา่ ง ๆ ทจ่ี ะช่วยใหท้ า่ นนาความรทู้ ท่ี า่ นได้รับจากโครงการแรก คอื โครงการพัฒนา
ความรู้ของครูผู้สอนเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลให้กับนักเรียน ไปสู่การปฏิบัติ คือ การ
พฒั นานักเรยี น ไดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพและประสิทธผิ ล ดงั นี้

1) ทบทวนถึงคุณลักษณะหรือทักษะการรู้ดิจิทัล ที่คาดหวังให้เกิดข้ึนกับนักเรียน หลังจาก
ได้รับการพัฒนาจากท่านตามโครงการครผู ู้สอนนาความรู้สู่การพัฒนานักเรียน ในระยะ 2-
3 เดอื นหลังจากนี้

2) ทบทวนถึงหลักการ / แนวคิด / เทคนิค / วิธีการ / กิจกรรมที่เป็นทางเลือกท่ีหลากหลาย

เพื่อการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล จากทัศนะของนักวิชาการหรือหน่วยงานที่ท่านได้ศึกษา
มาจากคู่มือประกอบโครงการแรก คือ โครงการพัฒนาความรู้ของครูผู้สอนเก่ียวกับการ
พฒั นาทักษะดจิ ิทลั เพ่อื ใช้เป็นแนวทางการพัฒนาของท่าน ซึ่งหากมีมากมาย อาจเลือกใช้
แนวทางการพัฒนาท่ที า่ นเห็นวา่ สาคัญ
3) ทบทวนถึงข้ันตอนการพัฒนาดิจิทัล จากทัศนะของนักวิชาการหรือหน่วยงานท่ีท่านได้
ศึกษามาจากคู่มือประกอบโครงการแรก คือ โครงการพัฒนาความรู้ของครูผู้สอนเกี่ยวกับ
การพัฒนาทักษะดิจิทัล เพื่อใช้เป็นแนวทางการพัฒนาของท่านเอง ซ่ึงอาจจะยึดถือตาม
ทัศนะใดทัศนะหน่งึ หรือบรู ณาการขึน้ ใหมจ่ ากหลายๆ ทศั นะ
4) ระบุถึงหลักการ / แนวคิด / เทคนิค / วิธีการ / กิจกรรมที่เป็นทางเลือกที่หลากหลายเพื่อ
การพฒั นา และขัน้ ตอนการพัฒนาท่ที ่านนาไปใช้ในการพัฒนานกั เรียน
5) ให้ข้อสังเกตถึงปัจจัยท่ีส่งผลในทางบวก และปัญหาหรืออุปสรรคต่อการปฏิบัติงานของ
ทา่ นในการพัฒนาทกั ษะดิจทิ ลั แกน่ ักเรยี น
6) ระบุถงึ วธิ ีการทที่ ่านนามาใช้เพ่ือแก้ไขปัญหาหรืออปุ สรรคต่อการปฏิบตั งิ านของท่านในการ
พฒั นาทกั ษะดิจิทลั แกน่ ักเรียน
7) ระบถุ งึ บทเรยี นสาคัญที่ได้จากการการพฒั นาทักษะดิจิทัลแกน่ ักเรียน
8) ระบุถงึ ข้อเสนอแนะสาคัญเพ่ือใหก้ ารพัฒนาทักษะดิจทิ ลั แก่นักเรียนประสบผลสาเรจ็

76

ทบทวนควำมรคู้ วำมเขำ้ ใจจำกโครงกำรพัฒนำครผู ู้สอน
เพอื่ พัฒนำทักษะดิจิทลั แก่นักเรียน

1) ทบทวนคุณลักษณะหรอื ทกั ษะกำรร้ดู จิ ทิ ลั ทคี่ ำดหวังให้เกดิ ขนึ้ กบั นกั เรียน
1.1. ควำมคำดหวงั คณุ ลักษณะของนักเรยี นท่มี ีทกั ษะกำรร้ดู จิ ทิ ลั จำกนำนำทัศนะทำง
วิชำกำร
ในเว็บไซต์ของ British Columbia (n.d.) ให้ทัศนะว่ำ คนท่ีมีทักษะดิจิทัลเป็นคนท่ีมี

