โครงการเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดีเด่น ประจำปี 2563

“ การเลียงโคนมก็เปนอาชพทด
ี
็
ี่
้
ี

ส าหรับคนไทย เหมาะกับประเทศ

และถ้าใช้หลักวชาทเหมาะสม
ิ
ี่

ก็จะทาให้มความเจริญและมรายได้ด ”
ี
ี

ี








“พระราชด ารัสของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
พระราชทานใหผูแทนสหกรณการเกษตร สหกรณนิคม สหกรณประมงยวเกษตร
้
ุ
้
์
์
์

์
้
และสหกรณสมาชิกผูรับนมสด ณ โครงการสวนจิตรลดา”
ี่
เมื่อวันท 11 พฤษภาคม 2531













1

สารบัญ



ี
ี
โครงการเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น ประจ าป 2563 3



ชนะเลิศเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น ประจ าป 2563
ี
ี

นายปรัชญา หมื่นรักษ์ 6



ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น

้
้
ด้านความคิดสรางสรรค์การใชเทคโนโลยีสมัยใหม่
นายจักรกริช หอมขาว 18



ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น

่
ด้านอดทน มุ่งมั่น กอร่างสร้างฟาร์ม
นางสาวชลธิชา จันทร์สุม 26
่



ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น
ด้านการวางแผนการจัดการฟาร์มอย่างมีประสิทธิภาพ

นายปฐมพร เม่งผ่อง 34


เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น
ี

ั
ด้านเรียนรู้ ลงมือท า ถ่ายทอดแบ่งปนสู่สังคม
นางสาวสุรรัตน ศิริสัมพันธ์
์
ี
42




2

โครงการเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดีเด่น



ี
ประจาป 2563
































3

่
ด้วยกรมปศุสัตว์และหนวยงานภาคีเครือข่ายทุกภาคส่วนได้ร่วมด าเนินโครงการ “เกษตรกร
โคนมรุ่นใหม่ดีเด่น” มีวัตถุประสงค์ เพื่อคัดเลือกเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ ผู้ซึ่งประสบความส าเร็จในอาชีพ
การเลียงโคนม และจัดท าเปนต้นแบบส าหรับการเรียนรู้ให้คนรุ่นใหม่หันมาสนใจอาชีพการเลียงโคนม
้
้
็

์
้
มากขึน โดยกรมปศุสัตว์ร่วมกับองค์กรเกษตรกร ทั้งภาครัฐวิสาหกิจ สหกรณ และเอกชน ได้ก าหนด
แนวทางในการคัดเลือก เพื่อให้การด าเนินงานบรรลุตามวัตถุประสงค์ของโครงการ ดังนี้

1. เพื่อเปนการกระตุ้นทายาทเกษตรกรโคนมให้หันมาสนใจในอาชีพการเลียงโคนมมากขึน
้
็
้

้
่
2. เพื่อสร้างรูปแบบให้แก่เยาวชนคนรุ่นใหม่ทีมีความสนใจในอาชีพการเลียงโคนมได้เรียนรู้และ
ศึกษาจากฟาร์มโคนมของเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดีเด่นที่ได้รับคัดเลือก
3. เพือให้เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดีเด่นที่ได้รับคัดเลือกเข้ารับการอบรมเสริมสร้างพัฒนาทักษะ
่

้
้
็
ด้านต่างๆของการเลียงโคนม เพื่อเปนเกษตรกรผู้เลียงโคนมที่ประสบความส าเร็จอย่างมีประสิทธิภาพและ
เป็นตัวอย่างต่อเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ต่อไป

คุณสมบัติ ทมเกษตรกร/ ฟาร์มโคนม ทเขารับการคัดเลอก
ี
ื
ี
่
้

1. มีอายุไม่เกิน 35 ปี

็
้
้
์
2. เปนเจ้าของ หรือ ทายาท ฟาร์มโคนม มีประสบการณการเลียงโคนมไม่นอยกว่า 2 ปี

้
่
3. มีแม่โคนม ทีก าลังให้นมไม่นอยกว่า 10 แม่รีด

4. พร้อมปฏิบัติตามเงื่อนไข เมื่อได้รับการคัดเลือก กล่าวคือ

็
ุ
4.1 พร้อมเปนฟาร์มโคนมตัวอย่าง และอนญาตให้มีการศึกษาดูงานและการวิจัยภายในฟาร์ม
4.2 พร้อมเป็นวิทยากรในการอบรม ประชุม สัมมนา เพื่อประโยชน์ต่อส่วนรวม
4.3 พร้อมให้ข้อมูลในฟาร์ม เพื่อการศึกษาวิจัย เช่น จ านวนโค ปริมาณผลผลิต คุณภาพนานม
้


็
การจัดการอาหาร การใช้เทคโนโลยีในฟาร์ม ต้นทุนการผลิต เปนต้น














4

สำหรับการคัดเลือกเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดีเด่น ประจำปี 2563 มีรูปแบบในการประเมิน
การจัดการฟาร์มที่ทันสมัยทำให้อาชีพการเลี้ยงโคนมเป็นอาชีพที่ทำงานได้สบาย
ภายใต้แนวคิด “เพิ่มประสิทธิภาพการทำฟาร์มโคนม ด้วยเทคโนโลยี

และความคิดที่สร้างสรรค์”

มีหลักเกณฑ์การประเมิน 100 คะแนน ดังนี้

1. ด้านความคิดสร้างสรรค์ การทำกิจการฟาร์มโคนม 30 คะแนน

2. ด้านประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในฟาร์ม 20 คะแนน
3. ด้านความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติจริง 20 คะแนน

