แผนการสอนงานเครื่องยนต์เล็ก

ใบงานแผนการจัดการเรียนรู้แบบฐานสมรรถนะ
หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562

ประเภทวชิ าอุตสาหกรรม
สาขาวชิ าชา่ งยนต์

รหัส 20101-2101 วิชางานเคร่อื งยนตเ์ ล็ก

ศนู ยส์ ง่ เสริมและพฒั นาอาชีวศึกษาภาคกลาง
สานกั งานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา

ลักษณะรายวชิ าอตุ สาหกรรม

รหัสและชอื่ วิชา 20101-2101 วิชา งานเครือ่ งยนต์เล็ก
หนว่ ยกติ (ท-ป-น) 1-6-3 เวลาเรยี นต่อภาคเรียน 126 ชว่ั โมง
จดุ ประสงค์รายวิชา
เพ่ือให้
1. เขา้ ใจเกยี่ วกับโครงสร้างและหลกั การทางานของเคร่ืองยนต์เล็กแกส๊ โซลนี และดีเซล
2. สามารถถอด ประกอบ ตรวจสภาพบรกิ ารและบารงุ รักษาเคร่อื งยนต์เล็กแกส๊ โซลีนและดเี ซล
3. มกี จิ นสิ ัยทด่ี ีในการทางานรับผดิ ชอบ ประณตี รอบคอบ ตรงต่อเวลา สะอาดปลอดภยั และ
รักษา สภาพแวดล้อม

สมรรถนะ
1. แสดงความร้เู ก่ียวกับโครงสร้างและหลักการทางานของเครื่องยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลนี และดีเซล
2. ถอด ประกอบและตรวจสภาพชิน้ สว่ นเครอ่ื งยนตเ์ ล็กแก๊สโซลีนและดีเซลตามคู่มือ
3. บารุงรกั ษาเคร่ืองยนต์เล็กแก๊สโซลนี และดีเซลตามค่มู ือ

คาอธบิ ายรายวชิ า
ศกึ ษาและปฏิบตั ิเก่ียวกับโครงสร้างและหลักการทางานความปลอดภัยในการทางาน การใชเ้ คร่อื งมือ

การถอด ประกอบ ตรวจสอบชน้ิ ส่วน แก้ไขข้อขัดข้อง ปรบั แตง่ เคร่ืองยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลีนและดเี ซล ระบบแสงสว่าง
ระบบสตารท์ ดว้ ยไฟฟา้ เคร่ืองยนต์เลก็ ดเี ซล บารงุ รกั ษา และการประมาณราคาคา่ บรกิ าร

ศูนยส์ ่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง

แบบวเิ คราะห์ภาระงานรายหนว่ ย

รหสั และช่ือวชิ า 20101-2101 วิชา งานเครือ่ งยนต์เล็ก
หน่วยกติ (ท-ป-น) 1-6-3 เวลาเรยี นต่อภาคเรยี น 126 ชว่ั โมง

หน่วยที่ ชือ่ หน่วยการเรยี นรู้ ภาระงาน สมรรถนะ ชม.

ความปลอดภยั ในการ 1) งานการใชเ้ ครอ่ื งมอื ทัว่ ไป 1) ใช้เคร่ืองมือไดอ้ ย่างถูกตอ้ งตาม
ประเภทของงาน
1 ทางานและการใช้ 2) งานการใช้ใช้เคร่ืองมือพเิ ศษ
2) ใชเ้ ครื่องมือพเิ ศษไดต้ าม
เครื่องมือ 3) งานการใช้เคร่อื งมอื วดั ชนิ้ สว่ น ประเภทชนื้ สว่ นและอุปกรณ์

3) ใชเ้ คร่อื งมือวดั ชิน้ สว่ นตาม
ประเภทชืน้ งาน

โครงสรา้ งและ 1) งานถอด ตรวจสภาพ และประกอบ 1) ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ
หลกั การทางานของ
2 เครอื่ งยนตเ์ ล็กแกส๊ เคร่อื งยนต์แก๊สโซลีน เครอื่ งยนต์แก๊สโซลนี ไดต้ ามคู่มอื
โซลีนและดเี ซล
2) งานถอด ตรวจสภาพ และประกอบ 2) ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ

เคร่ืองยนต์ดีเซล เครอ่ื งยนต์ดีเซลได้ตามคู่มือ

3 แกไ้ ขข้อขัดขอ้ งและ 1)งานบรกิ ารระบบจดุ ระเบดิ 1)ตรวจสอบการทางานของระบบ
การปรบั แตง่ 2)งานบรกิ ารระบบน้ามนั เชื้อเพลิง จดุ ระเบิดตามคูม่ ือ
เครือ่ งยนตเ์ ล็กแก๊ส เคร่อื งยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลีน 2)ตรวจสอบการทางานของระบบ
โซลนี และดีเซล 3)งานบริการระบบน้ามันเชอ้ื เพลิง น้ามันเชอื้ เพลงิ เคร่ืองยนต์เล็กแกส๊
เคร่อื งยนตเ์ ล็กดีเซล โซลนี ได้อยา่ งถูกต้อง
3) ตรวจสอบการทางานของระบบ
น้ามันเชอื้ เพลิงเครื่องยนต์เล็กดเี ซล
ไดอ้ ยา่ งถูกต้อง

4 ระบบแสงสวา่ งและ 1) งานถอด ตรวจสภาพ และประกอบ ตรวจสภาพ และประกอบ ระบบ
ระบบสตารท์ ระบบสตารท์ ใชเ้ ชือกดงึ สตารท์ ใชเ้ ชือกดึงได้อยา่ งถูกต้อง
เครื่องยนต์เล็ก

ศนู ย์ส่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง

แบบวเิ คราะหภ์ าระงานรายหนว่ ย

รหสั และชอ่ื วิชา 20101-2101 วชิ า งานเครอ่ื งยนต์เล็ก
หน่วยกิต (ท-ป-น) 1-6-3 เวลาเรียนตอ่ ภาคเรยี น 126 ชัว่ โมง

หน่วยท่ี ชอ่ื หน่วยการเรียนรู้ ภาระงาน สมรรถนะ ชม.

