ตอน พระรามอาสา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ราชาธิราช สมิง
แปลโดย ราชาธิราช เป็นพงศาวดารมอญ เรื่องราวการทําศึกของ พระเจ้าราชาธิราชกับพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง ในประวัติศาสตร์เมือง หงสาวดีกับมอญ โดยเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ร่วมด้วย พระอินทรอัคคราช พระภิรมรัศมีและพระศรีภูริปรีชา แปลและเรียบ เรียงจากภาษามอญเป็นภาษาไทย ซึ่งเป็นวรรณคดีร้อยแก้ว เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
จุดประสงค์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ ๑) มีพระราชประสงค์ให้แปลเพื่อเป็นประโยชน์แก่พระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการ เพื่อจดจําไว้เป็นคติบํารุงสติปัญญา “ ด้วยพระราชหฤทัยประสงค์จะให้เป็นหิตานุหิตประโยชน์แก่พระบรม วงศานุวงศ์ข้าทูลละอองธุลีพระบาท ผู้น้อย ผู้ใหญ่ ฝ่ายทหาร ฝ่ายพลเรือน จะได้สดับจําไว้เป็นคติบํารุงสติปัญญาต่อไป ” เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
ราชาธิราช ตอน สมิงพระรามอาสา ราชาธิราช ตอน สมิงพระรามอาสา เล่าเหตุการณ์ ระหว่างที่ “สมิงพระราม” ทหารเอกของพระเจ้าราชาธิราชแห่งกรุง หงสาวดีถูกจับไปขังไว้ที่กรุงอังวะ แต่สร้างความดีความชอบ ได้รับ ชัยชนะ จากการขี่ม้ารําทวนต่อสู้กันตัวต่อตัวกับกามะนีทหารเอก ของพระเจ้ากรุงต้าฉิง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
สมิงพระราม “สมิง” เป็นชื่อเรียกตําแหน่ง ขุนนางใหญ่ของมอญ เช่น สมิงพระราม เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ พระเจ้ากรุงต้าฉิง แห่งเมืองจีนมีทหารเอก นายหนึ่ง มีฝีมือเก่งกาจด้านการขี่ม้าแทงทวนหาผู้ใด เสมอได้ยาก นามว่า “กามะนี” ผู้ใดเห็นเพลงทวน ของกามะนีก็จะสรรเสริญว่าผู้นี้มิใช่มนุษย์เปรียบ ประดุจเทวดา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
กามะนี ทหารเอกมีฝีมือเก่งกาจ ด้านการ “ขี่ม้าแทงทวน” หาผู้ใดเสมอได้ยาก เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ วันหนึ่งพระเจ้ากรุงต้าฉิง ต้องการจะดูกามะนี ประลองยุทธ์กับทหารเมืองอื่นเพื่อเป็นขวัญตา จึงได้ ปรึกษาเสนาบดีแล้วจึงทราบว่า กรุงรัตนบุระอังวะและ กรุงหงสาวดีมีทหารผู้เก่งกาจอยู่มากมาย จึงสั่งให้ยกทัพ มุ่งหน้าไปที่กรุงอังวะทันที เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ เมื่อมาถึงกรุงรัตนบุระอังวะ พระเจ้ากรุงต้าฉิง ได้สั่งการห้ามทหารไม่ให้ทําร้ายประชาชน หรือทหาร ทั้งปวงของเมืองนี้เป็นอันขาด หากผู้ใดขัดคําสั่งจะ ตัดหัวเสียบประจาน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ จากนั้นทรงมอบหมายให้โจเปียว เป็นราชทูต นําพระราชสาส์นและเครื่องบรรณาการไปถวาย พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง พร้อมบอกจุดประสงค์ว่า ต้องการทอดพระเนตรทหารเอกของกรุงรัตนบุระอังวะ ต่อสู้บนหลังม้ากับทหารเอกของกรุงจีน ถ้ากรุงอังวะแพ้ก็ต้องยอมยกบ้านยกเมืองให้เป็น ของพระองค์แต่หากกรุงจีนแพ้ก็จะยกทัพกลับไป เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง เห็นว่าสงครามครั้งนี้นับ ว่าเป็น ธรรมยุทธ คือรบกันตัวต่อตัวไม่ต้องสูญเสีย กําลังทหาร จึงตอบรับคําท้าไป และได้บอกว่าการ ต่อสู้ครั้งนี้เป็นการต่อสู้ที่ยิ่งใหญ่ จึงขอเวลา ๗ วัน ในการเตรียมตัว เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ จากนั้นพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง จึงประกาศ หาผู้ที่จะรับอาสาต่อสู้กับทหารเอกของกรุงจีน แต่ไม่มีทหารใดรับอาสาในครั้งนี้ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ฝ่าย สมิงพระราม ที่โดนขังอยู่ในคุก ได้ยินผู้คุมคุยกันเรื่องนี้ก็คิดว่า การที่จะเอาชนะ กามะนีนั้นไม่ยาก แม้ตนเป็นทหารกรุงหงสาวดี แต่ถ้ากรุงอังวะแพ้เป้าหมายต่อไปของพระเจ้า กรุงจีนน่าจะเป็นกรุงหงสาวดีของเราเป็นแน่ จึงรับอาสาไปรบกับกามะนี เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง ทราบความเช่นนั้นก็เกิด ความยินดีซึ่งสมิงพระราม ทูลขอม้าฝีมือดีตัวหนึ่ง แต่สมิงพระรามไม่ถูกใจม้าที่พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง จัดหาให้พวกเสนาจึงออกไปหาม้ามาให้ใหม่ พบม้า ตัวหนึ่งของหญิงม่าย เป็นม้าที่มีลักษณะดีมากจึง นําม้านั้นมามอบให้สมิงพระราม เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ เมื่อวันประลองยุทธ์ มาถึง สมิงพระรามเห็นกามะนี สวมเกราะมามิดชิดยากที่จะแทงได้ จึงวางอุบายขอให้กามะนีรําทวนให้ดู เป็นขวัญตา แล้วสมิงพระรามจะรําตาม จากนั้นจึงค่อยสลับกัน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ครั้นกามะนีรําสิ้นเพลงแล้ว สมิงพระรามก็ ให้กามะนีรําตามบ้าง ในขณะที่สมิงพระรามให้ กามะนีรําทวนตาม ก็คอยหาช่องทางที่จะสอดทวน แทงเข้าไป จึงเห็นว่ามีสองช่องคือ ช่องใต้รักแร้ และกลีบเกราะที่ท้ายหมวก พอที่จะย้อนฟันได้ จากนั้นสมิงพระรามจึงชักม้าหยุดพักพอให้หาย เหนื่อย แล้วบอกกามะนีว่า เรามาสู้กันได้แล้ว เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ทั้งสองสู้กันเป็นเวลานานหลายสิบเพลง สมิงพระรามคิดว่าหากต่อสู้กันอยู่อย่างนี้เห็นที่จะ เอาชนะได้ยาก ด้วยม้าของกามะนียังมีกําลังอยู่ คิดแล้วสมิงพระรามจึงแสร้งทําเป็นเสียทีควบม้า หนีออกไป กามะนีควบม้าตามเต็มกําลัง จนม้า ของกามะนีอ่อนกําลังลง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ได้ทีสมิงพระรามชักม้ากลับ รุกม้าเข้าใส่ กามะนีอีกครั้ง จังหวะนั้นก็สอดทวนแทงถูก ซอกรักแร้ของกามะนีก่อนจะชักดาบเข้าตัด ศีรษะของกามะนีขาดสะบั้นลง ทหารของพระเจ้ากรุงจีนโกรธแค้นเป็น