4. การวิเคราะห์ทางสถิติ เพื่อวัดประสิทธิภาพการผลิต 20 คะแนน

5. รูปแบบการนำเสนอ และ วิธีการนำเสนอ 10 คะแนน






























5

์
“ ผมยังยึดมั่นในอุดมการณของครอบครัว เพื่อสร้างสรรค์และพัฒนาฟาร์ม

้
ี
้
ี
ี
็
้
ี
ใหเปนแบบอย่างท่ดกับคนรุ่นใหม่ไดมาเรียนรู้อาชพการเลยงโคนม ”

ื
( ปรัชญา หม่นรักษ์)
6

ี
ี
รางวัลชนะเลิศเกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น ประจ าป 2563

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อ – สกุล นายปรัชญา หมื่นรักษ์

ชื่อเล่น บอล อายุ 22 ปี

การศึกษาสูงสุด ประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง สาขาสัตวศาสตร์ (งานการผลิตสัตว์)
วิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีพัทลุง

่
ชื่อฟาร์ม ปรัชญาแดรีฟาร์ม

่
่
ทีอยู ่ 167 หมู่ 9 ต าบลเกาะเต่า อ าเภอปาพยอม จังหวัดพัทลุง

เบอร์โทรศัพท์ 095 – 2034669
E – mail [email protected]


้
่
ข้อมูลหนวยงานตนสังกัด

์
่
สังกัด สหกรณโคนมพัทลุง จ ากัด อ าเภอปาพยอม จังหวัดพัทลุง
เลขที 35/1 หมู 1 ต าบลนาท่อม อ าเภอเมือง จังหวัดพัทลุง 93000
่
่


เบอร์โทร (074)671593 แฟกซ์ (074)674594 ต่อ 110

E-mail : [email protected]

ฟาร์มโคนม ปรัชญาแดรี่ฟาร์ม

์
ประสบการณ 15 ปี

จ านวนโคนม 70 ตัว แม่โครีดนม 22 ตัว โคแห้งนม 2 ตัว

่

้
ปริมาณนานมเฉลีย 15 กิโลกรัม/ ตัว /วัน








7

แรงบันดาลใจการทำอาชีพการเลี้ยงโคนม

ปรัชญาแดรีฟาร์ม เปนฟาร์มโคนมทีได้รับการรับรองมาตรฐานฟาร์มจาก
่
็
่

่
่
้
่
กรมปศุสัตว์ ตั้งอยูในพืนทีต าบลเกาะเต่า อ าเภอปาพะยอม จังหวัดพัทลุง มีจ านวนโคนมรวม
่
ทั้งหมด 70 ตัว แนวคิดของการท าฟาร์มคือ เรามีความมุ่งมั่นทีจะสานต่อและพัฒนาฟาร์ม
โคนมของครอบครัว ให้ประสบความส าเร็จเพือเปนแบบอย่างทีดีให้กับเกษตรกรรุ่นใหม่
่
็
่

็
่
ผู้สนใจจะประกอบอาชีพการเลี้ยง โคนม ซึ่งถือเปนหนึงในอาชีพพระราชทาน โดยทางฟาร์ม

้
มุ่งเนนการนาเทคโนโลยี สมัยใหม่มาใช้ในการจัดการฟาร์ม




















8

้

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของฟาร์ม ช่วยให้สัตว์ในฟาร์มมีสุขภาพที่ดี ผลิตนานมดิบที่มี
คุณภาพ อีกทั้งช่วยลดต้นทุนการผลิตและสร้างก าไรให้กับฟาร์ม และยังค านึงถึงสิ่งแวดล้อม
และชุมชนรอบข้าง โดยการบ าบัดนาเสียภายในฟาร์มและนาไปใช้เปนปุยใน แปลงหญ้าท าให้
้

็

๋

่
็
ได้พืชอาหารสัตว์ทีมีคุณภาพ เปนมิตรกับสิ่งแวดล้อม และช่วยสร้างอาชีพเสริม ให้กับเกษตรกร
ในชุมชนทีสนใจปลูกพืชอาหารสัตว์ เช่น หญ้าเนเปยร์ปากช่อง 1 เพื่อจ าหนายให้กับฟาร์ม
่
ี
่












พ่อและแม่ของผมเริ่มเลียงโคนมเมือป 2547 พ่อเล่าว่าเริ่มเลียงด้วยโค 5 ตัว
้
้
่
ี

่
่
ด้วยความทีขาดความรู้โคปวยตายไป 3 ตัว เหลือโคให้รีดนมเพียง 2 ตัว พ่อยังคงรีดนมโค
ั
่
่
ทีเหลืออยู และสร้างฝูงของโคมาจนถึงปจจุบัน ผมจ าได้ว่าสมัยประถมศึกษา พ่อแม่จะปลุกผม
แต่เช้า เพื่อตื่นมารีดนมด้วยกันทุกวัน กลับจากโรงเรียนถึงบ้านตอนเย็นก็เข้าฟาร์มรีดนม ดูแลโค

่
ตลอด ช่วงชีวิตของผมทีผ่านมา จะเรียกว่าโตมาในฟาร์มก็ว่าได้ หลังจากจบการศึกษา
ี
มัธยมศึกษาปที 3 ผมตัดสินใจเข้าศึกษาต่อทีวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีพัทลุง ตลอด
่
่
ระยะเวลาทีผมศึกษาอยู ผมได้ร่วมกิจกรรมองค์การวิชาชีพ องค์การเกษตรกรในอนาคตแห่ง
่
่

ประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ ฯ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี (อกท.) และ
มีผลการเรียนดี ได้รับโควตาไปเรียนมหาวิทยาลัยแม่โจ้ สาขาโคนม-โคเนือ และคิดทีจะกลับมา
้
่

สืบทอดฟาร์มของครอบครัวหลังจากจบการศึกษา แต่หนทางไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ มีเหตุให้
่
ผมต้องเลือก ว่าผมจะเรียนต่อหรือเลือกสืบทอดอาชีพโคนมตอนนั้นเลย เมือเดือนธันวาคม
ป 2562 ฟาร์มของผมเกิดโรคระบาดปากเเละเท้าเปอย สร้างความเสียหายให้แก่ฟาร์มของผม
่
ื
ี

็
ั
เปนอย่างมาก และแม่มีปญหาสุขภาพ ท างานหนักดังเดิมไม่ได้ พ่อยื่นค าขาดให้ผมเลือก ระหว่าง
ี
้
ขายโคเพื่อให้ผมได้เรียนต่อ หรือ ผมจะไม่ไปเรียนต่อสืบทอดตอนนีเลย ผมเลือกสบทอดอาชพ
ื

็

ี
่
่
ี
ของครอบครัวด้วยความไมลังเล ผมมความผิดหวังท่ไม่ได้เรียนตออยู่ในใจ ผมนามาเปน
้
แรงผลักดันใหผมท างานด้วยความตั้งใจ และมุ่งมั่น พัฒนาตนเองอยู่เสมอ




9

แนวความคิดเพิ่มประสิทธิภาพการท าฟาร์มโคนม
ดวยเทคโนโลยี และ ความคิดท่สรางสรรค์
้
้
ี


1. การจัดการด้านอาหารและสุขภาพสัตว์
ด้านอาหารสัตว์ทาง ปรัชญาฟาร์ม มีพืนทีปลูกอาหารหยาบทีเพียงพอต่อความต้องการ
้
่
่

ี
็
ี
ของแม่โคตลอดทั้งป โดยเลือกปลูก “เนเปยร์ปากช่อง 1” เปนวัตถุดิบหลักในการผลิตอาหาร TMR
ใช้เองภายในฟาร์ม รวมถึงยังมีการเสริม “ฟางข้าว” ทีเปนผลพลอยได้จากการท านาของครอบครัว
่
็
เพื่อกระตุ้นการเคียวเอือง เปนการช่วยลดต้นทุนการผลิตและสร้างก าไรให้กับฟาร์มอีกด้วย
็
้
้




































10

่
1. การจัดการด้านอาหารและสุขภาพสัตว์ (ตอ)
มีการจัดการโดยใช้อาหาร TMR แบ่งเปน โคท้อง โครีด และโครุ่น โดยใช้
็

่
โปรแกรมจัดการอาหารโคนม ค านวนอาหารสูตรราคาต าสุด (KCF 2011 ภาควิชา
สัตวศาสตร์ คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น) ท าให้ง่ายต่อการจัดการ
ลดต้นทุน และโคนมได้รับสารอาหารอย่างครบถ้วน








































11

1. การจัดการด้านอาหารและสุขภาพสัตว์ (ตอ)
่

ด้านสุขภาพสัตว์ มีการใช้เทคโนโลยีอย่างง่าย และประหยัด คือการใช้

้
้
่
กลองวงจรป ิ ด เพื่อคอยสังเกตพฤติกรรมของโค และความผิดปกติทีเกิดขึนภายในฟาร์ม







































12

ื
2. การจัดการฐานข้อมูลโคนมและระบบสบพันธุ ์
ด้านการจัดการฐานข้อมูลโคนม มีการจดบันทึกผ่านแอพพลิเคชั่น iFarmer

็
โดยบันทึกเปนรายตัว เพื่อง่ายต่อการจัดการฝูงโค ทั้งในเรื่องของสุขภาพและการจับสัด
ด้านระบบสืบพันธุ์ ภายในฟาร์ม รวมถึงมีการตรวจท้องแม่โค ด้วยระบบ untrasound







































13

ี
3. การจัดการแปลงหญ้าและของเสยภายในฟาร์ม
ด้านการจัดการแปลงหญ้าและของเสียภายในฟาร์ม ทางฟาร์มมีการนาของเสียที่เปนของเหลว
็



็
่
ี
็
้

มารดแปลงอาหารหยาบ (หญ้าเนเปยร์) เพือเปนการประหยัดนา ส่วนของเสียที่มีลักษณะเปนกาก นาไป
๋
่
่
็
ตากแดด แล้วบรรจุถุงจ าหนายให้ผู้ทีสนใจซื้อไปเปนปุยคอก เปนการสร้างรายได้อีกทางหนึง
่
็







































14

ี
่
3. การจัดการแปลงหญ้าและของเสยภายในฟาร์ม (ตอ)

็

การจัดการแปลงหญ้าอาหารหยาบภายในฟาร์มเพื่อนาไปผลิตเปนอาหาร TMR
และการจัดการฟางข้าวผลพลอยได้จากการท านา อัดฟ่อน ไว้เป็นอาหารโคในฤดูแล้ง และจ าหน่ายให้กับ
เกษตรกรในพืนทีด้วย
่
้






































15

้


้
4. ผลจากการนาเทคโนโลยีมาใชภายในฟาร์ม ส่งผลถึง องค์ประกอบและคุณภาพนานมดิบ











































16

่
่
5. การมีสวนรวมในชุมชน และการชวยเหลือสังคม

็
่
ด้านการมีส่วนร่วมในชุมชน และการช่วยเหลือสังคม ปรัชญาแดรีฟาร์ม มีส่วนในการเปน
วิทยากรเผยแพร่ ความรู้ น าเสนอข้อมูล ในเรื่องการจัดการด้านอาหารหยาบ และเป็นสถานที่
ฝกอบรม ศึกษาดูงานให้กับนิสิต นักศึกษา ในวิทยาลัยเกษตรใกล้เคียง
ึ







































