นางสาวศรวณีย์ สกุณาเสรี รหัส 6410540131053 มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา รายงานการศึกษาค้นคว้า เรื่อง สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัด แม่ฮ่องสอน เสนอ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาโรช สอาดเอี่ยม จัดทำ โดย รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาเทคโนโลยี เพื่อการศึกษา สาขาการสอนภาษาไทย คณะศึกษาศาสตร์ รหัส GE4005 ภาคเรียนที่ 1/2566
รายงานการศึกษาค้นคว้า เรื่อง สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน เสนอ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ สาโรช สะอาดเอี่ยม จัดท าโดย นางสาวศรวณีย์ สกุณาเสรี รหัสนักศึกษา 6410540131053 รายงานเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า รหัส GE4005 ภาคเรียนที่ 1/2566 สาขาวิชาการสอนภาษาไทย คณะศึกษาสาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา
ก ค าน า รายงานเรื่อง สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่งของเป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา เทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการศึกษาค้นคว้า รหัส GE4005 มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับสถานที่ ท่องเที่ยวภายในจังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยได้ศึกษาผ่านแหล่งความรู้ต่าง ๆ รวมไปถึงแหล่งความรู้จากเว็บไซต์ ออนไลน์ เพื่อศึกษาให้เข้าใจในเนื้อหาของสถานที่ท่องเที่ยวโดยละเอียด เนื้อหาในรายงานเล่มนี้ ประกอบไปด้วยเนื้อหาที่เกี่ยวกับประวัติลักษณะของสถานที่ท่องเที่ยวและ วิธีการเดินทางไปท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้แก่ พระธาตุดอยกองมู ทุงบัวตอง บ้านรักไท ปางอุ๋ง ดอยพุ่ยโค ทะเลหมอกหยุนไหล บ้านจ่าโบ่ น้ าตกแม่สุรินทร์ กองแลนปายแคนยอน สะพานซูตองเป้ ถ้ าลอดปางมะผ้า รวมไปถึงการแนะน าที่พักกฎระเบียบต่างๆ การจัดท ารายงานฉบับนี้ส าเร็จตามวัตถุประสงค์ไปด้วยดี ทางผู้จัดท าขอขอบพระคุณผู้ช่วย ศาสตราจารย์ สาโรช สอาดเอี่ยม ที่ท่านได้ให้ค าแนะน าในการจัดท ารายงานจนท าให้รายงานฉบับสมบูรณ์ใน เรื่องของการศึกษาการท ารายงาน การเรียบเรียงเนื้อหา การเขียนบรรณานุกรม รวมไปถึงขอขอบคุณผู้ที่มีส่วน เกี่ยวข้องทุกฝ่ายที่สนับสนุน ช่วยเหลือตลอดมา ทางผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเนื้อหาในรายงานฉบับนี้ที่ได้ เรียบเรียงมาจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจและต้องการศึกษาค้นคว้าหากมีการผิดพลาดประการใด ทางคณะ ผู้จัดท าขอน้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย ศรวณีย์ สกุณาเสรี สิงหาคม 2566
ข สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า ก สารบัญ ข สารบัญรูปภาพ ค ชื่อสถานที่ท่องเที่ยว 1 1. พระธาตุดอยกองมู 1 2. ทุ่งดอกบัวตอง 2 3. บ้านรักไทย ยูนาน 3 4. ปางอุ๋ง 4 5. ดอยพุ่ยโค 5 6. ทะเลหมอกหยุนไหล 6 7. บ้านจ่าโบ่ 7 8. น้ าตกแม่สุรินทร์ 8 9. กองแลนปายแคนยอน 9 10. สะพานซูตองเป้ 10 11. ถ้ าลอดปางมะผ้า 11 12. ดอยเมี่ยง 12 13. โป่งน้ าร้อยทรายงาม 13 14. วัดพระธาตุแม่เย็น 14 15. วัดจองค า วัดจองกลาง 15 บรรณานุกรม 16
ค สารบัญรูปภาพ รูปภาพ หน้า รูปภาพที่ 1 เจดีย์ดอยกองมูพระธาตุดอยกองมู 1 รูปภาพที่ 2 วิวพระธาตุดอย 1 รูปภาพที่ 3 - 4 ทุ่งบัวตอง 2 รูปภาพที่ 5 บ้านรักไท 3 รูปภาพที่ 6 ทะเลสาบบ้านรักไท 3 รูปภาพที่7 - 8 ปางอุ๋ง 4 รูปภาพที่ 9 - 10 ดอยพุ่ยโค 5 รูปภาพที่ 11 - 12 ทะเลหมอกหยุนไหล 6 รูปภาพที่ 13 - 14 จุดชมวิวบ้านจ่าโบ่ 7 รูปภาพที่ 15 - 16 น้ าตกแม่สุริทร์ 8 รูปภาพที่ 17 - 18 ปายแคนยอน 9 รูปภาพที่ 19 - 20 สะพานซูตองเป้ 10 รูปภาพที่ 21 - 22 ถ้ าลอดปางมะผ้า 11 รูปภาพที่ 23 - 24 ดอยเมี่ยง 12 รูปภาพที่ 25 - 26 โป่งน้ าร้อยทรายงาม 13 รูปภาพที่ 27 - 28 วัดพระธาตุแม่เย็น 14 รูปภาพที่ 29 - 30 วัดจองค า วัดจองกลาง 15
1 สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดแม่ฮ่องสอน 1. พระธาตุดอยกองมู วัดพระธาตุดอยกองมูเดิมชื่อ วัดปลายดอย ตั้งอยู่ที่ดอยกองมู ทางทิศตะวันตกของอ าเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ถือเป็นวัดและพระธาตุประจ าจังหวัด พระธาตุดอยกองมู เป็นปูชนียสถาน ประกอบด้วย พระธาตุเจดีย์ศิลปะไทใหญ่-พม่า จ านวน 2 องค์ พ.ศ. 2403 คหบดีชื่อ จองต่องสู่ ได้สร้างพระเจดีย์องค์ใหญ่ ซึ่งบรรจุพระธาตุของพระโมคคัลลานะ พระอัครสาวกเบื้องซ้าย ซึ่งน ามาจากเมืองมะละแหม่งประเทศพม่า พ.ศ. 2417 พญาสิงหนาทราชา เจ้าผู้ครองแม่ฮ่องสอนคนแรก ได้สร้างพระธาตุเจดีย์องค์เล็ก บรรจุพระธาตุ ของพระสารีบุตร พระอัครสาวกเบื้องขวา ซึ่งน าจากเมืองมัณฑะเลย์ ประเทศพม่าโดยค าว่า "กองมู" เป็นภาษา ไทใหญ่แปลว่า "พระเจดีย์" ใกล้ๆ กับพระธาตุทั้ง 2 จะมี วิหารวัดพระธาตุดอยกองมู มีลักษณะเป็นอาคารทรงโรงเปิดโล่ง หลังคา มุงด้วยกระเบื้องไม้ หลังคาซ้อนสามชั้น และตกแต่งโลหะฉลุลวดลายตามแบบศิลปะไทใหญ่ ภายในมี พระพุทธรูป คือ หลวงพ่อทันใจ ลักษณะศิลปะแบบพม่าประดิษฐานอยู่ เป็นที่กราบไหว้ ขอพรของประชาชน ทั่วไป ส าหรับประเพณีที่สืบทอดกันมาก็คือ งานเทศกาลหลายงานที่วัดจะจัดขึ้นเป็นประจ าทั้ง วันปีใหม่ วัน สงกรานต์ โดยเฉพาะในวันออกพรรษา จะมีการตักบาตรดาวดึงส์ เป็นประเพณีที่งดงามที่สืบต่อเนื่องกันมา อย่างยาวนาน นอกจากนี้ ที่ด้านหลังองค์พระธาตุทั้งสอง จะเป็นจุดชมวิวเมืองแม่ฮ่องสอนที่สวยงาม จะพบกับ ทัศนียภาพแบบเต็มๆ ตาของเมืองแม่ฮ่องสอนแบบไร้สิ่งบดบัง สวยงาม และคุ้มค่าอย่างยิ่งกับการเดินทาง ที่อยู่ : ต าบลจองค า อ าเภอเมืองแม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน พิกัด : https://goo.gl/maps/Gh8FxQSsELJT3EeSA เปิดให้เข้าชม : 06.00-18.00 น. โทร : 0-5361-1221 เว็บไซต์ : https://www.facebook.com/kongmu.temple รูปภาพที่ 1 เจดีย์ดอยกองมู รูปภาพที่ 2 วิวพระธาตุดอย
2 2. ทุ่งดอกบัวตอง ทุ่งดอกบัวตองดอยแม่อูคอ ตั้งอยู่ต าบลแม่อูคอ อยู่ในความรับผิดชอบของวนอุทยานทุ่งบัวตอง ตลอด เส้นทางเป็นถนนลาดยางมีพื้นที่ครอบคลุมเป็นเขากว้างประมาณ 1,000 ไร่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่ มีชื่อเสียงมากที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีลักษณะเป็นทิวเขาเขียวสูงสลับกับทุ่งดอกบัวตองทั่วพื้น เขา เมื่อบานพร้อม ๆ กันในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม จะเหลืองอร่ามปกคลุมทั่วทั้งภูเขา มีความสวยงาม มาก จุดที่เป็นที่นิยมในการชมทัศนียภาพอันสวยงามของทุ่งดอกบัวตองก็คือ บนดอยแม่อูคอ เนื่องจากข้างบน นี้สามารถมองเห็นทุ่งดอกบัวตองได้แบบ 360 องศา นอกจากนี้ ยังมีบริการให้เช่าเต็นท์ค้างแรมบนดอยซึ่งตั้ง เต็นท์ได้ประมาณ 100 หลัง ผู้สนใจสามารถติดต่อได้โดยตรง บริเวณหน่วยท าการบนทุ่งบัวตอง หรือติดต่อกับ ทางอ าเภอขุนยวม นอกจากจะได้ชื่นชมความสวยงามของทุ่งดอกบัวตองที่บานปีละครั้งแล้ว นักท่องเที่ยวยัง สามารถชื่นชมกับทะเลหมอกโดยรอบในตอนเช้า ตลอดจนสัมผัสวิถีชีวิตของชาวบ้าน ที่ยังคงความเป็น เอกลักษณ์น่าหลงใหล ส าหรับใครที่เดินทางไปที่นี่ แนะน าให้หาที่พักแถวบ้านเทอดไทย แล้วช่วงเช้าค่อย เดินทางไปชมทุ่งบัวตอง หรือจะพักที่วนอุทยานหัวแม่ ที่อยู่ : ดอยแม่อูคอ ต าบลแม่อูคอ อ าเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน พิกัด : https://goo.gl/maps/bbseZMFeC9fk9ocm6 เปิดให้เข้าชม : ช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมของทุกปี โทร : องค์การบริหารส่วนต าบลแม่อูคอ 0-5361-5987 เว็บไซต์: https://www.facebook.com/www.maeuokor.go.th รูปภาพที่ 3 ทุ่งบัวตอง รูปภาพที่ 4 ทุ่งบัวตอง
3 3. บ้านรักไทย ยูนนาน บ้านรักไทย ตั้งอยู่ในต าบลหมอกจ าแป่ อ าเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ไม่ไกลจากปางอุ๋ง เป็น หมู่บ้านชาวจีนยูนนานอดีต ทหารจีนคณะชาติ (กองพล 93) ก๊กมินตั๊ง เมื่อเข้ามาในหมู่บ้านจะรู้สึกเหมือนหลุด เข้ามาอยู่ในเมืองจีน เพราะบ้านเรือน ร้านค้า สิ่งก่อสร้างต่างๆ ดีไซน์แบบจีนเกือบทั้งหมด เคยมาเที่ยวบ้านรัก ไทย ตั้งแต่ช่วงที่ยังไม่มีร้านค้า ที่พักมากมายขนาดนี้ บรรยากาศยังเป็นแบบดั้งเดิม แต่ถึงแม้เวลาจะเปลี่ยนไป แค่ไหนก็ตาม สิ่งที่ชื่นชมคือ หมู่บ้านแห่งนี้ ยังคงมีความเหนี่ยวแน่น ในการรักษาวัฒนธรรมแบบจีนของตัวเอง ไว้ไม่เปลี่ยน โดยส่วนตัว เราชอบ บ้านรักไทย ในเวอร์ชั่นนี้มากกว่า เพราะมีอะไรให้เที่ยวแบบเพลิดเพลินมาก ขึ้น ท าให้เป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยวเข้ามาพักผ่อนหย่อนใจ ถ่ายรูปสวย จ านวนมากในช่วงเทศกาลหรือ วันหยุดในฤดูหนาว เส้นทางภายในหมู่บ้านค่อนข้างแคบ ช่วงเช้าและเย็นเต็มไปด้วยนักท่องเที่ยวและรถยนต์ ท าให้การจราจรอาจติดขัดบ้างในบางช่วง ส่วนช่วงเที่ยวถึงบ้านค่อนข้างเงียบสงบ ไฮไลท์ของการมาเที่ยวหมู่บ้านรักไทย คือ ชมสายหมอกลอยเหนืออ่างเก็บน้ าในยามเช้า มีกิจกรรมล่องเรือ ซึ่ง เรือที่ใช้เป็นเรือดีไซน์แบบจีน ที่เข้ากับบรรยากาศมากๆ นั่งเรือจีนผ่านสายหมอก ชมวิวหมู่บ้าน สัมผัสอากาศ หนาวเย็น โดยเฉพาะในฤดูหนาวบ้านรักไทยตอนเช้าอุณหภูมิเลขตัวเดียว ประมาณ 5-9 องศา ส่วนช่วงเวลา อื่นประมาณ 13-19 องศา อากาศเย็นสยายทั้งวัน หนาวประมาณเดือนธ.ค. – ม.ค. แนะน าให้จองล่วงหน้า เพราะส่วนใหญ่ที่พักจะเต็มตลอด เราเลือก พักที่ ชาสา รักไทย รีสอร์ท ซึ่งจองล่วงหน้ามาก่อนเกือบ 3 เดือน เพราะเป็นที่พักชื่อดังของบ้านรักไทย ตั้งอยู่ บนเนินเขาสามารถมองเห็นวิวของบ้านรักไทยในมุมสูงได้เกือบทั้งหมด และอยู่ในย่านร้านค้าและถนนคนเดิน ของบ้านรักไทย ที่นี่มีบ้านพักหลายแบบหลายห้องมากๆ ตั้งเรียงรายลดหลั่นตามเนินเขา รวมทั้งร้านค้า ร้านอาหาร ยาวมาก ที่เป็นโคมไฟสีแดงทั้งหมด คือ พื้นที่ของชาสารักไทย เหมือนเป็นอาณาจักรหนึ่ง รูปภาพที่ 5 บ้านรักไท รูปภาพที่6 ทะเลสาบบ้านรักไท
4 4. ปางอุ๋ง “ปาง” หมายถึง ที่พักของคนที่ท างานอยู่ในป่า ส่วน “อุ๋ง” หมายถึงที่ลุ่มต่ าลักษณะเป็นแอ่งกระทะมี น้ าขังปางอุ๋งมีชื่อเต็มว่า โครงการพระราชด าริปางตอง 2 (ปางอุ๋ง) อันเป็นโครงการเนื่องในพระราชด าริของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เพื่อส่งเสริมพัฒนาอาชีพ และความเป็นอยู่ของราษฎรกลุ่มน้อยในบริเวณนี้ให้ดี ขึ้น รวมถึงฟื้นฟู และอนุรักษ์ธรรมชาติให้มีความสมบูรณ์ยั่งยืน มีลักษณะพื้นที่เป็นอ่างเก็บน้ าขนาดใหญ่บน ยอดเขาสูง ริมอ่างเก็บน้ าเป็นทิวสนที่ปลูกเรียงรายกัน ในยามเช้าช่วงฤดูหนาว จะได้สัมผัสกับภาพอันสวยงาม ของไอหมอกที่ลอยเหนือทะเลสาบ เคล้าไปกับอากาศที่หนาวเย็น ท าให้ปางอุ๋งกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอด ฮิตแสนโรแมนติกของแม่ฮ่องสอน ยิ่งยามพระอาทิตย์ขึ้นจะสะท้อนผืนน้ าผ่านทิวสน และไอหมอกบางๆ ยิ่งเป็น ภาพอบอุ่นชวนฝัน ภายในพื้นที่ของปางปุ๋ง ยังมีที่พักสะดวกสบายให้บริการหลายหลัง ชื่อว่า รวมไทยเกสต์ เฮาส์ มีทั้งแบบบ้านหลังใหญ่ที่อยู่ติดริมอ่างเก็บน้ า ที่สามารถมองเห็นได้จากหน้าบ้าน ที่นี่ไม่รับจอง ยังมี บ้านพักแบบเรือนแถว ที่อยู่ด้านหลัง โซนนี้จะไม่ติดอ่างเก็บน้ าแต่ก็อยู่ไม่ไกลมีร้านอาหารและร้านกาแฟ ให้บริการ ตลอดทั้งวัน นอกจากชมบรรยากาศของสายหมอกในยามเช้าแล้ว กิจกรรมอีกอย่างหนึ่งที่พลาด ไม่ได้ คือ ล่องแพไม้ไผ่ จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ไปตามทางหลวงหมายเลข 1095 (แม่ฮ่องสอน-ปาย) ประมาณ 15 กม. จะ ถึงทางแยกบ้านกุงไม้สัก (มีป้ายบอกทางไปภูโคลน) ให้เลี้ยวซ้ายไป เมื่อผ่านพระต าหนักปางตอง จะถึงแยก บ้านนาป่าแปก หากไปทางซ้ายอีก 6 ก.ม. จะเป็นบ้านรวมไทยหรือปางอุ๋ง รถโดยสารประจ าทาง จาก แม่ฮ่องสอนให้ไปที่หน้าตลาดสายหยุดขึ้นรถสองแถวไปยังปางอุ๋ง (บ้านรวมไทย) เส้นทางแม่ฮ่องสอน–ห้วย มะเขือส้ม รูปภาพที่7 ปางอุ๋ง รูปภาพที่ 8 ปางอุ๋ง
5 5. ดอยพุ่ยโค ดอยพุ่ยโคเพิ่งจะถูกพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของอ าเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เมื่อ 3-4 ปีที่แล้ว เป็นดอยที่มีความสูงไม่มาก ดอยพุ่ยโคหรือดอยพุย (ภาษาท้องถิ่นของชาวกระเหรี่ยง) ตั้งอยู่ที่ บ้าน อุมดาเหนือ ต.แม่คะตวน อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ระดับความสูงที่ 1406 ม.จากระดับน้ าทะเล ห่างจากที่ว่า การอ าเภอสบเมยประมาณ 10 กิโลเมตร ดอยพุ่ยโค ขึ้นชื่อว่าเป็นดินแดน แห่งทุ่งหญ้าสีทอง วิวทิวทัศน์ สวยงามและสุดยอดทะเลหมอกที่สามารถมองวิวได้รอบ 360 องศา ท าให้สามารถชมได้ทั้งพระอาทิตย์ขึ้น และ พระอาทิตย์ตกดิน ในยามค่ าคืนมีดาวเต็มฟ้า ระยะทางเดินเท้าไม่ไกล ใช้เวลาไม่เกิน 1 ชั่วโมงก็ถึงยอดดอย เส้นทางบางช่วงชันเล็กน้อยแต่ถือว่าเป็นการเดินป่าที่ค่อนข้างง่ายและใช้เวลาเดินขึ้นไม่นานนัก แต่กลับได้พบ ความสวยงามของ ธรรมชาติที่ สวยงามแสนบริสุทธิ์ ช่วงเวลาที่เหมาะสมในการท่องเที่ยวที่จะได้พบกับทุ่งหญ้าสีทองคือ เดือนมกราคม-กุมภาพันธุ์ บน ยอดดอยไม่มีที่พักและสิ่งอ านวยความสะดวกใดๆ นักท่องเที่ยวต้องเตรียมเต้นท์อาหารและน้ าดื่มมาเอง แนะน าให้ซื้อของที่หมู่บ้านก่อนขึ้นไปหรือซื้อมาเองจากในตัวเมือง จากจุดเริ่มเดินเท้าระยะทาง 840 เมตร ใช้ เวลา ประมาณ 30-45 นาที สามารถติดต่อลูกหาบ รถกระบะรับส่งจาก อ.สบเมยไปยังจุดเริ่มเดินเท้า(บ้าน อุมดาเหนือ) การเดินทางไปดอยพุ่ยโค แม่ฮ่องสอน สภาพทางเป็นถนนคอนกรีต สลับกับทางลูกรัง วิ่งไต่ระดับ เขาไปเรื่อย ๆ หลังจากนั้นเดินทางต่อขับผ่านหมู่บ้านอุมดาเหนือ สภาพทางเป็นลูกรัง +หิน ทางชันไต่ระดับขึ้น เขาและลงเขาไปเรื่อย ๆ ระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร ไปจนถึงจุดเดินเท้าดอยพุ่ยโค การเดินทางแนะน าเป็นรถกระบะเท่านั้น เนื่องจากระหว่างทางเป็นร่องลึกอยู่เป็นระยะ ใครที่น ารถ ส่วนตัวเป็นรถเก๋งหรือตู้สามารถจอดรถตรงแยกทางขึ้นแล้วใช้บริการรถและลูกหาบได้ ติดต่อ ลูกหาบหรือรถ รับส่ง เจ้าหน้าที่ดูแลและประสานรงานดอยพุยโค คุณชาติชาย 097 0472260 คุณนที 064-8462501 สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม อบต.แม่ตะควน 053-678153 ข้อมูลเพิ่มเติมรถรับจ้าง ไป-กลับ อ.สบเมย – ดอยพุ่ย โค 1500 บาท อ.แม่สะเรียง – ดอยพุ่ยโค 2000 บาท ลูกหาบขนสัมภาระขึ้นดอย (น้ าหนักไม่เกิน 20 กก.) ไปกลับ 400 บาทต่อ 1 คน รูปภาพที่ 9 ดอยพุ่ยโค รูปภาพที่ 10 ดอยพุ่ยโค
6 6. ทะเลหมอกหยุนไหล จุดชมวิวทะเลหมอกหยุนไหล ตั้งอยู่ที่ หมู่บ้านสันติชล ต าบลเวียงใต้ อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นจุดชมทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้นที่สวยงามของอ าเภอปาย ซึ่งเป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยว สามารถ มองเห็นทะเลหมอกที่ถูกรายล้อมไปด้วยทิวเขาน้อยใหญ่ และทัศนียภาพบ้านเรือนของเมืองปายที่ถูกปกคลุม ด้วยสายหมอก จุดชมทะเลหมอกหยุนไหล ตั้งอยู่เส้นทางเดียวกับหมู่บ้านสันติชน จากตัวเมืองปาย ผ่านวัด น้ าฮู ตรงไปจะถึงหมู่บ้านสันติชน จากนั้นตรงไปจนเกือบสุดทางผ่านหมู่บ้าน หากไม่ได้พักบนจุดชมวิว หรือมา เที่ยวในช่วงฤดูหนาวที่นักท่องเที่ยวเยอะ ต้องจอดรถไว้บริเวณลานจอดรถตรงข้ามหมู่บ้านสันติชน แล้วใช้ บริการรถกระบะของชาวบ้าน ไม่อนุญาติให้น ารถส่วนตัวขึ้นไป เพราะเส้นทางแคบและที่จอดรถมีจ ากัด ราคา ไปกลับ 300 บาท นั่งได้ไม่เกิน 6 คน ช่วงเวลาที่เหมาะส าหรับชมทะเล ควรมาแต่เช้าประมาณ 6 โมง – 7 โมงเช้า บริเวณจุดชมวิว มีลานกางเต้นท์ให้บริการ ในช่วงฤดูหนาวมีนักท่องเที่ยว มากางเต้นท์กันจ านวนมาก ค่ากางเต้นท์คนละ 100 บาท มีเต้นท์ให้บริการ ค่าเช่าเต็นท์ละ 500 บาท นอนได้2ท่านพร้อมเครื่องนอน นอกจากนี้ยังมีบ้านพักให้บริการด้วยบรรยากาศก่อนพระอาทิตย์ขึ้น ทะเลหมอกหยุนไหลมาหลายครั้ง แต่ น้อยครั้งที่จะเห็นทะเลหมอกแบบเยอะ ส่วนใหญ่จะเห็นสายหมอกแบบบางๆ ช่วงฤดูฝนมีโอกาสเห็นสายหมอก ได้แบบเยอะกว่า ซึ่งเป็นหมอกสีขาวคล้ายก้อนเมฆตามสไตล์หมอกฝน ที่อยู่ : หมู่บ้านสันติชล ต าบลเวียงใต้ อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน สอบถามห้องพักลานกางเต้นท์ โทร : 081 024 3982 Facebook : ทะเลหมอกหยุนไหล รูปภาพที่11 ทะเลหมอกหยุนไหล รูปภาพที่ 12 ทะเลหมอกหยุนไหล
7 7. บ้านจ่าโบ่ บ้านจ่าโบ เป็นที่เที่ยวเชิงอนุรักษ์ตั้งอยู่ใน อ าเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน อยู่ไม่ไกลจากปาย เท่าไหร่ ใช้เวลาเดินทางจากปายเพียง 1 ชั่วโมงกว่าเท่านั้นค่ะ ที่นี่จะเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่ถูกโอบล้อมด้วยภูเขา นอกจากจะมีวิวทิวทัศน์ที่อลังการแล้วยังมีวิถีชีวิตของชาวลาหู่ หรือมูเซอที่ น่าสนใจและรอให้เราไปสัมผัสอีก ด้วย บ้านจ่าโบ ตั้งอยู่บนเขาสูงประมาณ 900 เมตร บริเวณรอบๆ หมู่บ้านเป็นเทือกเขาหินปูน ภายในหมู่บ้าน ทั้งสองฝั่งถนนเป็นบ้านเรือนไม้แบบชาวเขาดั้งเดิมค่ะ ชาวบ้านในชุมชนบ้านจ่าโบ่เป็นชาวลาหู่ที่ย้ายมาจาก ห้วยยาวโดยการน าของนายจาโบ่ ไพรเนติธรรม หมู่บ้านนี้ก็เลยได้ชื่อว่าชุมชนจ่าโบนั่นเอง คนในชุมชนยังคงใช้ภาษาและเครื่องแต่งกายแบบลาหู่ ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ชาติพันธุ์ย่อย คือ มูเซอด า มูเซอแดง และมูเซอเหลือง แตกต่างกันตามความเชื่อและการแต่งตัว A-Bo-Da-ya (อาบูดะยา) เป็นภาษาของชาวลาหู่หรือมูเซอแปลว่าสวัสดี ส าหรับที่พักในบ้านจ่าโบส่วน ใหญ่จะเป็นโฮมสเตย์ของชาวบ้าน ใครที่ชอบบรรยากาศชุมชน ชอบวิถีชีวิตของชาวบ้านที่นี่ก็สามารถเลือก นอนโฮมสเตย์ได้เลย บริเวณรอบๆ ลานกางเต็นท์มีสิ่งอ านวยความสะดวกครบมาก ไม่ว่าจะเป็นไฟฟ้า เครื่อง ท าน้ าอุ่น รวมไปถึงร้านอาหาร การได้มาพักผ่อนในหมู่บ้านที่ถูกโอบล้อมด้วยภูเขา ไม่ว่าจะพักที่ไหน มีทะเล หมอกรออยู่ที่หน้าห้องอย่างแน่นอน หรือจะไปที่ จุดชมวิวบ้านจ่าโบ ก็ได้เช่นกัน ที่อยู่ : อ าเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน พิกัด : https://goo.gl/maps/HyVr7RgKEF8wCXyL8 เปิดให้เข้าชม : สามารถเที่ยวชมได้ทั้งวัน โทร : ททท.แม่ฮ่องสอน 0-5361-2982 เว็บไซต์ : https://www.facebook.com/TATHGN รูปภาพที่ 13 จุดชมวิวบ้านจ่าโบ่ รูปภาพที่14 จุดชมวิวบ้านจ่าโบ่
8 8. น้ าตกแม่สุรินทร์ อุทยานแห่งชาติน้ าตกแม่สุรินทร์ ตั้งอยู่ในท้องที่อ าเภอขุนยวมและอ าเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน สภาพพื้นที่เป็นป่าเขา เรียงรายสลับซับซ้อน มีภูเขาหินและหน้าผาน้อยใหญ่สูงชันในลักษณะที่แตกต่างกันและ คล้ายกันที่สวย งามหลายแห่ง เป็นแหล่งต้นน้ าล าธารที่อุดมสมบูรณ์ ตลอดจนมีเอกลักษณ์ทางธรรมชาติที่ สวยงาม เช่น น้ าตกแม่สุรินทร์ ซึ่งเป็นน้ าตกขนาดใหญ่เคียงคู่กับทุ่งบัวตอง รวมทั้งล าน้ าปาย ซึ่งมีหาดทราย สวยงาม อุทยานแห่งชาติมีเนื้อที่ประมาณ 247,875 ไร่ หรือ 396.60 ตารางกิโลเมตร น้ าตกแม่สุรินทร์เป็นน้ าตกชั้นเดียวที่สวยงามมาก ไหลจากหน้าผาสู่หุบเขาด้านล่างสูงประมาณ 80 เมตร ยอดดอยปุย อยู่ในเขตบ้านห้วยฮี้ ต าบลห้วยปูลิง อ าเภอเมืองฯ เป็นยอดเขาที่สูงจากระดับน้ าทะเลปาน กลางประมาณ 1725 เมตร มีลักษณะเป็นที่ราบปกคลุมด้วยทุ่งหญ้า ป่าสนเขา และป่าดิบเขาคล้ายกับบนยอด เขาภูกระดิง ในช่วงต้นหนาวมีดอกไม้ ตามทุ่งหญ้าออกดอกสวยงาม เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกนานาชนิด หนองเขียว มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบบนสันเขาและมีแอ่งน้ าขนาดใหญ่ตามธรรมชาติ มีหญ้าปกคลุมเต็ม พื้นที่ ค่าเข้าชม ชาวไทย ผู้ใหญ่ คนละ 40 บาท เด็ก คนละ 20 บาท ชาวต่างประเทศ ผู้ใหญ่ คนละ 200 บาท เด็ก คนละ 100 บาท อุทยานฯ มีบริการบ้านพักและอนุญาตให้น าเต็นท์ไปตั้งค่ายพักแรมได้ สอบถาม รายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กรุงเทพฯ โทร 0 2562 0706 หรือที่ท า การอุทยานแห่งชาติน้ าตกแม่สุรินทร์ ตู้ปณ. 16 ต าบลปางหมู อ าเภอ เมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน โทร 0 5361 2996 08 1724 7275 www.dnp.go.th การเดินทาง การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข 108 ถึงอ าเภอ ขุนยวม เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 1263 ประมาณ 12 กิโลเมตร จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปน้ าตกแม่ สุรินทร์ระยะทาง 25 กิโลเมตร เป็นถนนลูกรังจ าลองใช้ได้เฉพาะฤดูแล้งเท่านั้น รูปภาพที่ 15 น้ าตกแม่สุริทร์ รูปภาพที่ 16 น้ าตกแม่สุรินทร์
9 9. กองแลนปายแคนยอน กองแลน หรือที่เรียกกันว่า ปายแคนยอน เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ เกิดจาก การที่ดินทรุดตัวบนภูเขาสูงนี้ และถูกกัดเซาะเป็นร่องลึกคล้ายหน้าผา ต่อกันเป็นบริเวณกว้าง เลยท าให้เกิด เป็น ปายแคนยอนนี้ขึ้นมา ลักษณะของผาดูแล้วจะคล้ายกับ แพะเมืองผีของจังหวัดแพร่ และยังเป็นจุดชมวิว ทิวทัศน์ที่สวยงามของเมืองปายอีกด้วย ส าหรับชื่อ กองแลน นั้น จะมาจากภาษาพื้นเมือง โดยค าว่า กอง มีความหมายว่า เส้นทางที่ใช้สัญจร ส่วนค าว่า แลน ก็คือตัวตะกวด รวมๆ แล้วก็หมายถึงเส้นทางที่ใช้สัญจรของตะกวดนั่นเอง ต้องบอกว่าได้เดิน บนนี้แล้วจะพบว่า ทางนั้นจะมีความแคบและสูงมากจริงๆ เรียกว่าเกร็งตัวกันสุดๆ เลย อารมณ์เหมือนกับทาง ที่ตัวตะกวดใช้สัญจรกันไปมาเลย และดินของที่นี่เป็นดินแดงอีกด้วย เวลาเดินเลยต้องระวังมากๆ เพราะดินจะ ร่วนมาก อาจจะลื่นและท าให้เกิดอันตรายได้ นอกจากนี้วิวทิวทัศน์บริเวณด้านบนนั้น ก็ยังงดงามมากๆ มองเห็นทิวเขาสูงสลับซ้อนกันเป็นฉากหลัง บวก กับภาพของด้านล่างที่เป็นบ้านเรือนและท้องนาเขียวขจีของชาวบ้าน ไม่แปลกใจเลยว่าท าไมที่ กองแลน ถึง เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดฮิตในการชมพระอาทิตย์ตกตอนเย็นกัน ถ้าจะเดินให้ทั่วจริงๆ จะใช้เวลาถึง 2 ชั่วโมง ด้วยกัน แนะน าให้มาประมาณ สี่โมงเย็น พอเดินจนทั่ว ก็จะได้เวลาพระอาทิตย์ตกพอดี นั่งชมวิว ที่อยู่ : ปายแคนยอน กองแลน ต าบลแม่ฮี้ อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน พิกัด : https://goo.gl/maps/kY23jiBRSdgHxvvZ8 เปิดให้เข้าชม : ทุกวัน รูปภาพที่ 18 ปายแคนยอน รูปภาพที่ 19 ปายแคนยอน
10 10. สะพานซูตองเป้ สะพานซูตองเป้ สวนธรรมภูสมะ เป็นสะพานไม้ไผ่ยาวประมาณ 500 เมตร เชื่อมระหว่างสวนธรรม ภูสมะและบ้านกุงไม้สัก ข้ามทุ่งนาและล าน้ าแม่สะงา เป็นสะพานที่พระสงฆ์ สามเณร และชาวบ้านร่วมศรัทธา กันสร้าง โดยแรกเริ่มเกิดจากการอธิษฐานของพระสงฆ์ที่จะสร้างเส้นทางเพื่อใช้เดินบิณฑบาตไปยังบ้าน กุงไม้สักได้โดยง่าย ชาวบ้านที่มีศรัทธาได้น าเสาบ้าน เสารั้วเก่า ๆ ที่เหลือใช้มาถวายวัดและร่วมกันสร้าง สะพานนี้ขึ้นจนส าเร็จดังค าอธิษฐานไว้ จึงตั้งชื่อว่า “ซูตองเป้” ซึ่งเป็นภาษาไทยใหญ่ มีความหมายว่า “อธิษฐานสู่ความส าเร็จ” นับว่าเป็นสะพานไม้ไผ่ที่ยาวที่สุดในประเทศไทยและเป็นศูนย์รวมศรัทธาส