ตัวอย่างเช่น นายแพทย์ธันวา ได้รับคำ�ำสั่งพักใช้ใบอนุญาตประกอบ วิชาชีพ นายแพทย์ธนัวาเหน็ว่าตนได้รับความเดือดร้อนเสยีหาย จึงนำำ�คดีมาฟ้อง ต่อศาลปกครอง แต่ในระหว่างที่ศาลพิจารณาคดีอยู่นั้น ผลของคำ�ำสั่งพักใช้ ใบอนุญาตยังมผลีทำำ� ใหน้ายแพทย์ธนัวาไม่สามารถประกอบอาชีพได้ นายแพทย์ ธันวาจึงยื่นคำ�ำขอต่อศาลเพื่อให้มีคำ�ำสั่งให้ทุเลาการบังคับตามคำ�ำสั่งพักใช้ ใบอนุญาตนั้นไว้ก่อน กรณีนี้ หากศาลเหน็ว่าคำำ� สัง่พักใช้ใบอนุญาตน่าจะไม่ชอบ ด้วยกฎหมาย และหากให้คำ�ำสั่งดังกล่าวมีผลบังคับต่อไปจะทำ�ำให้นายแพทย์ ธันวาได้รับความเดือดร้อนเสียหายจนยากแก่การเยียวยาแก้ไขในภายหลัง ทั้งการทุเลาการบังคับตามคำ�ำสั่งดังกล่าวไม่เป็นปัญหาหรืออุปสรรคในการ บริหารราชการ ศาลจะมีคำำ� สังใ่หทุ้ เลาการบังคับตามคำำ� สัง่พักใช้ใบอนุญาตนั้น ตามที่ศ ที่ าลเหน็ สมควรก็ได้ ซึงจะ่ทำำ� ใหน้ายแพท ย์ธนัวาสามารถประกอบอาชีพ ได้ในระหว่างที่รอผลการพิจารณาของศาลปกครอง นอกจากนี้ ในกรณีที่ผู้ฟ้องค ีที่ ดีไม่ได้มีคำำ�ขอทุเลาการบังคับตามกฎหรือ คำ�ำสั่งทางปกครองซึ่งเป็นเหตุให้นำ�ำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครอง แต่ศาลเห็นว่ามี เหตสมควรุที่จะทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำำ� สัง่ทางปกครองนั้น ศาลปกครอง มีอำ�ำนาจสั่งทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำ�ำสั่งทางปกครอง โดยจะไต่สวนก่อน หรือไม่ก็ได้ 49
2. การบรรเทาทุกข์ชั่วคราว หมายถึง การขอให้ศาลมีคำ�ำสั่งกำ�ำหนด มาตรการหรือวิธีการคุ้มครองอย่างใดอย่างหนึ่งเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อน การพพิากษา หรือกำำหนด� วิธีการเพอคื่้มครองประโยชุน์ของผู้ขอในระหว่างการ พิจารณา หรือเพอบังคับตาม ื่คำำพ�พิากษา ผู้ฟ้องคดีหรือคู่กรณจะยื ี ่นคำำ� ขอได้ก็ ต่อเมื่อเป็นกรณีที่มีการฟ้องคดีต่อศาลปกครองด้วยเหตุอื่นที่น อกเหนือไปจาก การฟ้องคดีเพื่อขอให้เพิกถอนกฎหรือคำ�ำสั่งทางปกครอง โดยสามารถยื่นคำ�ำขอ ได้ในกรณใีดกรณีหนง ึ่ดังนี้ 2.1 กรณการขอบรรเีทาทุกข์ชัวคราว โ่ดยผู้ฟ้องคดีจะต้องยื่นคำำ� ร้อง ให้ศาลมีคำำ� สัง่กำำหนด�มาตรการหรือวิธีการค้มครองใุดๆ เพอบรรเื่ทาความเดือดร้อน หรือเสยีหายของตนก่อนการพพิากษาโดยจะยื่นมากับคำำ� ฟ้องหรือยื่นในเวลาใด ก็ได้ก่อนศาลมีคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดี ตัวอย่างเช่น นายพีท ได้รับความเดือดร้อนจากกลิ่นเหม็นของขยะ จำำน�วนมากที่บริษัท อ.อ่าง ซึงรับจ้างเก็บและข่นขยะให้กับเทศบาลนคร ช.ช้าง นำ�ำมาพักทิ้งไว้ในที่ดินซึ่งเป็นพื้นที่ว่างอันเป็นที่สาธารณประโยชน์ใกล้กับบ้าน ของนายพีท นายพีทจึงร้องเรยีนไปยังเทศบาลแต่ไม่ได้รับการแก้ไขแต่อย่างใด นายพีทจึงนำ�ำคดีมาฟ้องต่อศาลปกครองขอให้ศาลสั่งห้ามไม่ให้เทศบาลนคร ช.ช้าง อนุญนุาตบริษัท อ.อ่าง นำำ�ขยะมาพกัทงิ้ในที่ด นิบริเวณดงกล่าวและขอใ ัห้ รอถอื้นอาคารพักขยะที่ก่อสร้างโดยไม่ได้รับอนุญาต และขอบรรเทาทุกข์ชัวคราว่ โดยขอให้ศาลมีคำำ� สังใ่ห้เทศบาลนคร ช.ช้าง ระงับการขนขยะมาทงใิ้ นที่ดนิบริเวณ ดังกล่าวไว้เป็นการชั่วคราวจนกว่าศาลจะมีคำ�ำพิพากษา ซึ่งหากศาลปกครอง เหน็ว่ามเีหตผลสมควรและเุพียงพอ ศาลจะมีคำำ� สัง่กำำหนด�มาตรการเพอบรรเื่ทา ทุกข์ชัทุวคราวก่อ่นการพพิากษา ให้ระงับการขนขยะมาทงใิ้ นที่ดนดิ ังกล่าว 2.2 กรณีขอให้คุ้มครองประโยชน์ เป็นกรณีที่ผู้ยื่นคำ�ำขออาจเป็น ผู้ฟ้องคดี ผู้ถูกฟ้องคดีหรือผู้ร้องสอดก็ได้ โดยจะยื่นคำ�ำขอในเวลาใดก็ได้ก่อน ศาลมีคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดี กรณขอใ ีห้ค้มครองประโยชุนนี้ ์มวัตถ ี ประสงค์ุ เพอื่ใหศาลม ้ีคำำ�สง่ักำำหนด�ำหนดวธีิกธีารคมครองประโยช ุ้นของผู้ขอ ์หรือเพอื่ประโยชน์ ในการบังคับตามคำำพ�พิากษาเมือค่ดีสิ้นสุด 50