17

้
ี
ี
ี
่
ั
่
“ จากอาชพท่ใฝฝน สูการสร้างสรรค์ฟาร์มโคนมท่ไดมาตรฐาน

ี
่
ี
้
ึ
เราจงผลิตและแปรรูปนมท่มคุณภาพสูผูบริโภค ”

( จักรกริช หอมขาว )


18

ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น

้
ี
้
ดานความคิดสร้างสรรค์การใชเทคโนโลยสมัยใหม่


ข้อมูลทั่วไป

ชื่อ – สกุล นายจักรกริช หอมขาว
ชื่อเล่น ฝน อายุ 33 ปี
ั

การศึกษาสูงสุด ระดับปริญญาตรี และปริญญาโท

สาขาเทคโนโลยีการผลิตสัตว์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
ชื่อฟาร์ม หอมขาวฟาร์ม

่
่
ทีอยู ่ 204 หมู 5 ต าบลหูท านบ อ าเภอปะค า จังหวัดบุรีรัมย์
เบอร์โทรศัพท์ 086 – 8709127

E – mail
[email protected]
่
้
ข้อมูลหนวยงานตนสังกัด

์
สังกัด สหกรณโคนมอ าเภอปะค า จ ากัด จังหวัดบุรีรัมย์
่
99 หมู 4 ต าบลหูท านบ อ าเภอปะค า จังหวัดบุรีรัมย์ 31220
เบอร์โทร 044 - 654158

ฟาร์มโคนม หอมขาวฟาร์ม

ประสบการณ 7 ปี
์

จ านวนโคนม 73 ตัว แม่โครีดนม 30 ตัว โคแห้งนม 6 ตัว

้
่

ปริมาณนานมเฉลีย 14.5 กิโลกรัม/ ตัว /วัน










19

แรงบันดาลใจการทำอาชีพการเลี้ยงโคนม

่
็
ผมเปนคนชืนชอบการเลี้ยงสัตว์มาตั้งแต่เด็ก หลังจากเรียนจบชั้นมัธยมศึกษา ผมจึงเลือก
เข้าศึกษาต่อในสาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตสัตว์ จนจบระดับปริญญาตรีและปริญญาโทในสาขาวิชา

่
ั
่
เดียวกัน เมือจบการศึกษาจึงได้ประกอบอาชีพปศุสัตว์ตามที่ตัวเองใฝฝน ซึ่งผมเลือกที่จะเลี้ยงโคนม
เพราะมีราคารับซื้อน ้านมที่ค่อนข้างแน่นอน และมีการรวมกลุ่มของสมาชิกในรูปแบบของสหกรณ์
ท าให้เราได้เปนส่วนหนึงในการก าหนดทิศทางการพัฒนาอาชีพโคนม ซึงเปนอาชีพพระราชทาน
็
็
่
่

ให้มีความเข้มแข็งและอยู่คู่กับคนไทยตลอดไป


















20

์

่
่
่
ผมได้นาความรู้ทีมีมาประยุกต์ใช้กับฟาร์มโคนมเพือให้ได้ประโยชนสูงสุดภายใต้งบทีจ ากัด

้
้
ี
้
็
้
ี
โดยออกแบบโรงเรือนใหด้านหลังของคอกเปนพืนเอยงสูงกว่าด้านหนา 10 องศา เพื่อใหโคได้ม
ที่นอน แห้งตลอดปี ง่ายต่อการจัดการ โดยไม่ต้องท าซองนอนที่ใช้ต้นทุนสูงกว่า







































21

โรงเรือนรีดนม เปนซองรีดแบบก้างปลา ข้างละ 6 ตัว มีทั้งหมด 3 หัวรีด
็

แต่ยังคงใช้เครื่องรีดนมแบบ (Budket Type)














้
่
่
้
่
อาหารสัตว์ มีพืนทีปลูกอาหารหยาบทีเพียงพอ แต่ไม่มีทุนในการซือเครืองผสม
อาหาร จึงใช้วิธีการให้อาหารโคแบบ Semi-TMR เปนอาหารที่ผมคิดและตั้งชือขึ้นมาเอง คือ
็
่

่
ไม่ต้องใช้เครืองผสมอาหารที่มีราคาแพง แต่ใช้หลักการให้อาหารข้นและอาหารหยาบพร้อมๆ
็
กันแทน โดยอาศัยพฤติกรรมธรรมชาติของโค เปนผู้คลุกเคล้าอาหารเอง






















22

่
์
้
ี
การจัดการของเสย มีการจัดการของเสียทีเกิดขึนภายในฟาร์มให้เกิดประโยชนสูงสุด
โดยออกแบบโรงเรือนให้มีความลาดเอียง มีพืนทีแยกมูลสัตว์ทีเปนกาก ตากแดด เพื่อจ าหนายให้แก่
่
็
่
่
้

้
ี

้

้

เกษตรกรผู้ปลูกพืช และนาเสียจากการล้างคอกจะมีท่อล าเลียงไปยัง บ่อพักนาเสย เพื่อนานาเสียไป
รดแปลงหญ้า ต่อไป







































