โครงการบ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย โครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าหรรษา ระดับปฐมวัย โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1 ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
ค าน า รายงานผลการท าโครงงานโดยใช้กระบวนการสืบเสาะของเด็กปฐมวัยตามโครงการบ้าน วิทยาศาสตร์น้อยแห่งประเทศไทย เรื่อง เห็ดนางฟ้าหรรษา ตามโครงการบ้านวิทยาศาสตร์น้อยแห่งประเทศ ไทย ของนักเรียนระดับชั้นอนุบาล 2 และ 3 โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ปีการศึกษา 2566 ซึ่งเป็นการศึกษาค้นคว้า ทดลองเพื่อหาค าตอบในเรื่องที่เด็กสนใจ มุ่งเน้นให้เด็กเกิด ทักษะการคิดและสืบค้นข้อมูล การแปรผล เด็กได้แลกเปลี่ยนความคิกเห็นกับเพื่อนๆ เด็กได้ลงมือปฏิบัติ ส ารวจ ทดลอง ค้นคว้าและคิดวางแผน สังเกตด้วยประสาทสัมผัสทั้ง 5 รู้จักการตั้งค าถามที่เด็กสงสัยและเด็ก ยังได้เรียนรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมรอบๆตัวอย่างมีความสุขและสนุกสนานกันการเรียนวิทยาศาสตร์ ผู้รายงานขอขอบพระคุณ นางสิริกัญญา ธรรมชาติ ศึกษานิเทศก์ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาตาก เขต 1 และนายปิยสิทธิ์ เดชะวงษ์ ผู้อ านวยการโรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่าย พระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ที่ให้ค าปรึกษาและข้อแนะน าเพื่อให้เอกสารฉบับนี้มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น นางสาวชญานิศา ศิระพรธนารัชต์,นางภาวัลย์ศรี นาคประสิทธิ์ โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2
สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า สารบัญ ชื่อโครงงาน เห็ดนางฟ้าหรรษา 1 ครูที่ปรึกษา 1 ระยะเวลาในการจัดท าโครงงาน 1 ที่มาของโครงงาน 1 ขั้นที่ 1 ตั้งค าถามที่อยากรู้ 1 จุดประสงค์ 3 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ 3 ขั้นที่ 3 ด าเนินการส ารวจตรวจสอบ 4 ขั้นที่ 4 สังเกตและการบรรยาย 5 ขั้นที่ 5 บันทึกผล 8 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล 9 ผลจากการท าโครงงานค าถามที่ 1 เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร 9 โครงงานค าถามที่ 2 เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง 11 จุดประสงค์ 11 ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ 11 ขั้นที่ 3 ด าเนินการส ารวจตรวจสอบ 12 ขั้นที่ 4 สังเกตและการบรรยาย 15 ขั้นที่ 5 บันทึกผล 16 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล 17 ผลจากการท าโครงงานค าถามที่ 2 เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง 18 ภาพผนวก - รายชื่อนักเรียนผู้ท าโครงงาน - ตราบ้านวิทยาศาตร์ประเทศไทย
1 ชื่อโครงงาน เห็ดนางฟ้าหรรษา ผู้จัดท าโครงงาน นักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2-3 จ านวน 41 คน ครูที่ปรึกษา นางสาวชญานิศา ศิระพรธนารัชต์และ นางภาวัลย์ศรี นาคประสิทธิ์ ระยะเวลาในการจัดท า เริ่มวันที่ 22 เดือน มกราคม พ.