1) งานบารงุ รักษาเคร่ืองยนต์แก๊สโซลนี 1) เปล่ียนกรองอากาศได้อยา่ ง
ถกู ต้อง
2) เปลย่ี นถา่ ยน้ามันเคร่ืองได้อย่าง
ถกู ต้อง
3) ปรบั ตง้ั ล้นิ ได้อย่างถูกต้อง
4) ปรับตั้งหัวเทยี นไดอ้ ย่างถูกต้อง
5) ปรับตั้งคาร์บูเรเตอร์ได้อย่าง
ถูกต้อง

5 การบารุงรกั ษาและ 1) เปลีย่ นถา่ ยน้าหลอ่ เย็นได้อยา่ ง
ประมาณราคาบริการ ถกู ต้อง
2) เปลีย่ นกรองอากาศได้อย่าง
2) งานบารงุ รกั ษาเครือ่ งยนต์ดีเซล ถูกต้อง
3) เปลยี่ นกรองน้ามันดีเซลได้อย่าง
ถูกต้อง
4) เปลีย่ นถ่ายน้ามนั เคร่อื งได้อยา่ ง
ถกู ต้อง
5) ปรับตงั้ ลนิ้ ได้อย่างถกู ต้อง

3) งานประมาณราคาบริการ 1) เขียนใบส่งั งานและการประมาณ
ราคาได้อย่างถูกต้อง

ศนู ยส์ ่งเสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

1

ใบปฏบิ ัตงิ านท่ี 1 หนว่ ยที่ 1
สอนคร้งั ที.่ .1.....
หลกั สูตรประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562
เวลา 4 ชั่วโมง
รหัสวิชา 20101-2101 ช่อื วิชา งานเครอื่ งยนต์เล็ก

ช่อื งาน การใช้เครอื่ งมือทว่ั ไป

ความมุ่งหมาย.......................................................................
จดุ ประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
1.5 ปฏิบัตงิ านเครือ่ งมือในงานเคร่อื งยนตเ์ ลก็
1.5.1 ใช้เคร่ืองมือทั่วไปได้อย่างถกู ต้องตามคู่มือ
สมรรถนะ
1. แสดงความร้เู กย่ี วกบั การใช้เครอ่ื งมือตามลักษณะการใชง้ าน
2. เลอื กใชเ้ คร่ืองมืออย่างถูกต้องตามประเภทของงาน
ครุภณั ฑ์ / เคร่อื งมือ / วสั ดฝุ ึก / อุปกรณ์
1. เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลนี , เครอื่ งยนตเ์ ล็กดเี ซล
2. เครอ่ื งมือประจาตวั ช่างยนต์, เคร่อื งมือทั่วไป

ลาดบั ข้นั ตอนในการปฏบิ ตั งิ าน
คาสง่ั ใหน้ กั เรียนฝึกปฏิบัติการใชง้ านเครื่องมือแต่ละชนดิ ใหถ้ กู ต้อง

1. เตรียมเครอ่ื งมือ-วสั ดแุ ละอุปกรณ์

2. การใชป้ ระแจแหวน ประแจรวม ประแจ
ปากตาย ขนั และคลายน๊อต

รูปที่ 1 แสดงการใชป้ ระแจ

ศูนย์สง่ เสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ตั งิ านที่ 1 2
หลกั สูตรประกาศนียบัตรวชิ าชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวชิ า 20101-2101 ช่ือวิชา งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยที่ 1
ชื่องาน การใชเ้ ครือ่ งมือทว่ั ไป สอนครงั้ ท.่ี .1.....
เวลา 4 ช่ัวโมง

รปู ที่ 2 การใชป้ ระแจบล็อก 3. การใช้ประแจบลอ็ ก ขันและคลายน๊อต
รูปท่ี 3 แสดงการใช้ไขควง
4. การใช้ไขควงปากแบน ไขควงหวั ปากแฉก
ขนั และคลายสกรู

5. การใช้คมี จบั ชิน้ ส่วน ช้ินงาน

รูปท่ี 4 แสดงการใช้คีม

ศูนย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

3

ใบปฏิบัตงิ านที่ 1 หน่วยท่ี 1

หลกั สตู รประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนครงั้ ท่ี..1.....

รหัสวิชา 20101-2101 ช่อื วิชา งานเครื่องยนตเ์ ล็ก เวลา 4 ชั่วโมง

ชือ่ งาน การใชเ้ ครือ่ งมือทัว่ ไป

คาถาม
............................................................................................................. .........................................................
............................................................................................................................. ........................................
............................................................................................................................................................. ........
.......................................................................................................................... ...........................................
............................................................................................................................. ........................................
สรปุ และวิจารณ์ผลการทดลอง
.................................................................................................................................................. ...................
............................................................................................................... ......................................................
............................................................................................................................. ........................................
................................................................................................................................................................ .....
............................................................................................................................. ........................................

ศูนยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง

4

แบบวิเคราะห์ การประเมินผลตามสภาพจรงิ
หน่วยท่ี...................ชอื่ หนว่ ย................................................................ชือ่ เรือ่ ง ...........................

ลาดบั หัวข้อที่ประเมิน เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

1 การเตรยี มเครื่องมอื วัสดุ อุปกรณ์ อย่างครบถ้วน 3 = ปฏิบัติอยา่ งสมา่ เสมอโดยไม่ต้องมีการช้นี า
2 การเลือกใช้อุปกรณเ์ ครื่องมือท่เี หมาะสมกับงาน
หรอื ตักเตือน
3 ลาดับขั้นตอนในการปฏบิ ัตงิ าน
2 = ปฏบิ ัติงานในบางครั้งจากการเชิญชวน
4 การตรวจสอบช้นิ งานอย่างถูกวธิ ี
ตักเตือน หรือช้นี า
5 ความปลอดภัยในการปฏิบตั ิงาน
1 = วา่ กล่าวหรอื ตักเตือนถงึ จะ ปฏิบัติ หรอื มักจะ
6 ระยะเวลาในการปฏบิ ัติงาน
ปฏิบตั ิในทางที่ผิด.ในบางครั้ง
7 การจดั เก็บและบารงุ รักษาอุปกรณ์เคร่ืองมือ
0 = บงั คบั ว่ากล่าวหรอื ตักเตอื น และปฏิบัติ

8 การทาความสะอาดสถานที่ ในทางที่ผิดทุกคร้ัง

ศนู ยส์ ง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

5

แบบตรวจผลงาน

รหัส.....20101-2101........วชิ า งานเคร่ืองยนต์เล็ก

หนว่ ยท่ี.........................ชือ่ หนว่ ย.........................................................ชอ่ื เร่อื ง .......................................

วนั ที่............เดอื น............................พ.ศ................ เวลา................น. ถงึ เวลา................น.

ชอ่ื – นามสกลุ นกั เรียน หรอื กลุ่มนักเรียน..........................................ชั้น...................แผนก................

ขอ้ ท่ี รายการประเมนิ /หวั ข้อประเมิน ระดับคะแนน
3210

1 การเตรยี มเคร่ืองมอื วัสดุ อปุ กรณ์ อย่างครบถ้วน

2 การเลือกใช้อุปกรณเ์ คร่ืองมือทีเ่ หมาะสมกับงาน

3 ลาดับขนั้ ตอนในการปฏิบัติงาน

4 การตรวจสอบชิน้ งานอยา่ งถูกวธิ ี

5 ความปลอดภัยในการปฏิบัตงิ าน

6 ระยะเวลาในการปฏบิ ัติงาน

7 การจดั เกบ็ และบารงุ รักษาอุปกรณเ์ ครื่องมือ

8 การทาความสะอาดสถานท่ี

รวม

รวมท้ังหมด

(.............................................................)
ผู้ประเมนิ

หมายเหตุ

เกณฑ์การประเมนิ
17 – 24 คะแนน = ดมี าก
13 – 16 คะแนน = ดี
9 – 12 คะแนน = พอใช้

0 – 8 คะแนน = ปรบั ปรุง

ศูนยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

6

ใบปฏิบัตงิ านที่ 2 หน่วยที่ 1
หลักสตู รประกาศนียบัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนคร้ังท่ี 1

รหัสวิชา 20101-2101 ช่ือวิชา งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก เวลา.....2.....ชม.