ตัวอย่างเช่น หน่วยงาน ก. อนุญาตให้เอกชนสร้างสะพานลอย คนเดินข้ามเหนือทางสาธารณะ พาดผ่านเหนือซอยที่นางชม้อยและชาวบ้าน อยู่อาศัย โดยไม่ได้จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีประโยชน์เกี่ยวข้อง ก่อนการพิจารณาอนุญาต ซึ่งการสร้างสะพานดังกล่าวจะทำ�ำให้นางชม้อยและ ชาวบ้านบริเวณนั้นได้รับความเดือดร้อนเสียหาย นางชม้อยและชาวบ้านจึง ยื่นฟ้องคดีต่อศาลปกครองพร้อมกับยื่นคำำ�ขอให้ศาลมีคำำ� สังใ่ห้ระงับการก่อสร้าง และระงับการใช้สะพานลอยคนเดินข้ามไว้เป็นการชั่วคราว ซึ่งหากศาลเห็นว่า มีเหตุจำ�ำเป็นเพียงพอ ศาลจะมีคำ�ำสั่งกำ�ำหนดมาตรการเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราว ก่อนการพพิากษา ให้ระงับการก่อสร้างและการใช้สะพานลอยไว้ก่อน กรณีที่ศาลปกครองชั้นต้นรับพิจารณาคำ�ำขอและมีคำ�ำสั่งให้ กำ�ำหนดมาตรการหรือวิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษา ผู้มีส่วนได้เสีย (ผู้ถูกฟ้องคดีหรือบุคคลภายนอกผู้ได้รับความเดือดร้อนหรือเสียหาย หรืออาจจะเดือดร้อนหรือเสียหายโดยมิอาจหลีกเลี่ยงได้จากผลของคำำ� สั่ง ที่ศาลกำ�ำหนดมาตรการเพื่อบรรเทาทุกข์ชั่วคราวก่อนการพิพากษา) มีสิทธิอุทธรณ์คำำ� สั่งดังกล่าวต่อศาลปกครองสูงสุดภายในกำำ� หนด 30 วัน นับแต่วันที่ผู้นั้นได้รับแจ้งหรือทราบคำำ� สั่งศาล อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ศาลปกครองมีคำำ� สั่งไม่รับหรือยกคำำ�ขอ ของผู้ฟ้องคดีหรือคู่กรณี คำ�ำสั่งดังกล่าวถือเป็นที่สุด ผู้ฟ้องคดีหรือ คู่กรณีไม่สามารถยื่นอุทธรณ์ได้อีก 51
ตวัอย่างการเขียนคำำ�ขอวธิีการชวั่คราวก่อนการพพิากษา (กรณีที่เขียนคำำ�ขอวธิีการชวั่คราวฯ มาในคำำ� ฟ้องด้วย) 2 มิถุนายน 2558 ข้าพเจ้า นายแพทย์ ธนัวา ชอบรักษา ในฐานะที่ เป็นผู้ฟ้องคดี เกิดวันที่ 2 มกราคม 2500 อาย 58 ปีุ ประกอบวิชาชีพเวชกรรม อยู่บ้านเลขที่ 5 หมู่ที่ 4 ถนนราษฎรอุทิศ ตำ�ำบลหนึ่งสอง อำ�ำเภอหนึ่งสอง จังหวัดกาฬสินธุ์ รหัสไปรษณย์ 55555 ี โทรศัพท์ 0 4389 9000 ชือและ่ ที่อยู่ ผู้ฟ้องคดี ชอื่หน่วยงาน ทางปกครองหรือ เจ้าหน้าที่ของรัฐ ที่ประสงค์จะฟ้อง ที่ มความประสงค์ขอฟ้องแ ีพทยสภา อยู่ที่เลขที่ 10 หมู่ที่ 2 ถนนประดิษฐ์ ตำำ�บลหนงสอง ึ่อำำ�เภอหนงสองึ่ จังหวัดกาฬสินธุ์ ด้วยข้าพเจ้าได้รับความเดือดร้อนจากการที่ถูก แพทยสภามีคำำ� สัง่พักใช้ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ เวชกรรมเป็นเวลา 3 เดือน โดยคณะกรรมการ แพทยสภาได้พิจารณาเรื่องที่นางสาวพัดชา มี หนังสือร้องเรียนเกี่ยวกับการประกอบวิชาชีพ เวชกรรมของข้าพเจ้าซึ่งเป็นผู้ดำ�ำเนินการสถาน พยาบาลและเป็นผู้รักษานางสาวพัดชา ว่ามีการ รักษาติดต่อกันเป็นเวลานานและบ่อยครั้งมากเกิน ความจำ�ำเป็น โดยไม่คำ�ำนึงถึงความปลอดภัยและ ความสิ้นเปลืองของผู้ป่วย จึงมีคำำ� สังลงโ่ทษข้าพเจ้า ซึงข้า่พเจ้าเหน็ว่าตนเองไม่มความผิ ีดและแพทยสภา กระทำำ� การโดยไม่มีอำำน�าจหน้าที่ตามกฎหมาย ไม่ชอบ ด้วยกฎหมายและไม่เป็นธรรม จึงนำ�ำคดีมาฟ้องต่อ การกระทำำ� อนัเป็นเหตแุห่ง การฟ้องคดี พร้อมทงั้ พฤติการณ์ และข้อเท็จจริง ที่เก ที่ ยวข้อง ี่ 52
ขอให้ศาลโปรดพิจารณาพิพากษาหรือมีคำ�ำสั่ง ให้เพิกถอนคำำ� สังแ่พทยสภาดังกล่าว และขอให้ศาล มีคำ�ำสั่งทุเลาการบังคับตามคำ�ำสั่งแพทยสภาไว้ก่อน จนกว่าศาลจะมีคำำพ�พิากษา คำำ�ขอว่าประสงค์ จะให้ศาลสัง่หรือ พพิากษาอย่างไร และคำำ�ขอให้ศาล มีคำำ� สัง่ทุเลาการ บังคับตามคำำ� สังฯ่ ลายมือชือผู้ฟ้องค่ดี นายแพทย์ ธนัวา ชอบรักษา ศาลปกครองเพื่อโปรดพิจารณาพิพากษาหรือมี คำ�ำสั่งให้เพิกถอนคำ�ำสั่งดังกล่าว และมีคำ�ำสั่งทุเลา การบังคับตามคำ�ำสั่งไว้ก่อนจนกว่าศาลจะมี คำ�ำพิพากษา ซึ่งหากให้คำ�ำสั่งทางปกครองดังกล่าว มผลบังคับต่อไปจะ ีทำำ� ให้เกดิความเสยีหายที่ยากแก่ ที่ การเยียวยาแก้ไขภายหลัง เนื่องจากคำ�ำส่ังดังกล่าว จะทำ�ำให้เกิดผลกระทบต่อการรักษาผู้ปวยรายอื่น ข้าพเจ้าไม่มีอำ�ำนาจใดที่จะให้ผู้ถูกฟ้องคดีทุเลา การบังคับตามคำ�ำสั่งทางปกครองดังกล่าวได้ จึงได้ มาขอบารมศาลเป็ ี นที่พงึ่ ่ 53