ศ.2567 สิ้นสุดวันที่ 2 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.2567 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ที่มาของโครงงาน (วันที่ 22 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) จากการเรียนหน่วยการเรียนรู้อาหารดีมีประโยชน์ท าให้เด็กได้รู้จักชนิดของผักหลากหลายชนิดและ ทางโรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ได้จัดท าโครงการเศรษฐกิจพอเพียงตามรอย ในหลวงรัชกาลที่ 9 จะมีกิจกรรมปลูกข้าว กิจกรรมเลี้ยงปลา กิจกรรมเลี้ยงไก่ กิจกรรมเลี้ยงหมู และกิจกรรม เพาะเห็ดนางฟ้า จากที่ได้ศึกษาแหล่งเรียนรู้ของทางโรงเรียนร่วมกับการได้เรียนหน่วยอาหารดีมีประโยชน์ท า ให้นักเรียนสนใจที่จะเรียนรู้เรื่องเห็ดนางฟ้ามากขึ้นจึงได้จัดท าโครงงานเห็ดนางฟ้าหรรษาเพื่อให้นักเรียนเกิด กระบวนการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ 6 ขั้นตอน การด าเนินการจัดกิจกรรมตามวัฏจักรสืบเสาะ 6 ขั้นตอน วันที่1 (วันที่ 22 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 1 ตั้งค าถามที่อยากรู้ จากการที่เด็กได้เรียนรู้หน่วยอาหารดีมีประโยชน์ เด็กมีความสงสัยอยากรู้เกี่ยวกับเรื่องเห็ดนางฟ้า และทางโรงเรียนได้มีโรงเพาะเห็ดนางฟ้าศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง จึงน ามาท าเป็นโครงงานโดยใช้ค าถาม กระตุ้น ดังนี้ ครู : นักเรียนอยากรู้อะไรเกี่ยวกับเห็ดนางฟ้าค่ะ แก้ม : สีของเห็ดนางฟ้าสีอะไรค่ะ ลูกเจี๊ยบ : เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้างค่ะ ต้นไผ่ : เห็ดกินได้ไหมครับ แบล : เห็ดมีลักษณะอย่างไรครับ ใบเฟิร์น : ครูคะเห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไรค่ะ เติ้ล : ผมเคยเห็นแม่ค้าขายที่ตลาดครับ นะโม : หนูเคยกินเห็ดค่ะอร่อยมากเลยค่ะ หยก : ครูครับสีขาวๆใช่ไหมครับ มาร์ค : เห็ดนิ่มๆหรือเปล่าครับ
2 จากการที่ครูตั้งค าถามเกี่ยวกับเห็ดนางฟ้า สิ่งที่เด็กอยากรู้เกี่ยวกับเห็ดนางฟ้า โดยใช้ชาร์ทที่ครูจดไว้ 5 ค าถามดังนี้ ค าถามที่ 1 สีของเห็ดนางฟ้าสีอะไร ค าถามที่ 2 เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง ค าถามที่ 3 เห็ดกินได้ไหม ค าถามที่ 4 เห็ดมีลักษณะอย่างไร ค าถามที่ 5 เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร จากค าถามที่เด็กอยากรู้ 5 ค าถาม เด็กและครูสนทนาเพื่อเลือกและลงคะแนนเสียงกิจกรรมที่จะน ามา ส ารวจตรวจสอบโดยการให้เหตุผลประกอบ ซึ่งเด็กๆได้ลงความเห็นว่าต้องการเลือกค าถามที่ 5 คือเห็ดจะ เจริญเติบโตได้อย่าไร ค าถามเกิดจากเด็กได้จัดประสบการณ์เรื่องของอาหารดีมีประโยชน์และเป็นค าถามที่จะ น ามาส ารวจตรวจสอบ เพื่อหาค าตอบให้กับค าถามที่สนใจ ครูจึงพาเด็กสนทนา และถามค าถามกระตุ้นเพื่อ เลือกค าถามที่เด็กต้องการหาค าตอบมากที่สุด โดยสรุปค าถามที่เด็กสนใจมาที่สุดมีอยู่ 2 ค าถาม 1. เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร 2. เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง ภาพเด็กแสดงความคิดเห็น ภาพครูก าลังเขียนชาร์ท5ค าถาม ภาพเด็ก ๆ ก าลังยกมือเพื่อขอตอบ ค าถาม/แสดงความคิดเห็น ภาพชาร์ท 5 ค าถามที่เสร็จแล้ว
3 โดยจะท าการส ารวจตรวจสอบค าถามที่ 1 คือ “เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร” โครงงานค าถามที่ 1 เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร จุดประสงค์ เพื่อศึกษาสิ่งที่ท าให้เห็ดนางฟ้าเกิดการเจริญเติบโตได้ดี ระยะเวลาในการท าโครงงาน เริ่มท าวันที่ 23 เดือน มกราคม พ.ศ.2567สิ้นสุด วันที่ 29 เดือน มกราคม พ.ศ.2567 วันที่2 (วันที่ 23 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ เด็กและครูร่วมสนมนาร่วมกัน โดยครูใช้ค าถามกระตุ้นให้ทราบถึงประสบการณ์เดิมของเด็กเกี่ยวกับ การเจริญเติบโตของเห็ดนางฟ้าและอะไรบ้างที่ท าให้เห็ดโตได้ดังนี้ ครู : เห็ดนางฟ้าที่เด็กๆรู้จัก หรือเคยพบเห็นในชีวิตประจ าวันเป็นอย่างไร มี รูปร่าง ลักษณะและขนาดอย่างไร ออมสิน : หนูเคยเห็นเป็นสีขาว สีน้ าตาลค่ะ หยก : เห็ดจะมีหลายๆดอกครับ ภาพชาร์ท 5 ค าถามที่เด็กๆช่วยกันเลือก ภาพเด็กยกมือเลือกหัวข้อที่อยากรู้ ภาพสรุปหัวข้อที่เด็กเลือกเรียนรู้ รูปครูสนทนากับเด็กเพื่อเลือก 2 ค าถาม
