2. ชุดที่ 2 ระบำสี่บท

ชุดท่ี 3 ระบำสีบ่ ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 201

สรปุ

กำรปฏิบตั ิท่ำรำระบำสบี่ ท (เพลงพระทอง) เปน็ กำรเคลือ่ นไหวรำ่ งกำยตัง้ แต่สว่ นศรี ษะ ลำตัว มือ
และเทำ้ ใหม้ ีควำมสมั พนั ธ์กันงดงำมถกู ตอ้ งตำมแบบแผนนำฏศิลป์ไทย ระบำชดุ น้ีเป็นระบำท่แี สดงใหเ้ หน็
ถงึ กำรเกยี้ วพำรำสีดังนน้ั ผู้ปฏิบัตทิ ่ำรำต้องปฏบิ ัตใิ ห้เกดิ ควำมชำนำญและเกดิ ควำมสมั พนั ธ์ระหวำ่ งพระ-
นำง กระบวนทำ่ รำให้สอดคลอ้ งกลมกลืนเพือ่ ใหเ้ กิดควำมสวยงำมตำมแบบนำฏศิลป์ไทยและส่ิงทม่ี ี
ควำมสำคญั คอื ควำมสำมำรถจดจำตำแหนง่ ไดท้ ้งั ทกุ ตำแหน่งซึ่งมีทำ่ รำแตกต่ำงและรูปแบบกำรแปรแถวท่ี
แตกตำ่ งกันเลก็ น้อย รปู แบบกำรแปรแถวท่ปี รำกฏนน้ั มีแถวตอน แถวสลบั ฟันปลำ กำรแปรแถวใน
ลักษณะโคง้ ซึ่งเป็นกำรรำในเพลงโคมเวียนและเพลงพระทอง
แบบแผนในกำรรำสรปุ ได้ดังนี้

1. ผู้แสดงจะรำไปพรอ้ ม ๆ กนั และเหมือนกนั ทัง้ 4 คู่ มที ่ำรำท่แี ตกตำ่ งกันบำ้ งเลก็ นอ้ ยในบำงคำร้อง
2. ตีท่ำรำตำมบทร้อง ทเ่ี รียกวำ่ กำรรำใชบ้ ทเปน็ สว่ นมำก มีกำรใสอ่ ำรมณไ์ ปตำมบทร้องท่แี สดงถึง
ควำมยนิ ดีปรดี ำ
3. หลังจำกจบแต่ละบทมกี ำรทวนบทร้องทุกคำกลอน
4. เม่อื รำจบบทมกี ำรนง่ั ลงเหมือนทำ่ เรม่ิ ต้นกอ่ นขึ้นเนือ้ เพลง

รูปแบบกำรแปรแถวเป็นกำรแปรแถวในสมัยโบรำณซ่ึงไม่ปรำกฏกำรแปรแถวมำกนัก แถวท่ี
ปรำกฏคือ แถวในลักษณะแถวตอน วงกลม กำรเดินสวนกัน ไม่ปรำกฏแถวเฉียงแถวเรียงหน้ำกระดำน
นอกจำกน้ียังมกี ำรตลบแถวไปด้ำนหลงั โดยรำหนั หลงั ใหค้ นดู

ชุดท่ี 3 ระบำสี่บท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 202

แบบฝกึ หดั ที่ 3 คะแนน

ชอ่ื ชน้ั เลขที่

ตอนที่ 1.
คำชีแ้ จง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นหมำยเลขเพอื่ ลำดบั ท่ำออกในเพลงโคมเวยี นและเพลงรวั ใหถ้ กู ตอ้ ง

1._____ 2._____
3._____ 4._____
5._____ 6._____

ชุดท่ี 3 ระบำสบ่ี ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 203

ชอ่ื ชนั้ เลขท่ี คะแนน

ตอนที่ 2
คำชแ้ี จง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นเนอ้ื เพลงระบำสบ่ี ท (เพลงพระทอง) ใตภ้ ำพใหถ้ กู ตอ้ ง

1. 2..

3. 4.

5. 6.

ชดุ ท่ี 3 ระบำส่บี ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 204

7. 8.
9. 10.

ชดุ ที่ 3 ระบำสบี่ ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 205

เกร็ดควำมรูเ้ พมิ่ เตมิ

ภำพที่ 36 กำรแต่งกำยยนื เครือ่ งพระ ด้ำนหน้ำ-ด้ำนหลงั
ทมี่ ำ: ขวัญฟ้ำ ภ่แู พง่ สทุ ธ์ิ (2560)

ชุดท่ี 3 ระบำสีบ่ ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 206

ตำรำงท่ี 3 ศพั ทภ์ ำษำองั กฤษเกย่ี วกบั กำรแตง่ กำยยนื เครอ่ื งพระ

ลำดบั ท่ี ภำษำไทย ภำษำองั กฤษ
1. ชฎำ Headdress
2. Jewelled flower fixed of the Headdress
3. ดอกไมเ้ พชร ear–shaped omament attached to both sides of the headdress
4. กรรเจยี กจร/ จอนหู red flower
5. floral tassel
6. ดอกไมท้ ดั epaulet
อบุ ะ/พวงดอกไม้
7. armlet
อนิ ทรธนู
8. (ใช้กับเส้อื แขนยำว) embroidered collar
9. กนกแขน/พำหุรัด pendant
10. (ใช้กบั เสอ้ื แขนสนั้ ) elaborately embroidered top
11. jeweled sashes hanging from both shoulders risscrossing the
กรองคอ chest
12. ทบั ทรวง pendant on the ends of the sashes
13. เสือ้ /ฉลององค์ belt
14. สังวำล waistband
15. brocade worm over the trunks
16. ตำบทิศ decorative cloth strips hanging from the front waist over the
เขม็ ขดั thinghs
17. รัดสะเอว decorative cloth hanging from the front waist
18. ผ้ำนุ่ง /ภูษำ close – fitting trunks
19. ห้อยข้ำง gilded dagger
20. Ring
21. ห้อยหน้ำ/ชำยไหว string of beads
22. สนับเพลำ spiral bracelet
23. bangle
24. สวุ รรณกระถอบ anklet
ธำมรงค์
ปะวะหลำ่
แหวนรอบ

กำไลแผง/ ทองกร
กำไลเทำ้

ชดุ ที่ 3 ระบำสีบ่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 207

ภำพท่ี 37 กำรแตง่ กำยยนื เคร่ืองนำง แบบดำ้ นหน้ำ-ดำ้ นหลัง
ทีม่ ำ: ขวัญฟ้ำ ภูแ่ พง่ สทุ ธิ์ (2560)

ชดุ ท่ี 3 ระบำสบ่ี ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 208

ตำรำงที่ 4 ศพั ทภ์ ำษำองั กฤษเกยี่ วกบั กำรแตง่ กำยยนื เครอื่ งนำง

ลำดบั ท่ี ภำษำไทย ภำษำองั กฤษ

1. มงกุฎนำง Headdress

2. กรรเจยี กจร /จอนหู ear–shaped omament attached to both sides of

the headdress

3. ดอกไมท้ ัด red flower

4. อุบะ/พวงดอกไม้ floral tassel

5. กรองคอ/นวมนำง embroidered collar

6. ผำ้ หม่ นำง embroidered cloak

7. พำหุรัด armlet

8. จี้นำง pendant

9. เสื้อในนำง female undergament

10. สะอ้งิ Jewelled sash anging

11. เขม็ ขัด belt

12. ผ้ำนุ่งนำง brocade skirt

13. ธำมรงค์ ring

14. ปะวะหลำ่ string of beads

15. แหวนรอบ spiral bracelet

16. กำไลตะขำบ finely wrought gold bracelet

17. กำไลแผง/ ทองกร bangle

18. กำไลเทำ้ anklet

พจนำนุกรมภำพ The oxford – duden Pictorial Thai & English dictionary

ชุดที่ 3 ระบำส่บี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 209

แบบทดสอบหลงั เรยี น
ชดุ ที่ 3 ระบำสบ่ี ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง)