23

และสุดท้ายได้มีการต่อยอดธุรกิจด้วยการแปรรูปผลิตภัณฑ์นม เปนนมพาสเจอร์ไรส์ และ
็

่
้

่
โยเกิร์ตรสชาติต่างๆ ด้วยเครืองพาสเจอร์ไรส์ขนาด 36 ลิตร และจ าหนายนาหมักจุลินทรีย์นมสด
เพื่อจ าหน่ายให้กับผู้ที่สนใจในพื้นที่อีกด้วย เป็นการสร้างรายได้ให้ฟาร์มอีกทางหนึ่ง
































้
ี
้
่
ี
อาชพเลยงโคนมท าใหทุกคนในครอบครัวได้มีสวนร่วมในการท างาน

้
ื
ี
ี
่
มีความอบอุนแบบพอเพยง ไม่ตองทิ้งถิ่นฐานไปท างานท่อ่น





24

25

“ ดวยความรักและผูกพัน จึงเปนเหตุผลท่อยากสร้างและพัฒนาฟาร์มโคนม
็
้
ี

เม่อแม่โคมีความสุข ก็พรอมท่จะผลิตนานมท่มคุณภาพใหแกเราเชนกัน ”
ี

้
่
่
้
ี
้
ื
ี

( ชลธิชา จันทร์สุม )
่


26

เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น
ี


้
ดานอดทน มุ่งมั่น ก่อร่างสร้างฟาร์ม

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อ – สกุล นางสาวชลธิชา จันทร์สุ่ม

ชื่อเล่น ชล อายุ 27 ปี

การศึกษาสูงสุด ปริญญาตรี วิศวกรรมศาสตรบัณฑิต สาขา วิศวกรรมเกษตร
มหาวิทยาลัยแม่โจ้

ชื่อฟาร์ม S.C. ฟาร์ม

่
์
่
ทีอยู ่ 24 หมู 6 ต าบลซับสมบูรณ อ าเภอล าสนธิ จังหวัดลพบุรี

เบอร์โทรศัพท์ 082 – 2303067 , 089 - 8537589
E – mail
[email protected]
ข้อมูลหนวยงานตนสังกัด
่
้

สังกัด สหกรณโคนมไทย - เดนมาร์ค ก.น.ช.หนองรี จ ากัด จังหวัดลพบุรี
์

426 หมู 1 ต าบลหนองรี อ าเภอล าสนธิ จังหวัดลพบุรี
่

เบอร์โทร 036 - 633038

E-mail : [email protected]

ฟาร์มโคนม S.C. ฟาร์ม

์
ประสบการณ 2 ปี

จ านวนโคนม 60 ตัว โครีด 25 ตัว โคแห้งนม 7 ตัว


่
้
ปริมาณนานมเฉลีย 17.20 กิโลกรัม/ ตัว /วัน






27

แรงบันดาลใจการทำอาชีพการเลี้ยงโคนม

็
เริ่มจากที่บ้านของข้าพเจ้าประกอบอาชีพเลี้ยงโคนมมาตั้งแต่จ าความได้ จึงเปนเหตุผลที ่
่
็
็
อยากจะสร้างฟาร์มโคนมเปนของตนเอง และอีกหนึงแรงจูงใจส าคัญคือ อาชีพโคนมเปนอาชีพ
พระราชทาน ซึงเปนโอกาสทีดี ทีเราจะสานต่ออาชีพทีพ่อให้ ให้มีความมั่นคง และยั่งยืน
่
่
่
่
็


















28

ฟาร์มโคนมจากอดีตมีการจัดการฟาร์มทีค่อนข้างยาก S.C. FARM จึงมีแนวคิด
่

่
่
่
้
ทีอยากจะเลียงโคนมให้มีรูปแบบ แบบแผนทีดีขึ้น เพือให้ง่ายต่อการจัดการฟาร์ม เริ่มจากศึกษา
่
ข้อมูล ข้อดีข้อเสียภายในฟาร์มของพ่อและแม่ และศึกษาหาข้อมูลทีมีประโยชนในแหล่งข้อมูลต่าง ๆ
์
มาเปนแนวทางในการก่อตั้งฟาร์มแก้ไขปญหาด้วยเหตุและผล เพือให้เกิดความผิดพลาดภายใน
็
่
ั

่
้
่
้
ฟาร์มนอยทีสุด ให้ได้ฟาร์มทีสามารถดูแลจัดการง่าย เราทั้งสองสามี - ภรรยา ไดเริ่มจากศูนย์ใน
การก่อตั้ง ฟาร์มขึ้นมาใหม่ ด้วยน ้าพักน ้าแรง เพื่อเป็นของเราเอง





































29

็
เริ่มจากการสร้างโรงเรือนรีดนม สร้างซองรีดนม โดยสร้างเปนแบบซองล็อกคออัตโนมัติ
่
้
ทีฟาร์มประดิษฐ์ขึนมาเอง ง่ายต่อการจัดการเวลาทีโคเข้ารีต ไม่ต้องเสียเวลาในการผูกเชือก หรือโซ่
่
























มีการใช้เทคโนโลยีอย่างง่าย แผงพลังงาน Solar cell กักเก็บพลังงานจากแสงอาทิตย์

เพื่อนามาใช้ให้ความสว่างภายโรงเรือนของโคในช่วงกลางคืน สามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายได้ประมาณ
10-15% ต่อเดือน ในอนาคตจะนาเข้ามาใช้ในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อลดต้นทุนการใช้ไฟฟาให้ได้ 30-40%
้

















30

่
็
่
่

พร้อมทั้งนาเข้าเครืองจักรกลทางเกษตรเพือใช้เปนเครืองทุ่นแรง และสามารถจัดการ
ด้านอาหารโคได้อย่างแม่นย า ในอนาคตอันใกล้ฟาร์มเราจะมีการใช้แรงงานคนทีนอยลงใช้
่
้