ชือและ่ ที่อยู่ ผู้ฟ้องคดี 2 มิถุนายน 2558 ข้าพเจ้า นายพีท พงึ่พา ในฐานะที่เ ที่ ป็นผู้ฟ้องคดี เกดิวันที่ 2 มกราคม 2500 อาย 58 ปี อาชุีพค้าขาย อยู่บ้านเลขที่5 หมทีู่่ ที่4 ถนน ราษฎรอุทศ ิตำำ�บล ช.ช้าง อำำ� เภอ ช.ช้าง จังหวัดเชยงใ ีหม่ รหัสไปรษณย์ 55555 ี โทรศัพท์ 0 5333 2222 ขอยื่นคำำ�ขอให้ศาลมีคำำ� สัง่ กำ�ำหนดมาตรการบรรเทาทุกข์ชั่วคราวมีข้อความ ตามที่จะกล่าวต่อไปนี้ ด้วยข้าพเจ้าได้รับความเดือดร้อนจากกลิ่นเหม็น ของขยะจำำน�วนมากที่บริษัท อ.อ่าง ซึงเป็่นผู้รับจ้าง เทศบาลนคร ช.ช้าง นำำ�มาพักทงไว้ใ ิ้ นที่ดนิซึงเป็่นพื้นที่ ว่างใกล้กับบ้านของข้าพเจ้า ข้าพเจ้าได้ร้องเรยีนไปยัง เทศบาลแล้วแต่ไม่ได้รับการแก้ไข ข้าพเจ้าจึงนำำ�คดี มายื่นฟ้องต่อศาลปกครอง และขอให้ศาลมีคำ�ำสั่ง บรรเทาทุกข์ชั่วคราวระงับการขนขยะมาทิ้งในที่ดิน บริเวณดังกล่าวไว้จนกว่าศาลจะมีคำ�ำพิพากษา เนองจากใ ื่นระหว่างการพิจารณาคดีของศาล ข้าพเจ้า ยังคงได้รับความเดือดร้อนจากกลิ่นเหม็นของขยะ ทงั้การกระทำำด�ำดังกล่าวยังก่อให้เกิดมลภาวะเป็นพ ิษ ซึงม่ผลกระีทบกับสขภาุพของข้าพเจ้าและประชาชน บริเวณโดยรอบเป็นอันมาก คำำ�ขอว่าประสงค์ จะให้ศาลมีคำำ� สัง่ บรรเทาทุกข์ ชัวคราวอย่างไร่ ขอให้ศาลโปรดมีคำำ� สัง่กำำหนด�มาตรการบรรเทาทุกข์ โดยมีคำำ� สังใ่ห้ เทศบาลนคร ช.ช้าง ระงับการขนขยะ มาทิ้งในบริเวณที่ดินดังกล่าวไว้เป็นการชั่วคราว จนกว่าศาลจะมีคำำพ�พิากษา ตวัอย่างการเขียนคำำ�ขอวธิีการชวั่คราวก่อนการพพิากษา (กรณีที่เขียนคำำ�ขอวธิีการชวั่คราวฯ หลังจากยื่นคำำ� ฟ้องและอยู่ระหว่าง รอการพพิ ากษาของศาล) การกระทำำ� อนัเป็นเหตแุห่ง การขอพร้อมทงั้ พฤติการณ์และ ข้อเท็จจริง ที่เก ที่ ยวข้อง ี่ ลายมือชือผู้ยื่ ่นคำำ�ขอ นายพีท พงึ่พา 54
55 วิธีพิจารณาคดีในศาลปกครองใช้ระบบไต่สวน ซึ่งเป็นระบบที่ศาลมี บทบาทสำำ� คัญในการแสวงหาข้อเท็จจริงและพยานหลักฐาน โดยศาลอาจแสวงหา ข้อเท็จจริงเพมเติม ิ่ด้วยการนดัไต่สวนคู่กรณีหรือเรยกีพยานบคคล ุพยานเอกสาร พยานผู้เชยวชาญ รวมี่ทงการออกไปตรวจสถา ั้ นที่เพอใื่ห้ได้ข้อเท็จจริงและพยาน หลักฐานที่จำำ� เป็นต่อการพิจารณาพพิากษาคดีอย่างครบถ้วน การพจารณาคิ ดีโดยใช้ระบบไต่สวนทำ ำ� ใหเอกช้นซงึ่ส่วนใหญ่ไม่มขี้อมูล และพยานหลักฐานในความครอบครอง และไม่มความรู้ใ ีนข้อกฎหมาย สามารถ ดำำ�เนนิคดีได้อย่างเท่าเทียมกับคู่กรณีที่เป็ ีที่ นหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ ของรัฐ ซึงถือเป็่นหลักประกันความยติุธรรมที่คู่กรณจะไ ีด้รับจากการดำำ�เนนิคดี ในศาลปกครอง วิธีพิจารณาคดีปกครองจะใช้หลักการฟังความสองฝาย กล่าวคือ ศาลปกครองจะเปิดโอกาสให้คู่กรณชีแจง แสี้ดงหลักฐานประกอบข้ออ้างของตนและ โต้แย้งคัดค้านการนำำ�เสนอหรือการกล่าวอ้าง ตลอดจนแก้ข้อกล่าวหาของอกฝ่าย ีหนงึ่ เสมอ โดยผ่านการทำำคำ�ำ� ฟ้อง คำำ� ให้การ คำำ� คัดค้านคำำ� ให้การ และคำำ� ให้การเพมิ่เตมิ ซึ่งจะต้องจัดทำ�ำเป็นลายลักษณ์อักษร นอกจากนี้ คู่กรณียังมีสิทธิขอตรวจดู พยานหลักฐานที่แต่ละฝ่ายได้ยื่นไว้ในสำ�ำนวน เว้นแต่มีกฎหมายคุ้มครองว่า ไม่ต้องเปิดเผยหรือศาลเหน็ว่าไม่ควรเปิดเผย เพอไม่ใ ื่ห้การดำำ�เนนิงานของรัฐเสยีหาย การฟ้องคดีต่อศาลปกครองจึงสามารถมั่นใจได้ว่าวิธีพิจารณาคดีของศาลปกครอง ซึงใช้ระบบไต่สว่นจะให้ความเป็นธรรมแก่คู่กรณีทงสองฝ่ายอย่างเ ั้ท่าเทียมกัน ่
คำำ� ให้การ เมอศาลปกครองม ื่ีคำำ� สังรับ่คำำ� ฟ้องของผู้ฟ้องคดีแล้วจะส่งสำำ�เนาคำำ� ฟ้อง และสำำ�เนาพยานหลักฐานให้ผู้ถูกฟ้องคดีทำำคำ�ำ� ให้การมายื่นต่อศาลภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับสำำ�เนาคำำ� ฟ้อง หรือภายในระยะเวลาที่ศา ที่ ลกำำหนด� โดยผู้ถูกฟ้องคดี อาจยอมรับหรือโต้แย้งคำำ� ฟ้องของผู้ฟ้องคดีที่เหน็ว่าไม่ถูกต้องตรงกับข้อเท็จจริง ด้วยการชแจงและแสี้ดงเหตผลของตุน โดยศาลจะกำำหนด� ประเดนที่ ็ ผู้ถูกฟ้องคดี ต้องให้การหรือให้จัดส่งพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องหรือเป็นประโยชน์ต่อการ พิจารณาคดีด้วยก็ได้ แต่ถ้าผู้ถูกฟ้องคดีไม่ทำ�ำคำ�ำให้การหรือส่งพยานหลักฐาน ยื่นต่อศาลภายในเวลาที่กำ�ำหนด จะถือว่าผู้ถูกฟ้องคดียอมรับข้อเท็จจริงตามที่ ผู้ฟ้องคดีกล่าวอ้าง ซึงศาลจะ่พิจารณาคดีต่อไปตามที่เหน็ เป็นการยติุธรรม คำำ� คัดค้านคำำ� ให้การ หลังจากผู้ถูกฟ้องคดีสดี่งคำำ� ใหการแล้ว ศาลจะส่ง ้ สำำ�เนาคำำ� ใหการ้พร้อม สำำ�เนาพยานหลักฐานไปให้ผู้ฟ้องคดีเพอใื่หทำ้ำคำ�ำ� คัดค้านคำำ� ให้การ โดยศาลจะ กำ�ำหนดประเด็นที่ต้องชี้แจงหรือให้จัดส่งพยานหลักฐานใดเพิ่มเติมด้วยก็ได้ ผู้ฟ้องคดีจะต้องส่งคำ�ำคัดค้านคำ�ำให้การหรือพยานหลักฐานยื่นต่อศาลภายใน 30 วัน นับแต่วันที่ได้รับสำ�ำเนาคำ�ำให้การ หรือภายในระยะเวลาที่ศาลกำ�ำหนด แต่ถ้าผู้ฟ้องคดีไม่ม ดี ประเ ีดน็ใดจะคัดค้านเพมเติมและไม่ต้องการ ิ่ ที่จะทำำคำ�ำ� คัดค้าน คำ�ำให้การผู้ฟ้องคดีต้องทำ�ำหนังสือแจ้งให้ศาลทราบภายใน 30 วัน หรือภายใน เวลาที่ศาลกำ�ำหนด ว่าไม่ประสงค์จะทำ�ำคำ�ำคัดค้านคำ�ำให้การและขอให้ศาล ดำำ�เนนิคดีตดี่อไปเพราะถ้าผู้ฟ้องคดีไม่แจ้งให้ศาลทราบ ศาลอาจจะสัง่จำำหน� ่ายคดี ออกจากสารบบความ 56