คุณลกั ษณะ ดังน้ี
1. การค้นคว้าข้อมูลและการรู้สารสนเทศ (Research and Information Literacy) : ใช้
เคร่ืองมอื ดิจิทลั เพื่อรวบรวมประเมนิ ผลและข้อมูลการใช้งาน (Apply Digital Tools to
Gather, Evaluate, and Use Information)
2. การวิจารณ์ความคิด การแก้ปัญหา และการตัดสินใจ (Critical Thinking, Problem
Solving, and Decision Making)
3. ความคดิ สร้างสรรค์ และนวัตกรรม (Creativity and Innovation)
4. พลเมอื งดิจทิ ัล (Digital Citizenship)
5. การสื่อสารและการทางานร่วมกัน (Communication and Collaboration)
6. การดาเนินงานและแนวคิดด้านเทคโนโลยี ( Technology Operations and
Concepts)

ในเว็บไซต์ของ Quizlet (n.d.) ให้ทัศนะว่ำ คนที่มีทักษะกำรรู้ดิจิทัล เป็นคนที่มี
คุณลกั ษณะ ดังนี้

1. เทคโนโลยี (Technology) ต้องใช้งานได้ จะต้องเหมาะสม สามารถใช้งานได้ (It Must
Work; It Must Be Appropriate; Learners Must Be Able to Use It)

2. การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต (Internet Access) ต้องรวดเร็วพอสาหรับกิจกรรมในการ
ทางานได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Must Be Fast Enough for the Activity to Work
Effectively)

3. คาศัพท์ (Terminology) ภาษาที่ใช้จะต้องเหมาะสมกับผู้เรียน (The Language Used
Must be Appropriate for the Learners)

4. รูปแบบการสอน (Teaching Style) รูปแบบการสอนท่ีสนับสนุนสภาพแวดล้อมการ
เรียนรู้ท่ีแตกต่างกัน ทาให้การเรียนรู้สามารถเข้าถึงได้ (Use a Teaching Style That
Is Supportive of a Different Learning Environment. Make the Learning
Accessible)

5. เวลา (Timing)

77

6. ความรู้และความเช่ียวชาญด้านการรู้ดิจิทัล (Knowledge and Expertise - In Digital
Literacy)

7. ความรแู้ ละความเชี่ยวชาญในการสอน (Knowledge and Expertise - In Teaching)
8. รู้จกั ผู้เรยี น (Know Your Learners)
ในเว็บไซต์ของ Media Smarts (n.d.) ให้ทัศนะว่ำ คนที่มีทักษะกำรรู้ดิจิทัล เป็นคนท่ีมี
คุณลกั ษณะ ดังนี้
1. การใช้งาน (Use)
2. ความเข้าใจ (Understand)
3. สรา้ ง (Create)
4. สื่อดิจทิ ัลเปน็ เครือขา่ ย (Digital Media are Networked)
5. ส่ือดิจิทัลเป็นแบบถาวรค้นหาและแบ่งปันได้( Digital Media are Persistent,

Searchable And Shareable)
6. สื่อดิจิทัลมีผู้ชมท่ีไม่รู้จักและไม่คาดคิด ( Digital Media have Unknown and

Unexpected Audiences)
7. ประสบการณ์สื่อดิจิทัลเป็นเร่ืองจริง แต่ไม่ได้รู้สึกจริงเสมอไป ( Digital Media

Experiences are Real, But Don’t Always Feel Real)
8. วิธีที่เราตอบสนองและประพฤติตนเม่ือใช้ส่ือดิจิทัล ได้รับอิทธิพลจาก Platforms ซ่ึง

