Ebook-1-2563

SRIPHAT
ที่นี่ศร�พัฒน

HAPPY HEALTY 01

HAPPY SRIPHAT

Sriphat’s perspective
มธุกร รอดเจริญ

ที่น่ีจึงไม่ได้เป็นเพียงสถานบริการพยาบาล
หากคือสถานที่ซึ่งผู้มารับบริการ ฝากชีวิตของตนเอง

และทุกคนท่ีพวกเขารักเอาไว้ให้พวกเราดูแล

2 วารสารท่ีน่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พุทธศักราช 2562 นน่ั คอื ทกุ คนเกดิ มามหี ลายสงิ่ แตกตา่ งกนั
ฉันท�ำงานท่ีน่ีมาเกือบสิบปีแล้ว.. ไมว่ า่ จะเปน็ ความแตกตา่ งดา้ นฐานะ เชอื้ ชาติ
สถานบริการทางการพยาบาลในตึกสูง ศาสนา เพศ ฯลฯ แต่เราทุกคนมีส่ิงหน่ึง
สบิ หา้ ชน้ั ตง้ั อยบู่ รเิ วณเดยี วกนั กบั โรงพยาบาล เหมือนกัน คือ ..เราทุกคนมีคนท่ีเรารัก
ใหญ่อันดับต้นของประเทศ ดงั นน้ั ทน่ี จี่ งึ ไมไ่ ดเ้ ปน็ เพยี งสถานบรกิ าร
จากต�ำแหน่งงานที่ท�ำ ฉันไม่เคยคาดคิด พยาบาล หากคือสถานท่ีซ่ึงผู้มารับบริการ
วา่ การทำ� งานในสถานทนี่ จ้ี ะไดส้ งิ่ ใดมากไปกวา่ ฝากชีวิตของตนเองและทุกคนท่ีพวกเขารัก
การมงี านทำ� ในองคก์ รมน่ั คงและมรี ายไดเ้ พยี ง เอาไว้ให้พวกเราดูแล
พอ เล้ียงดูตนเองและครอบครัว คงไม่อาจกล่าวแทนใจใครได้ท้ังหมด
ไมเ่ คยคดิ วา่ งานในทแ่ี หง่ นจี้ ะทำ� ใหห้ วั ใจ แต่จากเวลาร่วมสิบปีที่ได้รับโอกาสให้เป็น
ได้สัมผัสความรักหลากหลายรูปแบบในระยะ ส่วนเล็กๆ ส่วนหน่ึงของสถานที่แห่งนี้
ห่างเพียงเอื้อมมือถึง ภาพลูกสาวประคับ นับตั้งแต่วันแรกๆ ที่เร่ิมต้นการท�ำงาน
ประคองแม่ ลูกชายระมัดระวังจับจูงพ่อมา มาจนถึงปัจจุบัน ตอนนี้ในท่ีท�ำงานของฉัน
ลงทะเบียนท�ำประวัติผู้ป่วย ภาพสามีเข็น มีเครื่องมืออุปกรณ์ทางการแพทย์ท่ีทันสมัย
ลอ้ เขน็ พาภรรยามาสอบถามตารางการปฏบิ ตั ิ และมีประสิทธิภาพยิ่งข้ึนกว่าเดิม
งานของแพทย์เฉพาะทาง กระท่ังภาพกลุ่ม และเช่อื มั่นเป็นอยา่ งยงิ่ วา่ ทกุ คนในทน่ี ้ี
ญาติพ่ีน้องยกโขยงกันน่ังรถโดยสารจาก ไม่ว่าจะเป็นแพทย์ พยาบาล หรือเจ้าหน้าที่
ต่างจังหวัด ระยะทางหลายร้อยกิโลเมตร ในทุกส่วนงาน
ใช้เวลาเดินทางร่วมสิบชั่วโมง เพ่ือมารักษา เราพรอ้ มทำ� หนา้ ทขี่ องตนเองในการดแู ล
ตัวกับแพทย์เฉพาะทางของท่ีนี่ อ�ำนวยความสะดวกให้แก่ผู้รับบริการอย่าง
ได้เห็นการดูแลผู้มารับบริการเหมือน เต็มความสามารถ
ญาติมิตรจากบุคลากรหลายต�ำแหน่งงาน เพ่ือให้ทุกคนที่เลอื กมาทีน่ ่ี ไดร้ บั บรกิ าร
ได้พบเจอภาพเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย ท่ีดีและความประทับใจกลับไป
ซงึ่ มหี นา้ ทคี่ อยเปดิ ประตตู อ้ นรบั ผมู้ ารบั บรกิ าร เพราะสถานที่แห่งนี้คือจุดส่งต่อ
กระวีกระวาดพยุงคุณยายวัยชราขึ้นบันได ความรัก ความหวังของผู้คนมากมาย
มาลงทะเบยี นตรวจรักษา ชว่ ยกดน้�ำด่มื จาก เช่นเดียวกับที่ความหวังของเราทุก
ตกู้ ดนำ้� สง่ ใหค้ นไขต้ อนกนิ ยา และใสใ่ จมากพอ คน คือการดูแลคุณอย่างเต็มที่และ..ดีท่ีสุด
จะยืนรอสอบถามเพิ่มเติมว่า น�้ำท่ีเพ่ิงดื่ม
หมดไป คนไข้ต้องการเพ่ิมอีกหรือเปล่า .. ท่ีน่ีศรีพัฒน์
นอกจากมีโอกาสสัมผัสถึงความรัก 
ของผู้คนหลายครอบครัว ได้รับรู้ถึงความ
ใสใ่ จดแู ลผรู้ บั บรกิ ารของเจา้ หนา้ ทห่ี ลายทา่ น
ท่ีแห่งนี้ ยังท�ำให้ฉันได้ตระหนักถึงความจริง
ของชีวิตอีกอย่างหนึ่ง

