แผนบูรณาการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน

แผนบูรณาการปอ้ งกันและลดอุบตั เิ หตทุ างถนนชว่ งเทศกาลสงกรานต์
โดยศนู ยอ์ านวยการความปลอดภยั ทางถนน (ศปถ.)

๑. อ้างถงึ
๑.๑ มตคิ ณะรฐั มนตรี เมอื่ วนั ท่ี ๒๑ มนี าคม ๒๕๔๙ เรอื่ ง การดาเนนิ การตามมาตรการ

และแผนการดาเนินงานป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนช่วงเทศกาลปีใหม่และเทศกาล
สงกรานต์ ให้ถือเป็นภารกิจสาคัญและจาเป็นต้องดาเนินการอย่างต่อเนื่องทุกปี โดยให้
หน่วยงานท่เี ก่ียวข้องทกุ หน่วยตัง้ งบประมาณรองรับไว้ให้เหมาะสม

๑.๒ พระราชบัญญตั ปิ ้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. ๒๕๕๐
๑.๓ ระเบียบสานักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนน พ.ศ.
๒๕๕๔
๑.๔ มติคณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี ๒๙ มิถุนายน ๒๕๕๓ เรื่อง เห็นชอบให้ปี ๒๕๕๔ –
๒๕๖๓ เปน็ ทศวรรษแหง่ ความปลอดภัยทางถนน
๑.๕ นโยบายคณะรัฐมนตรี พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ข้อ ๕.๔
ป้องกันและแก้ไขปัญหาอุบตั ิเหตุในการจราจร อันนาไปสกู่ ารบาดเจ็บและเสยี ชวี ติ โดยรว่ มมือ
ระหว่างฝ่ายต่างๆ ในการตรวจจบั ป้องกัน การรายงาน และการดแู ลผู้บาดเจ็บ
๑.๖ มติคณะกรรมการศูนย์อานวยการความปลอดภัยทางถนน คร้ังท่ี ๑/๒๕๖๐ เมื่อ
วนั ที่ ๒๑ มีนาคม ๒๕๖๐
๒. สภาพปญั หา
๒.๑ ปริมาณการจราจรบนท้องถนนเพิ่ มข้ึนจากช่วงปกติ เนื่องจากประชาชนจะใช้รถ
ใช้ถนนเดินทางสัญจรกลับภูมิลาเนาและทอ่ งเที่ยวจานวนมาก
๒.๒ ในทกุ พื้ นท่ีทว่ั ประเทศจะมกี ารจัดงานประเพณที าบุญ และงานรื่นเรงิ ต่าง ๆ
๒.๓ ปัจจยั เสย่ี งการเกดิ อุบัติเหตุทางถนนเพ่ิ มสูงขึ้นกว่าช่วงปกติ
๒.๔ ผู้ใช้รถใช้ถนนขาดวินัยในการขับข่ี ฝ่าฝืนกฎหมาย ขาดจิตสานึก และความตระหนัก
ดา้ นความปลอดภยั และขาดความเออื้ อาทรบนท้องถนน รวมท้งั ขาดความชานาญในเสน้ ทาง
๒.๕ นักท่องเที่ยวต่างชาติขาดความรู้ ความเขา้ ใจเก่ียวกับการใช้รถใชถ้ นนในประเทศ
ไทย
๒.๖ จากข้อมูลศูนย์อานวยการความปลอดภัยทางถนน ระหว่างปี ๒๕๕๗ – ๒๕๕๙
ภาพรวมสถิติอุบัติเหตุทางถนน มีดังนี้

สงกรานต์ ปี ๒๕๕๗ – ๒๕๕๙

อบุ ัตเิ หตเุ ฉลย่ี วันละ ๔๖๗ ผเู้ สยี ชีวติ เฉลยี่ วนั ละ ๕๓ ผบู้ าดเจบ็ เฉลีย่ วนั ละ
๔๙๗ คน
ครงั้ ราย

๒.๗ สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๕๙ ที่ผ่านมา สรุป
สาระสาคญั ดงั น้ี

(๑) จานวนครง้ั การเกดิ อบุ ตั เิ หตุ ๓,๔๔๗ ครั้ง จานวนผเู้ สยี ชีวิต ๔๔๒ ราย และ
ผบู้ าดเจบ็ ๓,๖๕๖ คน

(๒) จานวนคร้งั การเกิดอบุ ัตเิ หตุใหญ่ ๔๔ คร้ัง
(๓) จานวนครง้ั การเกดิ อุบัตเิ หตทุ เ่ี กิดจากรถโดยสารสาธารณะ ๒๗ คร้ัง
(๔) จานวนครั้งการเกิดอบุ ตั เิ หตทุ ่เี กิดจากจดุ ตดั ทางรถไฟ ๓ ครัง้
(๕) จานวนยานพาหนะที่ถูกเรียกตรวจ ๔,๔๓๓,๐๑๙ คัน และจานวนผู้ท่ีถูก
ดาเนินคดีตามมาตรการ ๑๐ มาตรการ ๗๓๐,๒๗๑ ราย
(๖) สาเหตุการเกิดอุบัติเหตุเกิดจากพฤติกรรมของผู้ขับขี่เป็นหลัก ได้แก่ เมาสุรา
ขบั รถเร็วเกินกวา่ ท่กี ฎหมายกาหนด
(๗) ผู้เสียชีวิตและผู้บาดเจ็บ (Admit) ส่วนใหญ่เป็นผู้ขับขี่ยานพาหนะและ
เป็นคนในพื้ นที่ (ตาบล/แขวง)
(๘) ถนนทางหลวงเป็นถนนท่ีเกิดอบุ ตั เิ หตสุ ูงสุด
(๙) รถจักรยานยนตเ์ ป็นยานพาหนะทเี่ กดิ อุบัติเหตสุ งู สุด
(๑๐) ชว่ งเวลา ๑๖.๐๑ – ