หนังสือเสริมความรู้วิทยาศาสตร์ ระดับชั้นประถมศึกษาปี ที่ ๔ เขียนเรื่อง : ฉันทนา วิเชียรวงค์
หนังสือเสริมความรู้วิทยาศาสตร์ ระดับชั้นประถมศึกษาปี ที่ ๔ เขียนเรื่อง : ฉันทนา วิเชียรวงค์
ค ำน ำ หนังสือเสริมความรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง องค์ประกอบของระบบสุริยะ จัดท าขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อเป็น หนังสืออ่านเพิ่มเติม กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 หน่วยการเรียนรู้ เรื่อง จักรวาลและอวกาศ รูปเล่มมีภาพมีสีสันสวยงามเพื่อกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน เนื้อหาเข้าใจง่าย และมี แบบทดสอบท้ายเล่มเพื่อให้ผู้อ่านได้ทบทวนความรู้ เหมาะส าหรับอ่านเสริมทบทวนความรู้ เรื่อง องค์ประกอบของ ระบบสุริยะ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ฉันทนา วิเชียรวงค์ 2
มำตรฐำนกำรเรียนรู้ สาระที่ 3 วิทยาศาสตร์โลก และอวกาศ มาตรฐาน ว 3.1 เข้าใจองค์ประกอบ ลักษณะ กระบวนการเกิด และวิวัฒนาการของเอกภพ กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และระบบสุริยะ รวมทั้งปฏิสัมพันธ์ภายในระบบสุริยะที่ส่งผลต่อสิ่งมีชีวิต และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ ตัวชี้วัด ป.4/3 สร้างแบบจ าลองแสดงองค์ประกอบของระบบสุริยะ และอธิบายเปรียบเทียบคาบการโคจรของดาวเคราะห์ต่าง ๆ จากแบบจ าลอง สำระส ำคัญ - ระบบสุริยะเป็นระบบที่มีดวงอาทิตย์เป็นศูนย์กลางและมีบริวารประกอบด้วยดาวเคราะห์แปดดวงและบริวาร ซึ่งดาวเคราะห์ แต่ละดวงมีขนาดและระยะห่างจากดวงอาทิตย์แตกต่างกัน และยังประกอบด้วยดาวเคราะห์แคระ ดาวเคราะห์น้อย ดาวหาง และ วัตถุขนาดเล็กอื่น ๆ โคจรอยู่รอบดวงอาทิตย์ วัตถุขนาดเล็กอื่น ๆ เมื่อเข้ามาในชั้นบรรยากาศเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลกท าให้ เกิดเป็นดาวตกหรือผีพุ่งไต้และอุกกาบาต จุดประสงค์ 1. สามารถอธิบายและเปรียบเทียบคาบการโคจรของดาวเคราะห์บริวารของระบบสุริยะได้ 2. สามารถบอกองค์ประกอบของระบบสุริยะได้ โครงสร้างเนื้อหา
สำรบัญ เรื่อง หน้า ดวงอาทิตย์ 11 โลก 13 ศุกร์ 15 พฤหัสบดี 17 เนปจูน 19 ยูเรนัส 21 พุธ 23 อังคาร 25 เสาร์ 27 เรื่อง หน้า ดวงจันทร์ 29 ดาวหาง 31 ดาวเคราะห์น้อย 33 ดาวเคราะห์แคระ 35 อุกกาบาต 37 ดาวตก 39 ทบทวนความรู้ 41 บรรณานุกรม 43 3
ครูมอบหมายการบ้านให้เรียนรู้ ศึกษาดูเรื่องดาวตามเนื้อหา น ามาแต่งเป็นบทกลอนตามต ารา โยงเนื้อหาภาษาไทยให้พากเพียร 4 ณ ห้องเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 วันสุดท้ายของการเรียนภาคเรียนที่ 1 คุณครู มอบหมายการบ้านช่วงปิดเทอมให้นักเรียน เพื่อไปศึกษาความรู้เตรียมความพร้อมที่จะเรียน ในภาคเรียนที่ 2 รายวิชาวิทยาศาสตร์
มอสและมิวพี่น้องผู้น่ารัก เรียนรู้จักท่องโลกกว้างช่วงปิดเทอม หมั่นศึกษาหาความรู้มาเพิ่มเติม คิดริเริ่มแต่งเติมค าประพันธ์ 5 วันปิดเทอม พ่อกับแม่ได้พามอสและมิวกลับไปเยี่ยมบ้านที่ต่างจังหวัด และถือโอกาสพาเด็ก ๆ ท่องเที่ยวในวันหยุดยาว ระหว่างท่องเที่ยวนั้นมอสและมิวก็ไม่ลืมที่จะศึกษาหาความรู้ที่คุณครูมอบหมายให้เป็นการบ้าน พวกเขาขยันอ่านหนังสือ ศึกษาหาความรู้เรื่อง องค์ประกอบระบบสุริยะเป็นประจ าทุกคืน จนเกิดความเข้าใจในเนื้อหา และสามารถน ามาแต่งเป็น กลอนแปดซึ่งพวกเขาได้เรียนในวิชาภาษาไทย แล้วถามตอบกันอย่างมีความสุข
