งานนำเสนอ1

เป็นศลิ ปะของอนิ เดยี ในสมยัประวตั ศิ าสตร์
ท่เี ก่าแก่ท่ีสดุ อยในวงศเมานิ
ยะ(Maurya) และศงุ คะ(Sunga) โดยเฉพาะอยา
งยงิ่ ในรชั สมยขั องพระเจ้าอโศกมหาราชน้นั
ปรากฏผลงานท้งัดา้ นสถาปัตยกรรม
ประตมิ ากรรม และจติ รกรรมมากมาย ในสว่ น
สถาปตั กรรมแม้จะ
เหลืออยู่ไม่มากนักแต่ปรากฏหลกั ฐานเปน็ ศาสน
สถานทเี่ ปน็ ถา้

ซากพระราชวงัพระอโศกมหาราชที่เมอื ง

ปาฏลีบตุ ร และทีเ่ มอื งตกั สิลา สถปู ตา่ งๆ และเสาแปด
เหลย่ี มส าหรับสถูปทสี่ าคญั คือสถูปสาญจีซง่ มี

ลักษณะเป็ นโอคว า่ หรอื ขนั คว า่ ลักษณะดงั กล่าวเปน็ แบ
บอยา งสร้างสถูปอื่นๆในสมยัอ่ืนๆ ในสมยตั ่อมาเรียก

สถปู วา่ “ศิลปะแบบสาญจี”ส่วนทางดานประตมิ ากรรม
ของอนิ เดียในระยะแรกมกจั ะเปน็ ลวดลายประกอบ

สภาปตั ยกรรมมที ง้ ปั ระเภทประตากรรมลอยตวั ซ่งม
กัเป็นรปู เคารพในศาสนาสถานหรอื เทพเจาส าคญั

เชน่ รปู แม่พระธรนีและประเภทภาพสลกั นูนตา่ ส าหรับ
พรรรณาเรือ่ งราวทางศาสนาแตศ่ ิลปะในสมยนั ้ยงั

ไมก่ ลาประดิษฐพ์ ระพทุ ธประวตจั ะใช้สญั ลกั ษณ์แทน
อาทิดอกบวแั ทนปางประสูติตน้ โพธ์แทนปางตรัสรู้

ธรรมจกั รแทนปางปฐมเทศนาและสถูปแทนปาง
ปรินิพพาน เปน็ ต้น

เอาอิทธพิ ลศลิ ปะของกรีกร่นุ หลงเั ขามา
ผสมผสานกบัศลิ ปะทอ้งถิ่นมากขน้ ที่ส าคญั คอื
การสร้าง

พุทธศิลป์ โดยนยิ มท าดว้ ยท าดว้ ยหนิ ซสิ ต์
(Schist)สีน้า เงนิ ปนเทาหรือค่อนขางเขียนหรอื
ใชป้นปนแลวร้ ะบาย

สีพระพทุ ธรปู แบบ “คันธาระ”จะแสงอิทธพิ ล
ของกรกี อย่างชัดเจนนอกจากน้ศิลปะแบบคนั ธา
ระยังเป็ น

ศิลปะสมยัแรกที่กลาประดษิ ฐพ์ ระพุทธรปู ขึ
นเปน็ มนษุ ยอ์ นั เปน็ แบบที่เก่าแก่ทส่ี ุด ดว้ย
ความคดิ ใหมเ่ ชน่ น้ได้ส่งผลสะทอ้ นไปสกู่ าร
ประดิษฐร์ปภาพทางพระพทุ ธศาสนาอาทิปาง
ประสตู ทิ มี่ ภี าพพระพุทธองคเสดจ็ ออ

กมจากปรศั ว์(สีขา้ ง) ของมารดาหรอื แสดง
ภาพปางเสดจ็ เขาสู่ปรินพิ พาน เป็นรูป
พระพุทธเจ้ากา ลงบั รรทม