คำชแี้ จง : ขอ้ สอบปรนยั เลือกตอบ 4 ตัวเลอื ก จำนวน 10 ขอ้ เวลำ 20 นำที คะแนนเตม็ 10 คะแนน
คำสงั่ : ให้นักเรียน × ขอ้ ท่ถี กู ตอ้ งทีส่ ุดในกระดำษคำตอบ

1. “ระบำ” หมำยถงึ

ก. กำรรำ่ ยรำต้งั แต่ 2 คนขน้ึ ไปมรี ูแบบกำรแปรแถวในลกั ษณะตำ่ ง ๆ

ข. กำรรำ่ ยรำตัง้ แต่ 1 คนข้นึ ไปมรี ปู แบบกำรแปรแถวในลักษณะต่ำง ๆ

ค. กำรร่ำยรำเป็นหมูค่ ณะถ่ำยทอดเรอ่ื งรำวของกำรแสดง

ง. กำรร่ำยรำเนน้ กำรถ่ำยทอดควำมงำมของทำ่ รำ

2. พระรำชพธิ ีใดปรำกฏกำรแสดง “ระบำ”

ก. พระรำชพิธขี ้ึนพระอู่

ข. พระรำชพิธฉี ตั รมงคล

ค. พระรำชพธิ ีถือน้ำพิพัฒสัตยำ

ง. พระรำชพธิ จี รดพระนังคลั แรกนำขวัญ

3. ข้อใด ไมใ่ ช่ หลกั ฐำนทก่ี ล่ำวถึงกำรแสดงระบำ

ก. สมุดไทย

ข. ศลิ ำจำรกึ

ค. บันทกึ ของเดอ ลำลแู บร์รำชทูตชำวฝรั่งเศส

ง. บันพระรำชพิธที ป่ี รำกฏอย่ใู นกฎมณเฑยี รบำล

4. ข้อใดไม่ใชร่ ะบำมำตรฐำน

ก. ระบำส่บี ท ข. ระบำซดั ชำตรี

ค. ระบำดำวดงึ ส์ ง. ระบำเทพบนั เทงิ

ชุดท่ี 3 ระบำสีบ่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 210

5. ขอ้ ใดคอื ควำมแตกต่ำง ของระบำมำตรฐำนและระบำเบด็ เตลด็

ก. ควำมพรอ้ มเพรียงของนักแสดง

ข. ระบำมำตรฐำนแต่งกำยยืนเครื่อง

ค. ระบำเบด็ เตล็ดเนน้ รปู แบบกำรแปรแถว

ง. ระบำมำตรฐำนไมม่ ีบทร้องประกอบกำรแสดง

6. ระบำเบด็ เตลด็ ในกำรแสดงโขนมวี ตั ถุประสงคอ์ ย่ำงไร

ก. เพือ่ ใหเ้ กิดควำมสวยงำม

ข. เพ่อื เพิม่ เวลำในกำรแสดง

ค. เพอ่ื ใหผ้ ู้ชมได้เปล่ยี นอรรถรสในกำรรับชม

ง. เพ่อื ทำใหก้ ำรแสดงมคี วำมสมบูรณ์มำกยงิ่ ขนึ้

7. หำกต้องกำรจัดกำรแสดงในงำน “อีสำนมว่ นซน่ื คำ่ คืน อำหำรอรอ่ ย” ควรจัดกำรแสดงใด