เปิดต าราหนังสือที่ชอบอ่าน บริวารดวงอาทิตย์มิตรใกล้บ้าน พุธ ศุกร์ โลก พฤหัสฯ ดาวอังคาร จักรวาล ดวงอาทิตย์ และดวงจันทร์ 6
ยูเรนัส เนปจูน และดาวเสาร์ ใกล้โลกเราคือดวงจันทร์แสงนวลใส ดาวเคราะห์น้อย อุกกาบาต ผีพุ่งไต้ อยู่ห่างไกลออกไป ดาวเคราะห์แคระ 7
8
เพื่อน ๆ ไปเที่ยวกับมอส และมิวไหมครับ ตามพวกเรามาเลย 9
“ฉันเป็นดาวศูนย์กลางบนท้องฟ้า ช่วยน าพาพลังงานมหาศาล มีดาวเคราะห์แปดดวงบริวาร แสงเดินทางถึงโลกแปดนาที” 10
ดวงอาทิตย์(Sun) มีอุณหภูมิประมาณ ๕,๕๐๐ องศาเซลเซียส แต่บริเวณใจกลางร้อนมากกว่า สามารถสร้างพลังงานได้ด้วยตัวเอง พลังงานจากดวงอาทิตย์ให้ความร้อน แสงสว่าง และความอบอุ่น แก่โลกของเรา แสงจากดวงอาทิตย์เดินทางมาถึงโลกของเรา ใช้เวลา ๘.๓ นาที 11 ภาพประกอบ ดวงอาทิตย์ ที่มา : http://suthida01.blogspot.com สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“ฉันคือบ้านของสิ่งมีชีวิต ฉันมีมิตรติดตามคือจันทร์สวย มีดาวศุกร์เป็นฝาแฝดอยู่ข้างด้วย ใครรู้ช่วยบอกทีฉันคือใคร” 12
โลก (earth) โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลา ๓๖๕ วัน ๖ ชั่วโมง ๙ นาที หมุนรอบ ตัวเอง ๑ รอบใช้เวลา ๑ วัน โลกหมนุจากทิศตะวนัตกไปทิศตะวนัออก หรอ ื หมนุทวนเข็มนาฬิกาแกนของโลก เอียงเป็นมุมประมาณ ๒๓ องศา กับแนวตั้งฉากของระนาบวงโคจร จึงท าให้เกิด ฤดูกาลต่าง ๆ ขึ้นบนโลก โลกเป็นดาวเคราะห์ที่มีลักษณะพิเศษ เพราะบนโลกมีอากาศและน ้าซึ่ง จ าเป็นส าหรับการด ารงชีวิตของสิ่งมีชีวิต และเป็นดาวเคราะห์เพียงดวงเดียวที่ พื้นผิวส่วนใหญ่ปกคลุมไปด้วยน ้า และมี ดวงจันทร์เป็นบริวาร ๑ ดวง สมญา นามของฉัน คือ “ดาวมหาสมุทร” 13 ภาพประกอบ โลก ที่มา : https://sites.google.com สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวมองเห็นด้วยตาเปล่า ตอนรุ่งเช้าหัวค่ าเห็นฉันได้ เป็นฝาแฝดของโลกอยู่ไม่ไกล แอบเศร้าใจไม่มีจันทร์บริวาร” 14
ดาวศุกร์(Venus) เป็นดาวเคราะห์หิน อยู่ห่างจากดวงอาทิตย์เป็นล าดับที่ ๒ มีขนาดเล็กกว่าโลกเล็กน้อยจึงได้ชื่อว่าเป็นฝาแฝดของโลก โคจรรอบดวงอาทิตย์ ใช้เวลา ๒๒๔.๗ วัน และหมุนรอบตัวเองใช้เวลา ๒๔๓ วัน โดยมีทิศทางการ หมุนรอบตัวเองจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตก ซึ่งตรงข้ามกับดาวเคราะห์ ดวงอื่น ๆ ไม่มีดาวบริวาร มีอุณหภูมิสูงที่สุดเพราะบรรยากาศปกคลุมไปด้วย แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ที่หนาทึบจึงเก็บความร้อนเอาไว้ได้มากท าให้เป็นดาว เคราะห์ที่อุณหภูมิสูงที่สุด พื้นผิวมีลักษณะเป็นภูเขา หุบเขา และหลุมบ่อ สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าถ้ามองเห็นต่อนเช้ามืดเรียกว่าดาวรุ่ง หรือ “ดาวประกายพรึก” ถ้ามองเห็นตอนหัวค่ าเรียกว่า “ดาวประจ าเมือง” 15 ภาพประกอบ ดาวศุกร์ ที่มา : https://woow555.blogspot.com สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“เธอรู้ไหมฉันนี่แหละใหญ่ที่สุด แต่มนุษย์อาศัยอยู่ไม่ได้ ฉันหมุนรอบตัวเองแสนว่องไว จุดแดงใหญ่ในตัวฉันคือพายุ” 16
ดาวพฤหัสบดีเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ เป็นดาวที่มีเนื้อสาร มากที่สุดและมากกว่าดาวเคราะห์ทุกดวงที่เหลือรวมกัน ใช้เวลาหมุนรอบตัวเอง ๑ รอบ เร็วที่สุดประมาณ ๙ ชั่วโมง ๕๕ นาที แต่โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลานานถึง ๑๑.๘๖ ปี พื้นผิวปกคลุมด้วยแก๊สมองเห็นเป็นแถบสีของเมฆหนา มีพื้นที่เป็นพายุจุดแดง ขนาดใหญ่ แต่ใจกลางมีขนาดเล็กและเป็นหินแข็ง มีวงแหวนบาง ๆ ๑ วง มีดาวขนาดเล็ก เป็นบริวารที่ถูกค้นพบแล้ว ๗๙ ดวง และดาวขนาดใหญ่เป็นบริวาร ๔ ดวง เรียงกันอยู่ในแนว เส้นศูนย์สูตรของดาวพฤหัสบดี มีชื่อว่า ไอโอ ยูโรปา แกนิมีด และคัลลิสโต ซึ่งถูกค้นพบโดย กาลิเลโอ ดาวพฤหัสบดีอยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์ล าดับที่ ๕ มีสมญานามว่า“โลกยักษ์” หรือ “ยักษ์ใหญ่ในระบบสุริยะ” 17 ภาพประกอบ ดาวพฤหัสบดี ที่มา :https://sites.google.com สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวเคราะห์แก๊สอยู่นอกสุด แต่มนุษย์อาศัยอยู่ไม่ได้ ชื่อดางเกตุจุโลกได้มากมาย ห่างออกไปอุณหภูมิ Vary cool” 18
ดาวเนปจูน ดาวสมุทร หรือดาวเกตุ(Neptune) ดาวเนปจูนเป็นดาวเคราะห์แก๊สดวงที่ ๔ โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลาถึง ๑๖๓.๗ ปี และหมุนรอบตัวเอง ๑ รอบ ใช้เวลา ๑๕ ชั่วโมง มีดาวบริวาร ๘ ดวง ดวงที่ใหญ่ที่สุดชื่อ ทริตันและเนรีด โดยดาวทริตันหมุนรอบ ดาวเนปจูนในทิศทางตรงกันข้ามกับทิศทางการหมุนของดาวเนปจูน ในปี พ.ศ. ๒๕๓๒ ยานอวกาศวอยเอเจอร์ ๒ ผ่านไปเฉียดดาวเนปจูน และ ตรวจพบวงแหวนบางส่วนของดาวเนปจูนเป็นวงแหวนที่มืดมากจนสังเกตไม่เห็น จากโลก ซึ่งมีความสมบูรณ์ ๔ วง และที่ไม่สมบูรณ์อีกหลายวง ดาวเนปจูนเป็นดาว เคราะห์อยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์มากที่สุด มีขนาดใหญ่เป็นล าดับที่ ๔ 19 ภาพประกอบ ดาวเนปจูน ที่มา : https://th.wikipedia.org สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“ดาวเคราะห์ยักษ์แช่แข็งฉายาฉัน มีดวงจันทร์บริวารยี่สิบเจ็ด พื้นผิวเขียวอมฟ้าจัดว่าเด็ด ฉันไม่เล็กใหญ่เป็นล าดับสาม” 20
ดาวยูเรนัสหรือดาวมฤตยู (Uranus) ดาวยูเรนัสเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่มีขนาดใหญ่เป็นล าดับที่ ๓ โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลา ๘๓.๗๕ ปี และหมุนรอบตัวเองใช้เวลา ๑๗ ชั่วโมง ดาวยูเรนัสมีวงแหวนล้อมรอบคล้ายดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ วงแหวนประกอบด้วย ชิ้นน้ าแข็งมืดที่เคลื่อนไหว บรรยากาศของดาวยูเรนัสส่วนใหญ่เป็นแก๊สไฮโดรเจน ที่เหลือเป็น ฮีเลียมและแก๊สอื่นๆ บรรยากาศชั้นบนมีฮีเลียมจ านวนมาก จึงท าให้ดาวยูเรนัสมีสีฟ้าอมเขียว แกนกลางเป็นหินแข็งขนาดเล็ก มีอุณหภูมิที่พื้นผิว –๒๑๐ องศาเซลเซียส มีดาวบริวาร ๒๑ ดวง ดาวยูเรนัสมีขนาดใหญ่เป็นล าดับที่ ๓ อยู่ไกลจากดวงอาทิตย์เป็นล าดับที่ ๗ 21 ภาพประกอบ ยูเรนัส ที่มา : https://sites.google.com สืบค้นเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวเคราะห์หินผู้โดดเดี่ยว จันทร์ดวงเดียวบริวารหามีไม่ กลางคืนหนาวกลางวันร้อนเหมือนเตาไฟ แต่สุขใจฉันอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์” 22