คำำ� ให้การเพมิ่เตมิ เมื่อผู้ฟ้องคดียื่นคำ�ำคัดค้านคำ�ำให้การต่อศาลแล้ว ศาลจะส่งสำ�ำเนา คำ�ำคัดค้านคำ�ำให้การให้ผู้ถูกฟ้องคดีเพื่อทำ�ำคำ�ำให้การเพิ่มเติมยื่นต่อศาลภายใน 15 วัน นับแต่วนที่ ั ได้รับสำำ�เนาคำำ� คัดค้านคำำ� ให้การ หรือภายในเวลาที่ศาลกำำหนด� และเมอศาลไ ื่ด้รับคำำ� ให้การเพมเติมแล้ว ศาลจะส่ง ิ่สำำ�เนาคำำ� ให้การเพมเติม ิ่นั้น ให้แก่ผู้ฟ้องคดีทราบต่อไป การย่นืเอกสารหรือพยานหลักฐานใดๆ ต่อศาล คู่กรณจะยื ี ่นด้วยตนเองหรือ ส่งทางไปรษณย์ลง ีทะเบยีนก็ได้ โดยจะถือว่าวันที่ส่งเอกสารหรือพยานหลักฐาน แก่เจ้าพนักงานไปรษณย์เป็ ีนวันที่ยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานนั้นต่อศาล หากคู่กรณต้องการใ ีห้ผู้อื่นยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานใดๆ ต่อศาล แทนตน คู่กรณต้อง ีทำำหน� ังสือมอบอำำน�าจแนบมาพร้อมด้วย ในกรณีที่ยื่นเอกสารหรือพยานห ลักฐานท างโทรสารหรือทางระบบ อิเล็กทรอนิกส์ (e-Filing) ในวันและเวลาทำำ� การ จะถือว่าวันนั้นเป็นวันที่ยื่นเอกสาร หรือพยานหลักฐาน อย่างไรก็ตาม หากยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานในวันหยุด หรือนอกเวลาทำำ� การ จะถือว่าวันทำำ�การแรกที่ศาลปกครองเปิดทำำ� การปกติเป็น วนที่ ั ยื่นเอกสารหรือพยานหลักฐานนั้น ผู้ที่สนใจสามารถดาวน์โหลดแบบฟอร์มต่างๆ เชน่ แบบฟอร์มคำำ� ให้การ คำำ� คัดค้านคำำ� ให้การ คำำ� ให้การเพมิ่เตมิ แบบฟอร์มใบมอบฉันทะ/ใบมอบอำำน�าจ แบบฟอร์มคำำ�ร้อง/คำำ�ขอ ฯลฯ ได้ที่ เว็บไซต์ศาลปกครอง www.admincourt.go.th 57
ในคดีหนึ่งๆ ของศาลปกครองจะต้องมีการนั่งพิจารณาคดีอย่างน้อย หนงครั ึ่ง เ้พอเปิ ื่ดโอกาสให้คู่กรณมาแถลงีด้วยวาจาต่อหน้าองค์คณะพิจารณา พิพากษา โดยศาลจะแจ้งกำ�ำหนดวันนั่งพิจารณาคดีครั้งแรกพร้อมทั้งส่งสรุป ข้อเท็จจริงของตลาการเจ้าของุสำำน�วนให้คู่กรณีทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 7 วัน และหากคู่กรณปีระสงค์จะยื่นคำำ�แถลงเป็นหน งสือ รวม ัทงั้พยานห ลักฐานประกอบ คำำ�แถลงดังกล่าว คู่กรณต้องยื ี ่นต่อศาลก่อนวันนงั่พิจารณาคดีหรืออย่างช้าที่สุด ในระหว่างการนงั่พิจารณาคดี 58
59 คำำ�แถลงเป็นหน ังสือของคู่กรณจะยกข้อเ ีท็จจริงที่ไที่ ม่เคยยกขึ้นมาอ้างไว้ ไม่ได้ เว้นแต่จะแสดงข้อเท็จจริงที่เป็นประเด็นสำ�ำคัญในคดีที่คู่กรณีสามารถ พิสูจน์ได้ว่ามีเหตุจำ�ำเป็นที่ทำ�ำให้ไม่อาจเสนอต่อศาลได้ก่อนหน้านั้น แต่ศาลจะ รับฟังและนำำ�ข้อเท็จจริงดังกล่าวไปใช้ในการพิจารณาคดีได้ก็ต่อเมือไ่ด้เปิดโอกาส ให้คู่กรณีอีกฝายหนึ่งแสดงพยานหลักฐานเพื่อยืนยันหรือหักล้างแล้วเท่านั้น ในวันนงั่พิจารณาคดีครังแรก ศาลจะสร้ปข้อเุท็จจริงและประเดน็ของคดี แล้วจะ ให้คู่กรณีแถลงด้วยวาจาประกอบคำ�ำแถลงเป็นหนังสือที่ได้ยื่นไว้ก็ได้ จากนั้น ตลาการผู้แถลงค ุดีจะเสนอคำำ� แถลงการณ์ซึงเป็่นความเหน็ของตนต่อองค์คณะ จากนั้นองค์คณะจะปรึกษากันเพื่อพิพากษาหรือมีคำ�ำสั่งในคดีนั้นๆ โดยศาล จะมีคำำ� สัง่หรือคำำพ�พิากษาในวันนั้นหรือวันอื่นก็ได้ ่