@ SRIPHAT 3

สวัสดีค่ะ Happy Health ฉบับปฐมฤกษ์นี้ ขอน�ำเสนอศูนย์บริการแห่งใหม่ของศรีพัฒน์ค่ะ นั่นก็คือ ศูนย์ภาพ

ศนู ยวินภ ิจาฉัยพศรวีพ�นัฒิจน์ฉหยัรือศที่เรรียพ� กกัฒันสนั้นๆSว่าR ศIูนPยH์ IMACTน่ันImเองaเgราiมnาgท�ำคCวeามnรูt้จeักกrัน(นIMะคะCว่า)ศเูนปยนš์ ี้ใศห้บนู รยิกาท รอ่ีใหะไŒบรบร้าง�การตรวจ
CM TR-I 3ศSูนTecยs์ภalาanพดว้ว1ินยิจ9ทฉ2ีมัยแศsพรทlีพiยัฒc์ผนeู้เช์ sS่ียRวแIชPลาHญะATแMลImะRเaทgIคinโ3นgโTCลeยenีทstี่ทelันarส(IมดMัยCวŒ เ)พยเปิ่มทค็นีมวศาูนแมยพเ์รท็ว่ีใทแหล้บยะรผคิกวาŒเูารชมตยี่ครวมวจชชัดCาTส-ญาSมcาแaรลnถส1ะรเ9้าท2งภคslาiโพcนeวsินโลิจแฉลยัยะีท่ี

ทันสทโที่แมรสศัยดัพงทเคพ์ว0า6�มม-ผ2คิด3ปว0ก9า-ต3มิไ0ดเ0้ชร3ัดว็ เ,จแ0นล6-ระ2วค3ด0เวร9็ว-า9มแ0ล0ค9ะสม,ะ0ชด-วดั5ก3ส9สบ3า-า4ยม5ข1าณ8ระทถ�ำสการรตŒารงวภจ าเปพิดใวหน�้บริจิกฉารัยทที่ช้ันี่แส1ดอางคคารวสาวนมดผอกดิ ปปารก์คติไดŒ
ชัดเจน รวดเร็ว และสะดวกสบายขณะทำการตรวจ

4 วารสารที่น่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ความแตกตางของ MRI 1.5 vs 3 Tesla

การตรวจดว ยเทคนิคเครื่องสรางภาพดวยสนามแมเ หลก็ ไฟฟา Magnetic Resonance Imaging (MRI)
คุณภาพของภาพ MRI ขึ้นอยูกับความแรงของสัญญาณและสนามแมเหล็กเปนปจจัยหลักในการใหความ
ละเอียดและชัดเจนของภาพ ซึ่งปจจุบันดวยเทคโนโลยีความแตกตางของเครื่อง 3 Tesla ที่ใหความแรง
สนามแมเหล็กเปนสองเทา เมื่อเทียบกับเครื่อง 1.5 Tesla ยอมใหสัญญาณภาพที่มากขึ้น ความเร็วในการ
ตรวจเร็วขนึ้ เนือ่ งจากการมีความแรงของสญั ญาณเปนสองเทา ทำให MRI 3 Tesla ใหภ าพทีช่ ัดเจนและคม
ชัดมาก ใชเวลาตรวจเร็วขึ้น ลดเวลาในการสแกนโดยรวม ซึ่งเปนสิ่งสำคัญสำหรับผูปวยในแงของการวินิจฉัย
และความสะดวกสบาย

MRI 3 TESLA
MAGNETOM SKYRA
@ SRIPHAT 5

การตรวจ CT SCAN 192 Slices

การตรวจ CT SCAN เปนการตรวจที่มีรังสี แตมีการใชเทคโนโลยีควบคุมปริมาณรังสีใหนอย เพื่อการ
ตรวจคัดกรองที่ปลอดภัยในระยะยาว

CT สมอง

ความผิดปกตขิ องสมองเบ้ืองตน
เลือดออกในสมอง
สมองขาดเลือดเฉียบพลัน (Stroke)

CT ปอด

ตรวจวนิ ิจฉยั ความผิดปกติของเนือ้ ปอด และชอ งอกอยา งละเอยี ด
ตรวจเชค็ ความผิดปกติของเนื้อปอดอยางละเอยี ด
ผูมีความเสี่ยงในการเกดิ มะเร็งปอด