สะท้อนอคติและสมมติฐานของผู้สร้าง (How We Respond and Behave When
Using Digital Media Is Influenced By the Architecture of the Platforms,
Which Reflects the Biases and Assumptions of Their Creators)
Heick (2015) ใหท้ ัศนะว่ำ คนทม่ี ที กั ษะกำรรดู้ ิจิทัล เปน็ คนที่มีคณุ ลกั ษณะ ดังน้ี
1. ความเขา้ ใจ (Comprehension)
2. การพง่ึ พาซงึ่ กนั และกนั (Interdependence)
3. ปัจจยั ทางสงั คม (Social Factors)
4. การสรา้ งขน้ึ ใหม่ (Curation)
ในเว็บไซต์ของ Wiki UBC (n.d.) ให้ทัศนะว่ำ คนท่ีมีทักษะกำรรู้ดิจิทัล เป็นคนท่ีมี
คุณลกั ษณะ ดงั น้ี
1) การอา่ นและการเขียน (Reading and Writing)
2) การเข้าถงึ ท่ัวโลก (Global Reach)

78

เว็บไซต์ของ Teaching Adults (n.d.) ให้ทัศนะว่ำ คนท่ีมีทักษะกำรรู้ดิจิทัล เป็นคนท่ีมี
คณุ ลักษณะ ดังน้ี

1. ความสามารถ (Ability)
2. ทกั ษะ (Skills)
3. ความรู้ (Knowledge)
1.2 ควำมคำดหวงั คณุ ลักษณะของนักเรียนท่มี ีทักษะกำรรดู้ ิจทิ ัล จำกแบบประเมนิ ผล
จากผลการศึกษาคุณลักษณะท่ีพึงประสงค์ของทักษะการรู้ดิจิทัลของ British Columbia
Website (n.d.) Quizlet Website (n.d.) Media Smarts Website (n.d.) Heick (2015) Wiki UBC
Website (n.d.) และ Teaching Adults Website (n.d.) และจากการศึกษาข้อคาถามใน
แบบสอบถามของ Covello (2010) Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez (2016)
Cote & Milliner (2017) และ Cote & Milliner (2018) ได้ข้อคาถามเพ่ือใช้ในแบบประเมินการ
บรรลุความคาดหวังจากการพฒั นาทกั ษะการรู้ดจิ ิทัลของนักเรยี นในด้านต่าง ๆ ดงั น้ี
ทักษะกำรใช้เทคโนโลยีดิจิทลั
1) นกั เรียนมีความสนกุ ในการใชค้ อมพิวเตอร์
2) นักเรยี นอยากเรียนรเู้ พ่ิมเตมิ เกยี่ วกบั คอมพวิ เตอร์
3) นกั เรยี นสามารถสรา้ งเอกสารในโปรแกรม Microsoft Word พืน้ ฐานไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง
4) นักเรียนสามารถเร่ิมและออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์และใช้โปรแกรมต่าง ๆ

ได้อย่างถกู ตอ้ ง
5) นกั เรยี นสามารถพมิ พเ์ อกสารโดยใช้เคร่อื งพิมพ์ไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
6) นักเรียนสามารถเช่ือมตอ่ คอมพิวเตอรก์ บั อินเทอร์เน็ตได้
7) นักเรยี นสามารถปอ้ น URL ในแถบทีอ่ ยู่ได้อยา่ งถกู ตอ้ ง
8) นกั เรยี นสามารถดาวน์โหลดไฟล์จากอินเทอรเ์ นต็ และบนั ทึกไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
9) นักเรียนสามารถสร้างบัญชีบนเว็บไซต์ที่ต้องการ ชื่อผู้ใช้ และรหัสผ่านได้ เช่น Line