้

่
้
เครื่องจักรมากขึนเพื่อเพิ่มศักยภาพด้านการผลิตและการจัดการให้ได้นานมทีมีคุณภาพ รวมถึงผลิต
้
่
นมสดจ าหนายเองเพื่อให้เข้าถึงผู้บริโภคมากขึน
เราหวังว่าคนรุ่นใหม่จะหันมาให้ความสนใจ และพัฒนาโคนมให้มีคุณภาพ เพือสร้างเปน
็
่

็
แรงบรรดาลใจและเปนแบบอย่างในการท าฟาร์มให้มีความยั่งยืนสืบไป




































31

ในด้านอาหารสัตว์ S.C.ฟาร์ม เลือกปลูกหญ้าเนเปยร์ปากช่อง 1, เนเปยร์นรก
ี
ี

่
ี
จักรพรรดิ์, เนเปยท้ายเขือนซุปเปอร์ลีฟ เพราะล าต้นและใบมีขนาดใหญ่ แตกกอไว มีโปรตีน 12 %
สามารถเจริญเติบโตได้ดีในทีทีมีนานอย สามารถเก็บเกียวได้นาน 1 - 7 ปี และผลผลิตต่อไร่สูง เปน
็
่
้
่
่
้


้

้
การเพิ่มโปรตีนให้นานม โคจะมีสุขภาพดีขึนประหยัดค่าใช้จ่ายในการซื้อฟาง





หญ้าเนเปยร์ปากชอง 1 (Napier Grass)
ี
่













ี
หญ้าเนเปยร์นรกจักรพรรดิ์












หญ้าเนเปยร์ทายเข่อนซุปเปอร์ลีฟ
้
ี
ื





32

ในอนาคต จัดสร้างโรงเรือนขนาด 30*31*4 เมตร (ก*ย*ส) จัดท าแบบทรงจั่วสองชั้น
เพื่อรองรับการจ่ายอาหารแบบ TMR
















้
่
บทสงทาย S.C. ฟาร์ม
็
ี
โคนม คือ อาชีพของพ่อ “อาชพพระราชทาน” เปนอาชีพที่ยิ่งใหญ่ ถึงแม้เราจะไม่ได้
ท างานในต าแหนงวิศวกร แต่เราสามารถนาความรู้และหลักการด้านวิศวกรมาบริหาร ต่อยอดและ

่

่
ี
ี
่
่
พัฒนาฟาร์มของเราด้วยเหตุและผล คิดทบทวนเพือหาสิ่งทีดีทีสุด ทุกอาชพมความหมายและ
ื
้
่
ส าคัญแตกตางกันไป การเปนนายของตัวเองไดลงมอท าตั้งแตเริ่มแรกจนเห็นถึง
็
่

้
ุ
ี
่
ี
้
้
้
ความส าเร็จมันมความสขท่ไมตองอธิบายใหใครเขาใจ ขอแค่เราและคนในครอบครัวเขาใจ
ก็พอ

















33

“ วัวหน่งตัวในวันน้น สานความฝนใหมีฟาร์มในวันน ”
ี
้
้
ั
ึ
ั

สานตออาชพพ่อ อาชพพระราชทาน
ี
่
ี

( ปฐมพร เม่งผ่อง )




34

ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น

้
ดานการวางแผนการจัดการฟาร์มอย่างมีประสิทธิภาพ

ข้อมูลทั่วไป

ชื่อ – สกุล นายปฐมพร เม่งผ่อง

ชื่อเล่น แมน อายุ 31 ปี

การศึกษาสูงสุด ปริญญาตรี สาขาสัตวศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตเพชรบุรี

ชื่อฟาร์ม ลุงหนวดฟาร์ม
ทีอยู ่ 44 หมู 5 ต าบลดอนกระเบือง อ าเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
้
่
่

เบอร์โทรศัพท์ 086 – 1609238

E – mail [email protected]

ข้อมูลหนวยงานตนสังกัด
้
่

สังกัด สหกรณโคนมหนองโพราชบุรี จ ากัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์)
์

จังหวัดราชบุรี
119 หมู 3 ต าบลหนองโพ อ าเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี 70120
่

เบอร์โทร 032 - 389234

ฟาร์มโคนม ลุงหนวดฟาร์ม

ประสบการณ 6 ปี
์

จ านวนโคนม 31 ตัว แม่โครีดนม 16 ตัว โคแห้งนม 3 ตัว

้

่
ปริมาณนานมเฉลีย 18.87 กิโลกรัม/ ตัว /วัน








35

แรงบันดาลใจการทำอาชีพการเลี้ยงโคนม

็
่
จุดเริ่มต้นของ “ลุงหนวดฟาร์ม” เริ่มมาจากคุณปูกับคุณย่าเปนเกษตรกรฟาร์มโคนม
สมาชิกรุ่นแรกๆ ของสหกรณฯ แต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ไม่ได้สืบสานต่อ พอมาถึงรุ่นตน ซึงขณะนั้นอยู่ในวัย
่
์

่
่
มัธยมศึกษาตอนปลาย ปูกับย่าได้ตัดสินใจเลิกท าฟาร์ม เพราะอายุมาก ท าไม่ไหว ด้วยความที
่
่
ได้ใกล้ชิด เรียนรู้ และช่วยปูย่าท าฟาร์มมาตั้งแต่เด็ก ตนจึงเกิดความมุ่งมั่นทีจะสืบสาน ต่อยอด
อาชีพโคนมจากปูกับย่า จึงได้ตัดสินใจเข้าศึกษาต่อในคณะสัตวศาสตร์และเทคโนโลยีการเกษตร
่