การพิจารณาพิพากษาคดีปกครองจะทำ�ำโดย องค์คณะพิจารณา พิพากษาโดยองค์คณะของศาลปกครองชั้นต้นจะประกอบด้วยตุลาการ ศาลปกครองชั้นต้น อย่างน้อย 3 คน ส่วนองค์คณะของศาลปกครองสูงสุด จะประกอบด้วยตุลาการศาลปกครองสูงสุดอย่างน้อย 5 คน องค์คณะแต่ละ องค์คณะจะมตีลาการุหัวหน้าคณะ 1 คน โดยการดำำ�เนนิคดีปกครอง ตลาการุ หัวหน้าคณะจะแต่งตัง ้ตุลาการเจ้าของสำำนวน� ซึงคั่ดเลือกจากตลาการคุนหนงึ่ ในองค์คณะของตน ส่วนการแต่งตัง้ ตุลาการผู้แถลงคดี ซึงเป็่นตลาการุที่ไม่ใช่ ตุลาการในองค์คณะที่พิจารณาพิพากษาคดีนั้น ประธานศาลปกครองสูงสุด หรืออธิบดีศาลปกครองชั้นต้นจะเป็นผู้แต่งตัง แล้วแต่กรณ้ี ตุลาการเจ้าของสำ�ำนวนจะดำ�ำเนินการรวบรวมข้อเท็จจริงจากคำ�ำฟ้อง คำ�ำชี้แจงของคู่กรณี และรวบรวมพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำ�ำสรุป ข้อเท็จจริงและความเหนนำ็ำ�เสนอต่อองค์คณะก่อนวันนงั่พิจารณาคดี ในขณะที่ ตลาการผู้แถลงค ุดีจะทำำหน� ้าที่สรปข้อเุท็จจริง ข้อกฎหมายและเสนอความเหน็ ของตนในการวินิจฉัยคดีนั้นๆ ที่เร ที่ ยกว่า ีคำำ�แถลงการณ์ต่อองค์คณะเพอประกอบ ื่ การพิจารณาคดี ซึ่งถือเป็นการถ่วงดุลการใช้อำ�ำนาจระหว่างตุลาการด้วยกัน ในระบบวิธีพิจารณาคดีปกครอง ซึ่งจะทำ�ำให้องค์คณะใช้อำ�ำนาจตัดสินคดี 60
การเรียกชื่อของผู้เกี่ยวข้องในคดี ศาลปกครอง ศาลยุตธิรรม ตลาการุผพู้ พิากษา ผู้ฟ้องคดี โจทก์ ผู้ถูกฟ้องคดี จำำ�เลย คู่กรณ คือ ผู้ฟ้องค ี ดีและผู้ถูกฟ้องคดี คู่ความ คือ โจทก์และจำำ�เลย และรวมถึงผู้ร้องสอด และรวมถึงผู้ร้องสอด อย่างรอบคอบและถูกต้องมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกรณีที่องค์คณะ ไม่เห็นด้วยกับคำ�ำแถลงการณ์ก็จะต้องแสดงให้เห็นถึงเหตุผลที่หนักแน่น และน่าเชื่อถือมากกว่า วิธีการถ่วงดุลนี้จะเป็นหลักประกันความเป็นธรรมใน กระบวนการยติุธรรมทางปกครองไดดี้ ยิงขึ่ ้น อย่างไรก็ตาม คำำ� แถลงการณ์ของตลาการผู้แถลงค ุดีถือเป็นความเหน็ โดยอิสระ ไม่ผูกพนัองค์คณะในการจัดทำำคำ�ำพ�พิากษาหรือคำำ� ตัดสินชขาี้ดในคดี คำำ� ตัดสินขององค์คณะเท่านั้นที่จะถือว่าเป็ ้นที่ นคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สัง่ 61
เมื่อศาลปกครองได้ทำ�ำคำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งชี้ขาดคดีเสร็จแล้ว ศาล จะแจ้งให้คู่กรณีทราบกำ�ำหนดวันอ่านคำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งชี้ขาดคดี โดยวันที่ ศาลอ่านคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดีถือว่าเป็นวันที่ศาลปกครองมีคำำพ�พิากษา หรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดีนั้น แต่ถ้าคู่กรณไม่มาฟัง ีคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดี ศาล ก็จะงดการอ่านแล้วบันทึกไว้ วันที่ศาลบันทึกถือเป็นวันที่ศาลได้มีคำ�ำพิพากษา หรือคำำ�สงั่ชขี้าดคดีน ้นั้นแล้ว ซึง่ประชาชนที่ สนใจสามารถขอตรวจดหูรือขอสำำ�เนา คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำส่ังชี้ขาดคดีนั้นได้ โดยสำ�ำนักงานศาลปกครองจะเผยแพร่ คำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังช่ขาี้ดคดีของศาลปกครองต่อสาธารณะ อย่างไรก็ตาม หากคู่กรณไม่ ีพอใจคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังของศาลปกครอง่ ชั้นต้นสามารถอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุดได้ โดยยื่นคำำ�อุทธรณ์เป็นหนังสือต่อ ศาลปกครองชั้นต้นที่มีคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สัง่นั้นภายใน 30 วัน นับแต่วนที่ ัศาลมี คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่ง โดยยื่นด้วยตนเองต่อเจ้าหน้าที่ของศาลปกครองชั้นต้น ดังกล่าว หรือส่งคำ�ำอุทธรณ์ทางไปรษณีย์ลงทะเบียนจ่าหน้าซองถึงสำ�ำนักงาน ศาลปกครองชั้นต้นที่มีคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สัง แต่่หากคู่กรณไม่ยื ี ่นอุทธรณ์ภายใน กำ�ำหนด เวลาดังกล่าว คดีจะถึงที่สุดไม่สามารถอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด หรือฟ้องเป็นคดีใหม่ได้ และคู่กรณีต้องปฏิบัติตามคำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งของ ศาลปกครองชั้นต้น คำำ�อุทธรณ์ใหทำ้ำ� เป็นหนังสือและอย่างน้อยต้องระบรายการ ุดังต่อไปนี้ (1) ชอผู้อ ืุ่ทธรณ์ (2) ผู้ถูกอุทธรณ์ (3) ข้อคดัค้านคำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังของศาลปกครองชั่ ้นต้น (4) คำำ�ขอของผู้อุทธรณ์ (5) ลายมือชือผู้อุ่ทธรณ์ 62
ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่จะยกขึ้นอ้างในการยื่นอุทธรณ์นั้น ผู้อุทธรณ์ จะต้องกล่าวไว้โดยชัดแจ้งในคำำ�อุทธรณ์ และต้องเป็นข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมาย ที่ไที่ ด้ยกขึ้นว่ากันมาแล้วโดยชอบในศาลปกครองชั้นต้น อย่างไรก็ตาม ถ้าปัญหา ข้อใดเป็นปัญหาอันเกยวี่ด้วยความสงบเรยบร้อยของประชาช ีนหรือปัญหาเกยวกับ ี่ ประโยชน์สาธารณะ ผู้อุทธรณ์จะยกปัญหาข้อนั้นขึ้นกล่าวในคำ�ำอุทธรณ์หรือ ในชั้นอุทธรณ์ก็ได้ หากศาลปกครองชั้นต้นมีคำ�ำสั่งไม่รับคำ�ำอุทธรณ์ ผู้อุทธรณ์สามารถยื่น คำ�ำร้องอุทธรณ์คำ�ำสั่งไม่รับอุทธรณ์นั้นต่อศาลปกครองสูงสุดได้ภายใน 30 วัน นับแต่วนที่ ั ได้รับแจ้งคำำ� สังของศาลปกครองชั่ ้นต้น ในกรณีที่คู่กรณีได้ยื่นอุทธรณ์คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งของศาลปกครอง ชั้นต้น และศาลปกครองสูงสุดมีคำ�ำพิพากษาหรือมีคำ�ำสั่งชี้ขาดอุทธรณ์นั้นแล้ว คดีจะถึงที่สุด อย่างไรก็ตาม คู่กรณีหรือบคคลภายุนอกผู้มส่วีนได้เสยีหรืออาจถูกกระทบ จากผลแห่งคดีสามารถยื่นคำำ� ขอใหพ้ ิจารณาพพิากษาคดีหรือมีคำำ� สังใ่หม่ในคดี นั้นได้ แต่ต้องยื่นคำำ�ขอภายใน 90 วัน นับแต่วนที่ ั ผู้นั้นได้รู้หรือควรรู้ถึงเหตซึุงอาจ่ ขอใหพ้ ิจารณาพพิากษาหรือมีคำำ� สังใ่หม่ได้ แต่ไม่เกิน 5 ปี นับแต่วนที่ ั ศาลปกครอง ได้มีคำ�ำพิพากษาหรือมีคำ�ำสั่งชี้ขาด และการยื่นคำ�ำขอให้พิจารณาใหม่จะทำ�ำได้ เฉพาะเมือคู่กรณ่ีหรือบคคลภายุนอกไม่ทราบถึงเหตุนั้นในการพิจารณาคดีครัง้ที่ แล้วมา โดยมิใช่ความผิดของผู้นั้น โดยมเงื ีอ่นไขดังนี้ (1) ศาลปกครองฟังข้อเท็จจริงผิดพลาดหรือมีพยานหลักฐานใหม่ อันอาจทำำ� ให้ข้อเท็จจริง ที่ฟังเป็นที่ยติแล้วุนั้นเปลยี่นแปลงไปในสาระสำำ� คัญ (2) คู่กรณีที่แท้จริงหรือบุคคลภายนอกนั้นมิได้เข้ามาในการดำ�ำเนิน กระบวนพิจารณาคดีหรือได้เข้ามาแล้วแต่ถูกตัดโอกาสโดยไม่เป็นธรรมใน การมส่วีนร่วมในการดำำ�เนนิกระบวนพิจารณา (3) มข้อบก ีพร่องสำำ� คัญในกระบวนพิจารณาพพิากษาที่ทำำ� ให้ผลของคดี ไม่มความยี ติุธรรม (4) คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งนั้นได้ทำ�ำขึ้นโดยอาศัยข้อเท็จจริงหรือ ข้อกฎหมายใด และต่อมา ข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายนั้นเปลี่ยนแปลงไปใน สาระสำ�ำคัญซึ่งทำ�ำให้ผลแห่งคำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งขัดกับกฎหมายที่ใช้บังคับ อยู่ในขณะนั้น 63
ในการพพิ ากษาคดีในชนั้อุทธรณ์นน ั้ศาลปกครองสูงสุด มอำีำน�าจพพิ ากษาหรือมคำีำ� สั่ง ดังต่อไปนี้ ไม่่รัับอุุทธรณ์์หากเห็็นว่่าคำอุุทธรณ์์นั้้�นไม่่สมบููรณ์์ครบถ้้วน และ เป็นกรณีที่ไม่อาจแก้ไขใ ีที่ ห้ถูกต้องได้ หรือเป็นคำำ�อุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามกฎหมาย หรือยื่นผิดระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยวิธี พิจารณาคดีปกครอง ยืนตามคำำพ�พิ ากษาหรือคำำ� สั่งของศาลปกครองชนตั้น้หากเหน็ว่า คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งของศาลปกครองชั้นต้นถูกต้อง ไม่ว่าด้วยเหตุเดียวกัน หรือเหตอืุ่น กลับคำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งของศาลปกครองชั้นต้น หากเห็นว่า คำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังของศาลปกครองชั่ ้นต้นไม่ถูกต้อง แก้คำ�ำพิพากษาหรือคำ�ำสั่งศาลปกครองชั้นต้น หากเห็นว่า คำพิิพากษาหรืือคำสั่่�งของศาลปกครองชั้้นต้�นถูู้กบางส่่วนและผิดิบางส่่วน โดยจะ พพิากษาหรือมีคำำ� สังยื่นบางส่วนกลับบางส่วน และพพิากษาหรือมีคำำ� สังใ่หม่ใน ส่วนที่กลับนั้น รวมทงมั้ีอำำน� าจสังยก่คำำพ�พิากษาหรือคำำ� สังของศาลปกครองชั่ ้นต้น แล้วส่งสำำน�วนคดีคืนไปใหพ้พิากษาหรือมีคำำ� สังใ่หม่ หรือกำำหนด� ใหพ้ ิจารณาคดี นั้นใหม่ทงั้หมดหรือบางส่วนแล้วพพิากษาหรือมีคำำ� สังใ่หม่ หรือดำำ�เนนิการตาม คำำ�ชขาี้ดของศาลปกครองสูงสุดแล้วพพิากษาหรือมีคำำ� สังไปตามรูปค่ดีนอกจากนั้น หากศาลปกครองสูงสุดเหน็ว่าคำำ�อุทธรณ์ใดมขี้อเทจจริง ็หรือข้อกฎหมายที่ไที่ ม่เป็น สาระอันควรได้รับการวินิจฉัย ศาลปกครองสูงสุดจะสั่งไม่รับอุทธรณ์นั้นไว้ พิจารณาก็ได้ 64