4 เนย : เห็ดมีอันเล็กๆและอันใหญ่ๆค่ะ ข้าวหอม : เห็ดจะนิ่มๆค่ะ ครู : เด็กๆว่าอะไรบ้างที่จะท าให้เห็ดเกิดการเจริญเติบโตได้ดีค่ะ ใบเฟิร์น : เราจะต้องรดน้ าทุกวันค่ะ แก้ม : เห็ดจะต้องอยู่ในที่ร่มๆเย็นๆค่ะ ญาดา : ถ้าเห็ดโตเต็มที่แล้วเราเก็บมากินได้ค่ะ เด็กและครูร่วมกันสรุปเพื่อให้เข้าใจตรงกันเกี่ยวกับสิ่งที่ท าให้เห็ดนางฟ้าการเจริญเติบโตได้ดี วันที่3 (วันที่ 24 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 3 ด าเนินการส ารวจตรวจสอบ ครูและเด็กนักเรียนร่วมกันหาค าตอบเห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร โดยให้เด็กคิดวิธีหาค าตอบเกี่ยวกับ เห็ดนางฟ้ามากลุ่มละ 1 ค าตอบ กลุ่มที่ 1 ตอบว่า กลับไปถามพ่อแม่ผู้ปกครองที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟังครับ กลุ่มที่ 2 ตอบว่า ดูจากคอมพิวเตอร์อินเตอร์เน็ตของคุณครูค่ะ กลุ่มที่ 3 ตอบว่า ไปหาหนังสือที่ห้องสมุดของโรงเรียนครับ กลุ่มที่ 4 ตอบว่า ไปสอบถามผู้รู้ในโรงเรียนของเราค่ะ ภาพครูกับเด็กสนทนากัน ภาพเด็กยกมือแสดงความคิดเห็น ภาพเด็กพูดแสดงความคิดเห็นการคาดคะเนค าตอบ ภาพชาร์ทการคาดคะเนค าตอบของเด็กที่เสร็จแล้ว
5 เด็กและครูร่วมกันเลือกวิธีการหาค าตอบ เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร ดังนี้ 1. ดูจากคอมพิวเตอร์อินเตอร์เน็ต เช่น google youtube 2. ศึกษาจากหนังสือที่ห้องสมุดของโรงเรียน 3. ศึกษาจากผู้รู้ในโรงเรียน ครูให้เด็กๆช่วยกันออกแบบวิธีการบันทึกผลและน าเสนองาน โดยถามเด็กว่า “เมื่อได้รับความรู้ เรื่องอะไรบ้างที่ท าให้เห็ดนางฟ้าเจริญเติบโตได้ดีเด็กๆมีวิธีการบันทึกผลอย่างไร และจะน างานไปให้คนอื่นมี ความรู้ด้วยจะท าอย่างไร” เนย : วาดภาพสิ่งที่ท าให้เห็ดเจริญเติบโตลงในกระดาษค่ะ กาย : เล่าให้ครูฟังค่ะแล้วให้ครูจดบันทึกตามที่หนูเล่าค่ะ แอล : น าผลงานมาติดบอร์ดผลงานของหนู เด็กและครูสรุปตามวิธีการที่เด็กๆร่วมกันออกแบบ โดยครูเขียนบันทึกที่แผ่นชาร์ท วันที่4-5 (วันที่ 25 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 4 สังเกตและการบรรยาย ครูและเด็กๆศึกษาหาค าตอบเห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร ครูจะเปิดวิดีโอจาก youtubeให้เด็กได้ ดูก่อนและพาเด็กไปศึกษาในโรงเพาะเห็ดมีผู้รู้ในโรงเรียนให้ความรู้กับเด็กและสิ่งที่เด็กต้องรู้ รูปครูเขียนชาร์ทขั้นวิธีการหาค าตอบ ชาร์ทขั้นวิธีการหาค าตอบและวิธีการบันทึกผลที่เสร็จแล้ว รูปเด็กร่วมแสดงวิธีการหาค าตอบ
6 1.ลักษณะของโรงเพาะเห็ด 2.การดูแลรักษาเห็ด 3.น้ าที่ใช้รดเห็ดนางฟ้า 4.ขนาด สี กลิ่น ผิว การเติบโตของเห็ดแต่ละอัน 5.สังเกตก้อนเชื้อเห็ดนางฟ้า วันที่ 25 เดือน มกราคม พ.ศ.2567 เด็กและครูไปหาค าตอบจากวิดีโอจากyoutube เกี่ยวกับวิธีการเพาะเห็ดนางฟ้าโดยครูให้ดูจบแล้ว ช่วยกันสรุปความรู้ที่ได้จาการดูวิดีโอ ครูและนักเรียนได้ค้นหาความรู้จากหนังสือในห้องสมุดของโรงเรียนเกี่ยวกับเห็ดนางฟ้าและได้ความรู้ เพิ่มมากขึ้น วันที่ 26 เดือน มกราคม พ.ศ.2567 เด็กหาค าตอบจากการดูวิธีการเพาะเห็ดนางฟ้า นางฟ้า เด็กหาค าตอบจากการสังเกตเห็ดนางฟ้า เด็กหาค าตอบจากหนังสือที่ห้องสมุดของโรงเรียน