ก. รบั ขวัญขำ้ ว ข. ฟอ้ นขนั ดอก

ค. เซ้งิ โปงลำง ง. ระบำรอ่ นแร่

8. วงดนตรีประเภทใดไม่ใชบ้ รรเลงประกอบกำรแสดงระบำ

ก. วงปพ่ี ำทย์นำงหงส์ ข. วงปี่พำทย์เครื่องหำ้

ค. วงปพ่ี ำทย์เครื่องคู่ ง. วงปี่พำทยเ์ คร่อื งใหญ่

9. ข้อใด ไมใ่ ช่ จดุ มุ่งหมำยของกำรแสดงระบำมำตรฐำน

ก. ใช้แสดงเปน็ ระบำสลับฉำกในกำรแสดงโขน - ละคร

ข. ใชแ้ สดงเป็นระบำเพ่ือเปิด - ปดิ ในกำรแสดง

ค. ใชแ้ สดงในงำนมงคลหรอื มหรสพต่ำง ๆ

ง. ใช้แสดงเพอื่ งำนอวมงคลเทำ่ น้นั

10. บทรอ้ งในระบำมำตรฐำนกล่ำวถงึ ใครเป็นผูถ้ ่ำยทอดทำ่ รำ

ก. คนธรรพ์ ข. นำงกินรี

ค. นำงอัปสร ง. เทพบตุ ร - เทพธดิ ำ

ชุดท่ี 3 ระบำสี่บท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 211

กระดำษคำตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น
ชดุ ท่ี 3 ระบำสบ่ี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง)

คะแนน

ช่อื นำมสกลุ ชนั้ เลขท่ี

ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10

ชดุ ที่ 3 ระบำสบ่ี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 212

เอกสำรอำ้ งองิ

จอมเกล้ำเจ้ำอยู่หวั , พระบำทสมเด็จพระ. (2466). จบั ระบำ. บทละครชดุ เบ็ดเตล็ดในเรือ่ งรำมเกียรติ์
พระรำชนพิ นธใ์ นรชั กำลที่ 1 ท่ี 2 ที่ 3 ท่ี 4 และพระรำชนพิ นธ์ กรมพระรำชวังบวรมหำศกั ดพิ ล
เสพ. พมิ พ์แจกในงำนกฐินพระรำชทำน จำงวำงโท พระยำอดุ มรำชภักดี ณ วัดอินทำรำม.

จลุ จอมเกล้ำเจ้ำอย่หู วั , พระบำทสมเด็จพระ. จบั ระบำ. บทละครชดุ เบ็ดเตลด็ ในเรอ่ื ง
รำมเกยี รต์ิ.พระรำชนพิ นธใ์ นรชั กำลที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 และพระรำชนิพนธ์ กรมพระรำชวงั บวร
มหำศกั ดพิ ลเสพ. พิมพแ์ จกในงำนกฐินพระรำชทำน จำงวำงโท พระยำอุดมรำชภักดี ณ วัดอนิ ทำ
รำม.

ดำรงรำชำนภุ ำพ, สมเดจ็ พระเจำ้ บรมวงศเ์ ธอ กรมพระยำ. (2507). พระนคร : ป.พศิ นำคะ กำรพมิ พ.์
ทัศนีย์ ขุนทอง. ศิลปินแห่งชำติ (ด้ำนดนตรีไทย-คีตศิลป์) ประจำปีพุทธศักรำช 2555. ผู้เชี่ยวชำญคีต
ศิลป์

ไทย สถำบนั บัณฑติ พัฒนศลิ ป์ กระทรวงวฒั นธรรม. สมั ภำษณ์, 20 ธันวำคม 2560.
นพวรรณ จันทรกั ษำ. นำฏศลิ ปินอำวุโส, สำนักกำรสงั คตี กรมศิลปำกร. สัมภำษณ,์ 19 มกรำคม 2560.
นริศรำนุวัดติวงศ์, สมเด็จพระเจำ้ บรมวงศ์เธอเจ้ำฟ้ำ, กรมพระยำ. (2506). ชมุ นมุ บทละครและบทคอน