ช่ืองาน การใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษ

ความมุ่งหมาย.......................................................................

จุดประสงค์เชงิ พฤตกิ รรม
1.5 ปฏบิ ตั งิ านเคร่อื งมือในงานเครอื่ งยนตเ์ ล็ก
1.5.2 ใชเ้ ครอ่ื งมือพิเศษได้อย่างถูกตอ้ งตามประเภทชน้ิ ส่วนและอุปกรณ์

สมรรถนะ
3. แสดงความรเู้ กย่ี วกบั การใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษตามคู่มอื
4. เลอื กใชเ้ ครื่องมือพเิ ศษได้อย่างถูกต้องตามประเภทชน้ิ สว่ นละอปุ กรณ์

ครภุ ัณฑ์ / เครื่องมือ / วัสดฝุ ึก / อุปกรณ์
1. เครื่องยนต์เลก็ แก๊สโซลนี , เคร่อื งยนตเ์ ลก็ ดีเซล
2. เคร่อื งมือพเิ ศษ

ลาดบั ขน้ั ตอนในการปฏิบัตงิ าน
ใหน้ กั เรยี นฝึกปฏบิ ัติการใชง้ านเคร่ืองมือแตล่ ะชนิดให้ถกู ต้อง

1. เตรยี มเครือ่ งมือ-วัสดุและอุปกรณ์

2. การใชช้ ดุ ดดู สลักลกู สูบ
A : ชุดดูดสลักลูกสูบ
B : ลูกสูบ

รปู ท่ี 1 แสดงการใช้ชุดดูดสลกั ลกู สูบ

ศูนยส์ ง่ เสรมิ และพฒั นาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

7

ใบปฏบิ ตั ิงานที่ 2 หน่วยท่ี 1
หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนครง้ั ท่ี 1
รหสั วิชา 20101-2101 ชอื่ วชิ า งานเครอ่ื งยนต์เล็ก เวลา.....2.....ชม.
ช่ืองาน การใช้เครื่องมือพเิ ศษ

3. การใชเ้ กจวดั กาลังอดั กระบอกสบู
A : เกจวัดกาลงั อัด
B : หวั ตอ่ วดั กาลงั อัด

รูปท่ี 2 แสดงการเกจวดั กาลงั อัดกระบอกสบู

4. การใชค้ ีมถ่างแหวนลกู สบู

รูปที่ 3 แสดงการใช้คีมถ่างแหวนลูกสูบ

5. การใชเ้ ครอ่ื งมอื ถอดสปริงวาลว์
A : ฝาสูบเคร่ืองยนต์ 4 จังหวะ
B : เคร่ืองมือถอดสปริงวาล์ว

รปู ท่ี 4 แสดงการใช้เครอื่ งมือถอดสปริงวาลว์
ศูนยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

8

ใบปฏบิ ัตงิ านที่ 2 หน่วยท่ี 1
หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชีพ(ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562 สอนครง้ั ที่ 1
รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเครอ่ื งยนต์เล็ก เวลา.....2.....ชม.
ชื่องาน การใช้เครื่องมือพิเศษ

6. การใชป้ ระแจวดั แรงบิด ขันน๊อตตาม
คา่ ท่ีกาหนด

รปู ที่ 5 แสดงการใช้ประแจวัดแรงบดิ

7. การใช้ประแจขันน๊อตล้อช่วย
แรง

รูปท่ี 6 แสดงการใชป้ ระแจขันน๊อตล้อช่วยแรง

8. การใชเ้ หลก็ ดูดปลอกสบู

รูปท่ี 7 แสดงการใชเ้ หลก็ ดูดปลอกสบู
ศนู ย์สง่ เสริมและพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

9

ใบปฏิบัติงานท่ี 2 หน่วยที่ 1
หลักสูตรประกาศนียบตั รวิชาชพี (ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562 สอนคร้ังท่ี 1

รหสั วิชา 20101-2101 ช่อื วชิ า งานเคร่อื งยนต์เล็ก เวลา.....2.....ชม.

ชือ่ งาน การใชเ้ คร่ืองมือพเิ ศษ

คาถาม
............................................................................................................................. .........................................
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................
.................................................................................................................................... .................................
................................................................................................. ....................................................................
สรุปและวิจารณผ์ ลการทดลอง
............................................................................................................................. ........................................
............................................................................................................................. ........................................
...................................................................................... ...............................................................................
............................................................................................................................. ........................................
....................................................................................................................................... ..............................

ศูนย์สง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

10

ใบปฏบิ ัตงิ านที่ 3 หน่วยท่ี 1
สอนคร้ังท่.ี ..2....
หลกั สตู รประกาศนียบตั รวิชาชพี (ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562 เวลา....6......ชม.

รหสั วชิ า 20101-2101 ชือ่ วิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก

ชือ่ งาน การใชเ้ ครื่องมือวดั

ความมุ่งหมาย.......................................................................
จดุ ประสงค์เชงิ พฤติกรรม
1.5 ปฏิบัตงิ านเครอื่ งมอื ในงานเครื่องยนตเ์ ล็ก
1.5.3 ใช้เคร่อื งมือวดั ชิน้ สว่ นไดอ้ ยา่ งถูกต้องตามลักษณะชิ้นงาน
สมรรถนะ
5. แสดงความร้เู ก่ียวกับการใชเ้ คร่อื งมือวดั ชิน้ สว่ นได้ตามคู่มือ
6. เลอื กใช้เคร่ืองมือวดั ช้นิ สว่ นอย่างถกู ต้องตามประเภทของงาน
ครุภณั ฑ์ / เคร่อื งมือ / วัสดุฝกึ / อปุ กรณ์
1. เครื่องยนตเ์ ล็กแก๊สโซลนี , เครอื่ งยนต์เลก็ ดีเซล
2. เวอร์เนียรคารลปิ เปอร์
3. ไมโครมิเตอร์
4. เกจวดั กระบอกสูบ
5. ไดอลั เกจ
6. ฟิลเลอร์เกจ
7. มลั ติมิเตอร์
ลาดับขั้นตอนในการปฏบิ ัตงิ าน
คาส่ัง ใหน้ ักเรยี นฝกึ ปฏิบัตกิ ารใช้งานเคร่ืองมือแต่ละชนดิ ใหถ้ ูกต้อง
2. เตรียมเคร่อื งมือ-วัสดุและอุปกรณ์

2.การใชเ้ วอรเ์ นยี คารล์ ปิ เปอร์ วัด
ชิ้นส่วนเคร่อื งยนต์แลว้ อ่านค่า

รปู ท่ี 1 แสดงการใช้เวอรเ์ นยี คาร์ลปิ เปอร์
ศูนย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ตั ิงานท่ี 3 11
หลักสตู รประกาศนียบัตรวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศกั ราช 2562
รหสั วิชา 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเครอ่ื งยนต์เล็ก หน่วยที่ 1
ช่ืองาน การใชเ้ ครื่องมือวดั สอนครัง้ ท.่ี ..2....
เวลา....6......ชม.

3. การใช้ไมโครมิเตอร์ วัดชิน้ ส่วน
เครื่องยนต์แล้วอ่านค่า

รปู ท่ี 2 แสดงการใช้ไมโครมิเตอร์

4. การใช้เกจวดั ความโตกระบอกสบู
A : เกจวคั วามโตของกระบอกสบู
B : เส้ือสูบ

รปู ท่ี 3 แสดงการใช้เกจวดั ความโตกระบอกสบู

5. การใชไ้ ดอลั เกจ
A : ไดอลั เกจ
B : เพลาข้อเหวยี่ งและก้านสูบ

รปู ที่ 4 แสดงการใช้ไดอัลเกจ

ศูนย์สง่ เสริมและพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง

12

ใบปฏบิ ตั ิงานท่ี 3 หนว่ ยท่ี 1
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนครง้ั ท่.ี ..2....
รหัสวชิ า 20101-2101 ช่ือวิชา งานเครอื่ งยนตเ์ ล็ก เวลา....6......ชม.
ช่อื งาน การใช้เคร่ืองมือวัด

6. การใชฟ้ ลิ เลอรเ์ กจ วดั ความโกง่ ของ
เส้ือสบู

รปู ท่ี 5 แสดงการใช้ฟลิ เลอรเ์ กจ

7. การใช้มัลติมเิ ตอร์ วดั คา่ ความ
ต้านทานอปุ กรณ์ทางไฟฟาู เช่น คอยล์
จดุ ระเบดิ

รูปท่ี 6 แสดงการใชม้ ลั ตมิ ิเตอร์

8. เก็บทาความสะอาดเคร่อื งมอื -อปุ กรณ์ และ
พน้ื ท่ปี ฏบิ ัติงาน

ศนู ยส์ ่งเสริมและพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

13

ใบปฏบิ ตั ิงานท่ี 3 หน่วยท่ี 1
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562 สอนครง้ั ท่ี...2....

รหัสวิชา 20101-2101 ช่ือวิชา งานเคร่ืองยนต์เล็ก เวลา....6......ชม.

ชื่องาน การใชเ้ คร่ืองมือวัด

คาถาม
............................................................................................................................. .........................................
............................................................................................................................. ........................................
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................
............................................................................................................................. ........................................
สรุปและวิจารณผ์ ลการทดลอง
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................
............................................................................................................................. ........................................
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................

ศูนยส์ ่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง

14

ใบปฏิบัติงานท่ี 4 หนว่ ยที่ 2

หลกั สตู รประกาศนียบัตวิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนครง้ั ที่ 3-5

รหัสวชิ า 20101-2101 ช่อื วชิ า งานเครอื่ งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.

ช่ืองาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เลก็ แกส๊ โซลีน

ความมุ่งหมาย.......................................................................
จุดประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม

2.4 ปฏิบตั ิงานถอดประกอบเครื่องยนต์
2.4.1 ถอดประกอบชนิ้ ส่วนเครือ่ งยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จังหวะไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง
2.4.2 ตรวจสอบสภาพชน้ิ สว่ นเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จงั หวะได้อย่างถูกต้อง

สมรรถนะ
1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบเครอ่ื งยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลีตามคูม่ ืออย่างถกู ตอ้ ง

ครภุ ัณฑ์ / เครอื่ งมือ / วสั ดฝุ ึก / อปุ กรณ์ 7. ไมโครมเิ ตอร์
1. เครือ่ งยนตเ์ ล็กแก๊สโซลีน 8. เวอร์เนียรค์ ารล์ ิปเปอร์
2. เคร่อื งมอื ประจาตัวชา่ งยนต์ 9. ฟลิ เลอรเ์ กจ
3. ถาดรองน้ามันเคร่ือง 10. เครอ่ื งมือบดวาลว์
4. ช้นั วางของ
5. ตัวกดสปรงิ วาล์ว
6. เกจวคั วามโตของกระบอกสูบ

ลาดบั ขั้นตอนในการปฏบิ ัติงาน
1. เตรยี มเคร่ืองมอื -วสั ดุและอุปกรณ์

2. ถอดชดุ ท่อไอเสยี โดยใช้ประแจ
แหวนคลายนอ๊ ตยดึ

รูปที่ 1 แสดงการถอดชดุ ท่อไอเสีย

ศนู ยส์ ง่ เสริมและพฒั นาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัติงานที่ 4 15

หลกั สูตรประกาศนียบตั วชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 หนว่ ยท่ี 2
รหสั วิชา 20101-2101 ชือ่ วชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก สอนครงั้ ที่ 3-5
ชือ่ งาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เลก็ แก๊สโซลีน เวลา....18......ชม.

3. ถอดชุดกรองอากาศ โดยคลายนอ๊ ตหาง
ปลา เปิดฝาครอบก่อน จากนั้นจงึ ยก
หมอ้ กรองอากาศออก

รปู ท่ี 2 แสดงการถอดชดุ กรองอากาศ

4. ปิดกอ๊ กน้ามนั ถอดถังน้ามนั ออก

รูปท่ี 3 แสดงการปิดก๊อกนา้ มัน

5. ถอดฝาครอบพร้อมชุดสตาร์ต

รูปท่ี 4 แสดงการถอดฝาครอบพร้อมชดุ สตารต์
ศนู ย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

16

ใบปฏิบัติงานที่ 4 หนว่ ยท่ี 2
หลักสูตรประกาศนียบตั วชิ าชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนคร้ังท่ี 3-5
รหัสวิชา 20101-2101 ชื่อวชิ า งานเครื่องยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ชื่องาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี

6. ถอดชุดคารบ์ เู รเตอร์ และฝาครอบลกู กระท้งุ
ลิ้น

รปู ท่ี 5 แสดงการถอดชุดคาร์บูเรเตอร์
7. ถอดฝาสูบ ด้วยประแจบล็อก

รปู ท่ี 6 แสดงการถอดฝาสบู

8. ถอดชดุ ลน้ิ ด้วยเครอ่ื งมอื พิเศษ

รปู ท่ี 7 แสดงการถอดชดุ ลิน้

ศนู ย์สง่ เสริมและพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏิบัตงิ านท่ี 4 17
หลกั สตู รประกาศนียบัตวชิ าชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวิชา 20101-2101 ชื่อวชิ า งานเครอื่ งยนตเ์ ล็ก หน่วยท่ี 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแกส๊ โซลนี สอนคร้ังท่ี 3-5
เวลา....18......ชม.

9. ถอดฝาครอบด้านหลัง

รปู ท่ี 8 แสดงการถอดฝาครอบด้านหลัง

10. ทาเครอื่ งหมายท่ปี ระกับก้านสบู พรอ้ ม
ถอดประกับก้านสบู

รปู ที่ 9 แสดงการถอดประกบั ก้านสบู 11. ถอดชุดลูกสูบและก้านสูบ

รูปท่ี 10 แสดงการถอดชุดลกู สูบและกา้ นสูบ
ศูนยส์ ่งเสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัติงานที่ 4 18
หลกั สตู รประกาศนียบตั วิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหสั วิชา 20101-2101 ชื่อวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก หนว่ ยที่ 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี สอนครง้ั ที่ 3-5
เวลา....18......ชม.

12. ถอดแหวนลกู สูบดว้ ยเคร่ืองมือพเิ ศษ

รูปที่ 11 แสดงการถอดแหวนลกู สบู

13. ถอดปรน้ิ ล็อค และถอดสลักลูกสูบ

รปู ท่ี 12 แสดงการถอดสลกั ลูกสูบ 14. แยกลกู สูบและกา้ นสบู ออกจากกัน

15. ทาความสะอาดชน้ิ ส่วนและจัดรยี ง
ตามลาดับการถอด

รปู ท่ี 13 แสดงการถอดแยกลูกสบู และก้านสูบ

ศนู ย์ส่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

19

ใบปฏบิ ัติงานที่ 4 หนว่ ยที่ 2

หลกั สตู รประกาศนยี บตั วชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนคร้งั ที่ 3-5

รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเคร่ืองยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.

ชือ่ งาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ล็กแก๊สโซลนี

การตรวจสอบ
16.ตรวจสอบฝาสบู ตรวจรอยแตก,รอยรา้ วฝาสบู

รูปท่ี 14 แสดงฝาสูบ

17. ตรวจสอบความโกง่ ของฝาสูบ

รูปที่ 15 แสดงการตรวจสอบความโก่งของฝาสบู

18. ตรวจสอบความยาวของสปริงลน้ิ

รปู ท่ี 16 แสดงการตรวจสอบความยาวสปรงิ ล้นิ
ศูนย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัตงิ านท่ี 4 20
หลักสตู รประกาศนียบตั วชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562
รหัสวชิ า 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยที่ 2
ชอ่ื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เลก็ แกส๊ โซลีน สอนครงั้ ท่ี 3-5
เวลา....18......ชม.

19. ตรวจสอบความเอียงของสปรงิ ลิ้น

‘
รปู ที่ 17 แสดงการตรวจสอบความเอียงสปรงิ ลิ้น

20. ตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลนิ้

รูปท่ี 18 แสดงการตรวจสอบความแขง็ แรงสปริงล้นิ 21. ตรวจสอบความโตของกา้ นสูบ

รูปท่ี 19 แสดงการตรวจสอบโตของก้านล้นิ
ศนู ย์สง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัติงานที่ 4 21
หลักสตู รประกาศนียบตั วิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหสั วิชา 20101-2101 ชอื่ วชิ า งานเครอื่ งยนต์เล็ก หน่วยที่ 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เล็กแก๊สโซลนี สอนครง้ั ที่ 3-5
เวลา....18......ชม.

22. ตรวจสอบการคดงอของก้านลิ้น

รูปที่ 20 แสดงการตรวจสอบการคดงอของกา้ นลน้ิ
23. ตรวจสอบหน้าสมั ผัสของบา่ ล้นิ

รูปที่ 21 แสดงการตรวจสอบหนา้ สัมผสั ของบ่าลิน้

24. ตรวจสอบความกว้างของบ่าลิ้น
-ใช้เวอร์เนยี คาร์ลปิ เปอร์วดั ความกวา้ งของ

บา่ ลิน้

รปู ท่ี 22 แสดงการตรวจสอบความกวา้ งของบา่ ลนิ้
ศนู ย์ส่งเสรมิ และพฒั นาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ตั งิ านที่ 4 22
หลักสูตรประกาศนยี บัตวชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562
รหัสวชิ า 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเครื่องยนตเ์ ล็ก หนว่ ยที่ 2
ชือ่ งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ล็กแก๊สโซลนี สอนคร้งั ท่ี 3-5
เวลา....18......ชม.

25. ตรวจสอบความกวา้ งของชอ่ งปลอกก้านลนิ้

รูปท่ี 23 แสดงการตรวจสอบความกวา้ งของบ่าลน้ิ
26. ตรวจสอบขนาดของลกู สูบ

รูปท่ี 24 แสดงการตรวจสอบขนาดของลูกสูบ

27. ตรวจสอบความกว้างของช่องสลักลูกสบู

รูปท่ี 25 แสดงการวัดชอ่ งสลักลูกสูบ
ศูนยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏิบตั งิ านท่ี 4 23
หลกั สตู รประกาศนียบัตวิชาชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562
รหสั วิชา 20101-2101 ช่ือวชิ า งานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยท่ี 2
ช่อื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลีน สอนคร้ังที่ 3-5
เวลา....18......ชม.

28. ตรวจสอบขนาดของสลักลูกสูบ

รูปท่ี 26 แสดงการวดั ขนาดของสลักลูกสบู
29. ตรวจสอบความหนาของแหวนลูกสบู

รปู ท่ี 27 แสดงการวัดความหนาของแหวนลูกสบู

30. ตรวจวดั ระยะห่างปากแหวนลูกสูบ
- ใสแ่ หวนลูกสูบเข้าไปภายในกระบอกสูบ

แลว้ จงึ ทาการวดั ปากแหวน ดว้ ยฟิลเลอรเ์ กจ

รปู ท่ี 28 แสดงการวัดปากแหวน
ศูนย์สง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

24

ใบปฏิบัติงานท่ี 4 หน่วยที่ 2
หลกั สูตรประกาศนียบัตวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนคร้ังท่ี 3-5
รหสั วชิ า 20101-2101 ชอื่ วิชา งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ช่ืองาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ล็กแกส๊ โซลนี

31. ตรวจสอบระยะหา่ งแหวนกบั ร่องแหวน
- ใหป้ ระกอบแหวนเข้าตาแหนง่ เดิมทุกตวั

แลว้ จงึ วดั ระยะห่าง

รปู ที่ 29 แสดงการวัดระยะห่างรอ่ งแหวน

32. ตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ

รปู ที่ 30 แสดงการวัดขนาดของกระบอกสบู

33. ตรวจสอบขนาดของบูชก้านสบู ตวั บน

รูปที่ 31 แสดงการรบั รูกา้ นสูบตวั บน

ศนู ยส์ ง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

25

ใบปฏบิ ัตงิ านที่ 4 หน่วยท่ี 2
หลักสูตรประกาศนียบัตวชิ าชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนครง้ั ที่ 3-5
รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชื่องาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ลก็ แก๊สโซลีน

การบริการ
34. ฝาสบู หากฝาสบู โก่งมากกว่าค่าจากัดการ
ซอ่ ม ใหท้ าการเลย่ี นใหม่ ถ้าโกง่ ไมเ่ กินค่า
จากัดการซ่อม ปรบั ผวิ หนา้ ด้วยกระดาษทราย
เบอร์ 200 และเบอร์ 400 บนแทน่ ระดบั

รูปที่ 32 แสดงการปรับผวิ หน้าฝาสบู

35. การปาดบ่าล้ิน
- ปาดบ่าลน้ิ โดยใช้คตั เตอร์ 90 %
- ปาดครัง้ ที่ 2 ดว้ ยตัวปาดเรยี บ
- ใช้ตวั ปาด 90 องศา แตง่ อกี ครั้ง

รปู ที่ 33 แสดงการปาดบา่ ล้ิน

36. การบดลิน้
- ใช้กากเพชรทาบางๆ ทบี่ ่าลิ้นหมนุ ใหร้ อบ

และบดลน้ิ ให้หน้าเรยี บ
- เมื่อบดเสร็จแล้ว เชด็ และล้างใหส้ ะอาด

รปู ท่ี 34 แสดงการบดลน้ิ

ศนู ย์ส่งเสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏิบัติงานที่ 4 26
หลกั สูตรประกาศนียบัตวชิ าชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหสั วชิ า 20101-2101 ช่ือวชิ า งานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยท่ี 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เล็กแกส๊ โซลนี สอนครงั้ ท่ี 3-5
เวลา....18......ชม.