7 ผู้รู้ในโรงเรียนครูยุพิน ให้ความรู้การดูแลเห็ดนางฟ้าและวิธีการเก็บเห็ด พี่ๆนักเรียนจัดกิจกรรมเรียนรู้การน าเห็ดมาขาย เพื่อจัดหารายได้ เด็กศึกษาวิธีการรดน้ าให้ความชื้นเห็ดนางฟ้า ผู้รู้ในโรงเรียนครูยุพิน ให้ความรู้การดูแลเห็ดนางฟ้าและวิธีการเก็บเห็ด
8 จากการหาค าตอบโดยวิธีดูวิดีโอวิธีการเพาะปลูก ศึกษาหนังสือจากห้องสมุดและการสังเกตในโรง เพาะเห็ดนางฟ้าของโรงเรียนโดยมีครูยุพิน ประดีจิตต์ ที่มีความรู้เกี่ยวกับเห็ดนางฟ้าได้มาอธิบายการปลูกเห็ด นางฟ้าที่ต้องใช้เชื้อเห็ดมาเพาะและเก็บไว้ที่ที่มีความชื้นมีอุณหภูมิเหมาะสมและแสงแดดเพียงพอเพื่อการ เจริญเติบโตพร้อมกับดูแลรดน้ าให้เห็ด และท าความสะอาดในโรงเพาะเห็ดเพื่อไม่ให้เห็ดติดเชื้อรา เมื่อเห็ดออก ดอกเห็ดจะค่อยๆโตจนบานได้ขนาดที่ต้องการแล้ว ให้เก็บดอกโดยจับที่โคนดอกทั้งช่อ โยกซ้ายขวา-บนล่าง แล้วดึงออกจากถุงเห็ด ระวังอย่าให้ปากถุงเห็ดบาน และต้องท าความสะอาดหน้าก้อนเชื้อโดยเขี่ยเศษเห็ดออก ให้หมดเพื่อป้องกันการเน่าเสีย เป็นสาเหตุท าให้เกิดหนอนจากการวางไข่ของแมลงได้เมื่อเก็บดอกงดให้น้ าสัก 3 วัน เพื่อให้เชื้อฟักตัวแล้วก็กลับมาให้น้ าอีกตามปกติเห็ดก็จะเกิดเยอะเหมือนเดิม วันที่6 (วันที่ 29 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 5 บันทึกผล เด็กแต่ละกลุ่มบันทึกผลตามวิธีการที่ได้ออกแบบไว้คือ วาดภาพเห็ดนางฟ้า เขียนชื่อเห็ดนางฟ้า บอกลักษณะ ขนาดของเห็ด สิ่งที่ท าให้เห็ดนางฟ้าเจริญเติบโตได้และครูจดบันทึกที่เด็กบอก น าไปเล่าให้เพื่อน ฟัง น าผลงานไปติดบอร์ดหน้าห้องเรียน เด็กวาดภาพเห็ดนางฟ้า บันทึกผลของเด็ก เด็กน าเสนอผลงานให้เพื่อนฟัง
9 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล เด็กและครูร่วมกันอภิปรายถึงค าถามที่เด็กอยากรู้ “เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร” ครูให้เด็กทบทวน โดยการให้เด็กออกมาเล่า “เด็กๆหาค าตอบได้โดยวิธีการอย่างไร และได้ผลการศึกษาอย่างไร” โดยครูใช้แผ่น ชาร์ทประกอบการสนทนาร่วมกับเด็กๆ ครู : จากการที่เด็กๆหาค าตอบว่า “เห็ดจะเจริญเติบโตได้อย่างไร” สรุปว่า เห็ดจะเติบโตได้ดี และพร้อมเก็บมาทานได้ต้องมีสิ่งที่ท าให้เห็ดนางฟ้าเจริญเติบโตมีอะไรบ้างค่ะ เด็กๆ : เห็ดต้องอยู่ในที่ชื้นๆและต้องรดน้ าให้เห็ดจะได้ไม่ตายค่ะ/ครับ นอกจากนี้ ครูได้ถามเด็กๆอีกว่าจากการที่พวกเราได้ปฏิบัติกิจกรรมจนได้ค าตอบที่ถูกต้องว่าเห็ดจะ เจริญเติบโตได้จะต้องรดน้ าให้ความชื้น การรักษาอุณหภูมิที่เหมาะสม ความสะอาดของโรงเพาะเห็ดแล้ว เด็กๆมีค าถามที่อยากรู้อีกหรือไม่ ญาดา : ครูค่ะแล้วเห็ดนางฟ้ามีประโยชน์ไหมค่ะ แก้ม : ที่บ้านหนูเคยปลูกแต่ท าไมเห็ดถึงตายค่ะ มาร์ค : ผมเคยเห็นเห็ดที่ตลาดครับ ลูกเจี๊ยบ : เห็ดอร่อยมากค่ะ ต้นไผ่ : เห็ดท าอะไรกินได้บ้างครับ ครู : ได้ค่ะ ผลจากการท าโครงงานค าถามที่ 1 เด็กเกิดการพัฒนาด้านต่างๆดังนี้ 1. การส่งเสริมพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน 1.1 ด้านการเรียนรู้ - เด็กๆสามารถบอก/เล่าวิธีการหาค าตอบของตนเองได้ - เด็กได้เรียนรู้การเจริญเติบโตของเห็ด - เด็กได้รู้จักชื่อและลักษณะของเห็ด เด็กสรุปผลการหาค าตอบ ครูบันทึกค าพูดของเด็กลงในกระดาษ
