สุโขทัย

กรงุ ศรอี ยุธยา

8 เรอื งน่ารเู้ กียวกบั กรงุ ศรีอยธุ ยา

อาณาเขตกรงุ ศรีอยุธยา

กรงุ ศรีอยุธยาเปนเกาะซึงมแี ม่นําสามสายลอ้ มรอบ ได้แก่ แมน่ ําปาสักทางทศิ
ตะวนั ออก, แม่นําเจา้ พระยาทางทศิ ตะวันตกและทศิ ใต้ และแมน่ ําลพบุรีทางทิศเหนอื
เดมิ ทบี ริเวณนีไมไ่ ดม้ สี ภาพเปนเกาะ แตส่ มเดจ็ พระเจ้าอูท่ องทรงดาํ ริให้ขุดคูเชอื ม
แมน่ าํ ทังสามสาย เพือใหเ้ ปนปราการธรรมชาติปองกันขา้ ศึก ทตี ังกรุงศรอี ยธุ ยายงั
อยหู่ า่ งจากอา่ วไทยไม่มากนกั ทําใหก้ รุงศรอี ยธุ ยาเปนศูนย์กลางการคา้ กับชาวต่าง
ประเทศ และอาจถือวา่ เปน "เมอื งท่าตอนใน" เนอื งจากเปนศูนยก์ ลางเศรษฐกิจของ
ภมู ภิ าค มีสินค้ากว่า 40 ชนดิ จากสงครามและรัฐบรรณาการ แมว้ ่าตวั เมอื งจะไมต่ ดิ
ทะเลก็ตาม
มีการประเมินว่า ราว พ.ศ. 2143 กรุงศรีอยุธยามปี ระชากรประมาณ 300,000 คน และอาจ

สูงถึง 1,000,000 คน ราว พ.ศ. 2243 บางครงั มีผเู้ รยี กกรงุ ศรอี ยุธยาว่า "เวนสิ แหง่
ตะวันออก"

ปจจุบันบรเิ วณนเี ปนส่วนหนึงของอาํ เภอพระนครศรอี ยธุ ยา จงั หวัดพระนครศรอี ยธุ ยา
พืนทที เี คยเปนเมอื งหลวงของไทยนนั คือ อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรอี ยุธยาตวั นคร

ปจจุบันถกู ตงั ขนึ ใหมห่ ่างจากกรุงเกา่ ไปเพียงไม่กกี โิ ลเมตร

กษัตรยิ ์

พระมหากษัตริย์กรุงศรีอยุธยา มี 5 ราชวงศ์ คือ

ราชวงศ์อู่ทอง มีกษัตริย์ 3 พระองค์
ราชวงศ์สุพรรณภูมิ มีกษัตริย์ 13 พระองค์

ราชวงศ์สุโขทัย มีกษัตริย์ 7 พระองค์
ราชวงศ์ปราสาททอง มีกษัตริย์ 4 พระองค์
ราชวงศ์บ้านพลูหลวง มีกษัตริย์ 6 พระองค์
รวมมีพระมหากษัตริย์ทังสิน 33 พระองค์

กษตั ริย์

ราชวงศ์อู่ทอง (ครังที 1)

พระองค์ ที 1

สมเด็จพระรามาธบิ ดที ี 1 หรือ (พระเจา้ อทู่ อง)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 1893 ระยะเวลาครองราชย์ 20 ป

เรมิ ครองราชย์ พระองค์ ที 2 ไม่ถงึ 1 ป

สมเด็จพระราเมศวร
พ.ศ. 1912 ระยะเวลาครองราชย์

กษตั ริย์

ราชวงศ์สุพรรณภมู ิ (ครังที 1)

พระองค์ ที 3

สมเดจ็ พระบรมราชาธริ าชที 1 หรือ (ขุนหลวงพะงัว)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 1913 ระยะเวลาครองราชย์ 18 ป

พระองค์ ที 4

สมเดจ็ พระเจ้าทองลัน หรอื (เจ้าทองจันทร์)
เริมครองราชย์ พ.ศ. 1931 ระยะเวลาครองราชย์ 7 วนั

กษตั ริย์

ราชวงศ์อทู่ อง (ครงั ที 2)

เรมิ ครองราชย์ พระองค์ ที 5 7ป

สมเด็จพระราเมศวร
พ.ศ. 1931 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 6

พระมหาธรรมราชาที 3 หรือ (ไสลือไทย)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 1938 ระยะเวลาครองราชย์ 15 ป

กษตั ริย์

ราชวงศ์สุพรรณภมู ิ (ครังที 2)

พระองค์ ที 7 15 ป

สมเดจ็ พระอนิ ทราชา หรอื (เจ้านครอินทร์)
เริมครองราชย์ พ.ศ. 1952 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 8

สมเด็จพระบรมราชาธิราชที 2 หรือ (เจ้าสามพระยา)
เริมครองราชย์ พ.ศ. 1967 ระยะเวลาครองราชย์ 24 ป