การประกอบ
37. ประกอบลกู สูบเขา้ ก้านสูบ

รูปท่ี 35 แสดงการประกอบลูกสบู เขา้ ก้านสบู
38. ประกอบสลกั ลกู สบู และปร้ินลอ็ ค

รปู ที่ 36 แสดงการประกอบสลักลูกสบู

39. ประกอบแหวนลกู สบู
จดั ปากแหวนแต่ละตัวทามุมกัน 120˚

อย่าใหต้ รงกบั ปากแหวนกวาดนา้ มัน

รปู ที่ 37 แสดงการประกอบแหวนลกู สบู

ศนู ย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

27

ใบปฏิบัติงานท่ี 4 หน่วยที่ 2
หลักสูตรประกาศนียบัตวิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนครั้งที่ 3-5
รหัสวิชา 20101-2101 ชอื่ วิชา งานเคร่อื งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ชอ่ื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เลก็ แก๊สโซลนี

40. ประกอบชุดลกู สูบและกา้ นสบู

รูปที่ 38 แสดงการประกอบชุดลูกสบู และก้านสูบ

41. จดั เครอ่ื งหมายทเ่ี ฟือง เพลาข้อเหวย่ี งให้ตรง
กับเคร่ืองหมายท่ีเฟืองของเพลาลกู เบีย้ ว

รูปท่ี 39 แสดงการจดั เคร่ืองหมายเฟือง

42. ประกอบฝาครอบดา้ นหลัง

รปู ท่ี 40 แสดงการประกอบฝาครอบดา้ นหลัง
ศูนยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

28

ใบปฏบิ ัติงานที่ 4 หนว่ ยที่ 2
หลักสูตรประกาศนียบตั วชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนครงั้ ท่ี 3-5
รหัสวชิ า 20101-2101 ช่อื วชิ า งานเคร่ืองยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ชอื่ งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เล็กแก๊สโซลนี

43. ประกอบชุดลนิ้ ด้วยเครอ่ื งมอื พิเศษ

รูปท่ี 41 แสดงการประกอบชุดล้ิน

44. ประกอบฝาสูบ

รูปท่ี 42 แสดงการประกอบฝาสูบ

45. ประกอบชดุ คาร์บเู รเตอร์

รูปท่ี 43 แสดงการประกอบชุดคารบ์ ูเรเตอร์

ศูนย์สง่ เสรมิ และพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

29

ใบปฏบิ ัตงิ านท่ี 4 หนว่ ยที่ 2
หลักสูตรประกาศนยี บัตวชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนครง้ั ที่ 3-5
รหสั วิชา 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเครื่องยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชื่องาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี

46. ประกอบถังน้ามนั

รูปท่ี 44 แสดงการประกอบถังนา้ มัน
47. ประกอบฝาครอบพร้อมชุดสตารต์

รปู ที่ 45 แสดงการประกอบฝาครอบ

48. ประกอบชดุ กรองอากาศ

รปู ท่ี 46 แสดงการประกอบชุดกรองอากาศ
ศูนย์สง่ เสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏิบตั ิงานท่ี 4 30
หลักสูตรประกาศนียบัตวิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวิชา 20101-2101 ชือ่ วชิ า งานเครือ่ งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยท่ี 2
ชื่องาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลนี สอนครั้งที่ 3-5
เวลา....18......ชม.

49. ประกอบชุดท่อไอเสีย

50. สตาร์ตเครอ่ื งยนต์ทดสอบ

รูปที่ 47 แสดงการประกอบชุดทอ่ ไอเสีย

51. เกบ็ ทาความสะอาดเครื่องมอื -อปุ กรณ์ และ
พน้ื ทีป่ ฏบิ ตั ิงาน

ศนู ยส์ ง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศกึ ษาภาคกลาง

31

ใบปฏิบตั งิ านที่ 4 หนว่ ยท่ี 2

หลกั สูตรประกาศนียบตั วชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนครงั้ ที่ 3-5

รหสั วิชา 20101-2101 ชื่อวชิ า งานเครือ่ งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.

ช่อื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ แกส๊ โซลนี

คาถาม
1.

สรุปและวิจารณ์ผลการทดลอง
............................................................................................................................. ........................................
............................................................................................................................. ........................................
.....................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ........................................
......................................................................................................................................... ............................

ศูนย์ส่งเสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

32

รายการประเดน็ หวั ข้อประเมนิ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
1.กระบวนการปฏิบัติงาน
1.การจัดเตรียม เคร่ืองมือ วสั ดุ 5=ปฏบิ ัตงิ านได้อย่างถูกต้อง
อปุ กรณ์ ตามขน้ั ตอน ไมผ่ ดิ พลาด มี
2. การปฏิบัติงานตามข้นั ตอน ความปลอดภัยและใช้ เครื่องมอื
3. ความปลอดภัยในการ วัสดุ อุปกรณไ์ ด้อยา่ งถกู ตอ้ ง
ปฏิบตั ิงาน เหมาะสม
4. ความรว่ มมอื ในการ 4 = ปฏิบตั งิ านถูกต้องตาม
ปฏิบัตงิ าน ข้นั ตอนไม่ผดิ พลาดและใช้
เครื่องมอื วัสดุ อุปกรณ์ได้อย่าง
ถูกต้องเหมาะสม
3 = ปฏบิ ตั งิ านถกู ต้องตาม
ขั้นตอนและได้อย่างถูกต้อง
เหมาะสม
2=ใชเ้ ครือ่ งมอื วัสดุ อุปกรณไ์ ด้
อย่างเหมาะสม
1=จดั เตรยี มเครื่องมือ วัสดุ
อุปกรณ์ พร้อมสาหรับ
ปฏิบัติงาน

2. ผลการปฏิบัติงาน 1.ตรวจสอบชนิ้ งานไดอ้ ยา่ ง 5= ตรวจสอบชน้ิ งาน บนั ทึกผล
ถูกต้อง การตรวจสอบ ตอบคาถาม
3.คุณลกั ษณะท่ีพึงประสงค์ใน 2.บนั ทึกผลการทดสอบไดอ้ ย่าง และสรุปผลไดอ้ ย่างถูกต้อง
การปฏบิ ตั งิ าน ถูกต้อง ครบถว้ น
3.ตอบคาถามไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง 4=ตรวจสอบช้นิ งาน บนั ทกึ ผล
4.สรุปผลการทดลองไดอ้ ยา่ ง การตรวจสอบ ตอบคาถาม
ถูกต้อง และสรุปผลได้อย่างถูกตอ้ งแต่

ไมค่ รบถว้ นขาดอยา่ งใดอย่าง
หนงึ่
3=ตรวจสอบชิ้นงาน บนั ทึกผล
การตรวจสอบ ตอบคาถามได้
อยา่ งถูกต้อง
2=ตรวจสอบช้นิ งาน บันทึกผล
การตรวจสอบ ได้อยา่ งถกู ต้อง
1=ตรวจสอบชิน้ งาน บนั ทกึ ผล
การตรวจสอบ ได้อยา่ งถกู ต้อง
แต่ขาดข้อใดข้อหน่ึง

ศูนยส์ ่งเสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

33

ใบปฏบิ ตั ิงานท่ี 5 หนว่ ยท่ี 2

หลักสูตรประกาศนียบัตรวชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศักราช 2562 สอนคร้ัง 6-8

รหัสวชิ า 20101-2101 ชื่อวชิ า งานเครอ่ื งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.