10 1.2 ด้านภาษา - เด็กมีพัฒนาการทางด้านภาษาโดยการสนทนาโต้ตอบ แสดงความคิดเห็น - เด็กได้พูดน าเสนอผลงานของตนเอง 1.3 ด้านสังคม - เด็กสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นของตนเองและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - เด็กปฏิบัติตามข้อตกลงของห้องเรียน 1.4 ด้านการเคลื่อนไหวและทักษะการรับรู้ประสาทสัมผัส - เด็กเคลื่อนไหวหยิบจับสัมผัส เห็ดนางฟ้า และอุปกรณ์ต่างๆ ได้อย่างคล่องแคล่ว - เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสในการสังเกตด้วยตนเองอย่างหลากหลาย 2. การส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 2.1 ทักษะการสังเกต - บอกการเจริญเติบโตของเห็ดนางฟ้า 2.2 ทักษะการจ าแนกประเภท - เปรียบเทียบลักษณะ สี ขนาดของเห็ดนางฟ้า - การโตเต็มที่ของเห็ดนางฟ้าที่พร้อมเก็บมาทานได้ - การเปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับผลการทดลอง 2.3 ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนค าตอบ - เด็กสามารถคาดคะเนค าตอบที่คิดว่าการดูแลเห็ดอย่างไรถึงจะเจริญเติบโตได้ดี 2.4 ทักษะการจัดกระท าและสื่อความหมายข้อมูล - เด็กสามารถสรุปผลสิ่งที่สังเกตโดยการวาดภาพ การเจริญเติบโตของเห็ดนางฟ้าให้ครู ฟังโดยน าเสนอหน้าชั้นเรียน ให้เพื่อนๆเข้าใจได้ 2.5 ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล - เด็กสามารถใช้เหตุผลและประสบการณ์เดิมในการแสดงความคิดเห็นต่างๆได้พบว่า เห็ดมีการเจริญเติบโตได้ดีเมื่อได้น้ า
11 โครงงานค าถามที่ 2 เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง จุดประสงค์ เพื่อศึกษาการน าเห็ดมาประกอบอาหารที่หลากหลายและขั้นตอนวิธีการประกอบอาหารจากเห็ด นางฟ้า การเปลี่ยนแปลงของเห็ดนางฟ้า ระยะเวลาในการท าโครงงาน เริ่มท าวันที่ 30 เดือน มกราคม พ.ศ.2567 สิ้นสุด วันที่ 2 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.2567 วันที่1 (วันที่ 30 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 2 รวบรวมความคิดและคาดคะเนค าตอบ เด็กและครูร่วมสนทนา โดยครูใช้ค าถามกระตุ้นให้ทราบถึงประสบการณ์เดิมของเด็กการน าเห็ดมา ประกอบอาหารอะไรได้บ้างดังนี้ ครู : เราจะน าเห็ดนางฟ้ามาประกอบอาหารอะไรได้บ้าง มาร์ค : เอาเห็ดมาต้มกินค่ะ เบลล์ : เอาเห็ดมาทอดกินครับ ต้นไผ่ : เห็ดสามารถเอามาย่างกินได้ครับ แก้ม : เห็ดแกงกินค่ะ ภาพครูสนทนากับเด็กและเขียน ภาพเด็กแสดงความคิดเห็น ภาพเลือกน าเห็ดมาทอดกิน ภาพชาร์เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง
12 เด็กและครูร่วมกันสรุปเพื่อให้เข้าใจตรงกันและเลือกค าถามโดยน าเห็ดมาทอดแล้วให้เด็กๆคาดคะเน ค าตอบ ครูแบ่งเด็กออกเป็น 4 กลุ่ม กลุ่มละ 5-6 คน และครูใช้ค าถามกระตุ้นให้นักเรียนคาดคะเนค าตอบ โดย ถามว่า ถ้าน าเห็ดมาทอดจะมีสี รสชาติอย่างไร กลุ่มที่ 1 ตอบว่า จะมีสีเหลือง กรอบ อร่อย กลุ่มที่ 2 ตอบว่า จะมีสีน้ าตาล หวานๆ กลุ่มที่ 3 ตอบว่า จะมีสีแดงๆ กรอบๆ วันที่2 (วันที่ 31 เดือน มกราคม พ.ศ.2567) ขั้นที่ 3 ด าเนินการส ารวจตรวจสอบ ครูสนทนากับเด็กๆโดยใช้ค าถามว่า “เด็กคิดว่าจะหาค าตอบโดยวิธีการใดที่จะท าให้ทราบวิธีการทอด เห็ดนางฟ้า” โดยให้แต่ละกลุ่มร่วมกันคิดและให้เหตุผลได้ค าตอบดังนี้ กลุ่มที่ 1 ตอบว่า ดูจากคอมพิวเตอร์อินเตอร์เน็ตของคุณครูค่ะ กลุ่มที่ 2 ตอบว่า ถามคุณพ่อคุณแม่ที่บ้านแล้วมาเล่าให้เพื่อนฟังครับ กลุ่มที่ 3 ตอบว่า ท าการทดลองค่ะ ครูถามต่อว่า”วิธีการหลากหลายมากเลยเอาอย่างนี้ไหมค่ะให้เด็กๆยกมือคนละ 1ครั้ง ครูจะถือจากเสียง ข้างมากเป็นมติดีไหมค่ะ” เด็ก : ค่ะ/ครับ ภาพชาร์ทการคาดคะเนค าตอบ ของเด็กที่เสร็จแล้ว ภาพเด็กยกมือออกเสียง ภาพชาร์ทเลือกวิธีการทดลองทอดเห็ดนางฟ้า ภาพเด็กร่วมแสดงความคิดเห็น
