แผนการจัดการเรียนรู้

แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 62

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 20 การเขียน เรื่อง การแต่งประโยค

กล่มุ สาระการเรียนรภู้ าษาไทย ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 2
ภาคเรยี นท่ี 2 ปกี ารศึกษา 2563 เวลา 1 ช่วั โมง
ผสู้ อน นางสาวจีราลักษณ์ เปี่ยมอินทร์
โรงเรียนอนบุ าลกำแพงแสน

มาตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ชี้วัด

มาตรฐาน ท 4.1 เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลัง
ของภาษา ภมู ิปญั ญาทางภาษา และรกั ภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ

ตัวช้ีวัด ป.2/3 เรยี บเรียงประโยคได้ตรงตามเจตนาของการสือ่ สาร

จุดประสงค์การเรยี นรูส้ ูต่ วั ช้ีวดั
1. นักเรียนสามารถอธบิ ายหลักการแต่งประโยคไดถ้ กู ต้อง (K)
2. นกั เรยี นสามารถแตง่ ประโยคไดถ้ ูกต้อง (P)
3. นกั เรยี นตั้งใจทำกจิ กรรมด้วยความกระตือรอื รน้ (A)

สาระสำคัญ (แนวคดิ หลกั )
การแตง่ ประโยค คอื การเขยี นข้อความให้มใี จความท่ีสมบรู ณ์ มีความหมายชดั เจน รู้วา่ ใคร ทำอะไร

ท่ีไหน อย่างไร โดยมสี ว่ นประกอบสำคญั 2 สว่ น ได้แก่ ภาคประธาน (ใคร) คอื ผู้ทท่ี ำกิริยาอาการต่าง ๆ และ
ภาคแสดง (ทำอะไร) คอื สว่ นที่เป็นกริ ยิ าอาการของประธาน สว่ นขยาย (ทไี่ หน) และ (อยา่ งไร) จะมีหรือไม่มีก็
ได้ เพื่อให้ผ้เู รยี นสามารถสื่อสารกับผอู้ ื่นให้เขา้ ใจไดต้ รงกนั
สาระการเรียนรู้

ความรู้

ประโยค ใคร ทำอะไร ท่ีไหน อยา่ งไร
พอ่ ล้างจาน พ่อ ลา้ งจาน - -
แมท่ ำกบั ข้าวในครวั แม่ ทำกับข้าว -
ฉนั วิ่งอย่างรวดเรว็ ฉนั ในครวั
ตน้ ทำงานในหอ้ งเรียน ตน้ ว่ิง - อย่างรวดเรว็
อย่างตง้ั ใจ ทำงาน อยา่ งตงั้ ใจ
ทกั ษะ/กระบวนการ ในหอ้ งเรียน

ทักษะเฉพาะวชิ า

- ทกั ษะการเขยี น

ทกั ษะครอ่ มวชิ า

- ทักษะการทำงานเป็นกลุ่ม
- ทกั ษะการคิดวเิ คราะห์

คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

- ใฝเ่ รยี นรู้

สมรรถนะสำคัญของผเู้ รียน

- ความสามารถในการคิด

คำถามสำคัญ

1. การแต่งประโยค คืออะไร

ภาระงาน

นักเรยี นสามารถแตง่ ประโยคไดถ้ ูกตอ้ ง

ประเด็นการประเมิน 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ปรับปรงุ )

ความถูกต้องในการ แต่งประโยคจากภาพได้ แต่งประโยคจากภาพได้ แต่งประโยคจากภาพได้

แต่งประโยค ถูกตอ้ งทั้งหมด 3 ประโยค ถกู ตอ้ งทั้งหมด 2 ประโยค ถูกตอ้ งทั้งหมด 1 ประโยค

เกณฑ์การผ่านการประเมนิ

ระดบั คะแนน 3 ดี

2 พอใช้

1 ปรับปรงุ

เกณฑ์การผ่านอยู่ในระดับ พอใช้ ขึน้ ไป

ผา่ น ไม่ผา่ น
การวดั และประเมนิ ผล

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ วิธีวดั และประเมินผล เครอ่ื งมือประเมนิ ผล เกณฑ์การประเมนิ