อย่างมาก กราบทูลพระเจ้ากรุงจีนให้ตีกรุงอังวะ เสีย แต่พระเจ้ากรุงจีนไม่ทําเช่นนั้นและสั่งให้ ถอยทัพกลับเมืองจีน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ เมื่อได้รับชัยชนะสมิงพระรามมีความ ปรารถนา ๔ ประการคือ ๑. ตนเองต้องพ้นจากการถูกจองจํา ๒. จะฝากฝีมือของตนไว้เป็นเกียรติยศสืบไป ๓. ให้ฆ่าตนเองทิ้งเสีย ๔. หากไม่ฆ่าทิ้งก็จะลากลับหงสาวดี เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ฝ่ายพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง นั้นชอบใจในตัวสมิง พระรามเป็นอย่างมาก เมื่อสมิงพระรามมาขอตัว กลับพงสาวดีก็คิดว่าสมิงพระรามคนนี้มีฝีมือดี ครั้นจะปล่อยให้กลับไปหงสาวดีก็รู้สึกเสียดาย ฝีมือ พระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง จึงมาปรึกษากับ พระมเหสีพระมเหสีแนะนําให้ยกธิดาของตน ให้กับสมิงพระราม เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ สมิงพระรามเห็นพระธิดาก็ตะลึงในความงาม พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องเห็นเช่นนั้นก็ดีพระทัย จึงประทานยศให้สมิงพระรามเป็นพระมหา อุปราชและมอบพระธิดาให้เป็นรางวัล เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ สมิงพระรามจึงขอพระเจ้าฝรั่งมังฆ้องไว้ สองข้อคือ หนึ่งถ้ามีใครเรียกตนว่าเชลย ตนจะขอกลับหงสาวดีทันทีและสองตน จะไม่ขอฝักใฝ่ฝ่ายใดเป็นอันขาด เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ จากนั้นสมิงพระรามก็อยู่กินกับพระธิดา ในฐานะอุปราช จนกระทั่งมีลูกชายด้วยกัน ครั้นลูกชายอายุได้๑ ขวบเศษ วันหนึ่ง พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องอุ้มหลานชายนั่งบนตัก ด้วยความไร้เดียงสาและกําลังซุกซน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ ก็ลุกขึ้นมายุดบ่าแล้วเอื้อมมือไปจับหัวของพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องเห็นดังนั้นจึงพลั้งปากตรัสออกไปว่า “ลูกอ้าย เชลยนี้กล้าหาญนัก” สมิงพระรามได้ยินดังนั้นจึงน้อยใจ ในคืน นั้นจึงเขียนหนังสือ ๒ ฉบับ ฉบับหนึ่งซ่อนไว้ใต้หมอน อีกฉบับ หนึ่งพกติดตัวไว้ก่อนจะควบม้า หนีออกจากกรุงอังวะไป เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
เนื้อเรื่องย่อ เมื่อความทราบถึงพระเจ้าฝรั่งมังฆ้อง พระองค์จึงนําหนังสือ ไปให้พระมเหสีอ่าน เมื่อพระมเหสีอ่านแล้วจึงกราบทูลว่า “พลั้งปากก็ย่อมเสียการ พลั้งมีดพลั้งขวานมักจะบาดเจ็บ” ฝ่ายสมิงพระรามเมื่อกลับถึงกรุงหงสาวดีพระเจ้าราชาธิราช ก็ดีใจยิ่งนัก ถึงกับจัดมหรสพเพื่อเฉลิมฉลองเป็นเวลา ๗ วัน ๗ คืน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
วิเคราะห์ข้อดีของตัวละคร เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม สมิงพระราม ๑. รักบ้านเมือง และจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ ๒. มีความชํานาญในการทําสงคราม ๓. เป็นผู้มีไหวพริบ ๔. เป็นผู้มองการไกล ๕. ไม่หวังลาภยศ
