หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) เรื่อง ศาสนิกชนที่ดีและศาสนพิธีน่ารู้ หน่วย ศาสนากับการดำเนินชีวิต กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ป.6

หนงั สืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (E-Book)

วิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา
และวฒั นธรรม

เร่ือง

ศาสนกิ ชนที่ดีและศาสนพิธนี า่ รู้

6ชั้นประถมศกึ ษาปีที่

เรม่ิ เรยี น

4บทท่ี

ศาสนิกชนที่ดีและศาสนพธิ นี า่ รู้

ตวั ชี้วดั
• อธบิ ายลกั ษณะสาคัญของศาสนพธิ ี พธิ กี รรมของศาสนาอื่น ๆ และปฏบิ ัติตนไดอ้ ย่างเหมาะสมเมื่อตอ้ งเข้ารว่ มพิธี
• อธบิ ายความรเู้ ก่ยี วกับสถานทต่ี ่าง ๆ ในศาสนสถาน และปฏบิ ัติตนได้อย่างเหมาะสม
• มมี รรยาทของความเป็นศาสนกิ ชนท่ดี ี ตามที่กาหนด
• อธิบายประโยชนข์ องการเข้าร่วมในศาสนพิธี พิธกี รรม และกจิ กรรมในวันสาคญั ทางศาสนา ตามทีก่ าหนด และปฏบิ ตั ติ นไดถ้ ูกตอ้ ง
• แสดงตนเป็นพทุ ธมามกะ หรือแสดงตนเป็นศาสนิกชนของศาสนาท่ตี นนบั ถอื

ศาสนสถานและ พธิ ีกรรมสาคัญของ พธิ กี รรมสาคัญของ
การปฏบิ ตั ิตนทีเ่ หมาะสม พระพทุ ธศาสนา ศาสนาอสิ ลาม

เมอื่ อยู่ในศาสนสถาน

มารยาทของศาสนิกชน พิธกี รรมสาคญั ของ พธิ ีกรรมสาคัญของ
ศาสนาครสิ ต์ ศาสนาฮินดู

สวมใส่กระโปรงยาวคลุมเข่า ใสเ่ ส้ือสีสภุ าพ แขนสน้ั หรือแขนยาว
ไม่นุ่งกระโปรงสน้ั เกินไป ไม่ใสเ่ สอ้ื แขนกดุ หรือเส้ือรดั รปู

สวมกางเกงสุภาพ ไมร่ ดั รูปเกนิ ไป สวมกระโปรงหรอื กางเกงยาวคลมุ เขา่
ไม่สวมกางเกงขาสัน้
นักเรยี นปฏิบตั ติ นอย่างไร
สวมกางเกงขายาว เมื่อไปวดั
หรือกางเกงขายาวเลยเข่า

สวมกางเกงทไ่ี มร่ ัดรูป

สวมชดุ สุภาพ
สารวมกิรยิ าวาจา
ไม่ส่งเสยี งดงั รบกวนผู้อ่ืน
ตั้งใจรับศีล มีสมาธิ ไม่คิดฟ้งุ ซ่าน

พธิ ีอุปสมบท ผู้ท่จี ะบวช เรียกวา่ นาค
คือการบวชเปน็ พระภิกษุในพระพุทธศาสนา
เพ่ือการแสวงหาความหมายของชีวติ (หลุดพ้นจาก พระผู้เข้ารว่ มในพธิ บี วช
ความทุกข์) ผู้ท่จี ะอปุ สมบทได้ ต้องเปน็ ชายทีม่ อี ายุ เรียกวา่ พระอนั ดบั
ตัง้ แต่ 20 ปี ข้นึ ไป
พระผสู้ วดในพธิ ีบวช ผ้าไตรจีวร
คุณสมบัติของผบู้ วช เรยี กวา่ พระกรรมวาจาจารย์
ไม่เปน็ โรคติดตอ่
ไม่เปน็ ผ้มู ีอวัยวะบกพร่องหรอื พกิ าร
ไมเ่ ปน็ คนตดิ สรุ ายาเสพตดิ
ไมเ่ ปน็ คนมีพันธะ
ไมเ่ ปน็ ผตู้ ้องหาหนคี ดคี วาม