เสติ . พระนคร.
. (2521). บันทกึ เร่ืองควำมรตู้ ่ำง ๆ สมเด็จเจ้ำฟำ้ กรมพระยำนริศฯส่งบันทึกประธำนพระยำ
อนุมำนรำชธน. กรุงเทพ: ไทยวัฒนำพำนิช.
นำฏศลิ ป, วทิ ยำลยั . (ม.ป.ป.). คูม่ ือประกอบกำรสอนวชิ ำนำฏศิลปไ์ ทย ระดบั นำฏศิลป์ชน้ั ต้น, เอกสำรอดั
สำเนำ.
นำฏศิลป์, วิทยำลัย. (ม.ป.ป.). คุณำนุสรณ์. (พิมพ์ในงำนพระรำชทำนเพลิงศพ นำงลมุล ยมะคุปต์
29 ธนั วำคม 2526.
ผสุ ดี หลมิ สกลุ . (2537). ระบำส่ีบท : แนวคิดในกำรร้อื ฟนื้ ระบำโบรำณ. วิทยำนิพนธป์ ริญญำมหำบัณฑิต
สำขำนำฏยศลิ ปไ์ ทย คณะศลิ ปกรรมศำสตร์ จฬุ ำลงกรณม์ หำวิทยำลัย.
พุทธเลศิ หล้ำนภำลัย, พระบำทสมเดจ็ . (2507). อเิ หนำ. พระนคร: สำนักพมิ พค์ ลงั วทิ ยำ.
. (2510). รำมเกยี รติ์ เล่ม 3. กรุงเทพ ฯ : คุรสุ ภำ.
ปรำณี สำรำญวงศ.์ (2525). ระบำในศลิ ปวฒั นธรรมไทยเลม่ ท่ี 7 นำฏดุริยำงคศิลป์ไทยกรงุ รัตนโกสนิ ทร์.
กรงุ เทพฯ: ม.ป.ท..

ชุดท่ี 3 ระบำสีบ่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 213

เอกสำรอำ้ งองิ (ตอ่ )

ปิน่ มำลำกุล, ม.ล.. (2518). ค้นควำ้ และเรียบเรียง งำนละครของพระบำทสมเดจ็ พระรำมำธิบดีศรสี นิ
ทรมหำวชริ ำวธุ พระมงกุฎเกล้ำเจ้ำแผ่นดินสยำม. กรงุ เทพ ฯ : ไทยวฒั นำภำณิชย.์
มงกฎุ เกลำ้ เจ้ำอยูห่ ัว, พระบำทสมเด็จพระ. (2518). ศกนุ ตลำ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศิลปำบรรณำกำร.

. (ม.ป.ป.). รำมสรู ชงิ แก้ว. ลำยพระรำชหตั ถเลขำอดั สำเนำ. หอวชิรำวธุ ำนุสรณ์.
มองสิเออร์ เดอ ลำลูแบร.์ (2505). จดหมำยหตุ ลำลแู บรเ์ ล่ม 1, แปลโดย พระเจำ้ บรมวงศ์เธอ กรมพระ

นรำธิปประพนั ธพ์ งศ์. พระนคร : องคก์ ำรค้ำของครุ ุสภำ.
ยอดฟำ้ จุฬำโลก, พระบำทสมเดจ็ , มหำรำช. (2510). รำมเกียรติ์ เลม่ 1. กรุงเทพ ฯ : ศลิ ปำบรรณำคำร.
รำชบัณฑติ ยสถำน. (2534). พจนำนุกรมฉบบั รำชบณั ฑติ ยสถำน พ.ศ. 2530. กรุงเทพฯ: สำนกั พมิ พ์

วัฒนำพำนิชจำกดั .
รำชบณั ฑติ ยสถำน. (2543). พจนำนกุ รมฉบับรำชบัณฑติ ยสถำน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นำนมีบุ๊ค

พับบิเคชั่น.
รจุ ี ศรีสมบตั ิ. (2547). สำรำนกุ รมนำฏศลิ ป์ไทย. กรงุ เทพฯ: สำนกั พมิ พพ์ ัฒนำศึกษำ.
เรณู โกสนิ ทนนท.์ (2535). นำฏศิลป์ไทย. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนำพำนิช.
เรวดี สำยำคม. ผู้เช่ียวชำญนำฏศลิ ป์ไทย, วทิ ยำลัยนำฏศลิ ป สถำบนั บณั ฑิตพฒั นศิลป.์ สัมภำษณ,์

8 มกรำคม 2560.
ลำยอง โสวตั ร. ผ้เู ชย่ี วชำญดุริยำงค์ไทย, วทิ ยำลัยนำฏศลิ ป สถำบนั บัณฑติ พฒั นศิลป.์ สมั ภำษณ์, 10

มกรำคม 2560.
วดั ทำ่ ทรำย, พระมหำนำค. (2503). บณุ โณวำทคำฉันท์. พระนคร: กรมศลิ ปำกร.
วิมลศรี อุปรมัย. (2553). นำฏกรรมและกำรละคร. กรุงเทพฯ: บริษทั แอคทีพ พริน้ ท์ จำกดั .
ศลิ ปำกร, กรม. (2515). ประชมุ ศิลำจำรกึ ภำคท่ี 1 จำรกึ กรงุ สุโขทัย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปำกร.