ดาวพุธ (Mercury) เป็นดาวเคราะห์หินและอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากที่สุด โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลาเพียง ๘๘ วัน และหมุนรอบตัวเองใช้เวลา ๕๙ วัน ไม่มีดาวบริวาร ดาวพุธเป็นดาวที่ ได้รับความร้อนจากดวงอาทิตย์มากที่สุดเพราะไม่มีชั้นบรรยากาศห่อหุ้ม อุณหภูมิของด้านสว่าง และด้านมืดแตกต่างกันมากจึงท าให้เราเรียกดาวพุธว่า “เตาไฟแช่แข็ง” เราสามารถมองเห็นดาวพุธได้ด้วยตาเปล่าในเวลาพลบค่ าทางทางทิศตะวันตก และตอนเช้าตรู่ทางทิศตะวันออก 23 ภาพประกอบ ดาวพุธ ที่มา : https://sites.google.com สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวสีแดงมีฝุ่นมาก ปราศจากสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ ภูเขาไฟขนาดใหญ่อยากให้ดู ดวงจันทร์คู่ชื่อโฟบอสและดีมอส” 24
ดาวอังคาร (Mars) เป็นดาวเคราะห์หินมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณครึ่งหนึ่งของโลก โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลา ๖๘๗ วัน และหมุนรอบตัวเองใช้เวลา ๒๔ ชั่วโมง ๓๗ นาที มีแกนเอียงเช่นเดียวกับโลก มีภูเขาไฟที่ใหญ่ที่สุดชื่อโอลิมปัส ดาวอังคารมีฤดูกาลคล้ายกับบนโลก มีดาวบริวาร ๒ ดวง ชื่อ โฟบอส และไดมอส ดาวอังคารมีสมญานามว่า “ดาวเทพเจ้าแห่งสงคราม” และมักถูกเรียกว่า “ดาวแดง” เพราะมีองค์ประกอบดินเป็นแร่เหล็กท าให้เป็นสีสนิมเหล็ก บรรยากาศมีอยู่เบาบางมากพื้นผิวขรุขระ เต็มไปด้วยหิน มีหลุมบ่อ มีปล่องภูเขาไฟ ฝุ่นละออง พายุทรายที่รุนแรง และร่องรอยที่คาดว่า เป็นการไหลของของเหลวมาก่อน มีขนาดใหญ่เป็นล าดับที่ ๗ อยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์เป็นล าดับที่ ๔ 25 ภาพประกอบ ดาวอังคาร ที่มา : https://sites.google.com สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวที่สวยเด่นกว่าใคร วงแหวนใหญ่ชัดเจนโดดเด่นสวย มีดวงจันทร์มากสุดติดตามด้วย ช่วยจดจ าชื่อฉันนาม Saturn” 26
ดาวเสาร์(Saturn) มีลักษณะคล้ายดาวพฤหัสบดี คือ มีพื้นผิวสีเหลืองซึ่งเป็นแก๊สที่เบามาก มีความหนาแน่นน้อยกว่าดาวเคราะห์ดวงอื่น ๆ โคจรรอบดวงอาทิตย์ ๑ รอบ ใช้เวลา ๒๙.๔๒ ปี หมุนรอบตัวเอง ๑ รอบ ใช้เวลา ๑๐ ชั่วโมง ๓๙ นาที มีดาวบริวาร ที่ถูกค้นพบแล้ว ๘๒ ดวง ดาวบริวารที่มีขนาดใหญ่ที่สุดชื่อ ไตตัน มีขนาดเท่าดาวพุธ และเป็นดาวบริวารดวงเดียวที่มีบรรยากาศห่อหุ้ม เมฆหมอกที่ปกคลุมดาวเสาร์นั้นเย็นจัด มีอุณหภูมิ –๑๘๕ องศาเซลเซียส ดาวเสาร์มีวงแหวน ๖ วง และวงเล็ก ๆ ประมาณ ๑ แสนวง ที่เป็นก้อนหินและชิ้นน้ าแข็ง ล้อมรอบ ดาวเสาร์มีขนาดใหญ่เป็นล าดับที่ ๓ อยู่ห่างไกลจากดวงอาทิตย์เป็นล าดับที่ ๖ มีสมญานามว่า “เทพเจ้าแห่งการเกษตร” 27 ภาพประกอบ ดาวเสาร์ ที่มา : https://darasartnaru.wordpress.com สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวสวยเด่นยามค่ าคืน มีข้างขึ้นข้างแรมแสงนวลใส เกิดน้ าขึ้นน้ าลงทุกคืนไป ช่วยคุ้มภัยอุกกาบาตคุกคามโลก” 28