พระเถระผู้เปน็ ประธานในพธิ ีบวช
เรียกวา่ พระอปุ ชั ฌาย์

พิธีทอดกฐิน
คอื พิธถี วายผา้ กฐนิ แกพ่ ระภกิ ษุ เพือ่ สงเคราะหพ์ ระภิกษทุ ี่อยู่จาพรรษาครบ 3 เดือน
ชาวพุทธทม่ี ีศรทั ธาต้องการจะถวายกฐินตอ้ งจองกฐนิ (แจง้ ความประสงค์) ณ วดั ใด
วดั หน่ึง จากนัน้ จึงเตรยี มเครือ่ งกฐินและนาไปทอดที่วดั ตามวันและเวลาทแี่ จง้ ไว้
ซึ่งจะอยใู่ นชว่ งต้งั แตว่ นั แรม 1 ค่า เดอื น 11 จนถึงกลางเดอื น 12 เป็นเวลา 1 เดอื น

องคก์ ฐิน คอื ผา้ กฐนิ หรอื ผา้ ผืนท่ถี วายสงฆ์
เพื่อกรานกฐิน ส่วนของอ่ืน ๆ เรยี กวา่
บริวารกฐนิ

ทาไมแตล่ ะวัดจึงทอดกฐนิ ได้
ปลี ะ 1 ครัง้ เท่าน้ัน

พธิ ศี ลี ลา้ งบาป พธิ ีศลี กาลงั
คือพธิ ีล้างบาปหรือมลทินทตี่ ดิ ตวั มาตั้งแต่กาเนิด คอื พิธเี จิมน้ามันสาหรับคริสตชนที่มวี ฒุ ิภาวะ
เพื่อเร่มิ ต้นการเป็นคริสต์ศาสนกิ ชน เพื่อยืนยันการนบั ถือศาสนาครสิ ตโ์ ดยสมบูรณ์
มักกระทาทารกแรกเกดิ และกบั ผใู้ หญท่ ส่ี มคั รใจเป็นคริสต์ศาสนกิ ชน คริสตศ์ าสนิกชนท่มี ีวฒุ ิภาวะทางความคดิ เข้ารับศีลกาลัง
ด้วยการเทน้าบนศีรษะของผู้รับศลี พรอ้ มคากลา่ ว เปน็ เครอื่ งหมาย จากพระสังฆราชด้วยการปกมือหรือเจมิ น้ามนั คริสมาบนหนา้ ผาก
ของการลา้ งบาป เปน็ พธิ ที ีท่ าเพียงครั้งเดียวในชีวิต

พธิ ศี ลี มหาสนทิ
คือพิธขี อบคณุ พระเจา้
เพอื่ ใหค้ ริสตศ์ าสนกิ ชนระลึกถงึ คุณของพระเจา้
คริสตศ์ าสนิกชนจะตอ้ งไปฟงั มิสซาในโบสถท์ ุกวันอาทติ ย์
และรบั แผน่ ปงั และเหล้าองุ่นมารับประทาน เพ่อื แสดงถงึ
การรว่ มสนิทกับพระเยซู

อาคารอัลกะอ์บะฮ์ เปน็ สถานท่ี พิธฮี จั ญ์
แห่งการนมสั การอลั ลอฮ์ คือการไปประกอบศาสนกิจ ณ นครเมกกะ
ผู้ประกอบพธิ ีฮัจญ์เริม่ ต้นเวยี น เพือ่ แสวงบุญตามคาสอนของศาสนาอิสลาม
รอบอาคารจากจดุ ท่ีหินดา ผแู้ สวงบญุ ชาวมสุ ลิมทกุ คนทม่ี คี วามพรอ้ มทงั้ ร่างกาย
บรรจอุ ย่ดู ว้ ยการสมั ผสั หรือ และทรัพย์สินจะเดนิ ทางไปประกอบพธิ ีฮจั ญ์
จมุ พติ หินดา ณ นครเมกกะ ประเทศซาอดุ อี าระเบีย
เดนิ เวยี นรอบอาคารอลั กะอ์บะฮ์
ทาไมชาวมสุ ลมิ จงึ ต้อง
ไปประกอบพธิ ีฮัจญ์ทนี่ ี่

ในการละหมาด มสุ ลิมจะหันหน้าไปทางนครเมกกะ
สาหรับประเทศไทยคือการหันไปทางทศิ ตะวนั ตก

การละหมาด
คือการแสดงความจงรกั ภักดีต่ออลั ลอฮ์
เพ่ือสกดั ก้ันความคิดและการกระทาที่ไมด่ ตี ่าง ๆ
อย่างเปน็ ระบบตอ่ เนื่องในรอบวัน
ชาวมุสลิมจะกระทาการละหมาดทกุ วนั
วนั ละ 5 เวลา