พระองค์ ที 9 40 ป

สมเดจ็ พระบรมไตรโลกนาถ
เริมครองราชย์ พ.ศ. 1991 ระยะเวลาครองราชย์

กษตั รยิ ์

พระองค์ ที 10

สมเดจ็ พระรัษฎาธริ าช
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2077 ระยะเวลาครองราชย์ 5 เดอื น

พระองค์ ที 11 13 ป

สมเด็จพระไชยราชาธิราช
เริมครองราชย์ พ.ศ. 2077 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 12

สมเด็จพระยอดฟา หรือ (พระแก้วฟา)

เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2089 ระยะเวลาครองราชย์ 2ป

กษัตรยิ ์

เริมครองราชย์ พระองค์ ที 13 42 วนั

ขนุ วรวงศาธิราช
พ.ศ. 2091 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 14 20 ป

สมเด็จพระมหาจกั รพรรดิ
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2091 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 15

สมเดจ็ พระมหินทราธริ าช

เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2111 ระยะเวลาครองราชย์ 1ป

เสียกรงุ ครังที 1

กษตั ริย์

ราชวงศ์สุโขทัย

พระองค์ ที 16

สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช หรือ (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 1)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2112 ระยะเวลาครองราชย์ 21 ป

พระองค์ ที 17 15 ป

สมเด็จพระนเรศวรมหาราช หรอื (สมเด็จพระสรรเพชญท์ ี 2)
เริมครองราชย์ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2133 ระยะเวลาครองราชย์

พระองค์ ที 18

สมเดจ็ พระเอกาทศรถ หรอื (สมเดจ็ พระสรรเพชญท์ ี 3)
เรมิ ครองราชย์ 25 เมษายน พ.ศ. 2148 ระยะเวลาครองราชย์ 5 ป

กษตั ริย์

พระองค์ ที 19

สมเด็จพระศรเี สาวภาคย์ หรือ (สมเด็จพระสรรเพชญท์ ี 4)
เริมครองราชย์ พ.ศ. 2153 ระยะเวลาครองราชย์ 2 เดือน

พระองค์ ที 20

สมเดจ็ พระเจ้าทรงธรรม หรอื (บรมราชาที 1)

เริมครองราชย์ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2171 ระยะเวลาครองราชย์ 17 ป

พระองค์ ที 21

สมเดจ็ พระเชษฐาธิราช หรอื (บรมราชาที 2)
เริมครองราชย์ 25 เมษายน พ.ศ. 2171 ระยะเวลาครองราชย์ 1 ป 7 เดอื น

กษตั รยิ ์

พระองค์ ที 22

สมเด็จพระอาทติ ยวงศ์

เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2173 ระยะเวลาครองราชย์ 36 วนั

กษตั ริย์

ราชวงศ์ปราสาททอง

พระองค์ ที 23

สมเด็จพระเจ้าปราสาททอง หรือ (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 5)

เริมครองราชย์ พ.ศ. 2173 ระยะเวลาครองราชย์ 25 ป

พระองค์ ที 24

สมเดจ็ เจ้าฟาไชย หรอื (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 6)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 9 เดอื น

พระองค์ ที 25

สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา หรือ (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 7)
เรมิ ครองราชย์ พฤษภาคม พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 2 เดือน 17 วัน

กษตั รยิ ์

ราชวงศ์ปราสาททอง

พระองค์ ที 26

สมเด็จพระนารายณ์มหาราช หรือ (สมเด็จพระรามาธบิ ดที ี 3)
เริมครองราชย์ ตลุ าคม พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 32 ป

กษตั ริย์

ราชวงศ์บ้านพลูหลวง

พระองค์ ที 27

สมเด็จพระมหาบุรุษ หรือ (สมเด็จพระเพทราชา)

เริมครองราชย์ พ.ศ. 2231 ระยะเวลาครองราชย์ 15 ป

พระองค์ ที 28

สมเดจ็ พระสรรเพชญ์ที 8 หรือ (สมเดจ็ พระสุรเิ ยนทราธิบดี)
เริมครองราชย์ พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 9 เดอื น

พระองค์ ที 29

สมเด็จพระศรสี ุธรรมราชา หรอื (สมเดจ็ พระสรรเพชญ์ที 7)
เริมครองราชย์ พฤษภาคม พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 2 เดือน 17 วนั

กษตั รยิ ์

ราชวงศ์สุโขทยั

พระองค์ ที 30

สมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช หรอื (สมเดจ็ พระรามาธิบดีที 3)
เรมิ ครองราชย์ ตลุ าคม พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 32 ป

พระองค์ ที 31

สมเด็จเจ้าฟาไชย หรอื (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 6)
เรมิ ครองราชย์ พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 9 เดือน

พระองค์ ที 32

สมเด็จพระศรีสุธรรมราชา หรือ (สมเด็จพระสรรเพชญ์ที 7)
เริมครองราชย์ พฤษภาคม พ.ศ. 2199 ระยะเวลาครองราชย์ 2 เดอื น 17 วนั