CT หัวใจ

ตรวจเชค็ หินปูนเกาะในหลอดเลือดหวั ใจ โดยไมต องฉีดสี
ตรวจเสน เลอื ดหัวใจตบี หรือความผิดปกติอนื่ ๆของเสนเลือดหวั ใจดว ยการฉดี สี

CT ชองทอ ง

การตรวจความผิดปกตใิ นชอ งทองทั้งหมด
ความผดิ ปกติในชองทองสวนบน เชน ตบั ตบั ออน มาม ทางเดนิ น้ำดี กระเพาะอาหาร
ความผิดปกตใิ นชอ งทองสว นลา ง เชน ลำไสสวนลาง ทางเดนิ ปส สาวะ และระบบสืบพนั ธุ
ความผดิ ปกติของไต และระบบทางเดินปสสาวะ

6 วารสารท่ีน่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ขนั้ ตอนการรบั บร�การ
MRI 3 TESLA / CT SCAN
MAGNETOM SKYRA SOMATOM GO 192 SLICES

1โทรนดั ควิ 2 ศนู ย IMC 3 ผศูปŒนู ว†ยย IมMาCท่ี
06-2309-3003
06-2309-9009 โทรยืนยันนดั ตามเวลานัดท้งั กรณี
0-5393-4518 ตรวจทนั ทหี รอ� นดั หมาย
ผูŒปว† ยกอ‹ นนัด 1 วนั
(กรณี นดั ตรวจ)

ลง4ทะเบยี น 5 แศพูนทยย IMป รCะจำ 6 เปลี่ยนเสื้อผŒา
คัดกรองและ
ประเมนิ ผŒูปว† ย เตรย� มตวั กอ‹ นเขาŒ หŒองตรวจ
ถอดเคร่�องประดบั ทกุ ชนิด และอุปกรณทเ่ี ปšนโลหะ

7 8 9เขาŒ ตรวจ
MRI 3 TESLA / CT SCAN
ผลรตอรรวับจ ศูนยศร�พกฒั ลบันหร�ิอ มารบั ผลตามวันนัดพบแพทย
กรณี ตอŒ งพบแพทยท ่ี
ศูนยศร�พัฒน หรอ� เปนš ผูŒปว† ย
Admit ที่ IPD

เปดใหŒบร�การ ที่ชั้น 1 06-2309-3003
06-2309-9009
อาคารสวนดอกปารค 0-5393-4518

@ SRIPHAT 7

คนศรพี ฒั นฉ์ บับน้ีขอชือ่ ชม คณุ ทศพงษ์ พฒั นกุลเกยี รติ ผ้จู ดั การศูนยศ์ รพี ัฒน์ฯ ทไ่ี ดร้ ับรางวลั “IWISH AWARD”
เนอ่ื งในวันสถาปนาคณะแพทยศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม่ ในวนั ท่ี 28 ตุลาคม 2562 ซ่ึงเป็นรางวัลสำ� หรับผู้ปฏบิ ัติงาน
ที่มุ่งม่ันท�ำงาน ตอบสนองนโยบายคณะแพทยศาสตร์ ตามวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ซึ่งได้แก่
I : INTERNATIONAL PLAYER มุ่งสู่นานาชาติ
W : WISDOM LEADER ผู้น�ำภูมิปัญญา
I : INNOVATIVE MEDICAL SCHOOL ค้นคว้านวัตกรรม
S : SOPHISTICATED & COMPREHENSIVE MEDICINE บูรณาการการรักษา
H : HAPPY ORGANIZATION ปฏิรูปเป็นองค์กรท่ีสร้างความสุข

8 วารสารที่นี่ศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ขอช่ืนชม คุณวีณุรา ปัญญาเรือง หัวหน้าหอผู้ป่วย 14C ที่ได้ปฏิบัติหน้าท่ีอย่างเต็มท่ีเต็มความสามารถ
และได้รับหนังสือขอบคุณ จาก บริษัทเซนทรอนิกส์คอมพิวเตอร์ จ�ำกัด เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2562 โดยมี
เน้ือความว่า “กระผมขอช่ืนชมท่านผู้อ�ำนวยการ ท่านหัวหน้าฝ่าย ที่ได้อบรมดูแลบุคลากรผู้ใต้บังคับบัญชา ของ
ท่าน ซ่ึงกระผมประทับใจและขอขอบคุณพยาบาลวิชาชีพ คุณวีณุรา ปัญญาเรือง เป็นอย่างยิ่งที่ได้เป็นผู้ตรวจ
การเวรบ่ายในวันที่ 19 ตุลาคม 2562 ซึ่งท่านได้ปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มความสามารถ ให้ความกรุณา และ
ให้การชว่ ยเหลอื ประสานงาน ตอบสนองความต้องการของผู้ป่วยและญาติ โดยไดส้ ง่ั การใหผ้ ปู้ ว่ ย นางวรรณี ชวี ะ
พาณชิ ย์ ห้อง 1316 อาคารเฉลิมพระบารมี ได้รับการตรวจรักษาอย่างทันการณ์ ท�ำให้ญาตคิ ลายความกงั วล
สมกบั เปน็ พยาบาลวิชาชีพที่ดูแลผู้ป่วยและญาติทั้งร่างกายและจิตสังคม สมควรเป็นแบบอย่างท่ีดี”