าคัญของ ประชาชนชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน รวมถึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวส าคัญที่มีชื่อเสียง ได้รับความนิยมจาก นักท่องเที่ยวเดินทางไปสัมผัสความสวยงามทางธรรมชาติและทิวทัศน์ที่แตกต่างกันไปในแต่ละฤดูกาล สามารถ เที่ยวชมได้ตลอดทั้งปี ที่ตั้ง ของสะพานซูตองเป้ : ตั้งอยู่ที่ บ้านกุงไม้สัก ต าบลปางหมู อ าเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน , ทางเข้าเยี่ยมชมสะพาน อยู่บนถนนเส้นเดียวกับทางไป อุทยานฯ ปางตอง(ปางอุ๋ง) และ บ้านรักไท ในทุกๆ เช้า เวลาประมาณ 06.00 - 06.30 น. จะมีพระสงฆ์จาก สวนธรรมภูสมะ เดินข้ามสะพานซูตองเป้เพื่อมาบิณฑบาต รับอาหารจากชาวบ้านและนักท่องเที่ยว ปัจจุบัน สะพานซูตองเป้ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่นิยมแห่งหนึ่งในจังหวัด แม่ฮ่องสอน เพราะเป็นการสร้างสะพานไม้ไผ่ที่มีระยะทางยาวไกล และได้สร้างขึ้นด้วยฝีมือของคน อีกทั้งยังมี ทิวทัศน์สองข้างสะพานที่สวยงาม จึงท าให้เป็นสิ่งที่หาดูยาก และเป็นที่นิยม ที่ท าให้มีนักท่องเที่ยวมาแวะเวียน เยี่ยมเยือนบ่อยครั้ง การมาสะพานซูตองเป้ สามารถจอดรถฝั่งหมู่บ้านกุงไม้สักได้ มีที่จอดรถกว้างขวาง และยังสามารถ ช่วยอุดหนุนผลิตภัณฑ์ของชาวบ้านที่มาวางขายบริเวณนั้นได้ด้วย หรือจะจอดฝั่งสวนธรรมภูสมะ ก็ได้ แต่ ระยะทางเข้าในสวนธรรมก็จะไกลกว่าเข้าทางหมู่บ้าน รูปภาพที่ 19 สะพานซูตองเป้ รูปภาพที่ 20 สะพานซูตองเป้
11 11. ถ้ าลอดปางมะผ้า ถ้ าน้ าลอด เป็นแหล่งโบราณคดีส าคัญและเป็นหนึ่งใน Unseen Thailand อยู่ในความดูแลของเขต รักษาพันธุ์สัตว์ป่าลุ่มแม่น้ าปาย เป็นถ้ าที่มีน้ าไหลผ่านกลาง จะต้องนั่งแพเข้าไปชม ภายในถ้ าน้ าลอดมีขนาด ใหญ่มาก มีถ้ าที่น่าสนใจหลายจุด คือ ถ้ าลอด ซึ่งมีล าห้วยชื่อ น้ าลาง ไหลลอดภูเขาไปทะลุออกอีกด้านหนึ่ง ท า ให้เกิดเป็นถ้ าที่มีหินงอกหินย้อยสวยงาม จากการพบเครื่องมือเครื่องใช้โบราณในถ้ า สันนิษฐานได้ว่าถ้ ามีอายุ ประมาณ 2,000 ปีแล้ว ภายในถ้ ามีความยาวประมาณ 1 กิโลเมตร ภายในถ้ ายังประกอบด้วยห้องโถงใหญ่อีก 3 ห้อง ได้แก่ ถ้ าเสาหินหลวง เป็นถ้ าที่มีขนาดกว้างและมีหินงอกหินย้อยสวยงาม ถ้ าตุ๊กตา ที่เรียกกันตาม ลักษณะรูปร่างคล้ายตุ๊กตาของหินงอกที่เป็นปุ่มเล็ก ๆ เรียงรายอยู่มากมาย ถ้ านี้เป็นถ้ าที่กว้างและยาวที่สุดใน ถ้ าลอด อีกด้านหนึ่งของผนังถ้ ายังปรากฏภาพเขียนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ และถ้ าสุดท้ายที่อยู่ด้านทางออก คือ ถ้ าผีแมน ที่นอกจากมีหินงอกหินย้อยสวยงามแล้ว ยังพบเศษภาชนะดินเผา เมล็ดพืช เครื่องมือหิน ซีกฟัน และกระดูกของมนุษย์ รวมทั้งโลงผีแมนอีกด้วย โลงผีแมนนี้มีลักษณะเป็นท่อนไม้ที่ถูกขุดตรงส่วนกลางออกจน เป็นร่องคล้ายเรือ หรือรางไม้ มีไว้ใช้ใส่อาหารให้สัตว์เลี้ยง มีทั้งขนาดเล็กและใหญ่ โดยโลงขนาดใหญ่จะถูกวาง อยู่บนคานโดยใช้เสา 4-6 ต้น ตั้งกับพื้นถ้ า และเสาแต่ละคู่เจาะเป็นช่องเพื่อสอดใส่คานไว้วางพาดโลงผีแมน ที่ตั้ง: ต าบลถ้ าลอด อ าเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน การเดินทาง: จากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนประมาณ 77 กิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข 1095 สายปางมะผ้า-ปาย ประมาณหลักกิโลเมตรที่ 138-139 จะมีทางแยก ซ้ายจากอ าเภอปางมะผ้าเข้าไปตามทางบ้านถ้ าลอดอีกประมาณ 9 กิโลเมตร การเข้าชมถ้ า: นักท่องเที่ยวไม่ สามารถเข้าชมเองได้ เนื่องจากภายในถ้ ามืดมาก ต้องใช้บริการไกด์น านักท่องเที่ยวเดินชมภายในถ้ าทั้งหมด เปิดบริการทุกวัน ตั้งแต่เวลา 08.00-16.00 น. ที่พัก: มีบ้านพักไว้บริการและอนุญาตให้ตั้งเต็นท์พักแรมได้ ติดต่อโดยตรงที่หน่วยบริการภายในสถานศึกษาธรรมชาติและสัตว์ป่าถ้ าน้ าลอด รูปภาพที่ 21 ถ้ าลอดปางมะผ้า รูปภาพที่ 22 ถ้ าลอดปางมะผ้า