เสียกรุง

เริมตังแต่กลางคริสต์ศตวรรษที 16 ราชอาณาจักรอยุธยาถูก
ราชวงศ์ตองอูโจมตีหลายครัง สงครามครังแรกคือ สงครามพระเจ้า
ตะเบ็งชเวตี เมือ พ.ศ. 2091-92 แต่ล้มเหลว การรุกรานครังทีสองของ
ราชวงศ์ตองอู หรือเรียกว่า "สงครามช้างเผือก"สมัยพระมหาจักรพรรดิ

เมือ พ.ศ. 2106 พระเจ้าบุเรงนองทรงให้สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ
ยอมจํานน พระบรมวงศานุวงศ์บางส่วนถูกพาไปยังกรุงหงสาวดี และ
สมเด็จพระมหินทราธิราช พระราชโอรสองค์โต ทรงได้รับแต่งตังเปนเจ้า
ประเทศราช เมือ พ.ศ. 2112 ราชวงศ์ตองอูรุกรานอีกเปนครังทีสาม และ
สามารถยึดกรุงศรีอยุธยาได้ในปต่อมา หนนีพระเจ้าบุเรงนองทรงแต่ง
ตังสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชเปนเจ้าประเทศราช

พระพุทธรปู ศิลปะสมัย
อยุธยาปางมารวิชยั

การทําอาหารเปนศิลปะ เทคโนโลยี และหตั ถศิลปของการ
จัดเตรียมอาหารเพือการรับประทานโดยใช้ความร้อน
เทคนิคการทําอาหารและสว่ นผสมทมี หี ลากหลายจากทัว
โลก ตังแต่การปงยา่ งอาหารบนตะแกรงเหล็กไปจนถงึ
การใช้เตาอบไฟฟา การอบอาหารในเตาอบทมี ีหลาก
หลายชนดิ สิงเหล่านสี ะทอ้ นใหเ้ ห็นถงึ สภาพแวดล้อมทไี ม่
เหมอื นใคร เศรษฐกจิ และขนบธรรมเนียมดา้ นวฒั นธรรม
และแนวโนม้ ของการทําอาหาร

วิธีทาํ และประเภทของการทําอาหารยงั ขึนอยูก่ บั ทกั ษะและ
ประเภทของการฝกอบรมทผี ู้ทาํ อาหารแตล่ ะคนมี การทํา
อาหารสามารถทาํ ได้โดยคนทีทําอาหารทานทีบา้ นและโดย
ผ้เู ชียวชาญดา้ นการทาํ อาหารรวมถึงเชฟในรา้ นอาหาร
และสถาบนั อาหารอืน ๆ การทําอาหารยงั อาจเกิดขนึ ได้
ด้วยปฏิกิริยาทางเคมีโดยทีไม่ต้องใช้ความร้อน ตวั อย่าง
ทเี ห็นไดช้ ัด เช่น เซบิเช อาหารของอเมริกาใต้ทใี ช้ปลามา
ปรงุ สกุ ด้วยกรดจากมะนาวหรือนาํ มะนาว

การเตรียมอาหารดว้ ยความรอ้ นหรือไฟเปนกจิ กรรมที
เปนลักษณะเฉพาะของมนุษย์ นักมนุษย์วิทยาบางคนคดิ
ว่าการทาํ อาหารโดยใชไ้ ฟเกิดขึนเมือ 250,000 ปก่อน
แมว้ า่ จะมหี ลักฐานทีแสดงให้เหน็ ถึงการใชไ้ ฟโดยมนษุ ยใ์ น
ยคุ โฮโม อเี รคตสั เมือ 400,000 ปกอ่ นกต็ าม

ค ว า ม เ จ ริ ญ
รุ่ ง เ รื อ ง

ดา้ นเศรษฐกิจ
สภาพเศรษฐกิจสมัยสุโขทัยเปนระบบ
เศรษฐกจิ แบบเสรนี ิยม ดงั ขอ้ ความ
ปรากฏในหลกั ศิลาจารึกหลักที 1 "…ใคร
จักใครค่ า้ ช้างคา้ ใครจักใคร่ค้าม้าคา้ ใคร
จักใคร่คา้ เงนิ ค้า ทองค้า " และ "...เมือง
สุโขทัยนดี ี ในนาํ มปี ลา ในนามีขา้ ว..."
ประชาชนประกอบอาชีพเกษตรกรรมด้วย
ระบบการเกษตรแบบพึงพาธรรมชาติ
เชน่ สงั คมไทยส่วนใหญ่ในชนบทปจจุบัน
และส่งออกเครอื งถ้วยชามสังคโลก
ด้านสังคม
การใช้ชวี ติ ของผคู้ นในสมยั สุโขทัยมีความ
อสิ ระเสรี มเี สรภี าพอยา่ งมากเนอื งจากผู้
ปกครองรัฐให้อสิ ระแกไ่ พร่ฟา และ
ปกครองแบบพ่อกบั ลกู