@ SRIPHAT 9

ลูกเกิดรอด แม่ปลอดภัย

พว. ยุพดี บุญธรรม

มนษุ ยท์ กุ คนมอี งคป์ ระกอบสองสว่ น คอื จติ กบั กาย ดงั นน้ั การพยาบาลจงึ จำ� เปน็ ตอ้ งดแู ลครอบคลมุ ทงั้ สองสว่ นนี้ เพอื่ การทำ�
หน้าท่ีของกายและจิต จะได้เป็นไปอย่างสอดคล้อง สมดุล ท�ำให้การตอบสนองความต้องการทางด้านสุขภาพมีประสิทธิภาพมาก
ข้ึน โดยเป้าหมายสูงสุดในการดูแลทางการพยาบาลก็คือ บุคคลสามารถด�ำรงอยู่ในสังคมได้อย่างเป็นปกติสุข
เร่ืองเล่า
“กรี๊ดดดดด” ...เสียงกรีดร้องโหยหวนดังขึ้น ฟังแล้วช่างเจ็บปวดเหลือเกิน ตามมาด้วยเสียงร้องไห้ ก่อนจะจบลงด้วยเสียง
ตะโกนร้อง ไชโย ! ด้วยความดีใจ และนั่นก็หมายถึง ภารกิจในการท�ำงานของฉันได้จบลงไปแล้วข้ันหน่ึง
ห้องท�ำคลอดเล็กๆ ที่ฉันท�ำงานอยู่เป็นประจ�ำนี้ เต็มไปด้วยเสียงผู้คนอ้ืออึง มีหลากหลายอารมณ์ผสมผสาน รวมอยู่ใน
สถานการณ์เดียวกัน ส�ำหรับฉันมีแต่ความโล่งใจ ดีใจ สุขใจเม่ือทุกอย่างผ่านไปด้วยดี เม่ือเหตุการณ์สงบลง ฉันมองไปยังใบหน้า
กลมน้อยน่ารักที่ก�ำลังร้อง “อุแว้ อุแว้” เด็กน้อยแรกเกิดช่างน่ารักน่าชังเสียเหลือเกิน “ยินดีต้อนรับหนู สู่โลกกว้างจ๊ะ” ฉันส่ง
กระแสจิตไปถึงเด็กน้อย พร้อมกับนึกถึงเหตุการณ์อันน่าตื่นเต้นที่เพิ่งผ่านพ้นมาไม่นาน
เม่อื เสียงหวั ใจของเด็กนอ้ ยเตน้ ชา้ ลงมากขณะท่แี มก่ ำ� ลงั เบง่ คลอดมานาน แต่กย็ ังไมส่ ามารถคลอดได้ ทำ� ใหเ้ ดก็ นอ้ ยเกิดภาวะ
ขาดออกซิเจน ฉันต้องให้แม่ของเด็กน้อยดมออกซิเจน พร้อมปลอบประโลมให้ผ่อนคลายเพื่อลดภาวะเครียด และแก้ไขการขาด
ออกซิเจน ส่วนคุณหมอรีบใช้เครื่องดูดสูญญากาศช่วยคลอดศีรษะทารก เพื่อยุติการคลอดให้เร็วท่ีสุด ในขณะท่ีฉันต้องช่วยเสริม
แรงเบ่งแม่ทางหน้าท้องไปด้วย เน่ืองจากแม่หมดแรงเบ่งคลอดแล้ว พยาบาลอีกทีมตามคุณหมอเด็กเพ่ือมาช่วยดูแลเมื่อเด็กน้อย
คลอดออกมา ทุกคนสาละวนอยู่กับการท�ำหน้าที่ของตนเองเพ่ือแข่งกับเวลา เป้าหมายคือพาเด็กน้อยออกมาให้เร็วท่ีสุด... ในที่สุด
ทุกคนต่างก็ดีใจมากท่ีเด็กน้อยแข็งแรงปลอดภัย
ฉันมองกลับไปดูแม่ที่นอนหมดแรงอยู่บนเตียงคลอด เธอดูเหน็ดเหนื่อยเหลือเกิน ผมเผ้ายุ่งเหยิงไปหมด ปากเธอแห้งจน
เลอื ดออกซบิ ๆ คงจะเป็นเพราะเธองดน้�ำงดอาหารมาเปน็ เวลานานขณะรอคลอด ใบหนา้ ของเธอเต็มไปด้วยเม็ดเหงอื่ แตฉ่ นั กย็ งั พอ
จะมองเห็นหยาดน�ำ้ ตาแหง่ ความปลื้มปติ ิทไี่ หลรินสู่สองข้างแกม้ น้นั ฉนั หยบิ ผา้ ชุบน้ำ� เช็ดหน้าเธอเบาๆ พรอ้ มทาวาสลีนที่ปากให้เธอ