ดวงจันทร์ (Moon) ดวงจันทร์เป็นบริวารของโลก โลกของเรามีดวงจันทร์ 1 ดวง มีระยะห่างจากโลก 384,400 กิโลเมตร มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3,476 กิโลเมตร ดวงจันทร์มีการเคลื่อนที่ 3 ลักษณะคือ 1. หมุนรอบตัวเองใช้เวลาเท่ากับโคจรรอบโลกคือ 27.32 วัน 2. โคจรรอบโลก 3 .โคจรรอบดวงอาทิตย์ 29 ภาพประกอบ ดวงจันทร์ ที่มา : https://mgronline.com สืบค้นเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นวัตถุบนท้องฟ้า แปลกจริงหนาตัวฉันนั้นมีหาง องค์ประกอบนิวเคลียสเป็นใจกลาง มีทิศทางหางหันหนีดวงอาทิตย์” 30
ดาวหาง (Comet) เป็นส่วนหนึ่งของระบบสุริยะ โคจรรอบดวงอาทิตย์ด้วยวงโคจร ที่แน่นอน ดาวหางแต่ละดวงจึงใช้เวลาในการโคจรรอบดวงอาทิตย์แตกต่างกัน และถูกแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์ดึงดูดมาเป็นบริวาร วงโคจรของดาวหาง จึงยาวไกลและมีความรี 31 ภาพประกอบ ดาวหาง ที่มา : https://news.kapook.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาววัตถุบนท้องฟ้า มีหน้าตาเหมือนหินก้อนเล็กใหญ่ โคจรอยู่ดาวสองดวงเคียงข้างไป ดาวนั้นไซร้ คือ อังคารและพฤหัสฯ” 32
ดาวเคราะห์น้อย (Asteroids) เป็นวัตถุทางดาราศาสตร์ที่มีขนาดเล็กกว่าดาวเคราะห์แต่มีขนาด ใหญ่กว่าสะเก็ดดาว และไม่ใช่ดาวหาง หรืออาจเกิดขึ้นจากกลุ่มวัตถุที่ไม่สามารถ รวมตัวกันเป็นดาวเคราะห์ได้ส าเร็จ ดาวเคราะห์น้อยจ านวนมากอยู่ในวงโคจร รูปวงรี ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัสบดี เรียกว่าแถบดาวเคราะห์น้อย (Asteroid belt) 33 ภาพประกอบ ดาวเคราะห์น้อย ที่มา : https://www.posttoday.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2563
“ฉันเป็นดาวหน้าตาคล้ายดาวเคราะห์ สมบัติเหมาะมีมวลแรงโน้มถ่วง ถูกค้นพบมาแล้วถึงห้าดวง แต่ละดวงไม่มีจันทร์บริวาร” 34
ดาวเคราะห์แคระ (Dwarf Planets) เป็นดาวเคราะห์ประเภทหนึ่งที่อยู่ในวงโคจรรอบดาวฤกษ์ และมีมวลเพียงพอ ที่จะมีแรงโน้มถ่วงของตัวเองท าให้รูปทรงมีสมดุลเกือบเป็นทรงกลมแต่ไม่สามารถควบคุม แรงดึงดูดและวงโคจรของสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบวงโคจรของตนเองได้ ในปัจจุบันมีวัตถุบนท้องฟ้าที่จัดเป็นดาวเคราะห์แคระ ได้แก่ ซีรีส พลูโต เฮาเมอา มาเคมาเค และอีริส 35 ภาพประกอบ ดาวเคราะห์แคระ ที่มา : https://ngthai.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2563
“สะเก็ดดาวในอวกาศคือตัวฉัน ทุกๆ วันถูกดึงดูดมาสู่โลก แรงเสียดสีเผาไหม้ขนาดลด ไหม้ไม่หมดฉันจะตกลงสู่พื้น” 36
อุกกาบาต (Meteorite) เป็นชิ้นส่วนของหินหรือโลหะที่แตกหักหรือหลุดมาจากดาวเคราะห์น้อย หรือดาวหาง ในระบบสุริยะ เมื่อสะเก็ดดาวเคลื่อนที่เข้าสู่ชั้นบรรยากาศของโลก จะท าให้เกิดการแตกตัวของ ไอออนของอนุภาคในบรรยากาศ เกิดความร้อนและแสงสว่างจนท าให้สะเก็ดดาวเกิดการลุกไหม้ หากสะเก็ดดาวมีขนาดใหญ่จนท าให้เหลือเศษชิ้นส่วนจากการเผาไหม้ จะตกลงบนพื้นผิวโลก เรียกว่า อุกกาบาต 37 ภาพประกอบ อุกาบาต ที่มา : https://www.baanjomyut.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2563
