โรคและการป้องกันม.3

โรคและการปอ้ งกนั

จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

• เสนอแนวทางปอ้ งกนั โรคทเ่ี ป็นสาเหตสุ าคญั ของการเจ็บป่วย และการตายของคนไทยได้

สถานการณ์การเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทยในปัจจบุ

ผปู้ ่ วยนอก สถานการณ์การเจบ็ ป่ วยของคนไทย ผปู้ ่ วยใน

โรคระบบหายใจ โรคไข้หวดั ใหญ่และปอดบวม
อตั ราการเจบ็ ป่วย ๔๑๘.๒๕ อตั ราการเจบ็ ป่วย ๖๓๗.๗๕

โรคเกี่ยวกบั ต่อมไรท้ ่อ โภชนาการ โรคไตวาย
และเมแทบอลิซึม อตั ราการเจบ็ ป่วย ๘๐๖.๐๑

อตั ราการเจบ็ ป่วย ๓๙๐.๕๒ รายงานผปู้ ่วยนอกใน ปี พ.ศ. ๒๕๕๖ โรคติดเชื้อที่ลาไส้
อตั ราการเจบ็ ป่วย ๗๕๑.๙๑
โรคระบบไหลเวียนเลือด
อตั ราการเจบ็ ป่วย ๔๑๔.๐๑ โรคโลหิตจางจากไขกระดกู ฝ่ อ
และโรคโลหิ ตจางชนิ ดอื่น
โรคระบบย่อยอาหาร รวมโรค อตั ราการเจบ็ ป่วย ๘๙๕.๑๖
ในช่องปาก
โรคเบาหวาน
อตั ราการเจบ็ ป่วย ๓๒๖.๙๒ อตั ราการเจบ็ ป่วย ๘๓๖.๙๘

โรคระบบกล้ามเนื้อ รวมโครงรา่ ง
และเนื้อยึดเส้น

อตั ราการเจบ็ ป่วย ๓๕๑.๖๖

สถานการณ์การเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทยในปัจจบุ นั

โรคติดต่อท่ีเป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทย

โรคตดิ ตอ่ เป็นสาเหตุของการเจบ็ ป่วยและการตายของคนไทยตงั้ แตอ่ ดตี และยงั คง
เป็นปัญหาทส่ี าคญั ของสงั คมไทย สาเหตุมาจากพฤตกิ รรมทไ่ี มเ่ หมาะสม เน่อื งจาก
สภาพทางสงั คมทเ่ี สอ่ื มลง

โรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ โรคเอดส์ โรคไขห้ วดั นก

โรคทเ่ี กดิ จากการมเี พศสมั พนั ธ์

เป็นโรคทต่ี ดิ ต่อโดยการมเี พศสมั พนั ธก์ บั ผ่ทู เ่ี ป็นโรค ผ่านการแลกเปลย่ี นสารคดั หลงั่ ของรา่ งกาย
เช่น ของเหลวจากช่องคลอด น้าอสจุ ิ สามารถส่งผลกระทบทร่ี า้ ยแรงต่ออวั ยะร่างกายอน่ื ๆ ได้ โดยจาแนก
ตามชนดิ ของเชอ้ื สาเหตุของโรค

ชนิ ดของเชื้อ โรคติดต่อทางเพศสมั พนั ธ์ หลกั การป้องกนั โรคติดต่อจาก
เชอ้ื แบคทเี รยี เพศสมั พนั ธ์
เชอ้ื แบคทเี รยี โรคหนองใน โรคซฟิ ิลสิ โรคแผลรมิ อ่อน โรคตดิ เชอ้ื คลาไมเดยี
เชอ้ื แบคทเี รยี (Chlamydia) • หลกี เลย่ี งการมเี พศสมั พนั ธก์ อ่ นวยั อนั ควร
เชอ้ื แบคทเี รยี โรคเอดส์ โรคเรมิ โรคไวรสั ตบั อกั เสบบี โรคหดู หงอนไก่ โรคหดู
ขา้ วสุก • มเี พศสมั พนั ธอ์ ยา่ งปลอดภยั ดว้ ยการใช้
ถุงยางอนามยั
การอกั เสบของชอ่ งคลอดและปากมดลดู ทเ่ี กดิ จากเชอ้ื รา
• หลกี เลย่ี งสถานท่ี หรอื สง่ิ กระตนุ้ ทางเพศ
การอกั เสบของชอ่ งคลอดจากพยาธหิ นวด การอกั เสบจากโลน หดิ อนั จะนาไปสู่การมเี พศสมั พนั ธก์ อ่ นวยั
อนั ควร

• ไมม่ พี ฤตกิ รรมสาสอ่ นทางเพศ

• หยดุ ความเชอ่ื ทผ่ี ดิ วา่ “มเี พศสมั พนั ธเ์ พยี ง
ครงั้ เดยี วไม่ทาใหเ้ กดิ โรค”

โรคเอดส์ โรคไขห้ วดั นก

เป็นกลุ่มของโรคทเ่ี กดิ จากเชอ้ื ไวรสั (HIV) ทาใหร้ บั โรคไขห้ วดั ใหญ่ชนดิ สายพนั ธุ์ H5N1 เป็นโรคตดิ ต่อท่ี
ภมู คิ ุม้ กนั ในร่างกายบกพร่อง ไมส่ ามารถป้องกนั อนั ตราย เกดิ จากเชอ้ื ไวรสั สามรถพบไดใ้ นสตั วป์ ีก และมกั จะระบาด
จากโรคตดิ เชอ้ื อน่ื ๆ หรอื โรคมะเรง็ บางชนดิ สามารถ ในช่วงฤดหู นาว โรคน้จี ะส่งผลกระทบต่อระบบทางเดนิ
ทราบไดว้ ่าตดิ เชอ้ื HIV หรอื ไม่ โดยการตรวจแอนตบิ อดตี ่อ หายใจและการตดิ เชอ้ื ในบรเิ วณอน่ื ๆ เป็นอนั ตรายต่อ
เชอ้ื หลงั จากไดร้ บั เชอ้ื แลว้ อาจใชเ้ วลาหลายปีจงึ ปรากฏ รา่ งกายอยา่ งมากจนถงึ เสยี ชวี ติ ได้ เชอ้ื ไขห้ วดั นกจะตดิ ต่อ
อาการสุดทา้ ย มคี วามรุนแรงและทาใหเ้ สยี ชวี ติ ลงได้ ระหว่างสตั วป์ ีก สามารถตดิ ต่อส่คู นได้

โบวส์ แี ดง สญั ลกั ษณแ์ ห่งความหวงั ของวนั เอดสโ์ ลก (ตรง การเลอื กบรโิ ภคไขท่ ป่ี รงุ สุกชว่ ยป้องกนั โรคไข้หวดั นกได้
กบั เพราะเชอ้ื โรคตา่ งๆ ทอ่ี าจปนเป้ือนมาจะถูกทาลายไปดว้ ย
วนั ท่ี ๑ ธนั วาคมของทุกปี) ซ่งึ ไดแ้ ก่ ความหวงั ในการหา ความรอ้ น
วคั ซนี
เพ่อื รกั ษาโรคและเพอ่ื ใหผ้ ตู้ ดิ เชอ้ื มคี ณุ ภาพชวี ติ ทด่ี ขี น้ึ

โรคไม่ติดต่อที่เป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทย

โรคไม่ติดต่อที่เป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทย

โรคไม่ติดต่อที่เป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยและการตายของ

คนไทย โรคเบาหวาน

เมอ่ื รบั ประทานอาหารจาพวกแป้งเขา้ ไป จะถูกแปรสภาพเป็นน้าตาล สาเหตุ

แลว้ ดดู ซมึ เขา้ สกู่ ระแสเลอื ด โดยมฮี อรโ์ มน “อนิ ซูลนิ ” ผลติ จากตบั ความอว้ น
กรรมพนั ธุ์
อ่อน ทาหน้าทค่ี วบคมุ ระดบั น้าตาลในเลอื ด ไมใ่ หม้ ปี รมิ าณมากเกนิ ไป

หากอนิ ซลู นิ ทางานไมเ่ ตม็ ประสทิ ธภิ าพ ปรมิ าณน้าตาลในเลอื ดสงู ขน้ึ
และขบั ออกมาทางปัสสาวะ เรยี กวา่ “โรคเบาหวาน”

อาการ ขาดการออกกาลงั กาย
ตบั อ่อนมกี ารทางานผดิ ปกติ
อาการของโรคเบาหวานทพ่ี บไดบ้ ่อยและเหน็ ไดช้ ดั เจน คอื ปัสสาวะบ่อยและปัสสาวะ
จานวนมาก แนวทางการป้องกนั
กระหายน้า ทาใหต้ อ้ งดม่ื น้าบ่อย ๆ กนิ จุ หวิ บอ่ ยกวา่ ปกติ อ่อนเพลยี น้าหนกั ลดลงอยา่ ง
รวดเรว็ หลกี เลย่ี งการด่มื สรุ า ไม่ซอ้ื ยารบั ประทานเอง
เป็นแผลเรอ้ื รงั รกั ษาหายยาก มอี าการคนั ตามผวิ หนงั ตาพรา่ มวั ชา หรอื ปวดแสบปวดรอ้ น
ตาม
บรเิ วณปลายน้วิ

ลดอาหารจาพวกแป้ง หลกี เลย่ี งผลไมท้ ่ี หมนั่ ออกกาลงั กาย
น้าตาล และไขมนั มรี สหวาน

โรคไม่ติดต่อท่ีเป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วยและการตายของคนไทย

ปัจจยั ภายใน ปัจจยั ภายนอก โรคมะเรง็

• พนั ธกุ รรม • สารเคมี

• เชื้อชาติ • การติดเชือ้ โรคมะเรง็ ระบบทางเดนิ หายใจ

• เพศ • ภาวะขาดอาหาร โรคมะเรง็ ผวิ หนงั
โรคมะเรง็ เตา้ นมในเพศหญงิ
• อายุ

• ระดบั ฮอรโ์ มน

• ระบบภมู ิคมุ้ กนั

ของร่างกาย

แนวทางการป้องกนั

รบั ประทานอาหาร ออกกาลงั กายสม่าเสมอ ตรวจสขุ ภาพประจาปีสม่าเสมอ ตรวจสอบสญั ญาณเตอื นของ
ทม่ี ปี ระโยชน์ โรคมะเรง็