พร้อมบอกว่า “เก่งมากค่ะ” เธอส่งย้ิมมาท่ีฉัน พร้อมกล่าวขอบคุณ เธอยังคงยิ้มสลับกับร้องไห้ คงเพราะความตื้นตันใจ ที่เธอได้ใช้
ความเข้มแข็ง อดทนในการก้าวผ่านช่วงเวลาแห่งความเจ็บปวดน้ันมาได้ การก�ำเนิดชีวิต น้อยๆ เปรียบเสมือนตัวแทนแห่งความ
รัก ความหวัง และเป็นทุกๆ อย่างของครอบครัว
ข้างๆ เตียงคลอด ผู้เป็นพ่อยังคงมองเด็กน้อยไม่วางตา ดวงตาของเขาแดงก่�ำ มีหยาดน�้ำตาร้ืนอยู่ในนั้น เขาพร่�ำบอกวา่ เดก็
นอ้ ยชา่ งเหมอื นเขาเสยี เหลอื เกนิ เขาบรรจงจบู เดก็ นอ้ ยและภรรยาของเขาอยา่ งรกั ใคร่ ชา่ งเปน็ ภาพทสี่ วยงามยงิ่ นกั ฉันเรียกภาพน้ีว่า
“สายใยรักแห่งครอบครัว”
หนา้ ประตหู อ้ งคลอดยงั คงอลหมา่ นดว้ ย ปู่ ยา่ ตา ยาย พ่ี ปา้ นา้ อา ทตี่ า่ งพากนั รอตอ้ นรบั สมาชกิ ใหม่ พวกเขากเ็ พง่ิ ผา่ น ช่วง
เวลาแห่งความเครียดมากเช่นกัน เม่ือต้องเห็นภาพการรอคลอดอันแสนเจ็บปวด เสียงกรีดร้อง อารมณ์ที่หงุดหงิดในช่วงรอคลอด
ของแม่เด็กน้อย ท�ำเอาทุกคนวุ่นวาย ฉันต้องคอยบอกพวกเขาให้สงบ และช่วยกันให้ก�ำลังใจเพื่อให้เด็กน้อยคลอดออกมาอย่าง
ปลอดภัย หากพวกเขาตึงเครียด ก็อาจท�ำให้แม่ที่รอคลอดตึงเครียดไปด้วย ใจที่กลัวและเครียดก็จะส่งผลให้ความเจ็บปวดมากข้ึน
และท�ำให้การคลอดล่าช้าได้ เราทุกคนจึงควรช่วยกันท�ำหน้าที่ เพ่ือเดินทางไปให้ถึงจุดหมายเดียวกัน คือ แม่และลูกปลอดภัย เม่ือ
พวกเขาได้ฟังสิ่งที่ฉันบอกจึงสงบลง ในท่ีสุดสิ่งท่ีพวกเขารอคอยก็ปรากฎอยู่ตรงนี้
แล้ว “เด็กน้อยน่ารัก” ของขวัญท่ีดีที่สุดส�ำหรับครอบครัว
บทเรียนท่ีได้รับ
งานพยาบาลเป็นงานท่ีต้องรับผิดชอบชีวิตของผู้คน และเป็นภาระท่ีหนักมาก
เลยทีเดียว หากงานประสบความส�ำเร็จ ก็มีแต่ความสุขใจ แต่หากเกิดข้อผิดพลาด
น่ันหมายถึง ชีวิตหนึ่งต้องสูญเสีย และยังส่งผลกระทบต่อครอบครัวของผู้สูญเสีย
หนา้ ทข่ี องพยาบาล จงึ มไิ ด้หมายความถงึ การให้การดแู ลผ้ปู ่วยแต่เพียงร่างกายอย่าง
เดียว หากแต่ต้องดูแลแบบองค์รวม ทั้งจิตใจ อารมณ์ และสังคม พยาบาลต้องมี
คุณสมบัติ คือ มีความรู้และทักษะ ในส่ิงที่ตัวเองปฏิบัติ มีมาตรฐานในการพยาบาล
เพ่ือความปลอดภัยของผู้รับบริการ และพยาบาลต้องมีความรักความเมตตาเป็นที่
ตั้ง หัวใจดีๆ ของพยาบาลจะท�ำให้มีพลังดีๆ ในการดูแลผู้อื่น เมื่อเขาเหล่านั้นมีความ
สุขก็พลอยยินดี เราคือบุคคลท่ีท�ำงานเพื่อประโยชน์สุขของมวลชน ค่าตอบแทนที่
ได้รับที่มีค่าท่ีสุดน้ันก็ คือความสุขใจในการท�ำความดีด้วยหัวใจแห่งความเป็นมนุษย์
และท�ำหน้าที่อย่างสมบูรณ์

