ชุดควบคุมเครื่องตีแป้งกึ่งอัตโนมัติ

บทที่ 1
บทนำ

1.1 ความเปน็ มาและความสำคญั ของปญั หา
เกษตรกรรมของไทยมีบทบาทและความสําคัญกับเศรษฐกิจและการสรา้ งงานของประเทศ

ไทยมาเปน็ ระยะเวลานาน สนิ คา้ เกษตรทป่ี ระเทศไทยเราปลูกกัน เชน่ ข้าวเหนยี วเปน็ ท่นี ยิ ม ปลกู
ภาคอสี าน ผลผลติ แต่ละปมี จี ำนวนมาก ชาวบา้ นจงึ นำขา้ วเหนียวมาแปรรปู เป็น “ขา้ วเขยี บ” หรอื
ข้าวเกรียบ นยิ มทำขนมในงานบญุ เดอื น 3 ตาม ฮีต 12 คอง 14 เปน็ ของกินทำดว้ ยแป้งข้าวเหนียว ทำ
เปน็ แผน่ ตากใหแ้ ห้ง แล้วป้งิ ให้แป้งสกุ จนพองจึงกนิ ได้ ซง่ึ ชาวบ้านผลติ เป็นอาชีพเสริมจากงานที่ทำ
ประจำโดยการทำขา้ วเกรยี บสามารถทำรายไดเ้ สริมให้กบั ชาวบ้านใหม้ รี ายได้เพิ่มขึ้นนอกเหนือจาก
การทำงานประจำ

การทำขา้ วเกรยี บมีวิธีการทำคอื นำข้าวเหนียวที่นง่ึ สุกแลว้ ไปตำในครกมองใหล้ ะเอยี ด
ขณะท่ตี ำก็ใส่ส่วนผสมต่าง ๆ ลงไปด้วย คอื นำ้ ตาลทราย นำ้ พงั โหมหรือภาษาท้องถ่ินอีสานเรียกวา่
เครือตดหมา ไขไ่ ก่ มะพร้าวขูด งาและเกลือ โดยมี คนที่คอยผสมสว่ นผสมตา่ ง ๆ และคนข้าวเกรยี บ
อยู่ ชาวบ้านเรียกว่า “มอื ปดั ” ซ่งึ บคุ คลนจี้ ะต้องมีความชำนาญและความรวดเรว็ ในการปัดขา้ วให้เขา้
กับวตั ถดุ บิ อนื่ ๆ เมื่อตำละเอียดและใสส่ ่วนผสมครบแล้วก็ตักออกจากครก แล้วนำแป้งมาป้นั เป็น
กอ้ นกลม วธิ กี ารทำใหเ้ ป็นแผน่ คอื จะต้องปนั้ ขา้ วเกรยี บท่ตี ำแลว้ ให้เปน็ ก้อนกลม วางลงไปในแผน่
พลาสติกที่ทานำ้ มนั เพื่อไม่ใหข้ ้าวเกรยี บตดิ ถงุ วางถุงพลาสตกิ ทับข้าวเกรยี บอีกครั้ง จากนน้ั จงึ นำ
เขียง หรือของหนักท่ีมลี ักษณะเรียบ ๆ มาวางทบั ข้าวเกรียบให้เป็นแผ่นวงกลม เมอ่ื ได้ขา้ วเกรยี บท่ี
เป็นแผ่นเรยี บร้อยแลว้ กน็ ำขา้ วเกรบี น้ันไปวางใส่เสอื่ เรยี งใหเ้ ป็นระเบียบ เมื่อวางจนเต็มเสอ่ื ก็นำไป
ตากในทร่ี ่มจนแห้งสนิท เม่ือขา้ วเกรยี บแห้งสนทิ แลว้ นำไปยา่ งรับประทาน ซึ่งขน้ั ตอนการทำข้าว
เกรยี บข้างต้นทก่ี ลา่ วมานั้นเป็นการตำขา้ วแบบดัง้ เดิมคอื การตำข้าวโดยใช้ครกซึง่ ใช้เวลา นานในการ
ตำขา้ วกวา่ จะละเอยี ดวิธีนี้จงึ ทำใหเ้ สียเวลาในการตำข้าวเป็นอย่างมากในปัจจบุ นั สว่ นมากจะเปลย่ี น
การตำข้าวมาเปน็ การใช้เครื่องตแี ปง้ แทนเพราะไมเ่ ปลืองแรง ประหยดั เวลาและแปง้ จะมีความ
ละเอยี ดมากกว่าการใช้ครก แต่เครอื่ งตีแปง้ ที่ชาวบา้ นใชม้ ีเพียงเบรคเกอร์ในการเปิดปดิ ควบคมุ การ
ทำข้าวเกรยี บและจะต้องยืนเฝ้าตลอดเวลาที่เคร่ืองกำลังตแี ป้ง ต้องค่อยเติมนำ้ พังโหม เติมนำ้ ตาล ดู
ความละเอยี ดของแป้งโดยการทำแตล่ ะครั้งต้องใชเ้ วลาประมาณ 20ถงึ 30นาทีทำให้เสียเวลาในการ
ทำงานด้านอื่น

2

จากปัญหาท่ีกล่าวมาขา้ งต้นผูด้ ำเนนิ โครงการจึงได้เหน็ ความสำคญั ทจ่ี ะพัฒนาเคร่ืองตีแปง้ ที่
ใช้อยปู่ จั จุบนั ให้สามารถควบคมุ การทำงานได้แบบก่งึ อัตโนมตั ิ โดยใช้ Programmable logic
Control ( PLC) เพ่ิมระบบResidual Current Circuit Breaker with Over Current Protection
(RCBO) การเติมนำ้ หมกั พงั โหม เตมิ น้ำตาลและเตมิ งาดำ แบบอัตโนมัติ สวติ ซเ์ ปดิ และปิดการทำงาน
มีปมุ่ ฉกุ เฉินหยุดการทำงานเคร่อื งตีแปง้ ขา้ วเกรยี บ ช่วยให้ปลอดภัยและทนุ่ แรงการผลิต เปน็ การเพ่ิม
รายได้ใหเ้ กษตรกรนอกเหนอื จากการทำงานประจำ

1.2 วัตถุประสงค์
1.2.1 เพื่อพัฒนาเครื่องตีแปง้ สำหรบั ทำข้าวเกรียบ
1.2.2 เพื่อจัดทำหนงั สอื อิเลก็ ทรอนิกสส์ ื่อการใชง้ านเคร่อื งตีแป้งขา้ วเกรยี บ
1.2.3 เพอื่ ออกแบบระบบควบคมุ เคร่ืองตีแปง้ แบบกึ่งอตั โนมัติโดยใช้
Programmable logic Control ( PLC)

1.3 ขอบเขตของโครงการ
1.3.1 พัฒนาเครอื่ งตแี ป้งสำหรบั ทำขา้ วเกรียบ
1.3.2 จัดทำหนงั สอื อเิ ลก็ ทรอนิกสส์ ่ือการใชง้ านเคร่ืองตีแป้งข้าวเกรียบ
1.3.3 พฒั นาเคร่ืองตแี ป้งสำหรบั ทำข้าวเกรียบดว้ ยชุดควบคุมการทำงานได้แบบกึง่ อตั โนมัติโดย

Programmable logic Control (PLC)
1.3.3.1 Automatic
เครื่องตแี ป้งข้าวเกรยี บ เติมน้ำตาล เติมน้ำพงั โหม สำหรับขา้ วเหนยี ว 8 กิโลกรัม
20 นาที
1.3.3.2 Manual
สวิตซ์เปดิ ปดิ การทำงานเคร่ืองตแี ป้งข้าวเกรยี บ

1.4 ประโยชน์ที่ไดร้ บั
1.4.1 เข้าใจหลกั การทำงานเคร่อื งตีแปง้ สำหรบั ทำขา้ วเกรยี บ
1.4.2 ไดท้ กั ษะการออกแบบหนงั สอื อเิ ล็กทรอนิกส์
1.4.3 สามารถนำชดุ ควบคมุ Programmable logic Control (PLC) มาประยุคใช้
งานในการเรยี นการสอนได้

บทที่ 2
ทฤษฎที ่เี กี่ยวข้อง

ในการพัฒนาเครอื่ งตีแปง้ แบบกง่ึ อตั โนมัติ โดยใช้ โปรแกรมเมเบิลลอจิกคอลโทรลเลอร์ (PCL)
สำหรับผู้ที่จะต้องศึกษาข้อมูลทฤษฎีเบื้องต้นที่เกี่ยวข้องซึ้งในโครงการนี้มีทฤษฎีที่เกี่ยวของ
ดังต่อไปน้ี

2.1 โปรแกรมเมเบิลลอจิกคอลโทรลเลอร์ (PLC)
2.2 สวติ ซ์
2.3 Circuit Breaker (เบรกเกอร์)
2.4 โซลินอยด์ (Solenoid)
2.5 เทอรม์ นิ อลบล็อกตอ่ สาย

2.1 โปรแกรมเมเบิลลอจิกคอลโทรลเลอร์ (PLC)
โปรแกรมเมเบิลลอจิกคอลโทรลเลอร์ (Programmable logic Control : PLC) เป็นอุปกรณ์

ควบคมุ การทำงานของเครื่องจักรหรือกระบวนการทำงานต่างๆ โดยภายในมี Microprocessor เป็น
มันสมองสั่งการที่สำคัญ PLC จะมีส่วนที่เป็นอินพุตและเอาต์พุตที่สามารถต่อออกไปใช้งานได้ทันที
ตัวตรวจวดั หรือสวทิ ตช์ตา่ งๆ จะต่อเข้ากับอนิ พตุ สว่ นเอาตพ์ ุตจะใช้ตอ่ ออกไปควบคุมการทำงานของ
อุปกรณ์หรือเครื่องจักรที่เป็นเป้าหมาย เราสามารถสร้างวงจรหรือแบบของการควบคุมได้โดยการ
ปอ้ นเป็นโปรแกรมคำส่งั เข้าไปใน PLC นอกจำกน้ียงั สามารถใชง้ านร่วมกบั อปุ กรณ์อ่ืนเช่นเคร่ืองอ่าน
บารโ์ คด๊ (Barcode Reader) เครือ่ งพิมพ์ (Printer) ซ่งึ ในปัจจุบนั นอกจำกเคร่ือง PLC จะใชง้ านแบบ
เดี่ยว (Stand alone) แล้วยังสามารถต่อ PLC หลายๆ ตัวเข้าด้วยกัน (Network) เพื่อควบคุมการ
ทำงานของระบบให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นด้วยจะเห็นได้ว่าการใช้งาน PLC มีความยืดหยุ่นมาก
ดงั นัน้ ในโรงงานอตุ สาหกรรมตา่ งๆ จงึ เปล่ียนมาใช้ PLC มากข้ึน

การใช้PLC สำหรับควบคุมเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ต่างๆ ในโรงงานอุตสาหกรรมจะมีข้อ
ได้เปรียบกว่าการใช้ระบบของรีเลย์ (Relay) ซึ่งจำเป็นจะต้องเดินสายไฟฟ้า หรือที่เรียกว่า Hard-
Wired ฉะนั้นเมื่อมีความจำเป็นที่ต้องเปลี่ยนกระบวนการผลิต หรือลำดับการทำงานใหม่ ก็ต้องเดิน
สายไฟฟา้ ใหม่ ซง่ึ เสียเวลาและเสียคา่ ใชจ้ า่ ยสงู แตเ่ มื่อเปลีย่ นมาใช้PLC แล้ว การเปลี่ยนกระบวนการ
ผลิตหรือลำดับการทำงานใหม่นัน้ ทำได้โดยการเปลี่ยนโปรแกรมใหม่เท่านัน้ นอกจากนี้แล้ว PLC ยัง
ใช้ ระบบโซลิด – สเตท ซ่งึ นา่ เชอื่ ถือกว่าระบบเดมิ การกินกระแสไฟฟ้าน้อยกวา่ และสะดวกกวา่ เมื่อ
ต้องการขยายข้ันตอนการทำงานของเครื่องจักร

4

2.1.1 โครงสร้างของPLC
PLC เป็นอุปกรณ์คอมพิวเตอร์สำหรับใช้ในงานอุตสาหกรรม PLC ประกอบด้วย

หน่วย ประมวลผลกลาง หน่วยความจำหน่วยรับข้อมูล หน่วยส่งข้อมูล และหน่วยป้อนโปรแกรม
PLC ขนาดเล็ก ส่วนประกอบทั้งหมดของ PLC จะรวมกันเป็นเครื่องเดียวแต่ถ้าเป็นขนาดใหญ่
สามารถ แยกออกเป็นส่วนประกอบย่อย ๆ ได้ หน่วยความจำของ PLC ประกอบด้วย หน่วยความ
จำชนิด RAMและ ROM หน่วยความจำชนิด RAM ทำหนา้ ทเี่ กบ็ โปรแกรมของผู้ใช้ และขอ้ มลู สำหรับ
ใช้ในการปฏิบัติงานของ PLC ส่วน ROM ทำหน้าท่ีเก็บโปรแกรมสำหรับใช้ในการปฏิบัติงานของ
PLC ตามโปรแกรมของผู้ใช้ ROM ย่อมาจาก Read Only Memory สามารถโปรแกรมได้แต่ลบ
ไม่ได้ถ้าชำรุดแล้วซ้อมไม่ได้ RAM (Random Access Memory) หน่วยความจำประเภทน้ีจะมี
แบตเตอร่เี ล็ก ๆ ตอ่ ไว้ เพ่อื ใช้เลี้ยงข้อมลู เมอ่ื เกดิ ไฟดับ การอ่านและเขยี นโปรแกรมลงใน RAM ทำได้
ง่ายมากจึงเหมาะกบั การใช้งานในระยะทดลองเครอื่ งที่มกี ารเปลย่ี นแปลงแก้ไขโปรแกรมบ่อย