. (2549). ศัพทำนกุ รมนำฏศลิ ป์ไทยฉบบั ยอ่ เล่ม1. กรุงเทพฯ: นุชำกำรพิมพ์จำกัด.
. (2542). วิพธิ ทศั นำ. กรุงเทพฯ : เซเว่นพรนิ๊ ติ้งกรุ๊ป.
สมรัตน์ ทองแท.้ (2538). ระบำในกำรแสดงโขนของกรมศลิ ปำกร. วทิ ยำนพิ นธป์ รญิ ญำมหำบัณฑติ สำขำ
นำฏยศิลปไ์ ทย คณะศลิ ปกรรมศำสตร์ จุฬำลงกรณม์ หำวทิ ยำลัย.

ชุดท่ี 3 ระบำสบี่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 214

เอกสำรอำ้ งองิ (ตอ่ )

สนั ต์ ท.โกมลบุตร. (2552). จดหมำยเหตุลำลูแบร์ รำชอำณำจกั รสนำม. พิมพค์ รง้ั ท่ี 3. เขยี นโดย
ม.ี เดอะ บำ ลู แบร์ ; แปลโดย สันต์ ท.โกมลบตุ ร. นนทบุร:ี ศรปี ญั ญำ.

สมุ นมำลย์ น่ิมเนตพิ ันธ.์ (2539). กำรละครไทย. กรงุ เทพฯ: ไทยวัฒนำพำนิช.
อจั ฉรำ สภุ ำไชยกิจ. ผเู้ ชย่ี วชำญนำฏศลิ ปไ์ ทย, สถำบนั บัณฑิตพฒั นศลิ ป์. สัมภำษณ์, 8 มกรำคม 2560.
อมรำ กล่ำเจริญ. (2535). สุนทรีนำฏศิลปไ์ ทย. กรุงเทพ: โอเดียนสโตร์.
อำคม สำยำคม. (2525). รวมงำนนพิ นธ์. จดั พิมพเ์ นือ่ งในงำนพระรำชทำนเพลิงศพ นำยอำคม สำยำคม 9

ธนั วำคม 2525: กรมศลิ ปำกร.
อนุมำนรำชธน, พระยำ. (ม.ป.ป.) . เลำ่ เรอื่ งในไตรภูมิ. อนุสรณ์ในงำนพระรำชทำนเพลิงศพพระศรีสำคร

(ช้อย พนั ฤมสตุ ) ณ สสุ ำนวัดเทพศริ นิ ทรำวำส.
อุดม กุลเมธพนธ์. ข้ำรำชกำรบำนำญ วิทยำลัยนำฏศิลป, สถำบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. สัมภำษณ์ 15

ธันวำคม 2559

ชดุ ที่ 3 ระบำส่บี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 215

ภำคผนวก

ชดุ ที่ 3 ระบำส่บี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 216

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
ชุดท่ี 3 ระบำสบ่ี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง)

ขอ้ คำตอบ
1ข
2ก
3ค
4ข
5ข
6ค
7ง
8ก
9ง
10 ก

ชุดที่ 3 ระบำส่ีบท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 217

เฉลยแบบฝกึ หดั ท่ี 1

คะแนน

ชื่อ ชน้ั เลขที่

ตอนที่ 1
คำช้แี จง : ใหน้ ักเรยี นตอบคำถำมต่อไปน้ี

1. ใหน้ ักเรยี นอธิบำยถึงควำมหมำยของทำนองเพลงและเพลงที่ปรำกฏในระบำส่ีบท บทที่ 1 (เพลง
พระทอง)
เพลงโคมเวียน เป็นเพลงหน้ำพำทย์ปกติ ใช้บรรเลงประกอบกิริยำกำรเดินทำงของเหล่ำเทวดำ
นำงฟ้ำ ใช้จังหวะหน้ำทับโคมเวียน มีตะโพนและกลองทัดซ่ึงเป็นเคร่ืองตี เป็นกำรตีให้จังหวะ
เพลงโคมเวียนนี้นิยมนำมำใชใ้ นละครหรอื ระบำทม่ี กี ำรชมุ นมุ ของเทวดำ นำงฟำ้
เพลงรวั เป็นเพลงหน้ำพำทยป์ กติซ่งึ แสดงใหเ้ ห็นถึงเทวดำ นำงฟำ้ ไดเ้ ดินทำงมำถึงแลว้