1. น ั ก เ ร ี ย น ส า ม า ร ถ อ ธ ิ บ า ย อ ธ ิ บ า ย ห ล ั ก ก า ร แ ต่ ง แบบบันทึกการต อบ ผ่านเกณฑ์การประเมิน

หลกั การแตง่ ประโยคได้ถูกต้อง (K) ประโยค คำถาม ในระดบั พอใชข้ ้ึนไป

2. นักเรียนสามารถแต่งประโยคได้ การแต่งประโยค ใบงาน เรื่อง “การแต่ง ผ่านเกณฑ์การประเมิน
ถูกต้อง (P)
ประโยค” ในระดับพอใชข้ ้ึนไป

3. นักเรียนตั้งใจทำกิจกรรมด้วย การมีส่วนร่วมในการทำ แบบสังเกตพฤติกรรม ผ่านเกณฑ์การประเมิน

ความกระตือรือร้น (A) กจิ กรรม ของนกั เรียนรายบคุ คล ในระดับพอใช้

กจิ กรรมการเรียนการสอน
กิจกรรมนำเข้าสู่บทเรยี น 10 นาที

1. นักเรียนสังเกตบัตรคำบนกระดาน ว่ามีคำใดบ้างที่นักเรียนไม่ทราบความหมาย เพื่อตรวจสอบความ
เข้าใจความหมายของคำ
บตั รคำ

ยาย แม่ พี่ พ่อ ปา้ อา น้า

กนิ อ่าน รดน้ำ ล้าง ร้องไห้ หวั เราะ ว่ายนำ้

ขา้ ว หนงั สอื ต้นไม้ รถ

2. นักเรียนทุกคนสุ่มจับบัตรคำคนละ 1 บัตร จากกล่องปริศนา เพื่อทำกิจกรรม “เรียงฉันที” โดยมี
ขั้นตอนการทำกจิ กรรม ดังนี้
- นักเรียนทุกคนสังเกตบัตรคำที่ตนเองได้รับ จากนั้นให้นักเรียนตามหาเพื่อนที่มีบัตรคำที่สามารถ
นำมาสรา้ งเปน็ ประโยคได้ โดยนกั เรยี นกลุ่มใดได้ประโยคแลว้ ให้นงั่ ลงกบั ท่ี
บัตรคำ

ยาย แม่ พ่ี พอ่ ปา้ อา น้า

กิน อ่าน รดนำ้ ลา้ ง ร้องไห้ หวั เราะ ว่ายนำ้

ขา้ ว หนังสือ ต้นไม้ รถ

- นักเรียนแตล่ ะกลมุ่ ออกมานำเสนอประโยคที่ไดจ้ ากการทำกิจกรรม “เรียงฉันที” จากน้ันนำประโยค

ไปเรียงลงในกระเปา๋ ประโยค (โดยคำตอบขึน้ อยู่กับนกั เรียนในการสรา้ งประโยค) เช่น

ภาคประธาน ภาคแสดง

ประธาน (ใคร) กรยิ า (ทำอะไร) กรรม (ทำอะไร)

ยาย กนิ ข้าว

แม่ รอ้ งไห้

3. นักเรียนร่วมกันตอบคำถามหลังจากการทำกิจกรรม “เรียงฉันที” เพื่อสรุปความรู้ โดยมีคำถาม

ดังตอ่ ไปนี้

- จากที่นักเรยี นนำคำชนดิ ต่าง ๆ มาเรียงให้ได้ใจความสมบูรณ์เรยี กวา่ อะไร (ประโยค)

- ประโยคประกอบด้วยภาคอะไรบา้ ง (ภาคประธาน และภาคแสดง)

- สว่ นประกอบมปี ระโยคอะไรบา้ ง (ประธาน กรยิ า กรรม)

- ใครอยู่ในภาคประธานหรือภาคแสดง เพราะอะไร (ใครอยู่ในภาคประธาน เพราะเป็นผู้ที่กระทำ