รูปที่ 2.1 โครงสรา้ งของ PLC
(ทีม่ า: https://www.google.co.th/SHT20)

5

2.1.2 PLC FX3U-20MR

รูปที่ 2.2 PLC FX3U-20MR
(ทม่ี า : http://www.vrautomation.net/)

2.2 สวิตช์ Pilot-Lamp
สวิตช์ (Switch) เป็นอปุ กรณไ์ ฟฟา้ อกี ชนดิ หน่งึ ถือว่าเป็นอุปกรณ์พน้ื ฐานทพ่ี บการใช้งานได้

บ่อย หนา้ ทข่ี องสวิตช์ คอื ใช้ตดั ตอ่ วงจรไฟฟ้าเพ่ือใหม้ ีการจ่ายแรงดนั เขา้ วงจร หรอื งดจา่ ยแรงดัน
เข้าวงจร จะมีแรงดันจ่ายเข้าวงจรเมือ่ สวติ ชต์ ่อวงจร (Close Circuit) และไม่มแี รงดนั จ่ายเข้าวงจร
เมอื่ สวิตชต์ ัดวงจร (Open Circuit)

2.2.1 สวิตชแ์ บบกด
สวิตชแ์ บบกด (Push Button Switch) เปน็ สวิตช์ท่เี วลาใชง้ านต้องกดปุ่มสวิตชล์ งไป

การควบคมุ ตดั ตอ่ สวิตช์ ต้องกดป่มุ ที่อย่สู ่วนกลางสวิตช์ กดปุ่มสวติ ช์หนงึ่ คร้ังสวิตช์ต่อ (ON) และ
เมือ่ กดปุ่มสวิตช์อีกหนึ่งครั้งสวติ ช์ตัด (OFF) การทำงานเป็นเชน่ นีต้ ลอดเวลา แต่สวิตชแ์ บบกดบาง
แบบอาจเป็นชนิดกดติดปล่อยดับ (Momentary) คือขณะกดปุ่มสวติ ชเ์ ปน็ การต่อ (ON) เมอื่ ปล่อย
มอื ออกจากปุ่มสวติ ช์เปน็ การตดั (OFF) ทันที

2.2.1.1 Pilot-Lamp (ไพล็อต-แลมป์) คือ สัญญาณที่แสดงถึงการทำงานของ
เคร่ืองจักรสว่ นใหญ่แลว้ ไฟแสดงสถานะมกั จะมีอยดู่ ้วยกัน 3 สี คือ

สเี ขยี ว : เปน็ การแสดงว่าเครอื่ งจักรได้ทำงานอยู่
สีแดง : เปน็ การแสดงว่าเคร่ืองจักรหยดุ ทำงานแล
สีสม้ : เป็นการแสดงถึงความผดิ ปกติในการทำงานของเคร่อื งจักร

6

รูปที่ 2.3 Pilot-Lamp (ไพล็อต-แลมป)์
(ทมี่ า: http://www.a-recyclegroup.com/pages/)

รูปที่ 2.4 บล็อกไดอะแกรม Pilot-Lamp (ไพล็อต-แลมป)์
(ที่มา: https://www.se.com/th/th/product/XA2EVM6LC/)
2.2.1.2 Push Button Switch สามารถแบง่ ออกเป็น 2 ประเภท คอื
แบบกดติดแล้วปล่อยให้ดับเอง หรือที่เรียกกันว่า แบบสปริงรีเทิร์น เป็นประเภทที่
นิยมใช้กันอย่างมากเนื่องจากการใช้งานที่ง่ายไม่ยุ่งยาก นิยมใช้กับตู้ MBD ตู้ DB และ Control
เครื่องจักรเมื่อมีการกด Push button Switch หน้าสัมผัสดังกล่าวจะเปลี่ยนสถานะ จาก NO เป็น
NC หรือ จาก NC จะเป็น NO แตเ่ ม่อื ปลอ่ ยมือออกจาก Push button Switch หน้าสัมผสั จะกลับสู้
สภาวะปกตใิ นตำแหนง่ เดิมโดยมีแรงผลกั ดนั จากสปริงให้ Push button Switchเขา้ สู้สภาวะปกติ
แบบกดตดิ กดดับ หรือ Push ON/Push Off เปน็ ประเภทท่ีนยิ มใช้ในการทำงานแบบ
ไมซ่ ับซอ้ นเชน่ Start/Stop สายพานลำเลียงเป็นต้น เมื่อมีการกด Push button Switch หนา้ สัมผัส
ดังกล่าวจะเปลี่ยนสถานะ จาก NO เป็น NC หรือจาก NC จะเป็น NO แต่เมื่อปล่อยมือออกจาก
Push button Switch หน้าสัมผัสจะถูกล็อกไว้โดยกลไกลของสวิตซ์ซ่ึงสามารถกลับสู้สภาวะปกตใิ น
ตำแหน่งเดิมได้โดยโดยกด Push button Switch อกี ครง้ั ทำให้คลายล็อก จะมแี รงผลกั ดันจากสปริง
ให้ Push button Switchเข้าสู้สภาวะปกติ