2. ระบำสบี่ ท ประกอบด้วยเพลงร้องอะไรบ้ำง ระบำส่ีบท ประกอบด้วยบทร้องตำมลำดับ 4 เพลง
คอื เพลงพระทอง เพลงเบ้ำหลุด เพลงสระบุหร่ง และเพลง บลมิ่

3. กำรแสดงระบำสบี่ ทนนั้ ไดป้ รำกฏหลักฐำนเป็นบทจับระบำของเทวดำนำงฟำ้ ในเรอื่ งใด
รำมเกยี รติ์และเรื่องอุณรุท

4. ในบทร้องเพลงสระบุหรง่ คำกลอนที่ 3 วรรค จำก “นำงฟ้อนฟ้อนรำทำฉุยฉำย” คำท่ีขีดเส้นใต้
หมำยถึงใคร นำงฟ้ำ

ชุดท่ี 3 ระบำส่ีบท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 218

แนวคำตอบแบบฝกึ หดั ท่ี 2

แผนผงั ควำมคดิ หลกั กำรขบั รอ้ งเพลงไทย

ความหมายของการขบั รอ้ งเพลงไทย ประเภทของการขบั รอ้ งเพลงไทย
เป็นกำรใช้เสยี งเปลง่ ออกมำเปน็ ทำนอง แบง่ ออกเป็น ๓ ประเภท คือ กำรร้องอิสระกำร

ถำ่ ยทอดอำรมณ์ผำ่ นทำงบทร้อง และมีกำรร้อง รอ้ งประกอบดนตรี และกำรรอ้ งประกอบกำรแสดง

ทำนองเออื้ นสอดแทรกลงในทำนองเพลง

ความหมายและประเภท แนวปฏิบตั ิในการขบั ร้อง
ของการขับร้องเพลงไทย เพลงไทยเบอ้ื งตน้

ผ้ขู บั รอ้ งเขำ้ ใจมำรยำทในกำรขบั รอ้ ง หลกั การขับรอ้ งเพลงไทย ผู้ ขั บ ร้ อ ง จ ะ ต้ อ ง ศึ ก ษ ำ เ น้ื อ เ พ ล ง
เพลงไทย แลว้ นำไปปฏิบตั ิ เพื่อพัฒนำ ทำนองเพลง เสียง ลักษณะ กำร
บคุ ลกิ ภำพในกำร ขบั รอ้ งให้ดีขึน้ ประกอบ ออกเสียงคำร้อง จังหวะ กำร
ไปดว้ ย กำรนั่ง กำรวำง สีหน้ำ กำรเคำะ หำยใจ และกำรสรำ้ งอำรมณ์ในกำรขับ
จังหวะ และกำรเปลง่ เสียง รอ้ งเพลงไทย

มารยาทในการขบั ร้องเพลงไทย วธิ ีการและเทคนคิ
การขบั รอ้ งเพลงไทย

เทคนิคกำรเปลง่ เสยี ง กำรเออื้ น
ศึ ก ษ ำ ก ล วิ ธี ก ำ ร เ ป ล่ ง เ สี ย ง เ พื่ อ เป็นกำรออกเสียงทำนองโดยไม่มีเนื้อ
นำไปใช้ในกำรขับร้อง ประกอบไป ร้อง ประกอบไปด้วยเสียงเออ เอย เอ๋ย
ด้วย เสียงกระทบ กลึงเสียง กลืนเสียง ออื เออะ เฮอ ฮอื ฮึ หอื และเสยี งเองิ เงอ
เสยี โปรย และผนั เสียง