ศาลปกครองไดพ้ ัฒนาระบบงานคดีปกครองอิเล็กทรอนิกส์ข้นึเพอื่อำำน�วย ความสะดวกให้ประชาชนที่ได้รับความเดือดร้อนเสียหายจากการกระทำ�ำของ หน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ และมความประสงค์จะฟ้องค ี ดีต่อ ศาลปกครอง แต่ไม่สะดวกเดนทิ างมาฟ้องคดีด้วยตนเอง ณ ที่ทำ ำ� การศาลปกครอง หรือส่งคำ�ำฟ้องทางไปรษณีย์ลงทะเบียน ก็สามารถยื่นฟ้องได้ทางระบบงาน คดีปกครองอิเล็กทรอนิกส์หรือ e-Filing โดยดำ�ำเนินการออนไลน์ได้ตั้งแต่การ ยื่นฟ้องคดีจนถึงขั้นตอนการพพิากษาคดี การฟ้องคดีทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Filing) การยื่นฟ้องคดีทางอิเล็กทรอนิกส์สามารถเข้าไปยื่นฟ้องได้ที่เว็บไซต์ ศาลปกครอง www.admincourt.go.th โดยคลิิกที่่� ยื่่�นฟ้้องคดีีปกครองออนไลน์์ หรืือเข้้าสู่่ระบบงานโดยตรงทาง https://elitigation.admincourt.go.th สำำห� รับผู้ใช้งานครังแรกต้องลง้ทะเบยีนโดยกรอกรายละเอยีดให้ครบถ้วน จากนั้นระบบจะใหกำ้ำหนด� ชือผู้ใช้ (username) และร่หัสผ่าน (password) เพอใช้ ื่ ในการเข้าสู่ระบบยื่นฟ้องทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Filing) หลังจากลงทะเบียนเรียบร้อยแล้ว ระบบจะแจ้งยืนยันการลงทะเบียน ทางอีเมล (e-mail) ผู้ประสงค์จะฟ้องคดีสามารถคลิกที่ปุ่ม เข้าสู่ระบบ กรอก ชื่อผู้ใช้และรหัสผ่านที่ตั้งไว้เพื่อเข้าไปยื่นคำ�ำฟ้อง โดยเลือกว่าจะฟ้องคดีที่ ศาลปกครองช้นั ต้น หรือศาลปกครองสูงสุด จากนั้นให้เลือกยื่นคำ�ำฟ้อง และ เลือกคำ�ำฟ้องใหม่แล้วกรอกรายละเอียดต่างๆ ให้ครบถ้วน โดยสามารถพิมพ์ คำฟ้้องในระบบได้้โดยตรง หรืือจะอััปโหลดไฟล์์เอกสารคำฟ้้องที่่� จััดเตรีียมไว้้ แล้วเข้าสู่ระบบก็ได้ 65
66 เมื่อดำ�ำเนินการตามขั้นตอนครบถ้วนและเห็นว่าคำ�ำฟ้องและเอกสาร พยานหลักฐานต่างๆ ที่ไที่ ด้ยื่นไว้ไม่มข้อแก้ไข ใ ีห้ผู้ยื่นคำำ� ฟ้องคลิกป่มุส่งคำำ� ฟ้อง ระบบจะรับคำ�ำฟ้องและส่งหมายเลขอ้างอิงให้ทางอีเมล (e-Mail) โดยจะถือว่า วันที่ข้อมูลเข้าสู่ระบบเป็นวันยื่นคำำ� ฟ้องต่อศาล กฎหมายให้ถือว่าวันที่นำำ�ข้อมูลเข้าสู่ระบบเป็นวันส่งคำำ� ฟ้องต่อศาลปกครอง ในกรณีที่ยื่นคำ�ำฟ้องนอกเวลาทำ�ำการให้ถือว่าวันทำ�ำการแรกที่ศาลปกครอง เปิดทำำ� การปกติเป็นวันที่ยื่นคำำ� ฟ้อง โดยให้ถือตามเวลาของระบบงาน กรณีที่เป็นการฟ้องคดีที่มีค่าธรรมเนียมศาล ผู้ฟ้องคดีสามารถชำ�ำระ ค่าธรรมเนียมศาลทางอิเล็กทรอนิกส์ได้โดยสามารถชำ�ำระเงินด ้วยบัตรเดบิต บัตรเครดิต อนิเทอร์เน็ตแบงก์กง ิ้หรือหักผ่านบัญชีธนาคาร สำำห� รับผู้ถูกฟ้องคดีก็สามารถยื่นคำำ� ให้การผ่านทางระบบงานคดีปกครอง อิเล็กทรอนิกส์ได้เช่นกัน และต้องลงทะเบียนสำ�ำหรับการเข้าใช้ครั้งแรก โดย สำ�ำนักงานศาลปกครองจะมีหนังสือสอบถามความประสงค์การใช้ระบบงาน ให้ผู้ถูกฟ้องคดีคลิกเลือก ยื่นคำ�ำตอบรับการใช้ระบบงานคดีปกครอง อิเล็กทรอนิกส์หน้าจอจะแสดงร่างคำ�ำตอบรับการใช้ระบบงานคดีปกครอง อิเล็กทรอนิกส์ โดยจะมีรายละเอียดของผู้ถูกฟ้องคดีตามที่ได้ลงทะเบียนไว้ ผู้ใช้งานจะต้องเลือกว่าจะยื่นคำ�ำให้การต่อศาลปกครองแห่งใด และกรอก หมายเลขคดีดำ�ำตามรายละเอียดในหนังสือสอบถามความประสงค์ที่ทาง ศาลปกครองส่งมาให้
67 เมื่่�อผู้้ถููกฟ้้องคดีีกรอกรายละเอีียดต่่างๆ ครบถ้้วนแล้้วให้้คลิิกที่่�ปุุม ยื่นคำ�ำตอบรับ ระบบจะแจ้งยืนยันคำ�ำตอบรับผ่านท างอีเมลที่ได้ลงทะเบียนไว้ หลังจากนั้น ผู้ถูกฟ้องคดีก็สามารถเข้าสู่ระบบเพื่อยื่นคำ�ำให้การได้โดยคลิกที่ ป่ม ุหนาหลั ้ก ซึงอยู่่ด้านบนขวามือของหน้าจอ และเลือก ยืน่คำำ� ให้การ หน้าจอ จะปรากฏหมายเลขคดีดำ ำ�และศาลปกครองที่ผ ที่ ู้ถูกฟ้องคดีปดีระสงค์จะยื่นคำำ� ใหการ้ รวมถึึงฐานะของผู้้ใช้้งาน ผู้ถูกฟ้องคดีกรอกรายละเอยีดต่างๆ ให้ครบถ้วน โดยจะพิมพคำ์ำ� ให้การ ในระบบโดยตรงหรืือจะอััปโหลดไฟล์์เอกสารคำให้้การที่่�ได้จั้ดัเตรีียมไว้้เข้้าสู่่ระบบ ก็ได้ เมือกรอกรายละเอ่ยีดต่างๆ ครบถ้วนแล้วให้คลิกที่ป่ม ุยืน่คำำ� ให้การ ระบบ จะส่งข้อความแจ้งให้ผู้ถูกฟ้องคดีทราบทางอีเมลที่ได้ลงทะเบียนไว้ กรณีที่ ต้้องการแก้้ไขเพิ่่�มเติิมคำให้้การที่่�ได้้ยื่่�นไว้้แล้้ว สามารถคลิิกเลืือกคำขอแก้้ไข เพิ่่�มเติิมคำให้้การในระบบได้้ การย่นคำื �ำให้การ กฎหมายให้ถือว่าวันที่ข้อมูลเข้าสู่ระบบเป็นวันส่ง คำ�ำให้การต่อศาลปกครอง ในกรณีที่ยื่นคำ�ำให้การนอกเวลาทำ�ำการปกติให้ถือว่า วันทำำ�การแรกที่ศาลปกครองเปิดทำำ� การปกติเป็นวันยื่นคำำ� ให้การ โดยให้ถือตาม เวลาของระบบงาน