12 12. ดอยเมี่ยง ดอยน้องใหม่แห่งอ าเภอปายตั้งอยู่ในเขตป่าอนุรักษ์ ต.ทุ่งยาว อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน ตามโครงการอัน เนื่องมาจาก พระราชด าริดอยกิ่วลม สูงประมาณ 1,600 เมตร เหนือระดับน้ าทะเลปานกลาง เป็นพื้นที่เป็นป่า ดงดิบชื้น ภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีพันธุ์ไม้หลายชนิด เช่น ต้นสน ต้นพญาเสือโคร่ง ต้นมะค่าและอีกมากมาย นานาชนิดที่รอต้อนรับนักท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ ให้มาซึมซับ กับบรรยากาศอันร่มรื่น ดอยเมี่ยงมีจุดเด่นทาง ธรรมชาติที่สวยงามและจุดชมวิวที่สามารถรับชมบรรยากาศอันร่มรื่น สามารถมอง เห็นทัศนียภาพทิวทัศน์ของ เมืองปายได้กว้างไกลสวยงาม มีสภาพอากาศหนาวเย็นตลอดปีแม้ในช่วงฤดูร้อนหรือฤดูฝน สามารถมอง เห็น ทะเลหมอกยามเช้าและพระอาทิตย์ขึ้นเหนือเมืองปายได้อย่างสวยงาม หากมาเที่ยวในช่วงกลางเดือนมกรามก็ จะได้พบกับ ต้นนางพญาเสือโคร่งบานอีกด้วย ไม่ไกลจากยอดดอยเมี่ยงยังมีจุดชมพระอาทิตย์ และยอดดอยธง ซึ่งเป็นจุดสูงสุดสามารถ ชมทะเลหมอกและพระอาทิตย์ขึ้นได้สูงกว่าดอยเมี่ยงซึ่งต้องเดินทางต่อจากจุดจอดรถ ต้องเดินเท้าขึ้นต่อไปประมาณ 400 เมตร การเดินทางขึ้นไปบนดอยเมี่ยง แม้จะมีอากาศดีทุกฤดูกาล แต่ถ้าเป็นในช่วงหน้าฝน การเดินทาง ค่อนข้างล าบาก เนื่องจากเส้นทางเป็นดินโคลน เขาสูงชัน และคดโค้ง ซึ่งทางจังหวัดได้มีการสร้างถนนชั่วคราว ระยะทางประมาณ 6 กิโลเมตร จากจุดเส้นทางแยกบ้าน ปางตอง ขึ้นสู่ บนดอยเมี่ยง เพื่อบริการนักเดินทาง นักท่องเที่ยว แต่ถ้าจะให้ปลอดภัย และได้ชมทะเลหมอกขึ้นหนาตามาก ในช่วงหน้าหนาวให้บรรยากาศได้ดี ที่สุด ที่อยู่ : อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน พิกัด : https://goo.gl/maps/d6BUDYgdjUA2wupn8 เปิดให้เข้าชม : สามารถเข้าชมได้ตามเวลาเปิดปิดของสถานที่ รูปภาพที่ 23 ดอยเมี่ยง รูปภาพที่24 ดอยเมี่ยง
13 13. โป่งน้ าร้อนทรายงาม น้ าร้อนไทรงาม ตั้งอยู่ที่บ้านไทรงาม อ าเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน ห่างจากตัวเมืองปายประมาณ 15 กิโลเมตร บนเส้นทางสายปาย ปางมะผ้า เมืองแม่ฮ่องสอน เป็นบ่อน้ าผุดที่มีอุณหภูมิอุ่นซึ่งเกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติ ในเขตอนุรักษ์ป่าไทรงาม รายล้อมด้วยต้นไม้ที่เขียวขจี ลักษณะเป็นแอ่งน้ านาดเล็กที่ลดหลั่นเป็น ชั้นๆ คล้ายกับน้ าตก ผืนน้ ามีสีเขียวใสแจ๋วสามารถมองเห็นหินและทรายเบื้องล่าง เพราะน้ าไม่ลึกมาก ประมาณแค่เขา โป่งน้ าร้อนไทรงาม เป็นที่นิยมขิงนักท่องเที่ยวมาแช่น้ าให้ผ่อนคลายในบรรยากาศแบบแนบชิด ธรรมชาติ ส าหรับชื่อนั้น บางคนมักเรียกติดปากกันว่า น้ าพุร้อนไทรงาม แต่ชื่อตามป้ายบอกทางที่เขียนบอก นักท่องเที่ยว คือ โป่งน้ าร้อนไทรงาม เพราะลักษณะของตาน้ าเป็นน้ าผุดที่ขึ้นมากจาเบื้องล่าง จะไม่ใช้ลักษณะ น้ าพุที่พุ่งขึ้นมาเหมือนบ่อน้ าร้อนอื่นๆ การเดินทางมายังโป่งน้ าร้อนไทรงาม จากตัวเมืองปายออกนอกเมืองใช้เส้นทางปาย ปางมะผ้า ประมาณ 15 กิโลเมตร ถึงทางเข้าจะเห็นป้ายเขียนว่าโป่งน าร้อนไทรงามให้เลี้ยวเข้าไปได้เลย แต่ถ้ามาจากตัว เมืองแม่ฮ่องสอน หรือปางมะผ้า ก่อนเข้าตัวเมืองปายจะผ่านโป่งน้ าร้อนไทรงามก่อนสามารถแวะเข้าไปเที่ยว ได้ เส้นทางไปยังโป่งน้ าร้อนเป็นถนนลาดยาง ถนนค่อนข้างดี แต่อาจจะแคบและชันต้องขับด้วยความ ระมัดระวัง รถทุกชนิดสามารถไปได้ หากกลัวหลงทางก็ให้ตั้ง google maps พิมพ์ข้อความ น้ าพุร้อน ธรรมชาติป่าอนุรักษ์ไทรงาม เมื่อมาถึงต้องเสียค่าบริการคนละ 20 บาท ตรงข้ามกับจุดเก็บเงิน มีร้านอาหาร เป็นซุ้มเล็กๆ ขายเครื่องดื่มและอาหารตามสั่งพื้นที่ภายในโป่งน้ าร้อนไม่กว้างมาก บรรยากาศร่มรื่นด้วยต้นไม้ เพราะตั้งอยู่ในเขตพื้นที่อนุรักษ์ป่า รูปภาพที่ 25 โป่งน้ าร้อยทรายงาม รูปภาพที่ 26 โป่งน้ าร้อนทรายงาม
14 14. วัดพระธาตุแม่เย็น อยู่บนเนินสูงและเมื่อขึ้นไปนมัสการองค์พระธาตุแม่เย็น จะมองเห็นทิวทัศน์ของอ าเภอปายโดยทั่วถึง วัดพระธาตุแม่เย็น เป็นวัดแก่เก่าคู่เมืองปายมาช้านาน ด้านหลังโบสถ์เป็นที่ตั้งเจดีย์เก่า สร้างในสมัยใดไ ม่ ปรากฏหลักฐานแน่ชัด จากจุดนี้สามารถมองเห็นทิวทัศน์ของอ าเภอปายได้ทั่วทั้งบ้านเรือนและทุ่งนา ยิ่งถ้าได้ ขึ้นไปในตอนเย็นจะได้ชมพระอาทิตย์ตกโดยมีเทือกดอยจิกจ้องเป็นฉากหลังที่งดงาม และพระธาตุแห่งนี้เป็น จุดสังเกตของผู้โดยสารทางเครื่องบินว่าเข้าเขตอ าเภอปายแล้ว วัดพระธาตุแม่เย็น ตั้งอยู่บนภูเขาทางด้านทิศ ตะวันออกของอ าเภอปาย หลังหมู่บ้านแม่เย็น ต าบลแม่ฮี้ อ าเภอปาย ห่างจากที่ว่าการอ าเภอปายประมาณ 2 กิโลเมตร เลยทางเข้าน้ าตกแม่เย็นไปประมาณ 100 เมตร จากปากทางเข้านักท่องเที่ยวสามารถเลือกขึ้นไปได้ 2 วิธี จะขับรถขึ้นก็สะดวก หรือจะเดินขึ้นบันไดพญานาคเป็นการออกก าลังกายที่น่าสนใจ บริเวณวัดพระธาตุ แม่น้ าเย็นเงียบสงบเหมาะส าหรับชมทัศนียภาพของอ าเภอปายได้อย่างกว้างไกลสุดสายตา ช่วงเวลาที่เหมาะ ส าหรับการชมคือช่วงเช้าและยามพระอาทิตย์ตก โดยประวัติของวัดพระธาตุแม่เย็นไม่มีปรากฏว่าสร้างขึ้นใน สมัยใด ภายในบริเวณวัดมีเพียงโบสถ์และเจดีย์ทรงระฆังสีขาวฐานกลม สูงประมาณ 3 เมตร โดดเด่นที่ยอด ฉัตรแบบเจดีย์พม่า นักท่องเที่ยวนิยมเดินทางขึ้นมาชมและกราบไหว้พระนอน แต่อย่างไรก็ตาม โดยปกติ นักท่องเที่ยวจะขึ้นมาเยี่ยมชมที่วัดพระธาตุแม่เย็นกันในช่วงเย็น เพื่อรอชมความงามของเมืองปาย ซึ่งเรา สามารถมองเห็นได้ทั้งเมืองจากจุดนี้ ด้วยระยะทางจากเมืองที่ไม่ไกลนัก นักท่องเที่ยวสามารถปั่นจักรยานมา เที่ยวที่นี่ได้ไม่ยากนัก เมื่อมาถึงพระธาตุแม่เย็นเราจะต้องเดินขึ้นบันไดอีกพอสมควร บริเวณรอบ ๆ พระธาตุ แม่เย็นมีร้านโปสการ์ดที่ขายอาหารและของว่าง รูปภาพที่ 27 วัดพระธาตุแม่เย็น รูปภาพที่ 28 วัดพระธาตุแม่เย็น