ชื่องาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดเี ซล

ความมุ่งหมาย.......................................................................
จดุ ประสงค์เชิงพฤติกรรม

2.5 ปฏบิ ัตงิ านถอดประกอบเครื่องยนต์
2.5.1 ถอดประกอบชน้ิ ส่วนเครอ่ื งยนต์เล็กดีเซล4 จงั หวะได้อย่างถูกต้อง
2.5.2 ตรวจสอบสภาพช้ินสว่ นเครื่องยนต์เลก็ ดีเซล 4 จังหวะได้อยา่ งถูกต้อง

สมรรถนะ
1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบเครือ่ งยนต์เลก็ ดเี ซลตามคูม่ ือได้อย่างถกู ต้อง

ครุภณั ฑ์ / เครือ่ งมอื / วัสดฝุ ึก / อปุ กรณ์ 7. ไมโครมเิ ตอร์
1. เครื่องยนต์เล็กดเี ซล 8. เวอร์เนยี ร์คาร์ลปิ เปอร์
2. เครื่องมอื ประจาตวั ชา่ งยนต์ 9. ฟิลเลอร์เกจ
3. ถาดรองน้ามนั เคร่ือง 10. เครือ่ งมือบดวาล์ว
4. ชั้นวางของ
5. ตวั กดสปริงวาลว์
6. เกจวัความโตของกระบอกสบู

ลาดับข้นั ตอนในการปฏบิ ัตงิ าน
1. เตรยี มเครื่องมือ-วัสดแุ ละอุปกรณ์

2. ถ่ายน้าระบายความร้อน โดยปิดกอ๊ ก
ถา่ ยน้าใตฝ้ าสูบ

ศูนย์สง่ เสรมิ และพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏิบัติงานที่ 5 34
หลักสตู รประกาศนยี บัตรวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก หนว่ ยที่ 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เล็กดเี ซล สอนคร้ัง 6-8
เวลา....18......ชม.

3. ปิดกอ๊ กน้ามนั เชอ้ื เพลงิ ท่ชี ุดกรองนา้ มนั โดยยกขน้ึ

รูปท่ี 2 แสดงการปิดก๊อกนา้ มันเช้อื เพลงิ
4. ถอดชดุ กรองอากาศ

รูปท่ี 3 แสดงการถอดชุดกรองอากาศ

5. ถอดท่อไอเสีย

รปู ที่ 4 แสดงการถอดท่อไอเสีย

ศูนย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัติงานที่ 5 35
หลกั สตู รประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศักราช 2562
รหสั วิชา 20101-2101 ช่อื วิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก หน่วยท่ี 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดเี ซล สอนครั้ง 6-8
เวลา....18......ชม.

6. ถอดทอ่ น้ามนั แรงดนั ทีเ่ ข้าหวั ฉดี

รูปท่ี 5 แสดงการถอดท่อนา้ มันแรงดนั สูง

7. ถอดหัวฉีด

รูปที่ 6 แสดงการถอดหัวฉดี

8. ถอดฝาครอบล้ิน

รปู ท่ี 7 แสดงการถอดฝาครอบลิน้

ศูนยส์ ่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

ใบปฏิบัตงิ านที่ 5 36
หลักสตู รประกาศนยี บัตรวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวิชา 20101-2101 ชื่อวชิ า งานเครื่องยนต์เล็ก หนว่ ยที่ 2
ชื่องาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เลก็ ดเี ซล สอนครงั้ 6-8
เวลา....18......ชม.

9. ถอดเพลากระเดื่องกดลิ้น

รูปท่ี 8 แสดงการถอดเพลากระเด่ืองกดล้ิน

10. ดึงกา้ นสง่ ล้ินออก จากน้นั คลายน๊อตยดึ พลเู ลย์
ปรบั ความตึงสายพาน

รูปท่ี 9 แสดงการคลายน๊อตปรบั ความตงึ สายพาน

11. ถอดฝาสบู ออก โดยคลายนอ๊ ต สลับกนั กบั ตวั
ตรงขา้ ม

รปู ที่ 10 แสดงการถอดฝาสบู ออก

ศูนยส์ ง่ เสรมิ และพฒั นาอาชีวศึกษาภาคกลาง

37

ใบปฏิบัติงานท่ี 5 หน่วยที่ 2
หลักสตู รประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ(ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562 สอนครั้ง 6-8
รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชอื่ งาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ลก็ ดีเซล

12. ถอดชุดล้ินออกจากฝาสบู

รูปที่ 11 แสดงการถอดชุดลิน้

13. ชุดลนิ้

รปู ท่ี 12 แสดงชดุ ลิน้ 14. ถอดฝาครอบห้องเฟือง

รปู ที่ 13 แสดงการถอดฝาครอบหอ้ งเฟือง
ศูนยส์ ่งเสรมิ และพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ตั งิ านที่ 5 38
หลกั สตู รประกาศนียบตั รวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2562
รหัสวชิ า 20101-2101 ชอ่ื วชิ า งานเครอ่ื งยนตเ์ ล็ก หน่วยท่ี 2
ชื่องาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดีเซล สอนครัง้ 6-8
เวลา....18......ชม.

15. ถอดเพลาถว่ งสมดุล

รูปที่ 14 แสดงการถอดเพลาถ่วงสมดลุ

16. ให้ลูกสบู อยูศ่ นู ย์ลา่ ง คลายนอตกา้ นสบู ออก แลว้
ถอดฝาครอบก้านสบู ออก

รูปที่ 15 แสดงตาแหนง่ ลกู สบู 17. ดันลูกสูบให้ขึน้ ศูนยต์ ายบนดว้ ยด้ามค้อน ดงึ
ลูกสูบออก พร้อมทั้งแบร่งิ กา้ นสูบทางด้านฝาสูบ

รูปท่ี 16 แสดงลกู สบู

ศูนยส์ ง่ เสริมและพฒั นาอาชีวศึกษาภาคกลาง

39

ใบปฏิบัตงิ านที่ 5 หน่วยท่ี 2
หลกั สตู รประกาศนยี บตั รวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนครง้ั 6-8
รหัสวชิ า 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเครือ่ งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ช่อื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดีเซล

18. ถอดล้อชว่ ยแรงออก ดว้ ยประแจนอตล้อช่วย
แรงและค้อน

รปู ท่ี 17 แสดงการถอดล้อชว่ ยแรง

19. ถอดลิม่ ทเี่ พลาข้อเหว่ยี ง
19.1 ใชส้ กรูหมุนเกลยี วเขา้ ในตวั ลม่ิ
19.2 ขันสกรูเขา้ จนลม่ิ หลดุ จากร่องลิ่ม