็
มหาวิทยาลัยศิลปากร เพื่อเตรียมพร้อมเปนเกษตรกรฟาร์มโคนมรุ่นต่อไป หลังจากเรียนจบก็ได้เข้า
่
ี
่
์
็
ท างานในโรงงานอาหารสัตว์ หนึงปต่อมาก็ได้เข้ามาท างานเปนนักวิชาการสัตวบาล ทีสหกรณ
โคนมหนองโพราชบุรี จ ากัด (ในพระบรมราชูปถัมภ์) ภารกิจหลัก คือ ออกผสมพันธุ์เทียมโค


้

่
แนะนา ส่งเสริม เรืองการดูแลรักษาสุขภาพโค พัฒนาคุณภาพนานม มาตรฐานโรงเรือนให้แก่
่
่
สมาชิก และเริ่มท าฟาร์มโคนมตามทีเคยบอกปูกับย่าไว้












36

์
่
้
โดยท าการซือโครุ่นพันธุ์โฮลสไตน ฟรีเชียน (Holstein-Friesian) มา 1 ตัว ผสมเทียมเอง
์

้
้

่
้
้

์
ด้วยนาเชือจากสหกรณฯ เมื่อโคท้อง ก็รีดนานมนาไปขายทีสหกรณฯ เก็บเล็กผสมนอย จึงค่อยๆ ซื้อ
โคเข้ามาเพิ่มในฟาร์ม

้
้
ั
ปจจุบันได้มีการขยายคอกเลียงโคเลียงได้ประมาณ 40 แม่รีด (อยู่ระหว่างการขยายฟาร์ม)
็
็
้
่
้
ปรับเปลียนรูปแบบการเลียงโคทั้งหมดจากเดิมเปนการเลียงโคแบบผูกยืนโรง เปนการเลียงแบบ
้
ปล่อยในโรงเรือน มีระบบสเปรย์นาเพือไล่ความร้อนออกจากตัวโค ให้โคอยูสบาย โดยมีการทดลอง

่
้
่

้

้
และเก็บข้อมูลร่วมด้วย โดยระบบนีท างานวันละ 6 รอบ ในแต่ละรอบปล่อยนา 1 นาที พัก 5 นาที


































37

่
่
มีการแยกสัดส่วนทีกินอาหารและทีพักโค การจัดการอาหาร ฟาร์มลุงหนวด ร่วมกับ
่
้
อาจารย์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ท าวิจัยคิดค้นสูตรอาหาร TMR ขึน ซึงตนได้ทดลอง และปรับสูตร
จนได้สูตรทีคงที เหมาะสมส าหรับเลียงแม่โคภายในฟาร์ม มีสารอาหารและโภชนะครบถ้วน
้
่
่

็
่
่
ในปริมาณทีแม่โคควรจะได้รับ ซึงตนได้เปนผู้ทดลองและปรับสูตรอาหารร่วมกับอาจารย์
มหาวิทยาลัย ให้คงที่และเหมาะสมกับการเลี้ยงโคนม และยังมีการให้ silage และอาหารข้นเสริม
ตามปริมาณนานมทีแม่โคผลิตได้ในแต่ละตัว
้

่




































38

การรีดนานมดิบส่วนใหญ่ส่งไปยังสหกรณ จะรีดนานมวันละ 2 ครั้ง คือ ช่วง 04.00 น.
์

้
้


้
้


และ 16.00 น. ได้นานมดิบวันละประมาณ 180 - 190 กิโลกรัม ต้นทุนนานมดิบกิโลกรัมละ 11 บาท
สหกรณฯ มีราคากลางรับซื้ออยู่ทีกิโลกรัมละ 18.50 บาท และจะบวกเพิ่มให้ตามคุณภาพนานมและ
้
์
่


่

้
มาตรฐาน ต่างๆ ทีฟาร์มท าได้ ถ้าสามารถผ่านมาตรฐานได้ทุกข้อ ก็จะสามารถขายนานมดิบได้
ราคาถึงกิโลกรัมละ 21 บาท สามารถสร้างรายได้ราวๆ 50,000 – 60,000 บาท ต่อเดือน

















้

ผลจากการนาเทคโนโลยีมาใช้ภายในฟาร์ม ท าให้องค์ประกอบของนานมดิบ
่
้
โดยรวม ผ่านเกณฑ์มาตรฐาน และได้รับค่าตอบแทนทีสูงขึน


















39

นอกจากการส่งนานมดิบให้แก่สหกรณฯ เปนหลักแล้ว ยังได้แปรรูปนานมดิบจากฟาร์ม
็

์
้

้

็
เปนผลิตภัณฑ์นมพาสเจอร์ไรส์ ภายใต้แบรนด์ “คีตะ มิลค์” บรรจุในขวดแก้ว 250 มิลลิลิตร
่
ขายขวดละ 35 บาท (3 ขวด 100 บาท) ผลิตครั้งละ 100 กว่าขวด (เดือนหนึงผลิต 4 ครั้ง)
มี 11 รสชาติ คือ รสจืด รสหวาน รสนาผึ้ง รสชาไทย รสโกโก้ รสกาแฟ รสชาเขียว รสสตรอเบอรี ่
้


รสแคนตาลูป รสเผือก และรสนมเย็น วางขายที่ตลาดนัดมหาวิทยาลัยศิลปากร พระราชวังสนาม
จันทร์ ทุกวันพุธ และยังรับท าตามออเดอร์บ้างเล็กนอย ซึงการแปรรูปนมเองสามารถขายได้
้
่

ถึงราคากิโลกรัมละประมาณ 100 กว่าบาท สร้างรายได้ราวเดือนละ 15,000 – 16,000 บาท แม้จะ
็
็
้