10 วารสารท่ีนี่ศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

กแินบเบล�้ยไงหปน‚ใหดมี‹

..สำหรับผูŒป†วยเบาหวาน

ข้อมูลโดย พญ.พิธพร วัฒนาวิทวัส

เทศกาลปีใหม่เป็นช่วงเวลาแห่งความสุขท่ีเราจะได้ใช้เวลาเฉลิมฉลองหรือพักผ่อนร่วมกับคนท่ีเรารัก
คนในครอบครัวและเพื่อนฝูง และเวลาแหง่ ความสุขน้เี องที่มกั จะมาพร้อมกับการเลยี้ งสงั สรรค์ การรับประทาน
อาหารร่วมกัน ส�ำหรับผู้ป่วยเบาหวานบางรายอาจรู้สึกกังวลได้ เพราะไม่อาจรับประทานอาหารได้อย่างเต็มท่ี
เหมือนคนปกติ ควรปฏิบัติตัวอย่างไรหรือจะทานอะไรได้บ้างเม่ือต้องรับประทานอาหารร่วมกับผู้อ่ืนที่ไม่ได้มี
โรคประจ�ำตัวเหมือนตนเอง การเตรียมตัวส�ำหรับการไปฉลองปีใหม่ของผู้ป่วยเบาหวานน้ันไม่ยากเลย
เตรียมตัวตั้งแต่ก่อนไปงาน
- ต้องพกยาติดตัวสม่�ำเสมอ ไม่ขาดยา
- ไม่ควรปล่อยให้หิวมากจนเกินไป อาจรองท้องด้วยอาหารเบาๆ เช่น ผลไม้ สลัด ผัก
เพราะหากเราปล่อยให้หิวก่อนไปร่วมงาน อาจท�ำให้รับประทานอาหารในงานมากเกินไปได้
- เลือกกินสิ่งท่ีมีประโยชน์ เหมาะสมกับโรคประจ�ำตัวของเรา
- เน้นรับประทานอาหารประเภทผัก ผลไม้ อาหารประเภทโปรตีน
- หลกี เลย่ี งอาหารทมี่ นี ำ้� ตาลสงู เชน่ ขนม เคก้ หรอื เบเกอรี่ อาจรบั ประทานไดบ้ า้ ง แตค่ วรทานเพยี งเลก็ นอ้ ย
- ดื่มน�้ำเปล่าแทนน้�ำอัดลม น้�ำผลไม้ โกโก้ และ แอลกอฮอล์
- เค้ียวอาหารให้ละเอียดและช้าๆ เพราะร่างกายใช้เวลาประมาณ 10-15 นาที ให้รู้สึกอ่ิม
- ควรมีการตรวจระดับน้�ำตาลปลายน้ิวด้วยตนเองเป็นระยะหากสามารถท�ำได้ เพราะการเฉลิมฉลอง
มื้อใหญ่อาจมีระดับน้�ำตาลในเลือดที่สูงหรือต่�ำผิดปกติได้
- หากตรวจพบระดับน�้ำตาลในเลือดต่�ำ ควรรู้วิธีปฏิบัติตัวเบ้ืองต้น
- หากยังรู้สึกตัวดีอยู่ ให้ดื่มน�้ำหวานหรือน้�ำผลไม้หนึ่งแก้ว และตรวจติดตามระดับน�้ำตาลในเลือดซ�้ำ
- หากน�้ำตาลต�่ำจนไม่รู้สึกตัวหรือสูงมาก จนผิดปกติ ควรรีบมาพบแพทย์
หลังงานเลี้ยง
- ในวันรุ่งข้ึนควรรับประทานอาหารที่มีพลังงานและน้�ำตาลต่�ำ เช่น สลัด ผัก ผลไม้ หรือโปรตีน
จากเนื้อสัตว์
- ควรออกก�ำลังกายเพ่ือช่วยเผาพลาญพลังงาน

เพียงแค่การปฏิบัติตัวง่ายๆดังน้ี ผู้ป่วยเบาหวานก็พร้อมท่ีจะไปงานเล้ียงฉลองปีใหม่ร่วมกับผู้อื่นได้แล้ว
และการปฏิบัติตัวดังกล่าวข้างต้นยังสามารถน�ำไปปรับใช้กับการไปงานเล้ียงฉลองเทศกาลส�ำคัญอื่นๆ หรือการ
ไปรับประทานอาหารนอกบ้านร่วมกับผู้อ่ืนได้อีกด้วย

@ SRIPHAT 11

12 วารสารที่น่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รับรางวัลเกียรติยศจากโครงการหน่ึงล้าน
กล้าความดีตอบแทนคุณแผ่นดิน 2 รางวัล จากพลอากาศเอกชลิต พุกผาสุข องคมนตรีและเลขามูลนิธิ
พระดาบส ถึง 2 รางวัล ดังน้ี
ผศ.นพ.ธนินนิตย์ ลีรพันธ์ ผู้อ�ำนวยการ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รับ
รางวัล บุคคลตัวอย่างแห่งปี พุทธศักราช 2563 Person of the year 2020 สาขาการบริหารและ
พัฒนาองค์กร
ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ รับรางวัล ความดีตอบแทนคุณแผ่นดิน
ประจ�ำปี 2563 Best Practice Awards 2020 สาขาการแพทย์และสาธารณสุข
โดยรางวัลบุคคลตัวอย่างแห่งปี (Person of the year 2020) เป็นรางวัลที่มอบให้แก่ผู้ท่ีมีความ
สามารถน�ำความรู้ไปปฎิบัติจริง มีวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศในการบริหารงานกิจการต่างๆ ให้ส�ำเร็จ โดยอาศัย
ความรู้ความสามารถของตนเองและความร่วมมือของผู้อื่น ประพฤติตนอยู่ในกรอบของคุณงามความดี มี
คุณธรรมจริยธรรม อีกท้ังมีการตอบแทนคุณแผ่นดินในรูปแบบต่างๆ สมควรยกย่องให้เป็นแบบอย่างที่ดี
ต่อสังและสาธารณชน
ส่วนรางวัลความดีตอบแทนคุณแผ่นดิน Best Practice Awards 2020 เป็นรางวัลท่ีมอบให้กับ
องค์กรที่ประสบความส�ำเร็จแบบยั่งยืน มีการบริหารจัดการท่ีดีผ่านผู้บริหารที่มีความรู้ความสามารถที่ดี
เพ่ือช่วยให้พนักงานสามารถท�ำงานได้เป็นอย่างดี
โดยทั้ง 2 รางวัลนี้ เป็นความภาคภูมิใจและแสดงให้เห็นถึงความมุ่งม่ันตั้งใจในการบริหารงานของ
ผู้บริหาร และการร่วมแรงร่วมใจในการปฏิบัติงานของบุคลากร ท�ำให้ศูนย์ศรีพัฒน์ฯ ได้รับรางวัลดังกล่าว
ณ หอประชุมกองทัพอากาศ กรุงเทพมหานคร วันศุกร์ที่ 18 มกราคม 2563

@ SRIPHAT 13

14 วารสารที่น่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

@ SRIPHAT 15

บุฟเฟต์กินหนักๆ

เส่ียงต่อโรคการกินผิดปกติ ?

การใส่ใจเร่ืองการกินเป็นสิ่งส�ำคัญ
เลือกกินอาหารที่ดีอย่างพอดี

ก็สามารถช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคต่างๆ ในอนาคตได้

16 วารสารท่ีน่ีศรีพัฒน์ ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

“ปีใหม่น้ีไปฉลองร้านไหนกันดี ?” เป็นค�ำถามท่ีผมมักจะได้ยินคนรอบข้างถามเสมอทุกๆ ส้ินปี เหมือน
เป็นวันนัดรวมญาติครอบครัว หรือเป็นวันหยุดพักผ่อนยาวจากการท�ำงานอย่างหนักหน่วงมาตลอดทั้งปี และ
ส่ิงท่ีเช่ือมโยงทุกคนเข้าด้วยกันก็หนีไม่พ้นเรื่อง “อาหาร” อาหารที่ผมหมายถึงคือ “อาหารบุฟเฟต์” อาหารท่ี
ตักได้ตามใจอยาก มีหลากหลายอย่างให้เลือก และที่ส�ำคัญกินได้ไม่จ�ำกัด น่ีคือสิ่งท่ีดึงดูดใจของคนหมู่มาก
บุฟเฟต์ เป็นวัฒนธรรมการกินแบบอ่ิมไม่อั้น และความคุ้มค่าของการกินแบบน้ีคือ ต้องกินให้ได้เยอะ
ท่ีสุดเท่าที่จะท�ำได้ (เพราะเด๋ียวไม่คุ้มกับเงินท่ีเสียไป) และอีกเหตุผลหนึ่งคือ เป็นการเยียวยาความเหนื่อยล้า
ความเครียด ต้องกินเข้าไปให้สาสมกับท่ีท�ำงานหนักมาตลอดทั้งเดือน
แล้วเรารู้ไหมว่า การกินแบบไม่หย้ังน้ีเหมือนคนสองอารมณ์ในคนเดียวคือตอนเร่ิมกินจะมีความรู้สึกอ่ิม
เอิบใจ (euphoria) เป็นความสุขที่ได้จากการรับรสการเค้ียวอาหารท่ีคลุกเคล้ากันภายในปาก แต่พอเริ่มอิ่ม
และหลังกินเสร็จจะกลายเป็นความรู้สึกผิด (guilt) ต่อร่างกายตัวเองที่กินอาหารม้ือใหญ่ แคลอรีสูง จากนั้น
เราจะพยายามปลอบใจตัวเองโดยการโทษส่ิงต่างๆ แทน เช่น โทษเพื่อนที่ชวนมากิน การอดอาหารม้ือถัดไป
เพ่ือเป็นการชดเชยส่ิงที่กินเข้าไปหรือ บางรายบ่นไปง้ัน อาทิตย์ถัดไปก็มากินอีกต่อเน่ือง ซึ่งพฤติกรรมเหล่านี้
อาจจะพัฒนาต่อไปเป็นโรคการกินผิดปกติ (Eating Disorder)
โรคการกินผิดปกติที่เรียกว่า Binge eatingdisorder เป็นโรคที่มีการกินอาหารปริมาณมากๆ ผิดปกติ
ซ�้ำๆ หลายคร้ังโดยควบคุมไม่ได้ และปราศจากการใช้พฤติกรรมลดน�้ำหนักทดแทน (เช่น ล้วงคอ อดอาหาร ใช้
ยาถ่าย ยาระบาย ยาลดความอ้วน และออกก�ำลังกายอย่างหนัก)จนส่งผลต่อสุขภาพจิต พฤติกรรมการกิน
และภาวะโภชนาการแต่ไม่ใช่ว่าทุกคนที่กินบุฟเฟต์จะเกิดโรคนี้นะครับ ต้องสังเกตตัวเองดูว่าเราเร่ิมมีความ
กังวลกับรูปร่างตัวเองขนาดไหน และควบคุมการกินของตัวเองได้หรือไม่แล้วเราควรเลือกกินบุฟเฟต์อย่างไร
ถึงจะดี ?
ในหน่ึงวันพลังงานจากอาหารที่เราควรได้รับประมาณ 1,800-2,000 แคลอรีในผู้ชายและ 1,200-1,500
แคลอรีในผู้หญิง บุฟเฟต์ในม้ือหนึ่ง เช่น หมูกระทะ ให้พลังงานมากกว่า 2,00 0แคลอรีต่อคร้ัง (ขึ้นกับปริมาณ
ที่กินในแต่ละคน) ดังน้ัน การกินอาหารบุฟเฟต์จึงให้พลังงานท่ีสูงเกินกว่าความต้องการทั้งวันและยังมีงานวิจัย
พบว่าการกินบุฟเฟต์ 1 ม้ือร่างกายต้องใช้เวลามากกว่า 2 วันถึงจะเฉล่ียพลังงานส่วนเกินให้สมดุลได้ – หลัก
การเลือกแบบง่ายๆ ได้แก่
(1.) กินให้ครบหมวดหมู่ ได้แก่ ข้าวแป้ง เนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ ไม่เน้นหมวดใดหมวดหนึ่ง (2.) หมวดน้�ำมัน
เนื้อสัตว์ติดมัน และแอลกอฮอล์ เป็นหมวดอาหารท่ีให้พลังงานสูงกว่าหมวดอื่นๆ (3.) เลือกอาหารประเภทต้ม
มากกว่าปิ้งย่าง หรือทอด (4.) เน้นคุณภาพของวัตถุดิบมากกว่าเน้นปริมาณท่ีมาก (5.) เลือกด่ืมน้�ำเปล่าแทน
น้�ำอัดลม (6.) ตัดแอลกอฮอล์ทุกชนิด (7.) กินผักต้มพร้อมกับเนื้อสัตว์ (8.) หากกินเนื้อสัตว์ปริมาณมาก ควร
ด่ืมน้�ำเปล่าตาม เพื่อช่วยขับของเสียส่วนเกินท่ีกินออกทางปัสสาวะ(9.) น้�ำจ้ิมควรเจือจางด้วยน้�ำซุป เพื่อลด
ปริมาณโซเดียมลง(10.)เลือกกินผลไม้แทนของหวานต่างๆ (11.) กินช้าๆ เค้ียวนานๆ ไม่รีบร้อน (12.) ไม่อด
อาหารมื้อต่อไป (13.) ออกก�ำลังกายเพิ่มขึ้น
จุดประสงค์ที่แท้จริงของการกินอาหารแบบบุฟเฟต์ คือ การนัดเจอสังสรรค์กับเพ่ือนๆ หรือ นัดคุยเร่ือง
ธุรกิจกันมากกว่าเน้นการกินเพียงอย่างเดียว เสน่ห์ของอาหารบุฟเฟต์คือ มีวัตถุดิบและเมนูให้เลือกท่ีหลาก
หลายอย่างไม่จ�ำกัด อย่างไรก็ตามการกินปริมาณมากๆ และบ่อยคร้ัง อาจท�ำให้เราละเลยเร่ืองสุขภาพไป ดัง
น้ันการใส่ใจเร่ืองการกินเป็นสิ่งส�ำคัญ เลือกกินอาหารท่ีดีอย่างพอดีก็สามารถช่วยลดความเส่ียงการเกิดโรค
ต่างๆ ในอนาคตได้

อ้างอิงข้อมูลจาก
1. แบ๊งค์ งามอรุณโชติ (2560). Buffet Management การรับประทานบุฟเฟต์อย่างมีวัฒนธรรม. จากเว็บไซต์: https://thematter.co/science-
tech/help-i-just-has-had-a-buffet-guilt/33511
2. นพ.โยธิน วิเชษฐวิชัย (2547). Review of the drug treatment of binge eating disorder. จากเว็บไซต์: https://med.mahidol.ac.th/
ramamental/sites/default/files/public/pdf
3. ฐานิต วินิจจะกูล (2560). ตะลุยครัวทัวร์ซูเปอร์. กทม. ส�ำนักพิมพ์มติชน.

@ SRIPHAT 17