Gmail หรอื Facebook
10) นักเรียนเขา้ ใจฟงั ก์ชนั การใชง้ านพน้ื ฐานของส่วนประกอบฮารด์ แวรค์ อมพวิ เตอร์
พฤติกรรมกำรเขำ้ ถงึ และกำรใชส้ ือ่ ดจิ ทิ ัล
1) นักเรยี นมีการใชแ้ อพพลเิ คชันต่าง ๆ บนเครอื ขา่ ยสงั คมออนไลน์
2) นักเรียนใชโ้ ทรศพั ทม์ ือถอื ในการใชง้ านบนเครือข่ายสังคมออนไลน์
3) นักเรียนเลน่ เกมส์คอมพวิ เตอร์
4) นักเรียนดาวน์โหลดและตดิ ตัง้ โปรแกรม
5) นักเรยี นมขี อ้ ความสนทนาออนไลน์

79

6) นกั เรยี นมกี ารแบง่ ปันไฟล์งาน และสือ่ ต่าง ๆ บนสังคมออนไลน์

กำรปฏบิ ตั ิตนและมำรยำทในกำรใช้สื่อดิจิทัล
1) นักเรยี นรู้จกั การแบง่ เวลาในการใช้สือ่ ดจิ ทิ ัลอย่างเหมาะสม
2) นักเรียนสามารถประเมินและเลือกแหล่งข้อมูลเว็บไซต์ท่ีสร้างสรรค์และเหมาะสมกับ
ตนเอง
3) นักเรยี นสามารถแยกแยะ วเิ คราะหข์ ้อมลู ก่อนที่จะสง่ หรือแชร์ข้อมูลไปใหผ้ อู้ ืน่
4) นักเรียนสามารถเลือกใช้คาศัพท์ ไอคอน สัญลักษณ์ รูปภาพและเคร่ืองหมายต่าง ๆ
ที่สภุ าพและเหมาะสม
5) นกั เรียนสามารถเลือกใชอ้ ุปกรณ์เครื่องมือดิจิทัลได้อย่างเหมาะสม ถกู ทถี่ ูกเวลา
6) นักเรยี นรถู้ ึงความเหมาะสมของการโพสตภ์ าพ ข้อความ คลิปตา่ ง ๆ ในสื่อดิจิทัล

ทักษะกำรใช้ดิจิทัลเพือ่ กำรดำเนนิ งำนดำ้ นเทคโนโลยี
1) นักเรยี นมคี วามร้คู วามเขา้ ใจและใช้เทคโนโลยดี ิจิทัลอยา่ งเหมาะสม
2) นักเรียนเลือกและฝึกการใช้แอพพลิเคชันต่าง ๆ ในเคร่ืองมือดิจิทัลได้อย่างมี
ประสิทธิภาพ
3) นักเรยี นสามารถค้นควา้ และแก้ไขขอ้ มลู ผา่ นเครอ่ื งมือดจิ ิทัลได้ถกู ต้องและเหมาะสม
4) นักเรยี นรูถ้ ึงการใชอ้ ุปกรณ์สือ่ เทคโนโลยีและใชอ้ ยา่ งถูกวธิ ี

ทักษะกำรใช้ดจิ ิทัลเพื่อกำรสื่อสำร ควำมร่วมมอื สร้ำงสรรค์ และนวตั กรรม
1) นักเรียนใช้สื่อดิจิทัลในการส่ือสารและการติดต่อปฏิสัมพันธ์ การทางานร่วมกับผู้อื่น
และการเรยี นรู้
2) นักเรียนส่ือสารข้อมูลและความคิดโดยใช้เคร่ืองมือดิจิทัลที่หลากหลายบนโลกดิจิทัลได้
อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ
3) นักเรียนสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารโดยใช้อุปกรณ์เคร่ืองมือดิจิทัลได้อย่าง
เหมาะสม
4) นักเรียนสามารถรับ-ส่งข้อมูลข่าวสารผ่านอีเมล์หรือแอพพลิเคชันต่าง ๆ เช่น ไลน์
(Line) เฟชบุค๊ (Facebook) โดยใช้เครอ่ื งมอื ดิจิทลั
5) นักเรียนใช้ความรู้ด้านดิจิทัลสร้างสรรค์ผลงานโดยใช้เคร่ืองมือดิจิทัลบนโลกสังคม
ออนไลนไ์ ด้อย่างเหมาะสมและคล่องแคลว่

ทกั ษะกำรใชด้ ิจิทลั เพ่ือสบื ค้นข้อมูลและสำรสนเทศ
1) นักเรียนใช้เคร่ืองมือดิจิทัลเพื่อค้นหา วิเคราะห์ ประเมินผล สังเคราะห์ข้อมูล จาก
แหลง่ ข้อมูลทห่ี ลากหลายและเหมาะสมกับตน

80

2) นักเรียนประเมิน เปรียบเทียบและเลือกแหล่งข้อมูล และเครื่องมือดิจิทัลท่เี หมาะสมกับ
ตน

3) นักเรียนเปรียบเทียบแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพ่ือตัดสินใจว่าข้อมูลนั้นน่าเช่ือถือเป็นจริง
หรือไม่

ทักษะกำรใชด้ ิจิทลั เพื่อควำมเปน็ พลเมืองดิจิทลั
1) นักเรยี นรูถ้ ึงความเป็นพลเมืองดิจิทัล สิทธขิ องตนในสังคมออนไลน์
2) นกั เรยี นรถู้ งึ ผลของการดาวนโ์ หลดเพลง และภาพยนตรท์ ผี่ ิดกฎหมาย
3) นักเรยี นร้วู ่าควรกระทาการใดท่ีไมล่ ะเมดิ สิทธขิ องผ้อู ื่นในสังคมออนไลน์
4) นักเรียนมคี วามรบั ผิดชอบส่วนบคุ คลในการใช้สือ่ เทคโนโลยบี นสอื่ สังคมออนไลน์
5) นักเรียนรู้จักการสร้างและเขียนข้อความบนสังคมออนไลน์โดยเคารพสิทธิของผู้อื่น
กฎหมายลขิ สทิ ธิ์และทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา

ทกั ษะกำรใชด้ ิจิทลั เพ่ือกำรป้องกนั และควำมปลอดภยั ทำงโลกดิจทิ ัล
1) นักเรียนรกู้ ารใช้งานฟังกช์ ันแสดงตาแหนง่ ที่ต้ังบนแอพพลเิ คชนั เชน่ เฟชบุค๊
2) นักเรียนใช้การต้ังค่าการแชร์ของโซเชียลมีเดีย เพ่ือเลือกส่ิงที่คนอ่ืนเห็นเกี่ยวกับตนเอง
ไดอ้ ย่างเหมาะสม
3) นักเรียนรู้ถึงการเปิดเผยข้อมูลส่วนตวั ท่ีเหมาะสมเพื่อความปลอดภัยของตนในสื่อสังคม
ออนไลน์
4) นกั เรียนตดิ ต้งั โปรแกรมปอ้ งกนั ไวรสั และมีการอัพเดทอย่างสม่าเสมอ

2) ทบทวนหลักกำร / แนวคิด / เทคนิค / วิธีกำร / กิจกรรมที่เป็นทำงเลือกที่หลำกหลำยเพ่ือ
กำรพัฒนำทักษะกำรรูด้ ิจทิ ัล
Ruesink (2014)
1. ทักษะคอมพิวเตอร์ขั้นพื้นฐาน (Basic Computer Skills)
2. ทักษะคอมพวิ เตอร์ / เทคโนโลยขี น้ั สงู (Advanced Computer/Tech Skills)
3. ความปลอดภยั ในระบบออนไลน์ (Online Safety)
4. การประเมนิ ผลเนอื้ หา (Content Evaluation)
5. คน้ หางานออนไลน์ (Online Job Search)
Pappas (2017)
1. สง่ เสรมิ การสารวจดว้ ยตนเอง (Encourage Self-Exploration)
2. สรา้ งคมู่ ือทรัพยากรออนไลน์ (Create an Online Resource Guide)
3. ต้ังกฎพ้ืนฐานบางอยา่ ง (Set Some Ground Rules)