7

รูปที่ 2.5 Push Button Switch
(ที่มา: http://www.a-recyclegroup.com/pages/)

รปู ท่ี 2.6 บล็อกไดอะแกรม Push Button Switch
(ท่มี า: http://www.a-recyclegroup.com/pages/)

2.3 Circuit Breaker(เบรกเกอร์)
เซอร์กิตเบรกเกอร์หรือเบรกเกอร์ คือ สวิตช์ไฟฟ้าอัตโนมัติที่ออกแบบมาเพื่อป้องกัน

วงจรไฟฟ้าจากความเสียหายที่เกิดจากกระแสไฟฟ้าส่วนเกิน โดยทั่วไปเกิดจากโหลดเกินหรือไฟฟ้า
ลัดวงจร การทำงานของมนั คือตัดกระแสไฟฟ้าหลงั จากตรวจพบความผิดปกติในวงจรไฟฟ้าถือว่าเป็น
อุปกรณ์ที่ใชป้ อ้ งกันกระแสเกินหรือลัดวงจรเช่นเดียวกับฟิวส์ แตจ่ ะแตกตา่ งกันตรงทเ่ี มือ่ ตัดวงจรแล้ว
สามารถที่จะปิดหรือต่อวงจรได้ทันทีหลังจากแก้ปัญหาแล้วเบรกเกอร์มีหลายแบบ ทั้งเบรกเกอร์
ขนาดเลก็ ท่ีใช้ป้องกันสำหรับวงจรทม่ี ีกระแสไฟฟ้าต่ำหรือพวกเคร่ืองใช้ไฟฟา้ ในครัวเรือน จนถงึ สวติ ช์
ขนาดใหญท่ ่อี อกแบบมาเพื่อป้องกนั วงจรไฟฟ้าแรงสงู ท่ีจา่ ยไฟให้ตัวเมือง
ประเภทของเซอรก์ ิตเบรกเกอร์

เบรกเกอรจ์ ะถูกแบ่งออกเป็นแต่ละประเภทตามพิกัดแรงดนั ไฟฟ้าหรือการออกแบบ หากแบ่ง
ตามพิกัดแรงดันไฟฟ้าจะแบ่งได้ 3 ประเภท ได้แก่ Low Voltage เบรกเกอร์, Medium Voltage
เบรกเกอร์ และ High Voltage เบรกเกอร์ เบรกเกอร์ส่วนใหญ่ที่นิยมใช้กันคือ Low Voltage เบรก
เกอร์ เบรกเกอร์กลุ่ม Low Voltage คือพวก MCB, MCCB และ ACB เบรกเกอร์เหล่านจี้ ะมีลักษณะ
ที่แตกต่างกันตามการออกแบบ ทั้งขนาด รูปร่างที่ถูกออกแบบมาให้เข้ากับการใช้งานหลากหลาย

8

ประเภท บทความเหล่าน้ีจะช่วยให้คุณเขา้ ใจและสามารถเลือกซ้ือ Circuit Breaker ท่ีตรงตามความ
ต้องการได้จริงๆ
เซอร์กิตเบรกเกอร์แรงดนั ไฟฟา้ ต่ำ : Low Voltage Circuit Breakers

เปน็ เบรกเกอร์แบบที่ใชง้ านทว่ั ไป ใชง้ านเชงิ พาณิชย์และอตุ สาหกรรม ติดตั้งในตู้คอนซูมเมอร์
ยูนิท ตู้ DB หรือตู้โหลดเซ็นเตอร์ เบรกเกอร์ชนิดนี้ได้รับการรับรองตามมาตรฐานสากล เช่น
มาตรฐาน IEC 947 เบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าต่ำมักถูกติดตั้งในตู้ที่เปิดออกได้ ซึ่งสามารถถอดและ
เปลี่ยนได้โดยไม่ต้องถอดสวิตชอ์ อก ตัวอย่างเบรกเกอร์แรงดันไฟฟ้าต่ำ มีดังน้ี MCB, RCCB, RCBO,
MCCB และ ACB