ช่วงเวลาในการละหมาด ยา่ รุ่ง กลางวัน เย็น พลบคา่ กลางคืน

การถือศีลอด
คือการละเว้นจากการกนิ การดม่ื การเสพ ตลอดจนการประพฤติที่ผิดบาปทกุ อย่าง
เพ่อื ชาระจิตใจให้บรสิ ุทธ์ิ ฝกึ ความอดทนต่อการย่วั ยวนของกเิ ลส
กระทาในเดอื นเราะมะฎอนตามปฏิทินของศาสนาอิสลาม เป็นเวลา 1 เดือน

พธิ สี ัมสการ พธิ ีสัมสการมี 12 พธิ ี ดังน้ี
คอื พิธีประจาบา้ น
ทาเพอื่ ใหเ้ กดิ ความบริสุทธ์ใิ นการดาเนินชีวิตในแต่ละโอกาสของชีวติ 1. พิธีต้ังครรภ์
เม่อื ถงึ โอกาสสาคัญต่างๆ ของชวี ิต ชาวฮินดจู ะต้องทาพิธปี ระจาบา้ นเพ่ือใหเ้ กดิ มงคลกบั ชีวติ 2. พิธเี ม่ือเดก็ มลี มปราณ
3. พธิ แี ยกหญิงตง้ั ครรภ์
ชาวฮินดูจะแตง่ งานกนั ตามตระกลู 4. พธิ คี ลอดบตุ ร
ตามชน้ั ตามวรรณะ 5. พิธีตัง้ ช่อื เด็ก
6. พธิ นี าเดก็ ออกไปดูดวงอาทิตย์
พธิ ีแต่งงานเป็นหนึ่งในพธิ ีประจาบ้านท่ชี าวฮินดใู ห้ความสาคญั และยดึ ถือปฏิบตั ิ 7. พธิ ปี ้อนข้าว
8. พธิ ีโกนผม
9. พธิ ตี ัดผม
10. พิธีเรม่ิ การศกึ ษา
11. พิธกี ลับเข้าบา้ น
12. พิธแี ต่งงาน

พิธศี ราทธ์
คอื พธิ ที าบุญอทุ ิศส่วนกุศลให้ผลู้ ่วงลบั
เพ่อื ใหล้ ูกหลานทาบุญอุทศิ ใหแ้ ก่บรรพบรุ ุษทล่ี ่วงลบั ไปแลว้
กระทาในชว่ งวันแรม 1 ค่า ถึงวนั แรม 15 ค่า เดอื น 10 โดยในพิธชี าวฮินดจู ะนาบณิ ฑ์ (กอ้ นขา้ วสกุ ) ไปบูชาอทุ ิศแก่บรรพบรุ ษุ
พิธศี ราทธข์ องศาสนาฮนิ ดูมีความคล้ายคลงึ กบั ประเพณีสารทเดือนสิบของไทยเรา

พิธบี ูชาเทวดา
คอื พธิ บี ูชาเทพเจา้ ท่ตี นเคารพนับถอื
เพอ่ื ให้การดาเนนิ ชีวติ ของตนประสบกบั ความสขุ
การบูชาเทวดาหรือเทพเจ้าตา่ งๆ จะกระทาแตกตา่ งกันไป
ตามวรรณะ แตโ่ ดยมากจะมกี ารสวดมนต์ภาวนา ถอื ศลี
ไปนมสั การบาเพญ็ กศุ ลตามเทวาลยั ต่างๆ เพือ่ แสดง
ความเคารพเทพเจา้ ที่ตนนับถือ

เทพเจ้าองคส์ าคัญของศาสนาฮินดู เชน่ พระพรหม พระวษิ ณุ
หรอื พระนารายณ์ พระศิวะ พระพฆิ เนศ

ศาสนาต่างๆ สอนใหศ้ าสนิกชนประพฤติปฏิบัติดี
มีหลกั ธรรม แบบอย่างการทาความดี และระเบียบวิธหี รือ
พิธกี รรมต่างๆ ใหย้ ึดถือ และนาไปปฏบิ ัติในการดาเนนิ ชีวิต

เพ่อื ประสบกับความสุข

ภาพจากเวปไซตต์ า่ ง ๆ

ppt จาก บรษิ ัท อกั ษรเจรญิ ทศั น์ อจท. จากดั