ตะแคงสิ้นพระชนมแวดล้อมไปดว้ยพทุ ธ
สาวก

 ประติมากรรมในสมยันจ้ี ะนิยมใชห้ ินทรายสีชมพ
แกล่ ักษณะของพระพุทธรูปในสมยนั ้แมจ้ะยงัคง

แสดงใหเห็นอิทธิของศิลปะแบบคนัธาระอยบูา่ งแต่
พระพักตร์ของพระองคจ์ ะมลี กั ษณะคลา้ ยชาวอนิ เดยี
มาก

ข้นพระเคียรมลี กัษณะกลมผาจีวรบางยง่ิ กว่าแบบ
คนธั าระและแนบสนทิ กบัลาตวันอกจากน้ยงมั ีภาพ
สลกั

บนงาช้างและกระดกู ด้วยวิธแี กะสลกั ศลิ ปะแบบมถรุ า
ระยะหลงั ยงั คงรกั ษาการประดิษฐ์แบบธรรมชาตขิ อง

ศลิ ปะอนิ เดยี โบราณไว

 มลี ักษณะผสมผสานโดยบางส่วนจะ

คลายกบถราลษั ณะแบบอมราวดีจะแสดง
ความเคลอื่ นไหว

ตื่นเต้น มากในระยะแรกและตอ่ มาค่อยสงบ
ลงแลว้ กลบั แสดงทา่ เคล่อื นไหวใหมอ่ กี คร้ง
ภาพบคุ คลไม่มี

รปู รา่ งสมบูรณ์ดงัแต่ก่อน ศลิ ปะแบบน้จะ
เป็นการผสมระหวา่ งศิลปะอินเดียสมยั
โบราณและการทา ตามอดุ ม

คติปะปนกบัการแสดงชวี ติ จติ ใจ
ภาพทีส่ าคญั ในสมยนั จะเปน็ ภาพใน
วงกลมแสดงการนา บาตรหรอื เกศา
ของ

พระพทุ ธเจ้าขน้ ไปส่สู วรรคพ์ ระ
พุทธรปู อมราวดีมกัจะครองจีวรห่ม
เฉียงจวี รเป็นร้ิวทองและท่ีเบื้องล่าง

ใกลพระบาทมขี อบจวี รหนายกจาก
ทางดา้ นขวาขน้ มาพาดขอพ้ ระหตถั
ซา้ ยย

ถือเปน็ ยคุ ทองศลิ ปะอนิ เดียซึง่ ลกั ษณะ
ศลิ ปะแบบคุปตะและคุปตะนัน้ มลี กั ษณะ
สมัยใหม่ทพ่ี ฒั นาจากศลิ ปะแบบเกา่ มคี วาม
สมดลุ ได้สัดส่วน มีความระเอยี ดอ่อนสวยงามที่
เป็นธรรมชาติ มีรปู ร่างและเสน้ เดน่ ชัดซึ่งแสดง
ใหเ้ หน็ ความเป็นตัวของตนเองในทาง
สร้างสรรค์ผลงานทีส่ ร้างสรรคผ์ ลงานท่สี าคญั
คอื พระพุทธรปู เช่น สารนาถ (Sarnath)
และมถุรา (Mathura) ภาพสลักนนู สงู ท่ี ถา้
เอล ลูรา จิตรกรรมท่ีถ้าชนั ตาเป็นภาพใน
พระพุทธศาสนาทส่ี มบูรณ์ทัง้ ในด้าน

องคป์ ระกอบและความสมดลุ
พระพทุ ธรูปสมัยคุปตะมีช่ือเสียง
แพรห่ ลายมากท่ีสดุ เนื่องจากเป็น
พระพุทธรูปทแ่ี สดงความออ่ นโยน
ความเมตตากรุณาลกั ษณะที่สงบน่งิ
สารวม ศิลปะสมัยคุปตะจงึ มี
อิทธพิ ลศิลปะในสมยั หลงั หลังๆสบื
ตอ่ มาอกี หลายศตวรรษ

1)น.สวไลลกั ษณ์ อายะมะโซ
2 )น.ส อัลหสุ นา มหู าหมัด
3) นาย ปรเมศฯ นติ ยว์ นั