นอกจากระบบงานคดีปกครองทางอิเล็กทรอนิกส์ที่อำ�ำนวยความ สะดวกและลดภาระค่าใช้จ่ายให้ผู้ฟ้องคดีและผู้ถูกฟ้องคดีแล้ว คู่กรณสามารถี ขอให้ศาลใช้วิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ในการไต่สวน การนั่งพิจารณาคดีหรือ การฟังคำ�ำสั่ง/คำ�ำพิพากษา ผ่านระบบการประชุมทางไกลผ่านจอภาพ (Video Conferencing System) โดยสามารถขอให้ศาลกำ�ำหนดสถานที่ที่คู่กรณี สะดวกและให้ถือว่าเป็นการพิจารณาคดีต่อหน้าศาล โดยในห้องพิจารณาคดี อิเล็กทรอนิกส์ ผู้เข้ารับฟังการพิจารณาคดีทั้งหมดสามารถเห็นเอกสารพยาน หลักฐานที่ใช้ประกอบในการพิจารณาคดีและการไต่สวนผ่านอปกรณ์การแสุดงผล เช่น โปรเจคเตอร์ (Projector) คอมพิวเตอร์ (Computer) เป็นต้น นอกจากนั้น ภายในห้องพิจารณาคดีจะมีการติดตั้งระบบบันทึกภาพและเสียงระหว่างการ พิจารณาคดีและการไต่สวนซึ่งสามารถเรียกดูไฟล์วีดิทัศน์และเสียงที่บันทึก ในภายหลังได้ 68
นอกจากการเดินทางมาปรึกษาคดีที่ศาลปกครอง หรือทางสายด่วน ศาลปกครอง 1355 แล้ว ประชาชนสามารถปรึกษาคดีออนไลน์ผ่านทาง โปรแกรมไลน์ (LINE application) โดยสามารถปรึกษาคดีปกครองในรูปแบบ การโทรด้วยเสยง (Voice call) ีหรือรูปแบบวิดีโอคอล (Video call) โดยจองคิว ผ่านทางเว็บไซต์ศาลปกครอง www.admincourt.go.th คลิกที่แบนเนอร์ ระบบ จองคิวปรึกษาคดีปกครองออนไลน์ จากนั้น คลิกเลือกวันและเวลาที่ต้องการ จองคิวจากหน้าจอปฏิทินของระบบ แล้วกรอกรายละเอียดข้อมูลสำ�ำห รับการ ติดต่อเบืองต้้น เช่น ชือผู้ขอ่คำำ� ปรึกษาฯ หมายเลขโทรศัพท์ อเมล Line ID วิ ี ธีการ ปรึกษาคดี (การโทรด้วยเสียงหรือการวิดีโอคอล) เป็นต้น หลังจากกรอกข้อมูล เรยบร้อยแล้ว ระบบจะใ ีห้บันทึกภาพข้อมูลการจองคิวและส่งผลการจองคิว ซึงม่ี รายละเอยีดการติดต่อไปยังอเมลี ที่ให้ไว้ เมือถึง่กำำหนดน�ดหั มาย ผู้ขอรับบริการ สามารถโทรศัพท์ผ่านโปรแกรม Line มายังระบบที่เตรยมไว้ ี ที่ห้องใหคำ้ำ� ปรึกษา แนะนำ�ำซึ่งจะมีเจ้าหน้าที่รอให้บริการตามคิว อย่างไรก็ตาม ผู้ขอรับบริการ สามารถยกเลิกการจองคิวไดห้ากพบว่าไม่สะดวกในวันเวลาที่ได้จองคิวไว้ 69
Admincourt mobile app จัดทำำ�ข้นึ้นเพอื่ใหบริการประชาช ้นและคู่กรณี ที่ต้องการติ ที่ ดตามข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ อาทิ ข่าวประชาสัมพนธั ์ ข่าวการรับสมัครงาน ข่าวการจัดซื้อจัดจ้าง บัญชีนัดของศาลปกครอง รวมทั้งยังสามารถสืบค้น คำ�ำส่ัง/คำ�ำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุดและขอคัดและรับรองสำ�ำเนาคำ�ำสั่ง/ คำ�ำพิพากษาศาลปกครองได้ทั้งในรูปแบบเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ หรือรูปแบบ เอกสารกระดาษ โดยผู้ใช้บริการสามารถเลือกมารับสำำ�เนาเอกสารด้วยตนเองได้ ที่ศู ที่ นย์บริการประชาชน หรือจะเลือกรับเป็นไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางอเมลี ที่ได้ ลงทะเบยีนไว้ก็ได้ นอกจากนี้ สมาชิกของ Admincourt mobile app ยังสามารถ สร้างบัญชีนดัส่วนตัวเพอบั ื่นทึกตารางนดหัมายคดีที่สนใจไว้ โดยจะมการแจ้งเตือ ีน ล่วงหน้าก่อนถึงกำำหนดน�ดดั ังกล่าว อกบริการ ีหนงของ Admincourt mobile app คือการเลือก ึ่ดทีู่ อยู่ และ แผนที่ของศาลปกครองแต่ละแห่งเพอเรื่ยกใช้ระบบการ ีนำำท�างบนโทรศัพท์เคลือ่ นที่ ไปยังศาลปกครองแห่งที่ต้องการได้อีกด้วย อีกทั้งยังมีบริการสำ�ำรองที่จอดรถ ล่วงหน้า (Parking reservation) สำำห� รับคู่กรณีที่ม ีที่ ีนดหั มายกับศาลปกครอง หรือ ผู้ที่มีนดหั มายมารับเอกสารที่ขอคัด/รับรองสำำ�เนาไว้ที่ศูนย์บริการประชาชน 70
Admincourt mobile app Youtube สำนัักงานศาลปกครอง Facebook สำนัักงานศาลปกครอง ACT NEWS Line@admc Admincourt mobile app ห้้องสมุุดสื่่อประชาสััมพัันธ์์ศาลปกครองอิิเล็็กทรอนิิกส์์ ศููนย์์การเรีียนรู้้ศาลปกครองออนไลน์์ (ALL Cloud) ช่่องทางการติิดตามข่่าวสารความรู้้ของ ศาลปกครอง
อาคารศาลปกครอง ถนนแจ้้งวััฒนะ แขวงทุ่่งสองห้้อง เขตหลัักสี่่� กรุุงเทพมหานคร 10210 ศาลปกครองสููงสุุด ศาลปกครองกลาง และสำนัักงานศาลปกครอง