กริยาอาการตา่ ง ๆ)

- ทำอะไรอยู่ในภาคประธานหรอื ภาคแสดง เพราะอะไร (ทำอะไรอยใู่ นภาคแสดง เพราะเป็นการบ่ง

บอกการกระทำ, อาการต่าง ๆ ทป่ี ระธานแสดงออกมา)

4. นักเรียนร่วมกันตอบคำถาม จากประโยคที่ครูยกตัวอย่าง เพื่อตรวจสอบความเข้าใจ (โดยคำตอบ
ขึน้ อยู่กบั นักเรยี นในการสร้างประโยค) เช่น
- ประโยค ยายกินข้าว คำไหนเปน็ ประธาน (ยาย)
- ประโยค ยายกนิ ข้าว คำไหนเปน็ กริยา (กนิ )
- ประโยค ยายกนิ ข้าว คำไหนเปน็ กรรม (ขา้ ว)
- ถา้ ครเู อาคำวา่ ข้าว ออก นกั เรยี นคิดวา่ ประโยคจะส่ือใจความได้สมบูรณ์หรือไม่ เพราะอะไร (ไม่
สมบูรณ์ เพราะไมร่ ้วู า่ แมก่ นิ อะไร)
- ประโยค แม่ร้องไห้ คำไหนเป็นประธาน (แม)่
- ประโยค แมร่ ้องไห้ คำไหนเป็นกริยา (ร้องไห้)
- ทำไมประโยค แมร่ ้องไห้ ถึงไมม่ ีกรรม (เพราะส่ือความหมายไดช้ ัดเจนแล้วว่าแม่กำลังร้องไห้ ไม่
จำเป็นต้องมีกรรมก็ได้)

5. นักเรียนและครรู ่วมกันอภิปรายพรอ้ มกันอีกครั้งว่า ประโยคมีส่วนประกอบสำคัญ 2 ส่วน ได้แก่ ภาค
ประธาน คอื ผทู้ ท่ี ำกริ ิยาอาการตา่ ง ๆ และภาคแสดง คอื สว่ นทเ่ี ปน็ กิรยิ าอาการของประธาน ซึ่งบาง
ประโยคอาจมกี รรมมารองรับ เพือ่ ทำใหป้ ระโยคชดั เจนยงิ่ ข้ึน เพ่อื สรปุ ความเขา้ ใจทตี่ รงกนั

กจิ กรรมการสอน 35 นาที

1. นักเรียนแบ่งกลุ่ม 4 กลุ่ม กลุ่มละ 4 - 5 คน โดยการจับสลากสี คนที่จับสลากได้สีเดียวกันให้อยู่กลุ่ม
เดยี วกนั เพือ่ ทำกิจกรรม “ประโยคทีส่ มบรู ณ์”

2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมารับชุดบัตรคำและกระดานคำตอบ เพื่อทำกิจกรรม “ประโยคท่ี
สมบูรณ์” โดยข้ันตอนในการทำกจิ กรรม มดี งั นี้
- ใหน้ ักเรยี นสงั เกตชดุ บัตรคำท่ีกลุม่ ของตนเองไดร้ บั

พอ่ ล้างจาน

แม่ ทำกบั ข้าว ในครวั

ฉัน วิ่ง อยา่ งรวดเร็ว

ตน้ ทำงาน ในหอ้ งเรียน อยา่ งตัง้ ใจ

- จากนนั้ ใหน้ ักเรยี นแยกส่วนประกอบประโยค แล้วใส่ลงบนกระดานคำตอบให้ถกู ต้อง

ประโยค ใคร ทำอะไร ทไ่ี หน อย่างไร
พ่อล้างจาน พ่อ ลา้ งจาน - -
แมท่ ำกับข้าวในครวั แม่ ทำกบั ข้าว -
ฉนั วิง่ อย่างรวดเรว็ ฉนั ในครัว
ต้นทำงานในห้องเรียน ตน้ วง่ิ - อย่างรวดเร็ว
อยา่ งตงั้ ใจ ทำงาน อยา่ งตั้งใจ
ในหอ้ งเรียน