2.3.1 Miniature Circuit Breakers (MCBs)
Miniature circuit breaker หรือเรียกว่าเบรกเกอร์ลูกย่อย MCB เป็นเบรกเกอร์ชนิด

หน่ึง มขี นาดเล็ก สำหรับใช้ในบา้ นหรอื อาคารที่มีกระแสไฟฟ้าไม่เกิน 100 A มที ้ังขนาด 1, 2, 3 และ
4 Pole ใช้ได้กับระบบไฟฟ้า 1 เฟสและ 3 เฟส เบรกเกอร์ลูกย่อย MCB มี 2 แบบที่นิยมใช้กันคือ
Plug-on และ DIN-rail ในประเทศไทยสว่ นใหญ่ใชแ้ บบ Plug-on ท่รี จู้ กั กนั มากคือเบรกเกอร์ลูกย่อย
MCB Square D ของ Schneider Electricเบรกเกอร์ลูกย่อย MCB ส่วนมากใช้ติดตั้งภายใน
อาคาร ใช้ตดิ ต้งั เป็นอุปกรณป์ ้องกันรว่ มกับแผงจา่ ยไฟฟา้ ย่อย (Load center) หรอื แผงจ่ายไฟฟ้าใน
ห้องพักอาศัย (Consumer unit) มีพิกัดกระแสลัดวงจรต่ำ เป็นเบรกเกอร์ชนิดที่ไม่สามารถปรับตั้ง
ค่ากระแสตดั วงจรได้ และส่วนใหญจ่ ะอาศัยกลไกการปลดวงจรในรูปแบบ thermal และ magnetic
เบรกเกอร์ลูกย่อย MCB ที่เป็นที่รู้จักกันดี เช่น ลูกเซอร์กิต เบรกเกอร์ MCB Square D ของแบรนด์
Schneider ที่จะพบบ่อยตามบ้านเรือนคนไทย นอกจากนี้ยังมีเบรกเกอร์ MCB Schneider รุ่น
อื่นๆ อีกมากมายที่ได้รับความนิยม และเบรกเกอร์ MCB ของ ABB จะถูกติตดั้งในตู้คอนซูมเมอร์ ยู
นทิ หรือตู้โหลดเซ็นเตอร์

รูปที่ 2.7 Miniature Circuit Breakers (MCBs)
(ที่มา: http://www.wnj.co.th/en/miniature-circuit-breakers-mcbs-2/)

9

รปู ท่ี 2.8 บล็อกไดอะแกรม Miniature Circuit Breakers (MCBs)
(ท่ีมา: https://elexpert.en.alibaba.com/product/)

2.3.2 Residual Current Devices (RCDs)
อุปกรณ์ทใี่ ชก้ ันไฟร่วั ไฟดดู ไฟช๊อตเฉพาะ คือเครื่องตัดไฟรว่ั RCD (Residual Current

Devices) ช่วยตัดวงจรไฟฟ้าเม่อื เกิดความผดิ ปกติข้ึน มี 3 ประเภท ได้แก่ RCBO, RCCB และ ELCB
ซง่ึ แตล่ ะตวั จะมีการทำงานท่ีแตกตา่ งกนั ทำหน้าทีใ่ นการตดั วงจรไฟฟ้าอัตโนมัติเม่ือเกิดไฟรั่วและไฟ
ดดู (ไฟช็อต) ตามพิกัดท่ีกำหนดไว้ จะตดิ ตงั้ ใน ตู้คอนซมู เมอร์ ยูนิท Consumer unit และตู้ควบคุม
ระบบไฟฟา้

Residual Current Circuit Breakers (RCCBs)
เป็นเซอร์กิตเบรกเกอร์ชนิดหนึ่งที่ช่วยตัดวงจรไฟฟ้าเมื่อเกิดการรั่วไหลในระบบไฟฟ้าแต่ไม่สามารถ
ตดั กระแสลัดวงจรได้ ในการทำงานนั้นจะใช้ควบคกู่ บั MCB, MCCB

Residual Current Circuit Breakers with Overload protection (RCBOs)
เป็นอุปกรณ์ป้องกันไฟดูด (ไฟช็อต) พร้อมมีเซอร์กิตเบรกเกอร์ในตัว สามารถตัดวงจรได้ทั้งกรณีที่มี
ไฟร่วั และมีกระแสลดั วงจร

รปู ที่ 2.9 Residual Current Devices (RCDs)
(ทมี่ า: https://new.abb.com/low-voltage/system-pro-m/residual-current-devices)

10

รูปท่ี 2.10 บล็อกไดอะแกรม Residual Current Devices (RCDs)
(ทม่ี า: https://newtravelers.ru)

2.4 โซลินอยด์วาล์ว (Solenoid valve)
เป็นอุปกรณ์แม่เหล็กไฟฟ้าชนิดหนึ่ง ที่มีหลักการทำงานคล้ายกับรีเลย์(Relay) ภายใน