81

4. ประเมนิ ผลกลยทุ ธ์ E-Learning ปจั จบุ นั (Evaluate Your Current Elearning
Strategy)

5. รวมการจาลองการรู้ดจิ ิทัล (Include Digital Literacy Simulations)
6. สนบั สนนุ เนอื้ หา E-Learning ทีส่ ร้างโดยผเู้ รยี น (Encourage Learner-Generated

Elearning Content)
7. จัดทากิจกรรมสด (Host a Live Event)
เวบ็ ไซต์ของ Webwise Ie (n.d.)
1. การคดิ เชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)
2. ทกั ษะความปลอดภยั ออนไลน์ (Online Safety Skills)
3. วฒั นธรรมดิจิทลั (Digital Culture)
4. การทางานร่วมกันและความคดิ สร้างสรรค์ (Collaboration and Creativity)
5. การค้นหาขอ้ มลู (Finding Information)
6. การสื่อสารและมารยาทในการส่ือสาร (Communication and Netiquette)
7. ทักษะการใชง้ าน (Functional Skills)
เว็บไซต์ของ Teaching Adults (n.d.)
1. ความรู้ดิจทิ ลั เป็นความร้เู ฉพาะทาง (Tutor Knowledge)
2. การวางแผนล่วงหนา้ และการปรับตัว (Advance Planning and Adaptability)
3. รูปแบบการสอนทีเ่ หมาะสม (Appropriate Teaching Style)
เว็บไซต์ของ National Library (n.d.)
1. มีความเขา้ ใจเนอื้ หาดจิ ิทัล (Digital Content)
2. การรวบรวมเนื้อหา (Curating Content)
3. คานงึ ถงึ ลิขสิทธแิ์ ละครเี อทีฟคอมมอนส์ (Copyright and Creative Commons)
Lakin (2017)
1. เข้าใจความสาคัญของการรู้ดิจทิ ัล (Understand the Importance of Digital

Literacy)
2. ยอมรบั วา่ คุณเป็นศัตรูทเ่ี ลวร้ายที่สุดของคณุ เอง (Recognize That You’re Your Own

Worst Enemy)
3. เริ่มพน้ื ฐานของการรดู้ ิจิทัล (Start with the Basics of Digital Literacy)
4. การสรา้ งพื้นฐาน (Build on the Basics)
5. ยอมรับการคดิ เชงิ วพิ ากษ์ (Embrace Critical Thinking)

82

Devaney (2016)
1. มสี ว่ นร่วมในการดาเนนิ การเชิงกลยุทธ์ (Engage In Strategic Implementations)
2. มุง่ เนน้ ไปที่นกั เรียนในฐานะผู้ผลติ (Focus on Students As Makers)
3. สร้างความรว่ มมือด้านอุตสาหกรรมการศกึ ษา (Build Industry-Education
Partnerships)
4. พัฒนาความร่วมมือทีช่ าญฉลาด (Develop Smart Collaborations: Governments)

Stenger (2018)
1. เน้นความสาคัญของการคิดเชิงวิพากษ์ (Emphasise the Importance of Critical
Thinking)
2. ใช้โซเชียลมีเดียสาหรับการเรียนรู้และการร่วมมือ (Use Social Media for Learning
And Collaborating)
3. ให้แนวทางในการหลีกเล่ียงการลอกเลียนแบบ (Provide Guidance on How to
Avoid Plagiarism)
4. สอนนักเรียนในจัดการตัวตนออนไลน์ของตน (Teach Students to Manage Their
Online Identity)
5. ช่วยนักเรียนจัดการการรบกวนแบบดิจิทัล (Help Students Manage Digital
Distractions)
6. จัดทาบริบทท่แี ทจ้ รงิ สาหรับการปฏบิ ัติ (Provide Authentic Contexts For Practice)
7. การแนะนานักเรียนออกจากความสะดวกสบายของตนเอง (Guide Students Out of
Their Comfort Zone)