- นกั เรียนแตล่ ะกลุ่มออกมานำเสนอคำตอบของกล่มุ ตนเอง
3. นักเรยี นรว่ มกนั ทำกิจกรรม “ประโยคทีส่ มบรู ณ์” เพื่อตอบคำถามดงั ตอ่ ไปนี้

- ประโยคเหล่านมี้ สี ่วนประกอบอะไรบ้าง (ใคร, ทำอะไร, ทไ่ี หน, อยา่ งไร)
- ประโยคเหล่านี้มสี ว่ นประกอบเหมือนหรือแตกตา่ งกนั อยา่ งไร (แตกต่างกนั เพราะบางประโยคมี

ส่วนประกอบครบ 4 ส่วน คือ ใคร, ทำอะไร, ที่ไหน, อย่างไร บางประโยคมีส่วนประกอบแค่ 3
ส่วน คือ ใคร, ทำอะไร, ท่ไี หน หรอื ใคร, ทำอะไร, อยา่ งไร และบางประโยคมสี ่วนประกอบแค่ 2
สว่ น คอื ใคร, ทำอะไร)
- นักเรียนอ่านทั้ง 4 ประโยคแล้วเข้าใจความหมายหรือไม่ เพราะอะไร (เข้าใจ เพราะสื่อได้ว่าใคร
ทำอะไร ท่ีไหน อยา่ งไร)
- จากประโยคต้นทำงานในห้องเรียนอย่างตั้งใจ ถ้าครูเอาคำว่า ในห้องเรียน ออกนักเรียนยังอ่าน
ประโยครเู้ ร่ืองหรอื ไม่ (รเู้ รื่อง เขา้ ใจว่าตน้ ทำงานอยา่ งตัง้ ใจ)
- จากประโยคต้นทำงานในห้องเรียนอย่างตั้งใจ ถ้าครูเอาคำว่า อย่างตั้งใจ ออกนักเรียนยังอ่าน
ประโยครู้เรื่องหรือไม่ (ร้เู รือ่ ง เข้าใจว่าตน้ ทำงานในหอ้ งเรียน)
- จากประโยคตน้ ทำงานในห้องเรียนอย่างต้ังใจ ถ้าครูเอาคำวา่ ในห้องเรยี น และ อย่างตงั้ ใจ ออก
นักเรียนยังอา่ นประโยครู้เร่ืองหรอื ไม่ (รู้เรื่อง เข้าใจวา่ ต้นทำงาน)
- จากประโยคข้างต้น ประโยคจำเป็นต้องมี ที่ไหน และอย่างไร เป็นส่วนประกอบหรือไม่ เพราะ
อะไร (มีหรือไม่มีก็ได้ เพราะที่ไหน และอย่างไร ช่วยขยายให้ประโยคสื่อใจความได้ชัดเจน
สมบูรณ์มากยงิ่ ขนึ้ )
- จากประโยค ตน้ ทำงานในห้องเรยี นอย่างตัง้ ใจ ใครคือประธาน (ตน้ )
- จากประโยค ตน้ ทำงานในห้องเรียนอย่างต้ังใจ อะไรคือกรยิ า (ทำ)
- จากประโยค ต้นทำงานในห้องเรยี นอยา่ งตง้ั ใจ อะไรคอื กรรม (งาน)
- จากประโยค ต้นทำงานในห้องเรียนอย่างตั้งใจ คำใดช่วยขยายประโยคให้ชัดเจนมากขึ้น (ใน
หอ้ งเรยี น, อยา่ งตั้งใจ)
- ดังนั้น ถ้าต้องการแต่งประโยคให้ได้ใจความสมบูรณ์ มีความหมายชัดเจน ในประโยคต้องมี
ส่วนประกอบใดบา้ ง (ใคร ทำอะไร ทไ่ี หน อยา่ งไร)
4. นักเรียนและครูร่วมกันอภิปราย เกี่ยวกับกิจกรรม “ประโยคที่สมบูรณ์” เพื่อสรุปความเข้าใจให้
ถูกต้อง (การแต่งประโยค คือ การเขียนข้อความให้มีใจความที่สมบูรณ์ มีความหมายชัดเจน รู้ว่า ใคร
ทำอะไร ท่ีไหน อย่างไร ซง่ึ สว่ นขยาย (ท่ไี หน) และ (อย่างไร) จะมหี รอื ไม่มกี ็ได้)
5. นักเรียนทกุ คนนัง่ เป็นวงกลม เพ่อื ทำกจิ กรรม “กะหลำ่ ปลีแสนสนุก”
6. นักเรียนทุกคนฟังกติกาจากครู เพื่อทำกิจกรรม “กะหล่ำปลีแสนสนุก” โดยมีขั้นตอนการทำกิจกรรม
ดงั ตอ่ ไปนี้
- นกั เรยี นรับกะหลำ่ ปลจี ากครู เม่อื ครใู หส้ ญั ญาณ ใหน้ ักเรียนสง่ ต่อกะหล่ำปลไี ปทางขวามอื