โครงสร้างของโซลนิ อยดจ์ ะประกอบด้วยขดลวดท่พี ันอยู่รอบแทง่ เหลก็ ท่ีภายในประกอบด้วยแม่เหล็ก
ชุดบน กับชุดล่าง เมื่อมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านขดลวดที่พันรอบแท่งเหล็ก ทำให้แท่งเหล็กชุดล่างมี
อำนาจแม่เหล็กดึงแท่งเหลก็ ชุดบนลงมาสัมผสั กันทำให้ครบวงจรทำงาน เมื่อวงจรถกู ตดั กระแสไฟฟ้า
ทำให้แทง่ เหลก็ สว่ นล่างหมดอำนาจแมเ่ หล็ก สปริงกจ็ ะดนั แทง่ เหลก็ ส่วนบนกลบั สตู่ ำแหน่งปกติ จาก
หลักการดังกล่าวของโซลินอยด์ก็จะนำมาใช้ในการเลื่อนลิ้นวาล์วของระบบนิวแมติกส์ การปิด-เปิด
การจ่ายน้ำหรือของเหลวอื่นๆ โครงสร้างของ Solenoid โดยทั่วไปแบ่งออกเป็น 2 ชนิดคือ เลื่อน
วาล์วด้วยโซลินอยด์วาล์วกลับด้วยสปริง (Single Solenoid Valve) และเลื่อนวาล์วด้วยโซลินอยด์
วาล์วกลับด้วยโซลินอยด์วาล์ว (Double Solenoid Valve) ในที่นี้ใช้แบบ เลื่อนวาล์วด้วยโซลินอยด์
วาล์วกลับด้วยสปรงิ (Single Solenoid Valve)

รปู ท่ี 2.11 แสดงโครงสร้างโซลินอยด์วาลว์ (Solenoid valve)
(ท่มี า: https://sites.google.com)

11

2.5 เทอรม์ ินอลบล็อกตอ่ สาย
Terminal Block เทอร์มินอล บล็อก Terminal Block คือ อุปกรณ์เชื่อมต่อระหว่างสายไฟ

ด้านหนึ่งเข้ากับสายไฟอีกดา้ นหนึ่ง หรือใช้เป็นจุดพักสายไฟ เพื่อให้ง่ายและรวดเร็วในการซ่อมบำรงุ
อปุ กรณ์ หรอื เพอื่ เกบ็ สายไฟให้เป็นระเบียบ สามารถตรวจสอบจุดที่มปี ัญหาตา่ งๆ ไดง้ า่ ยเราสามารถ
เห็นเทอร์มนิ อลบล็อกได้ทุกที่ท่มี ีสายไฟ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานอตุ สาหกรรม อาคารสำนักงานตา่ งๆ การ
ทำงานของผรู้ ับเหมาระบบไฟฟา้ เปน็ ตน้

รูปท่ี 2.12 ภาพประกอบ
(ท่ีมา : Terminal Block เทอร์มนิ อล บล็อก คืออะไร | Factomart)
2.11.1 โครงสร้างของ Terminal Block เทอรม์ ินอลบล็อก

รูปท่ี 2.13 Conductor Bar
(ทม่ี า : Terminal Block เทอรม์ นิ อล บล็อก คอื อะไร | Factomart)

12

ทำจาก Copper Alloy ทองแดงชุบดบี กุ ขนึ้ รูปจากวัสดชุ น้ิ เดยี ว กว้างและหนา เพิ่มความแขง็ แรง
เพ่อื ให้มีความแข็ง ไม่ยืดหยุ่น แตเ่ ป็นตวั นำไฟฟ้าท่ดี ี

รปู ท่ี 2.14 Screw Clamp
(ท่มี า : Terminal Block เทอร์มินอล บล็อก คืออะไร | Factomart)
วัสดุทำจากเหล็กเหนยี วชุบดบี ุกกันสนมิ พเิ ศษ เพื่อความ คงทนแข็งแรงในการจับยดึ สายไฟ (ไมใ่ ช่
เพือ่ การนำไฟฟ้าท่ดี ี) สว่ น Clamp ขึ้นรูปจากเหล็กชิ้นเดยี วทพี่ บั เก็บด้านล่าง ทำให้เกลียวของสกรู
มี ความแข็งแรงกวา่ แบบพับด้านบนทว่ั ไป

รปู ที่ 2.15 Housing
(ท่ีมา : Terminal Block เทอร์มินอล บล็อก คืออะไร | Factomart)

13

ทำจากโพเมอร์พลาสตกิ Poly amide 66/6 ไม่ลามไฟตาม มาตรฐาน UL94-V0 ทนอุณหภมู สิ งู สุด
120 o C ขึ้นรูปจากวัสดชุ ิ้นเดียว รปู ทรงกวา้ งและหนา เพ่ิมความแขง็ แรง

รูปท่ี 2.16 Multi-rail
(ท่มี า : Terminal Block เทอรม์ ินอล บล็อก คอื อะไร | Factomart)