13 ครูร่วมกับเด็กๆสรุปว่าเราจะใช้วิธีการทดลองทางวิทยาศาสตร์ในการหาค าตอบว่า เห็ดท าอะไรกินได้ บ้าง โดยเลือกวิธีการทอดเห็ดนางฟ้า ครูใช้ค าถามต่อว่า “เราจะใช้วัสดุอะไรท าการทดลองบ้าง” เบลล์ : กระทะเอาไว้ทอดครับ มิ้ก : ต้องมีน้ ามันจะได้ทอดได้ครับ เนย : จะต้องมีเห็ดค่ะ ข้าวหอม : มีน้ าจิ้มจะได้อร่อยค่ะ ครูถามต่อว่า “แล้วเด็กๆรู้ไหมว่าจะมีขั้นตอนวิธีการทอดเห็ดนางฟ้าอย่างไร” เติ้ล : ต้องใส่น้ ามันให้ร้อนก่อนครับ กาย : เอาแป้งผสมใส่เห็ดนางฟ้าครับ ลูกเจี๊ยบ : ล้างเห็ดก่อนค่ะ เบลล์ : จิ้มน้ าจิ้มแล้วอร่อยมากครับ ครู : แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าเห็ดสุกแล้ว หยก : สังเกตสีของเห็ดครับ ครูและเด็กร่วมกันสรุปขั้นตอนของการทดลองทอดเห็ดนางฟ้าตามที่เด็กๆ บอกไว้ และเขียนขั้นตอน ลงในกระดาษชาร์ทตามค าพูดของเด็ก ดังนี้ ขั้นตอนการทอดเห็ดนางฟ้า 1.ล้างเห็ดนางฟ้าให้สะอาด ฉีกเป็นเส้น แล้วผึ่งลมไว้ 2.ผสมแป้ง เกลือ น้ าตาล ละลายกับน้ าเย็นจนเนื้อเนียน ไม่ข้นไป หรือเหลวจนเกินไป 3.ตั้งกระทะด้วยไฟปานกลาง ใส่น้ ามันส าหรับทอดจนร้อน 4.น าเห็ดนางฟ้าชุบแป้งลงทอดในน้ ามันที่ร้อนจนเหลืองสุก พร้อมน้ าจิ้ม ซอสมะเขือเทศ ภาพเด็กและครูสนทนาร่วมกัน ภาพครูก าลังเขียนชาร์ทขั้นตอนการทอด
14 จากนั้น ครูจึงสนทนาเกี่ยวกับวิธีการบันทึกผลการทอดเห็ดนางฟ้า ครู : แล้วเราจะมีวิธีการบันทึกผลจากการทอดเห็ดอย่างไรค่ะเด็กๆ ลูกเจี๊ยบ : วาดภาพลงในกระดาษค่ะ แก้ม : เล่าให้เพื่อนๆฟังค่ะ ต้นไผ่ : น าผลงานมาติดบอร์ดผลงานของหนูครับ เด็กๆ และครูร่วมกันสรุปวิธีการบันทึกผลจากการทอดเห็ดนางฟ้า และเขียนวิธีการบันทึกผลใน กระดาษชาร์ท ดังนั้นครูและนักเรียนช่วยกันเตรียมวัสถุดิบอุปกรณ์เพื่อใช้ในการทอดเห็ดนางฟ้าในวันรุ่งขึ้น คือ เห็ดนางฟ้า กระทะ ตะหลิว แป้งทอดกรอบ น้ าจิ้มซอสมะเขือเทศ น้ ามัน เกลือ น้ าตาล ภาพเด็กร่วมกันฟังขั้นตอนการทอดเห็ด ภาพชาร์ทขั้นตอนวิธีการทอดเห็ดนางฟ้า ภาพชาร์ทวิธีการบันทึกผลข้อมูลที่ส าเร็จแล้ว ภาพสนทนาสิ่งที่ต้องเตรียมมาทดลองทอด ภาพชาร์ทที่เตรียมวัสถุดิบอุปกณ์ที่ส าเร็จแล้ว
15 วันที่ 3 (วันที่ 1 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.2567) ขั้นที่ 4 สังเกตและการบรรยาย ครูและเด็กเตรียมวัตถุดิบ อุปกรณ์ที่จะใช้ในการทอดเห็ดนางฟ้า พร้อมร่วมกันทบทวนขั้นตอนวิธีการ ทอดเห็ดอีกครั้งก่อนการทอดจริงโดยใช้แผ่นชาร์ทขั้นตอนการทอดเห็ดที่เขียนไว้ประกอบการทบทวนและข้อ คาวมระวังระหว่างการทอดเช่น น้ ามันที่ร้อนจะเป็นอันตรายและการใช้อุปกรณ์ที่ถูกต้องปลอดภัย ครูและเด็กๆ เริ่มด าเนินการตามขั้นตอนที่วางแผนไว้โดยครูใช้ค าถามกระตุ้นให้เด็กสังเกตและ บรรยายสิ่งที่เด็กๆเห็น ครู : เด็กสังเกตเห็ดที่ยังไม่ได้ทอดสีเป็นอย่างไรค่ะ เด็ก : เห็ดจะเป็นสีขาว มีสีน้ าตาลตรงกลาง ครู : เด็กสังเกตสี กลิ่น ขนาดของเห็ดเป็นอย่างไรขณะทอดค่ะ ต้นไผ่ : เริ่มมีกลิ่นหอมๆแล้วครับ ครู : ให้เด็กๆชิมรสชาติของเห็ดที่ทอดอธิบายสิเป็นอย่างไร เด็ก : อร่อยมากค่ะ/ครับ ข้าวหอม : เห็ดกรอบมากเลยค่ะ แก้ม : เห็ดสีเหลืองน่ากินมากเลยค่ะ ภาพเด็กเตรียมอุปกรณ์ ภาพเด็กและครูแนะน าวัสดุอุปกรณ์ ภาพเด็กและครูแนะน าวัสดุอุปกรณ์ ภาพเด็กและครูร่วมกันผสมแป้งกับเห็ดนางฟ้า