เวบ็ ไซตข์ อง Applied Educational System (n.d.)
1. การรู้ดิจิทัลวิธีการ Roundup จาก Edutopia (Digital Literacy Resource Roundup
From Edutopia)
2. อินเทอร์เน็ตยอดเยยี่ มจาก Google (Be Internet Awesome From Google)
3. Inctrl เป็นโปรแกรมใช้งานผ่านหน้าเวบ็ ไซต์ที่มีบทเรียนและกิจกรรมที่สอนแนวคิดหลัก
เกย่ี วกับการรดู้ ิจิทลั (Inctrl Is a Website with Lessons and Activities That Teach
Key Concepts of Digital Literacy)
4. การศึกษาท่วั ไป (Common Sense Education)
5. ศูนย์ธุรกิจและไอที 21 จากระบบการศึกษาประยกุ ต์ (Business & IT Center21 From
Applied Educational Systems)

83

3) ทบทวนโมเดลข้ันตอนทำงเลือกที่หลำกหลำยเพ่ือกำรพัฒนำทักษะกำรรู้ดิจิทัลจำกนำนำทัศนะ
เชงิ วิชำกำร
Killen, Beetham and Knight (2017)
1. วิสัยทัศน์และความตงั้ ใจ (Vision and Intent)
2. ออกแบบและสร้าง (Design and Construct)
3. สารวจและกาหนดบริบท (Explore and Contextualize)
4. สนับสนนุ และรวบรวม (Support and Consolidate)
Stenger (2018)
1. ความสาคัญของการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (Emphasize the Importance of Critical
Thinking)
2. ใชส้ ่ือสงั คมเพื่อการเรยี นรู้และการทางานร่วมกนั (Use Social Media for Learning
and Collaborating)
3. คาแนะนาเกีย่ วกับวธิ หี ลกี เลย่ี งการลอกเลียนแบบ (Provide Guidance on how to
avoid Plagiarism)
4. สอนใหน้ ักเรียนจดั การข้อมลู ประจาตวั ออนไลน์ของนักเรียน (Teach Students to
manage their Online Identity)
5. การจดั การส่งิ รบกวนทางดิจทิ ัล (Help Students manage Digital Distractions)
6. จดั เตรยี มสภาพแวดล้อมสาหรบั การปฏิบตั ิที่แทจ้ ริง (Provide Authentic Contexts
for Practice)
7. นานักเรยี นออกจากพนื้ ทป่ี ลอดภัย (Guide Students out of their Comfort Zone)
Ruesink (2014)
1. ทกั ษะคอมพิวเตอร์ข้นั พืน้ ฐาน (Basic Computer Skills)
2. ทักษะคอมพิวเตอร/์ เทคโนโลยขี น้ั สูง (Advanced Computer/Tech Skills)
3. ระบบความปลอดภัยในออนไลน์ (Online Safety)
4. การประเมนิ เนือ้ หา (Content Evaluation)
5. การหางานออนไลน์ (Online Job Search)
Roscorla (2020)
1. จดั ทาแผนทท่ี รัพยากรทม่ี ีอยรู่ ่วมกันและเสนอทนุ ชว่ ยเหลือเล็กนอ้ ย (Map Existing
Community Resources and offer small Grants)

84

2. สนับสนุนเครอื ขา่ ยโปรแกรมการเรียนรูภ้ าคฤดรู ้อนระดับประเทศ (Support a
National Network of Summer Learning Programs)

3. สร้างกลมุ่ เยาวชนด้านดจิ ทิ ัลและการเรยี นรู้สอ่ื (Create a Digital and Media
Literacy Youth Corps)

4. สร้างการเชือ่ มโยงการศึกษาสหวิทยาการในระดบั อุดมศึกษา (Build Interdisciplinary
Bridges in higher Education)