รปู ที่ 18 แสดงการถอดลิ่มทีเ่ พลาข้อเหวีย่ ง

20. ถอดชดุ เพลาข้อเหวี่ยงออก

รปู ที่ 19 แสดงการถอดชุดเพลาข้อเหว่ียง
ศูนย์สง่ เสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

40

ใบปฏบิ ัติงานท่ี 5 หน่วยท่ี 2
หลักสูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชีพ(ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนครั้ง 6-8
รหัสวิชา 20101-2101 ชอ่ื วิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชือ่ งาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เลก็ ดเี ซล

21. ถอดเพลาราวลิ้นและลกู กระทุ้งลน้ิ
21.1 ถอดสกรูยดึ เหล็กบังคับเพลาราวลนิ้
21.2 ดึงเพลาราวลิ้นออก

รูปท่ี 20 แสดงการถอดเพลาราวล้นิ

การตรวจสอบ
22. ตรวจสอบหนา้ สมั ผัสของบ่าล้ิน

รปู ที่ 21 แสดงการตรวจสอบรอยแตกร้าวฝาสูบ

23. ตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ

รปู ที่ 22 แสดงการตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ
ศูนย์สง่ เสริมและพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

ใบปฏบิ ัตงิ านที่ 5 41
หลักสตู รประกาศนยี บัตรวชิ าชพี (ปวช.) พทุ ธศกั ราช 2562
รหัสวชิ า 20101-2101 ชือ่ วิชา งานเครอ่ื งยนต์เล็ก หนว่ ยที่ 2
ช่ืองาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เลก็ ดีเซล สอนครง้ั 6-8
เวลา....18......ชม.

24. ตรวจสอบความยาวของสปรงิ ลิน้

รูปท่ี 23 แสดงการตรวจสอบความยาวสปรงิ ล้ิน

25. ตรวจสอบความเอียงของสปรงิ ลน้ิ

รูปที่ 24 แสดงการตรวจสอบความเอยี งสปริงลน้ิ

26. ตรวจสอบความแขง็ แรงของสปริงลน้ิ

รูปที่ 25 แสดงการตรวจสอบความแข็งแรงสปรงิ ลน้ิ
ศูนย์ส่งเสริมและพฒั นาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

42

ใบปฏิบัติงานที่ 5 หน่วยท่ี 2
หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนคร้งั 6-8
รหัสวชิ า 20101-2101 ชื่อวิชา งานเคร่ืองยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชื่องาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ลก็ ดีเซล

27. ตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลนิ้

รูปท่ี 26 แสดงการตรวจสอบความแขง็ แรงสปริงลิน้

28. ตรวจสอบการคดงอของกา้ นล้นิ

รูปท่ี 27 แสดงการตรวจสอบการคดงอของ 29. ตรวจสอบหน้าสมั ผัสของบ่าลิ้น
กา้ นล้ิน

รปู ท่ี 28 แสดงการตรวจสอบหนา้ สมั ผัสของบ่าล้นิ

ศนู ยส์ ่งเสรมิ และพัฒนาอาชีวศกึ ษาภาคกลาง

43

ใบปฏิบตั งิ านท่ี 5 หน่วยท่ี 2
หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวชิ าชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนครงั้ 6-8
รหสั วิชา 20101-2101 ช่ือวิชา งานเคร่อื งยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ชอ่ื งาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ล็กดีเซล

30. ตรวจสอบความกว้างของบา่ ลน้ิ
-ใชเ้ วอร์เนียคารล์ ปิ เปอร์วัดความกวา้ งของบา่ ล้นิ

รูปที่ 29 แสดงการตรวจสอบความกวา้ งของบา่ ลิน้

31. ตรวจสอบขนาดของลูกสบู

รูปท่ี 30 แสดงการตรวจสอบขนาดของลกู สบู

32. ตรวจสอบความกวา้ งของช่องสลักลกู สบู

รปู ที่ 31 แสดงการวัดชอ่ งสลักลกู สูบ

ศูนยส์ ง่ เสรมิ และพฒั นาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

44

ใบปฏิบัติงานที่ 5 หนว่ ยท่ี 2
หลกั สูตรประกาศนยี บตั รวิชาชพี (ปวช.) พุทธศักราช 2562 สอนครงั้ 6-8
รหัสวิชา 20101-2101 ช่อื วิชา งานเครื่องยนต์เล็ก เวลา....18......ชม.
ชอื่ งาน งานถอดประกอบเครื่องยนตเ์ ลก็ ดเี ซล

33. ตรวจสอบขนาดของสลักลกู สบู

รปู ที่ 32 แสดงการวัดขนาดของสลักลูกสบู 34. ตรวจสอบความหนาของแหวนลกู สูบ

รปู ที่ 33 แสดงการวดั ความหนาของแหวนลกู สูบ 35. ตรวจวดั ระยะห่างปากแหวนลกู สูบ
- ใส่แหวนลกู สูบเข้าไปภายในกระบอกสูบ แลว้ จึงทา

การวดั ปากแหวน ดว้ ยฟิลเลอรเ์ กจ

รปู ท่ี 34 แสดงการวดั ปากแหวน

ศนู ย์สง่ เสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

45

ใบปฏิบัติงานที่ 5 หน่วยที่ 2
หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนครั้ง 6-8
รหสั วิชา 20101-2101 ชื่อวิชา งานเครอื่ งยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชอ่ื งาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนตเ์ ล็กดเี ซล

36. ตรวจสอบระยะห่างแหวนกบั รอ่ งแหวน
- ใหป้ ระกอบแหวนเขา้ ตาแหน่งเดิมทุกตัว แลว้ จงึ วดั

ระยะห่าง

รูปที่ 35 แสดงการวดั ระยะห่างร่องแหวน
37. ตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ

รปู ท่ี 36 แสดงการวัดขนาดของกระบอกสบู

38. ตรวจสอบขนาดของบูชก้านสบู ตัวบน

รูปที่ 37 แสดงการรับรูก้านสูบตัวบน

ศนู ยส์ ่งเสริมและพัฒนาอาชวี ศึกษาภาคกลาง

46

ใบปฏบิ ัตงิ านที่ 5 หนว่ ยท่ี 2
หลักสูตรประกาศนยี บัตรวิชาชพี (ปวช.) พุทธศกั ราช 2562 สอนครง้ั 6-8
รหัสวิชา 20101-2101 ชื่อวิชา งานเคร่อื งยนตเ์ ล็ก เวลา....18......ชม.
ชื่องาน งานถอดประกอบเคร่ืองยนต์เลก็ ดเี ซล

39. ตรวจสอบความเรยี บของเสื้อสบู

รปู ที่ 38 แสดงการตรวจสอบความเรยี บของเสอ้ื สูบ

40. ตรวจสอบขนาดข้อก้านสบู

รปู ท่ี 39 แสดงการตรวจสอบขนาดข้อกา้ นสบู 41. ตรวจสอบระยะรุนดา้ นข้างของก้านสูบ

รูปท่ี 40 แสดงการรบั รูกา้ นสูบตวั บน

ศนู ยส์ ง่ เสริมและพัฒนาอาชีวศึกษาภาคกลาง