16 วันที่ 4 (วันที่ 2 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ.2567) ขั้นที่ 5 บันทึกผล เด็กๆแต่ละกลุ่มบันทึกผลการจากการทอดเห็ดและได้ชิมรสลงในแบบบันทึกที่เด็กๆร่วมกันออกแบบไว้ 1. ครูแจกอุปกณ์การบันทึกผลให้แต่ละกลุ่ม ประกอบด้วยแบบบันทึกผลและ ดินสอ ครูทบทวนวิธีการบันทึกผลอีกครั้ง 2. เด็กแต่ละกลุ่มบันทึกผลจากเห็ดนางฟ้า 3. ตัวแทนเด็กแต่ละกลุ่มน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน และน าแบบบันทึกผลไปติดที่บอร์ดหน้า ห้องเรียนที่ครูเตรียมไว้เมื่อน าเสนอเสร็จแล้ว ภาพเห็ดที่ทอดเสร็จแล้ว ภาพเด็กสัมผัสและดมกลิ่ม ชิมรสเห็ดที่ทอดเสร็จ แล้ว ภาพเด็กแต่ละกลุ่มบันทึกผลงาน ภาพเด็กสังเกตุการเปลี่ยนแปลงของสีเห็ด
17 ขั้นที่ 6 สรุปและอภิปรายผล เด็กและครูร่วมกันอภิปรายถึงค าถามที่เด็กอยากรู้ “เห็ดเอามาท าอะไรกินได้บ้าง” ครูให้เด็กทบทวน โดยการให้เด็กออกมาเล่า อาหารที่เด็กเลือกท าและผลของอาหารที่ท าออกมาเป็นอย่างไร โดยครูใช้แผ่นชาร์ท ประกอบการสนทนาร่วมกับเด็กๆ ครู : จากวิธีการทอดเห็ดนางฟ้าและได้ชิมแล้วเด็กๆได้สังเกตว่าเห็ดมีการเปลี่ยนแปลง อย่างไรบ้าง รสชาติเห็ดเป็นอย่างไร เด็ก : ตอนที่ยังไม่ทอดเห็ดจะนิ่มๆเมื่อทอดแล้วเห็ดจะเหลืองกรอบอร่อยมาก ครูสนทนาต่อเนื่องให้เด็กๆเปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนค าตอบกับผลการศึกษาว่าตรงกัน หรือไม่ โดยครูอ่านสิ่งที่เด็กๆคาดคะเนไว้ให้ฟัง ว่าแต่ละกลุ่มคาดเดาว่าอย่างไรบ้างก่อนการทอดเห็ดนางฟ้า ครู : เด็กๆ คิดว่าผลการทดลองตรงกับการคาดคะเนของเด็กๆหรือไม่ค่ะ กลุ่มที่ 1 : คาดคะเนว่า จะมีสีเหลือง ถูกต้องค่ะ กลุ่มที่ 2 : คาดคะเนว่า จะมีสีน้ าตาล ไม่ถูกค่ะ กลุ่มที่ 3 : คาดคะเนว่า จะมีสีแดง ไม่ถูกต้องค่ะ ครู : เด็กๆค่ะ เด็กๆคิดว่า เห็ดมีประโยชน์ต่อร่างกายหรือไม่ค่ะ เด็กๆ : เห็ดท าให้ร่างกายแข็งแรงค่ะ/ครับ สรุปได้ว่า เห็ดสามารถน ามาประกอบอาหารได้หลากหลายไม่ว่าจะเป็น แกง ผัด ทอด ต้ม ย่าง ที่ยัง สดจะมีลักษณะนิ่มๆสดและชื้นๆเมื่อผ่านกระบวนการทอดด้วยน้ ามันเห็ดก็จะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นสี ภาพเด็กน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ภาพผลงานของเด็กที่ติดหน้าบอร์ดหน้าห้องเรียน
18 เหลือง ลักษณะก็จะกรอบๆเมื่อรับประทานกับน้ าจิ้มกรอบหวานอร่อย เห็ดยังมีประโยชน์ต่อร่างกาย ช่วยให้ร่างกายแข็งแรง ต้านภัยโรคต่างๆได้เป็นอย่างดี ผลจากการท าโครงงานค าถามที่ 2 เด็กเกิดการพัฒนาด้านต่างๆดังนี้ 1. การส่งเสริมพัฒนาความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน 1.2 ด้านการเรียนรู้ - เด็กๆสามารถบอก/เล่าวิธีการหาค าตอบของตนเองได้ - เด็กรู้จัดการน าเห็ดมาประกอบอาหารที่หลากหลายแบบ - เด็กได้เรียนวิธีการท าอาหารจากเห็ดนางฟ้า - เด็กได้รู้จักขั้นตอนการประกอบอาหารและประโยชน์เห็ดนางฟ้า -เด็กได้สังเกตการเปลี่ยนแปลงของเห็ดนางฟ้า -เด็กได้รู้รสชาติ กลิ่น ของเห็ดนางฟ้า 1.2 ด้านภาษา - เด็กมีพัฒนาการทางด้านภาษาโดยการสนทนาโต้ตอบ แสดงความคิดเห็น - เด็กได้พูดน าเสนอผลงานของตนเอง 1.3 ด้านสังคม - เด็กสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นของตนเองและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - เด็กปฏิบัติตามข้อตกลงของห้องเรียน 1.4 ด้านการเคลื่อนไหวและทักษะการรับรู้ประสาทสัมผัส - เด็กเคลื่อนไหวหยิบจับสัมผัส เห็ดนางฟ้า และอุปกรณ์ต่างๆ ได้อย่างคล่องแคล่ว - เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสในการสังเกตด้วยตนเองอย่างหลากหลาย เด็กสรุปผลการหาค าตอบ ครูบันทึกค าพูดของเด็กลงในกระดาษ