5. สร้างการดาเนนิ การระดับทอ้ งถน่ิ (Create District Level Initiatives)
6. ความรว่ มมือกบั สื่อและบรษิ ัทเทคโนโลยี (Partner with Media and Technology

Companies)
7. พัฒนามาตรฐานการออนไลน์ของส่ือและการเรยี นรดู้ จิ ทิ ัล (Develop Online

Measures of Media and Digital Literacy)
8. เริม่ โครงการเพ่ือความบันเทิงดา้ นการศึกษา (Start an Entertainment Education

Initiative)
9. จัดประกาศการแขง่ ขนั ท่ัวทั้งรัฐบรกิ ารสาธารณะผลติ เยาวชนข้นึ (Host a Statewide,

Youth-produced Public Service Announcement Competition)
10. สนับสนุนการประชุมประจาปีและการแข่งขันแสดงผลงานนักการศึกษา (Support an

annual Conference and Educator Showcase Competition)
เวบ็ ไซตข์ อง Equip team (2019)

1. ปรบั ความสนใจวชิ าห้องปฏบิ ัตกิ ารดว้ ยการรูเ้ รียนรดู้ จิ ิทลั (Refocus Lab Time with
Digital Literacy)

2. สร้างแบบจาลองการเรยี นรู้ดิจทิ ัลในห้องสมุด (Model Digital literacy in the
Library)

3. ปรับปรงุ ชั้นเรียนหลักด้วยการเรยี นรูด้ ิจทิ ัล (Enhance Core Classes with Digital
Literacy)

4. การคดิ แบบมองภาพใหญ่ (Better Yet, Think Big Picture)
Murphy (2019)

1. แสดงวสิ ยั ทศั นข์ องโปรแกรมให้ชัดเจน (Articulate the Program’s Vision)
2. สร้างรปู แบบการดาเนินการ (Build an Implementation Model)
3. กาหนดกรอบสาหรบั การจดั ตาแหนง่ (Scope a Framework for Alignment)
4. มีสว่ นร่วมกับครตู ลอดเริ่มดาเนินการโปรแกรมและอืน่ ๆ (Engage Teachers

Throughout the Program Launch and Beyond)

85

Spencer (2018)
1. การควบคุมดแู ลซอฟตแ์ วร์ทั้งโรงเรยี น (Harness the Power of Whole-School
Software)
2. การทางานร่วมกันและแบง่ ปันแนวทางปฏิบัตทิ ด่ี ีท่สี ดุ ทางออนไลน์ (Collaborate and
Share Best Practice Online)
3. นาเอาอปุ กรณ์ไอทสี ว่ นตวั มาใช้ (BYOD)
4. การตรวจสอบนโยบาย (Reviewing Policies)
5. การจดั การเรียนรู้การบรู ณาการระหวา่ งศาสตร์สาขาต่าง ๆ ไดแ้ ก่ วทิ ยาศาสตร์ (S)
เทคโนโลยี (T) วิศวกรรมศาสตร์ (E) และคณิตศาสตร์ (M): (STEM Clubs)
6. การปรบั ปรงุ หลกั สูตร (Updating the Curriculum)

หมำยเหตุ

เม่ือทำ่ นดำเนนิ กำรพฒั นำทักษะกำรรูด้ ิจิทลั ครบตำมระยะเวลำท่ีกำหนดแลว้ ขอควำม
กรุณำท่ำนโปรดตอบแบบประเมินผลกำรปฏบิ ตั ิ และสะท้อนผลกำรปฏบิ ัติ จำก Google Form
ตำมลิงคห์ รือ QR Code ดำ้ นลำ้ งนด้ี ้วย จักขอบพระคุณย่งิ

************************************

แบบสอบถำม โครงกำรพฒั นำครผู ู้สอนเพ่อื พฒั นำทกั ษะกำรรู้ดจิ ทิ ลั ให้กับนกั เรียน
https://bit.ly/3b3tzfC