ชดุ ที่ 3 ระบำสี่บท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 219

แนวคำตอบแบบฝกึ หดั ที่ 3

1. คำศพั ทใ์ นบทรอ้ งเพลงระบำสบี่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง)
1) เกษม หมำยถึง ควำมสขุ สบำย, ควำมปลอดภยั
2) เปรมปรดี ์ิ หมำยถึง อ่มิ อกอิ่มใจ ปลำบปล้มื ใจ
3) จริต หมำยถงึ ควำมประพฤต,ิ กริ ยิ ำมำรยำท
4) ทอดสนิท หมำยถึง ผูกไมตรี สร้ำงควำมสมั พนั ธ์
5) กลั ยำ หมำยถงึ นำงงำม
6) รำศี หมำยถงึ ควำมมีสงำ่ , ลักษณะดงี ำมของคน
7) เทพบุตร หมำยถึง เทวดำผชู้ ำย
8) ตลบ หมำยถงึ ยกกลับ, ย้อนกลับ
9) เทวัญ หมำยถงึ หมู่เทวดำ, พวกชำวสวรรค์
10) สำรำญ หมำยถงึ สุขสบำย

ชุดท่ี 3 ระบำส่ีบท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 220

เฉลยแบบฝกึ หดั ที่ 3

ตอนท่ี 1.
คำชี้แจง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นหมำยเลขเพอ่ื ลำดับทำ่ ออกในเพลงโคมเวยี นและเพลงรวั ให้ถกู ตอ้ ง

13
24
65

ชดุ ท่ี 3 ระบำสบี่ ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง) 221

ตอนท่ี 2.
คำชแ้ี จง : ใหน้ กั เรยี นเขยี นเนอ้ื เพลงระบำสบ่ี ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) ใตภ้ ำพใหถ้ กู ตอ้ ง

แลว้ ตี
1.

กัล ยำ
2.

ไปใกล้ / ติด ชดิ / พนั

ชดุ ที่ 3 ระบำสบี่ ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 222

3.

รำ เรยี ง
4.

เทพ บุตร

ชุดที่ 3 ระบำสีบ่ ท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 223

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น
ชดุ ท่ี 3 ระบำสบ่ี ท บทที่ 1 (เพลงพระทอง)

ขอ้ คำตอบ
1ก
2ค
3ก
4ข
5ข
6ง
7ค
8ก
9ง
10 ก

ชดุ ท่ี 3 ระบำสี่บท บทท่ี 1 (เพลงพระทอง) 224

ประวตั ยิ อ่ ผจู้ ัดทำ

ชื่อ นำงขวัญฟำ้ ภู่แพ่งสุทธิ์
อำยุ 44 ปี อำยรุ ำชกำร 18 ปี
ภมู ลิ ำเนำ อำเภอบณุ ฑริก จงั หวัดอบุ ลรำชธำนี
สถำนทอ่ี ยปู่ จั จบุ นั 98/168 หม่บู ้ำนกฤดำลำกนู ตำบลบำงคูเวียง อำเภอบำงกรวย จังหวัดนนทบรุ ี

11130
ตำแหนง่ หนำ้ ทก่ี ำรงำนปจั จบุ นั ครู วิทยฐำนะ ครชู ำนำญกำรพิเศษ
สถำนท่ีทำงำนปัจจบุ นั วทิ ยำลัยนำฏศิลป ตำบลศำลำยำ อำเภอพทุ ธมณฑล จงั หวัดนครปฐม

ประวตั กิ ำรศกึ ษำ

พ.ศ. 2541 ปรญิ ญำตรีศกึ ษำศำสตรบัณฑิต (เกยี รตนิ ยิ มอันดบั 2) คณะนำฏศิลป์และ
ดุรยิ ำงค์ สถำบันเทคโนโลยรี ำชมงคล

พ.ศ. 2546 ปริญญำโท ศกึ ษำศำสตรมหำบัณฑติ เอกกำรอุดมศึกษำ
มหำวิทยำลัยรำมคำแหง

พ.ศ. 2559 ปรญิ ญำศิลปมหำบัณฑิต (นำฏศิลปไ์ ทย)