์
้
เทียบเปนจ านวนเงินที่นอยกว่าการขายนานมโคดิบให้สหกรณฯ แต่ก็นับเปนจุดเริ่มต้นที่ดีในการ
ต่อยอดผลิตภัณฑ์ สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้า เปนการสร้างรายได้เพิ่มอีกทาง
็
































40

้
็
ทั้งนีในด้านการมีส่วนร่วมกับชุมชนและสังคม ลุงหนวดฟาร์มยังเปนฟาร์มตัวอย่าง
็
้

่
รวมถึงเปนวิทยากรการเลี้ยงโคนมและการสาธิตแปรรูปผลิตภัณฑ์นานมโค ให้เกษตรในพืนที และ
้
ผู้คนทีสนใจในอาชีพการเลียงโคนมอีกด้วย
้
่

 ร่วมกิจกรรมกับโรงเรียนหนองโพวิทยา ในโครงการ to be No.1
 คณะท างานจากญี่ปุนเข้ามาดูระบบสเปรย์พร้อมกับรูปแบบการให้อาหาร
่


่
 อาจารย์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน นาชาวบังกลาเทศมาเยียมชมฟาร์ม
 สาธิตการแปรรูปนานมดิบเพื่อเพิ่มมูลค่า
้




































41

ี
ี
“ อาชพพระราชทาน คนเกยจคร้านเขาไม่ท ากัน

ั
ี
ื
ี
้
ี
อาชพน้นคอ อาชพเลยงโคนม ”

ี
์
( สุรรัตน ศิริสัมพันธ์ )


42

ี
เกษตรกรโคนมรุ่นใหม่ดเด่น

้ ้ ั
ดานเรียนรู ลงมือท า ถ่ายทอดแบ่งปนสู่สังคม

ข้อมูลทั่วไป

์
ชื่อ – สกุล นางสาวสุรีรัตน ศิริสัมพันธ์

ชื่อเล่น เนตร อายุ 24 ปี
การศึกษาสูงสุด ปริญญาตรี สาขาภาควิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอาหารสัตว์

คณะทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร

ชื่อฟาร์ม ธนากรฟาร์ม
ทีอยู ่ 1 หมู 2 บ้านชอนทุเรียน ต าบลพุนกยูง อ าเภอตากฟา จังหวัดนครสวรรค์
้
่
่

เบอร์โทรศัพท์ 094-638-3473

ข้อมูลหนวยงานตนสังกัด
่
้

สังกัด สหกรณการเกษตรตากฟา จ ากัด จังหวัดนครสวรรค์
์
้

่
เลขที 7 หมู 1 ถนนตากฟา-ท่าตะโก ต าบลตากฟา อ าเภอตากฟา
้
้
้
่

จังหวัดนครสวรรค์ 60190
เบอร์โทร 056 - 241067
E- mail : [email protected]

ฟาร์มโคนม ธนากรฟาร์ม

์
ประสบการณ 11 ปี
จ านวนโคนม 73 ตัว แม่โครีดนม 30 ตัว แม่โคแห้งนม 16 ตัว

้ ่
ปริมาณนานมเฉลีย 16 กิโลกรัม/ ตัว /วัน





43

แรงบันดาลใจการทำอาชีพการเลี้ยงโคนม

จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจในการท าอาชีพโคนม เดิมประกอบอาชีพขายของช า
่
มีรายได้ในแต่ละวันไม่เพียงพอต่อการใช้จ่ายในครอบครัว จึงได้เริ่มมองหารายได้เสริม ต่อมาเมือป ี
พ.ศ. 2545 มีผู้ใหญ่บ้านพุนกยูงในขณะนั้นได้เข้ามาส่งเสริมให้เลียงโคนม เนืองจากเปนอาชีพที ่
้
่
็

้

้
มั่นคงและมีรายได้จากการขายนานมดิบทุกวัน ประกอบกับมีการส่งเสริมการเลียงโคนมจาก
โครงการพัฒนาธุรกิจโคนมของกรมปศุสัตว์ ซึงเกษตรกรเรียกว่า “ โครงการเงินสามแสน ”
่


โดยคุณตาและคุณแม่ได้ร่วมกันเข้าร่วมโครงการแล้วนาเงินจ านวน 150,000 บาท ไปซื้อโคสาวท้อง
์
จ านวน 4 ตัว สร้างโรงเรือนและซื้ออุปกรณเครื่องรีดนม













44

45

46

47

48

่

ท าการศึกษาข้อมูลจากเทคโนโลยีสารสนเทศที่เชือถือได้ แล้วนาประยุกต์ใช้ ทางฟาร์ม
จึงเลือกแอพพลิเคชั่น iFarmer+ ช่วยในการจัดการบันทึกข้อมูลประวัติโค การผสมเทียม แจ้งเตือน
การจัดสัด การผสมเทียม การตรวจท้อง การครบก าหนดแห้งนม เปนต้น
็






















้
่
่
ในฐานะเกษตรกรรุ่นใหม่ทีมีใจรักในอาชีพการเลียงโคนม พร้อมทีจะพัฒนาและเรียนรู้
ในสิ่งใหม่ๆอยู่เสมอ นอกจากนาความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพผลผลิตภายในฟาร์มแล้ว


้
ี

ี

้
ื
้
ี
ื
่
ยังนาความรูท่มไปแนะนาใหแกเกษตรกรโคนมรายอ่น เพ่อเสริมสรางและพัฒนาอาชพการ
้
้
ี
เลยงโคนมใหมั่นคงและยั่งยืนตลอดไป













49