- ให้นักเรียนส่งต่อกะหล่ำปลีไปเรื่อย ๆ เมื่อครูให้สัญญาณหยุด แล้วกะหล่ำปลีหยุดอยู่ที่ใคร ให้
นักเรียนแกะกะหล่ำปลอี อก จากนัน้ ให้นกั เรยี นแตง่ ประโยคจากคำท่ีอยู่ในใบกะกล่ำปลี
** คำในใบกะกลำ่ ปลจี ะเก่ยี วขอ้ งกับ ใคร ทำอะไร ท่ีไหน อยา่ งไร

- นักเรยี นทุกคนร่วมกันพจิ ารณาประโยคท่ีเพื่อนแต่ง วา่ ถกู ตอ้ งหรือไม่ ถา้ ถกู ต้องให้เริ่มเล่นเกมต่อ
แต่ถ้าไม่ถูกต้องให้เพื่อน ๆ ช่วยกันแก้ประโยคให้ถูก แล้วจึงเริ่มเกมต่อ ทำแบบเดิมไปจนใบ
กะหลำ่ ปลีหมด

7. นักเรียนร่วมกันทำกิจกรรม “กะหล่ำปลีแสนสนุก” เพื่อตอบคำถามและสรุปหลักการแต่งประโยค
โดยมคี ำถามดงั ตอ่ ไปน้ี
- ประโยคที่นกั เรยี นแต่งคือประโยคอะไร (โดยคำตอบข้นึ อยกู่ บั นกั เรียนในการแต่งประโยค)
- ประโยคท่ีนกั เรียนแตง่ มีสว่ นประกอบอะไรบ้าง (ใคร ทำอะไร ท่ีไหน อยา่ งไร)
- จากทนี่ กั เรียนทำกิจกรรม การแตง่ ประโยคคืออะไร (การแต่งประโยค คอื การเขียนขอ้ ความให้มี
ใจความที่สมบูรณ์ มีความหมายชัดเจน รู้ว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร ซึ่งส่วนขยาย (ที่ไหน)
และ (อยา่ งไร) จะมีหรือไมม่ ีก็ได)้

กจิ กรรมสรปุ 15 นาที

1. นักเรียนแต่ละคนออกมารับใบงาน เรื่อง “การแต่งประโยค” เพื่อตรวจสอบความเข้าใจ กำหนดเวลา
ในการทำ 10 นาที

2. นักเรียนแต่ละคนทำใบงาน เรื่อง “การแต่งประโยค” จากนั้นให้นักเรียนออกมานำเสนอประโยคที่
ตนเองแตง่ เพ่อื ตอบคำถามดังต่อไปน้ี
- ประโยคที่นกั เรยี นแตง่ คอื ประโยคอะไร (โดยคำตอบขนึ้ อยกู่ บั นักเรยี นในการแต่งประโยค)
- นักเรียนมีหลักการแต่งประโยคอย่างไร (ดูจากรูปภาพแล้วนำคำมาแต่งให้เป็นประโยค โดยใน
ประโยคประกอบไปด้วยใคร ทำอะไร ทีไ่ หน อยา่ งไร)