15 15. วัดจองค า วัดจองค า เป็นวัดที่มีความส าคัญและเป็นสัญลักษณ์ของเมืองแม่ฮ่องสอน และปรากฏบนภาพถ่ายท่องเที่ยวของ จังหวัดอยู่บ่อยครั้ง ทั้งวัดจองค าและวัดจองกลางซึ่งอยู่ติดกันนั้นเป็นเสมือนสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมของเมือง ไทใหญ่เพราะนอกจากความงดงามทางศิลปะแล้ว วัดทั้งสองยังเป็นศูนย์กลางของกิจกรรมทางวัฒนธรรม และ ประเพณีของชาวแม่ฮ่องสอน พื้นที่ด้านหน้าของวัดซึ่งเป็นสวนสาธารณะหนองจองค า ยังใช้เป็นสถานที่ ประกอบพิธีตามประเพณีต่าง ๆ ในรอบปีอีกด้วย ส าหรับ วัดจองค า หรือพระอารามหลวงวัดจองค า ตั้งอยู่ ข้าง"หนองจองค า"สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2340 และเป็นวัดแรกของเมืองแม่ฮ่องสอนที่มีความเก่าแก่และสร้าง ตามแบบอย่างศิลปะไทใหญ่ โดยมีสิ่งที่น่าสนใจภายในวัดมากมาย ไฮไลท์น่าชม เจดีย์วัดจองค าที่ชาวไทใหญ่ เรียกกันว่า "กองมู" เจดีย์มีลักษณะคล้ายมณีทบ โดยช่างฝีมือชาวไทใหญ่รูปทรงจุฬามณี ความสูง 32 ศอก ฐานสี่เหลี่ยมมีมุข 4 ด้าน พร้อมสิงห์ด้านละหนึ่งตัว ประดิษฐานพระพุทธรูปนั่งด้านละหนึ่งองค์ และเริ่มสร้าง เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2456 สร้างแล้วเสร็จในเดือนมกราคม พ.ศ. 2458 โดยศรัทธาขุนเพียร (พ่อเลี้ยงจองนุ) พิรุญกิจและแม่จองเฮือนคหบดี ชาวแม่ฮ่องสอนและในองค์พระเจดีย์ได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ไว้ เพื่อเป็น สิริมงคลแก่ผู้ที่มานมัสการองค์พระเจดีย์ อุโบสถ เป็นอาคารรูปทรงมณฑปรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง 6 เมตร ยาว 12 แมตร หลังคาเป็นคอนกรีตเสริมเหล็กรูป พระเจดีย์ 5 ยอด ภายในเขียนภาพพุทธประวัติบนฝาผนัง บาน ประตู หน้าต่างท าด้วยไม้แกะสลัก พระประธานในอุโบสถนี้ ทางวัดได้ท าพิธีเททองหล่อขึ้น เมื่อวันที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2522 เบิกพระเนตรเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2523 วิหารหลวงพ่อโตภายในเป็นที่ประดิษฐานพระ ประธาน คือ "หลวงพ่อโต" สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2496 โดยช่างชาวพม่าเป็นพระพุทธรูปขนาดใหญ่ มีขนาดหน้าตัก กว้าง 4.85 ม. จ าลองมาจากพระศรีศากยมุนี (หลวงพ่อโต) ที่วัดสุทัศน์เทพวราราม วิหารแห่งนี้มีลักษณะทาง สถาปัตยกรรมแบบไทใหญ่ผสมฝรั่ง อาคารมีผังเป็นรูปตัวแอล ผนังก่ออิฐถือปูน ประตู หน้าต่างตอนบนโค้ง ประดับลวดลายแบบสถาปัตยกรรมตะวันตก หลังคามุงสังกะสี เชิงชายมีลูกไม้ฉลุแบบขนมปังขิง รูปภาพที่ 29 วัดจองค า วัดจองกลาง รูปภาพที่ 30 วัดจองค า วัดจองกลาง
16 บรรณานุกรม วิกิพีเดียสารานุกรมเสรี. (2566).วัดพระธาตุดอยกองมูสืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566.จากhttps://shorturl.asia/AoKCE หรอยจัง. (2566). 15 ที่เที่ยวแม่ฮ่องสอน. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จาก https://shorturl.asia/m6k0p แนะน าสถานที่ท่องเที่ยว. (2566). น้้าตกแม่สุรินทร์.สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จากhttps://shorturl.asia/UXZ3R แม่คะตวน. (2566). ดอยพุ่ยโค. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จาก https://shorturl.asia/ZbXu9 ไปด้วยกัน. (2566). ปางอุ๋ง,ทะเลหมอกหยุนไหล. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จาก https://shorturl.asia/paOyf Kapook. (2565). เที่ยวทุ่งบัวตอง. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2565. จาก https://shorturl.asia/oI4sQ thai.tourismthailand. (2565). เที่ยวทุ่งบัวตอง.สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2565. จากhttps://shorturl.asia/L1V0A travel.trueid. (2564). ดอยเมี่ยง. สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จาก https://shorturl.asia/x5lLZ Trip.com. (2566).วัดพระธาตุม่เย็น.สืบค้นเมื่อ 6 สิงหาคม 2566. จากhttps://shorturl.asia/xoDSg