“ฉันมีชื่อน่ากลัวผีพุ่งไต้ ถ้าลุกไหม้หายไปมองไม่เห็น เสียดสีชั้นบรรยากาศแสงโดดเด่น ปรากฏเป็นฝนดาวตกยามค่ าคืน” 38
ดาวตก ผีพุ่งไต้ (Meteor) ต้นก าเนิดของดาวตกผีพุ่งไต้และอุกกาบาตล้วนมาจากสะเก็ดดาว (Meteoroid) ซึ่งเป็นชิ้นส่วนของหินหรือโลหะที่แตกหักหรือหลุดมาจากดาวเคราะห์น้อย หรือดาวหางในระบบสุริยะ เมื่อสะเก็ดดาวเคลื่อนที่เข้าสู่ชั้นบรรยากาศของโลก จะท าให้ เกิดการแตกตัวของไอออนของอนุภาคในบรรยากาศ เกิดความร้อนและแสงสว่างจนท าให้ สะเก็ดดาวเกิดการลุกไหม้จนหมดก่อนตกลงบนพื้นผิวโลก เรียกว่า ดาวตกหรือผีพุ่งไต้ 39 ภาพประกอบ ดาวตก ที่มา : https://tnnthailand.com สืบค้นเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2563
พ่อกับแม่ภูมิใจในตัวของลูก ๆ มากจ๊ะ ขอให้ขยันและตั้งใจศึกษาหาความรู้ แบบนี้ไปตลอดนะลูก และที่ส าคัญต้องเป็น เด็กดีด้วยนะจ๊ะ ใกล้วันเปิดเทอม ครอบครัวของมอสและมิวจึงเดินทางกลับบ้านที่กรุงเทพมหานคร บรรยากาศระหว่างเดินทางเป็นไปด้วยความอบอุ่นและมีความสุข ครับ ค่ะ 40
41 1. ค าชี้แจง จงจับคู่ดาวและสมญานามของดาวให้ถูกต้อง ดาวเคราะห์ สมญานามของดาว ดาวพุธ A โลกยักษ์ ดาวศุกร์ B ดาวเกตุ ดาวโลก C เทพเจ้าแห่งสงคราม ดาวอังคาร D เทพเจ้าแห่งการเกษตร ดาวพฤหัสบดี E ดาวเคราะห์ยักษ์แช่แข็ง ดาวเสาร์ F ดาวมหาสมุทร ดาวยูเรนัส G เตาไฟแช่แข็ง ดาวเนปจูน H ดาวประกายพรึก ทบทวนความร ู ้
42 2. ค าชี้แจง จงเรียงล าดับดาวเคราะห์บริวารที่มีระยะห่างจากดวงอาทิตย์เฉลี่ยใกล้ที่สุดไปไกลที่สุด ทบทวนความร ู ้ ล าดับที่ 5 ดาว................. ล าดับที่ 6 ดาว................. ล าดับที่ 7 ดาว................. ล าดับที่ 8 ดาว................. ล าดับที่ 1 ดาว................. ล าดับที่ 2 ดาว................. ล าดับที่ 3 ดาว................. ล าดับที่ 4 ดาว.................
บรรณำนุกรม ถวัลย์ มาศจรัส. (2538). การเขียนหนังสืออ่านเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ : ธารอักษร เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดวงอาทิตย์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://suthida01.blogspot.com (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). โลก. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com. (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวศุกร์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://woow555.blogspot.com. (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวพฤหัสบดี. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com. (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวเนปจูน. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://th.wikipedia.org. (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวยูเรนัส. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com. (วันที่สืบค้น 8 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวพุธ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com. (วันที่สืบค้น 9 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวอังคาร. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://sites.google.com. (วันที่สืบค้น 9 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวเสาร์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://darasartnaru.wordpress.com. (วันที่สืบค้น 9 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดวงจันทร์ . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://mgronline.com. (วันที่สืบค้น 9 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวหาง . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://news.kapook.com. (วันที่สืบค้น 10 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวเคราะห์น้อย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.posttoday.com. (วันที่สืบค้น 10 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวเคราะห์แคระ [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://ngthai.com. (วันที่สืบค้น 10 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). อุกกาบาต [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.baanjomyut.com. (วันที่สืบค้น 10 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ดาวตก. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://tnnthailand.com. (วันที่สืบค้น 10 พฤศจิกายน 2562). 43
บรรณำนุกรม เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). กาแล็กซี่. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://th.aliexpress.com. (วันที่สืบค้น 11 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). พื้นหลังสะพานซูตองเป้. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.chillpainai.com. (วันที่สืบค้น 11 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ไร่ชา. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://taechan6112.blogspot.com . (วันที่สืบค้น 11 พฤศจิกายน 2562). เว็บไซต์ออนไลน์. (2562). ภาพเวกเตอร์ พื้นหลัง ฟรี. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.backgroundcheckall.com. (วันที่สืบค้น 11 พฤศจิกายน 2562). สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). (2561). คู่มือครูใช้กับชุดกิจกรรมการเรียนรู้พัฒนาการคิดวิเคราะห์ หลักสูตรฯ 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. กรุงเทพฯ: บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.). จ ากัด. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) . (2561). หนังสือเรียนวิชาวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เล่ม 1. กรุงเทพฯ : ส านักพิมพ์ดอกหญ้า. 44
หนังสือเสริมความรุ้วิทยาศาสตร์เรื่อง องค์ประกอบระบบสุริยะ ชั้นประถมศึกษา ปีที่ ๔