19 2. การส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 2.1 ทักษะการสังเกต - การบอกลักษณะของเห็ดนางฟ้าก่อนและหลังน ามาประกอบอาหารที่สังเกตด้วย ประสาทสัมผัสต่างๆ เช่น หยิบ จับ ชิมรส สี กลิ่น 2.2 ทักษะการจ าแนกประเภท - เปรียบเทียบลักษณะ สี กลิ่นของเห็ดนางฟ้าเมื่อน ามาทอดเสร็จแล้ว - การเปรียบเทียบสิ่งที่คาดคะเนกับผลการทดลอง 2.3 ทักษะการพยากรณ์หรือการคาดคะเนค าตอบ - เด็กสามารถคาดคะเนค าตอบที่คิดว่าเห็ดนางฟ้าก่อนและหลังน ามาประกอบอาหารมี ลักษณะอย่างไร 2.4 ทักษะการจัดกระท าและสื่อความหมายข้อมูล - เด็กสามารถสรุปผลได้ว่า เห็ดสามารถน ามาประกอบอาหารได้หลากหลายไม่ว่าจะเป็น แกง ผัด ทอด ต้ม ย่าง ที่ยังสดจะมีลักษณะนิ่มๆสดและชื้นๆเมื่อผ่านกระบวนการทอดด้วยน้ ามันเห็ดก็จะมีการ เปลี่ยนแปลงเป็นสีเหลือง ลักษณะก็จะกรอบๆเมื่อรับประทานกับน้ าจิ้มกรอบหวานอร่อย เห็ดยังมีประโยชน์ต่อ ร่างกายช่วยให้ร่างกายแข็งแรง ต้านภัยโรคต่างๆได้เป็นอย่างดี 2.5 ทักษะการลงความคิดเห็นจากข้อมูล - เด็กสามารถใช้เหตุผลและประสบการณ์เดิมในการแสดงความคิดเห็นต่างๆได้พบว่า เห็ดสามารถน ามาประกอบอาหารได้หลากหลายแบบ เช่น ต้ม แกง ทอด ย่าง ผัด เป็นต้น
20 ภาคผนวก
21 รายชื่อนักเรียนเข้าร่วมโครงงานเห็ดนางฟ้าหรรษา ประจ าปีการศึกษา 2566 นักเรียน ชั้นอนุบาล ปีที่ 2 โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ล าดับ ชื่อ-สกุล หมายเหตุ 1 เด็กชายกันทรกร สีสุกสด 2 เด็กชายเจริญ แสนเปียง 3 เด็กชายณภัทร ตระพรม 4 เด็กชายธนภัทร บุญมา 5 เด็กชายธิติภัทร์ สีไพร 6 เด็กชายนนทกานต์ คชรักษ์ 7 เด็กชายวุฒิชัย วงศ์สลับ 8 เด็กชายล้อมเดช ศิริสุนทร 9 เด็กชายสิรภพ ศรีลาจันทร์ 10 เด็กหญิงกานต์ธิดา ทาเอี้ย 11 เด็กหญิงกานต์ธิดา เมธีชัยโสภณ 12 เด็กหญิงจิรารัศมิ์ สุขโทน 13 เด็กหญิงณัฐณิชา บัวลม 14 เด็กหญิงไพลิน ชันสา 15 เด็กหญิงวศินี สุแก้ว 16 เด็กหญิงศุทธหทัย แคะไคร้ 17 เด็กหญิงสุภัควี จันดี 18 เด็กหญิงวรัญญา สุดใจหาญ 19 เด็กชายวชิรวิชย์ สมบุญนา 20 เด็กชายภานุเทพ เกลี้ยงทอง
22 รายชื่อนักเรียนเข้าร่วมโครงงานเห็ดนางฟ้าหรรษา ประจ าปีการศึกษา 2566 นักเรียน ชั้นอนุบาล ปีที่ 3 โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ล าดับ ชื่อ-สกุล หมายเหตุ 1 เด็กชายจิรายุ ร้ายศรี 2 เด็กชายณัฏฐกิตติ์ เพียจ าปา 3 เด็กชายพลกฤต โตทับ 4 เด็กชาย ณัฐนนท์ คชรักษ์ 5 เด็กชายธนกฤต เฉียงเหนือ 6 เด็กชายธนวัต พวงแก้ว 7 เด็กชายธัญเทพ ช้างเนียม 8 เด็กชายภูวดล เครือฮวบ 9 เด็กชายพชรดนัย เกตุเนียม 10 เด็กชายอรรคพล เดชเรือง 11 เด็กหญิงจุฑามาศ บุญสายยัง 12 เด็กหญิงญาดา เพชรลี 13 เด็กหญิงณัฐวรา ศรีนาแพง 14 เด็กหญิงเนตรนภา โม้ฟู 15 เด็กหญิงเพชรชมพู โคตุทา 16 เด็กหญิงสุธาทิพย์ เพียราช 17 เด็กหญิงณพิชญ์ ทรงพิสิษฐโภคิน 18 เด็กหญิงอวิกา แซ่ลี 19 เด็กชายรชวริศ แสงวิชัย 20 เด็กชายก้องภพ เกษตรกรณ์ 21 เด็กหญิงประภาวรินทร์ กลิ่นทอง
23 ตราบ้าน วิทยาศาสตร์น้อยประเทศไทย
โครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าหรรษา โรงเรียนต ารวจตระเวนชายแดนค่ายพระเจ้าตากสงเคราะห์ 2 ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1 ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