3. นกั เรียนช่วยกนั ตอบคำถาม เพ่ือสรุปความรู้ โดยมคี ำถามดงั ต่อไปนี้
- จากทีน่ ักเรยี นทำกิจกรรม การแต่งประโยคคืออะไร (การแตง่ ประโยค คือ การเขยี นข้อความให้มี
ใจความทส่ี มบรู ณ์ มคี วามหมายชดั เจน รวู้ ่า ใคร ทำอะไร ทไ่ี หน อยา่ งไร)
- ในประโยคจำเปน็ ต้องมี ท่ไี หน และอยา่ งไร เป็นสว่ นประกอบหรอื ไม่ เพราะอะไร (มหี รือไม่มีก็ได้
เพราะถ้ามี ท่ไี หน และอย่างไร จะช่วยขยายให้ประโยคสอื่ ใจความไดช้ ดั เจน สมบรู ณม์ ากยง่ิ ขนึ้ )

ส่อื และอุปกรณ์
1. บตั รคำนำมาเรยี งประโยต
2. กระเป๋าประโยค
3. สลากสี 4 สี (สีแดง, สีเขียว, สีน้ำเงนิ , สเี หลอื ง)
4. กระดานคำตอบ
5. ชุดบัตรคำ
6. ตารางประโยคขนาดใหญ่
7. ชุดบตั รขอ้ ความ
8. กะหลำ่ ปลี
9. กระเปา๋ ผนงั
10. ใบงาน เรอื่ ง “การแต่งประโยค”

เสนอผ้บู รหิ ารเพ่ือทราบ / อนุมัติ
O ทราบ / อนมุ ัติ
O ไม่อนุมัติ ควรแก้ไข
............................................................................................................................. .....................………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ลงช่ือ ................................................................. ผอู้ นุมัตกิ ารใชแ้ ผน
( ............................................................... )
ผู้อำนวยการโรงเรียน..................................

บันทกึ ผลหลงั การสอน

ผลการเรียนรู้
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

ปัญหาและอปุ สรรค
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
ขอ้ เสนอแนะ
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................................. ................
................................................................................................................... ...........................................................

ลงชื่อ ............................................................................... ผ้สู อน
( นางสาวจรี าลักษณ์ เป่ยี มอินทร์ )

วนั ท่ี ............. เดือน .................................... พ.ศ. .....................

ชอ่ื - นามสกลุ ................................................................................. ชน้ั ป.2/.......... เลขท่ี .........
ใบงาน เรื่อง “การแตง่ ประโยค”

คำชี้แจง ให้นักเรียนแต่งประโยค 3 ประโยคจากภาพที่กำหนดให้ โดยประโยคที่แต่ง
จะต้องมใี จความสมบูรณ์และถูกต้อง

1.
2.
3.

แบบบนั ทกึ การตอบคำถาม

เกณฑก์ ารวดั และประเมนิ ผลการอธิบายหลกั การแต่งประโยค

ประเด็นการประเมิน 3(ดี) 2(พอใช)้ 1(ปรับปรงุ )

ความถูกตอ้ งของ อธิบายหลักการแต่ง อ ธ ิ บ า ย ห ล ั ก ก า ร แ ต่ ง อ ธ ิ บ า ย ห ล ั ก ก า ร แ ต่ ง

การอธิบายหลกั การ ป ร ะ โ ย ค ไ ด ้ ถ ู ก ต ้ อ ง ประโยคได้ถูกต้อง แต่ขาด ประโยคไดไ้ มถ่ ูกตอ้ ง

แต่งประโยค ครบถ้วน ข้อมูล 1 ประเดน็

เกณฑ์การผ่านการประเมิน

ระดับคะแนน 3 ดี

2 พอใช้

1 ปรบั ปรงุ

เกณฑก์ ารผา่ นอยูใ่ นระดับ พอใช้ ขึ้นไป

ผ่าน ไม่ผ่าน