วิเคราะห์ข้อดีของตัวละคร เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม พระเจ้ากรุงจีน ๑. รักการต่อสู้แต่มีนํ้าใจเป็นนักกีฬา ๒. มีความเมตตาไม่รังแกผู้ที่อ่อนแอกว่า ๓. รักษาคําพูด
วิเคราะห์ข้อดีของตัวละคร พระฝรั่งมังฆ้อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ๑. ใช้สติปัญญา ไตร่ตรองในการแก้ปัญหา ๒. มีความเมตตา ตอบแทนผู้ที่ทําความดี ความชอบ
วิเคราะห์ข้อดีของตัวละคร เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม พระมเหสี ๑. เป็นที่ปรึกษาที่ดีมีปัญญาหลักแหลม ๒. มีวาทศิลป์ในการพูด
วิเคราะห์ด้านวรรณศิลป์ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ราชาธิราช ตอน สมิงพระราม เป็นวรรณคดีที่แต่งด้วยร้อยแก้ว เน้นการ บรรยายโวหารเพื่อเล่าเรื่องให้ผู้อ่านเข้าใจ เช่น “ สมิงพระรามก็แต่งตัวใส่เสื้อสีชมพูขลิบทองจีบเอว โพกผ้าสีชมพูขลิบแล้ว ไปด้วยทอง ใส่กําไลต้นแขนปลายแขนแหวนสอดก้อยแล้วไปด้วยเนาวรัตน์แต่ ล้วนทองเป็นงาม แล้วสอดดาบสะพายแล่งขึ้นม้า ฟ้อนรําเพลงทวนออกมายัง ท้องสนาม ” (วรรณคดีวิจักษ์ม.๑ ราชาธิราช ตอน สมิงพระรามอาสา หน้า ๑๑๗)
วิเคราะห์ด้านวรรณศิลป์ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ใช้สํานวนเปรียบเทียบอย่างคมคาย เช่น “ พม่าทั้งปวงจะชวนกันดูหมิ่นได้ว่าจีนพูดจริงมิจริง เรารักสัตย์ยิ่งกว่าทรัพย์อย่าว่าแต่สมบัติมนุษย์นี้เลย ถึงท่านจะเอาทิพยสมบัติของสมเด็จอมรินทร์มายกให้เรา เราก็มิปรารถนา” (วรรณคดีวิจักษ์ม.๑ ราชาธิราช ตอน สมิงพระรามอาสา หน้า ๑๒๐)
วิเคราะห์ด้านเนื้อหา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม การรักษาสัจจะ เราต้องรักษาคําพูดที่ให้ไว้กับผู้อื่น ดังเช่น การรักษา คําพูดของพระเจ้ากรุงต้าฉิง ที่ให้คํามั่นว่า หากกามะนีแพ้ก็ยกทัพกลับไปโดยไม่ ทําอันตรายแก่ผู้ใด ซึ่งก็ได้ทําตามที่พูดไว้ การปูนบําเหน็จรางวัลให้แก่ผู้ทําคุณประโยชน์ต่อบ้านเมือง เช่น ตอนที่ พระเจ้ามณเฑียรทองให้รางวัลตอบแทนสมิงพระราม โดยให้เหตุผลว่า หากมิได้ รับบําเหน็จรางวัลสิ่งใด นานไปเบื้องหน้าถ้าบ้านเมืองเกิดจลาจลหรือข้าศึกมา รุกรานก็จะไม่มีผู้ใดรับอาสาอีกแล้ว...
วิเคราะห์ด้านเนื้อหา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ควรคิดก่อนพูด เพราะหากพลั้งปากออกมาแล้วจะไม่สามารถย้อนกลับไป แก้ไขสิ่งใดได้เช่น ตอนที่พระเจ้าฝรั่งมังฆ้องพลั้งปากพูดว่า “ลูกอ้ายเชลยนี้กล้า หาญนัก” ทําให้สมิงพระรามน้อยใจแล้วหนีกลับหงสาวดีไป ความประมาทเป็นหนทางสู่ความตาย ดังเช่น ตอนที่กามะนีพลาดท่า เสียทีหลงกลอุบายของสมิงพระราม จนทําให้ตัวเองถึงแก่ความตาย
เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม จบ