บทที่ 3
วธิ ีการดำเนนิ โครงการ
ในการดำเนินการสร้างชุดควบคุมการทำงานเครื่องตีแป้งข้าวเกรียบด้วย Programmable logic
Control ( PLC) เพื่อให้การทำงาน เป็นไปตามขั้นตอนและบรรลุเป้าหมายที่ได้กำหนดไว้ ผู้จัดทำวางแผนใน
การดำเนนิ การออกแบบและ สรา้ งตามข้นั ตอน ดงั นี้
3.1 สรุปผลวิธกี ารดำเนนิ การในรปู แบบแผนภมู ิ
3.2 ศกึ ษาทฤษฎที เี่ กยี่ วข้อง
3.3 กำหนดขอบเขตของโครงการและพบอาจารย์ทป่ี รกึ ษา
3.4 ออกแบบชดุ ควบคมุ การทำงานเครอื่ งตีแปง้
3.5 จัดทำสือ่ การใช้งาน
3.6 จดั ทำรูปเล่มปริญญานิพนธ์

15

3.1 สรุปผลวธิ ีการดำเนนิ การในรูปแบบแผนภมู ิ
จากที่กล่าวมาทั้งหมดสามารถที่จะแสดงวธิ กี ารดำเนินการไดด้ ังแผนภมู ทิ ี

16

3.2 ศึกษาทฤษฎที ี่เกยี่ วข้อง
ได้ศึกษาเกี่ยวกับการขั้นตอนการทำงานของเครื่องตีแป้งข้าวเกรียบ การออกแบบชุดควบคุมการทำงาน

เครื่องตีแป้งข้าวเกรียบโดยใช้ Programmable logic Control (PLC) การจัดทำสื่อการใช้งาน เพื่อนำมา
เผยแพร่ ให้กับชาวบา้ นไดใ้ ชง้ าน นอกจากนี้ยังต้องค้นคว้าข้อมูลจากหนงั สอื หลายๆ เล่ม จากห้องสมุด และที่
สำคัญก็จากอาจารย์ที่ปรึกษา ซึ่งให้ข้อมูลเป็นอย่างดี ดำเนินการศึกษาและรวบรวมข้อมูลก็ใช้เวลาพอสมควร
เพื่อไมใ่ หผ้ ดิ พลาดและออกมาอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพเพราะฉะนน้ั การศกึ ษารวบรวมข้อมลู จงึ มคี วามจำเป็นอย่าง
ยง่ิ ในการทำงาน
3.3 กำหนดขอบเขตของโครงการและพบอาจารยท์ ่ปี รึกษา

จากการศกึ ษารายละเอียดเน้ือหาเกยี่ วกบั ชุดควบคมุ การทำงานเครื่องตีแปง้ ข้าวเกรียบโดยใช้
Programmable logic Control (PLC) จึงพจิ ารณากำหนดขอบเขตของโครงการสรา้ งชุดควบคุมการทำงาน
เคร่อื งตีแป้งข้าวเกรยี บโดยใช้ Programmable logic Control (PLC) และการจดั ทำสื่อการใช้งาน
3.4 ออกแบบชุดควบคุมการทำงานเครื่องตีแป้ง

3.4.1 ออกแบบตคู้ อนโทรล
เบอร0์ 3 ขนาด 40x57x20 cm

รูปท3ี่ .1 ขนาดของตคู้ อนโทรลควบคุมเคร่ืองตแี ป้งข้าวเกรียบดา้ นหนา้

17

รูปที3่ .2 ขนาดของตู้คอนโทรลควบคมุ เคร่ืองตแี ป้งขา้ วเกรียบด้านใน
3.5 จัดทำสื่อการใชง้ าน

ศึกษาวิธกี ารสรา้ งสื่อ จากตำราและเอกสารต่าง ๆ ท่เี กีย่ วข้อง ตลอดจนข้อคำแนะนำจากอาจารยห์ ลายๆ
ทา่ นทเี่ ชี่ยวชาญ และแหลง่ ข้อมูลทางอนิ เตอร์เน็ต แลว้ นำมาสร้างสื่อการใชง้ านชดุ ควบคุมการทำงานเครอ่ื งตี
แปง้ ข้าวเกรียบโดยใช้ Programmable logic Control (PLC)
3.6 จัดทำรูปเล่มปรญิ ญานพิ นธ์

หลังจากท่ีออกแบบทดสอบการทำงานชุดควบคุมการทำงานเคร่ืองตแี ป้งผ่าน ข้นั ตอนต่อไปผู้ดำเนนิ
โครงการได้จดั ทำรูปเล่มปริญญานิพนธ์เพ่ือมอบให้กบั มหาวิทยาลัย เทคโนโลยรี าชมงคลอีสาน วิทยาเขต
ขอนแก่นตอ่ ไป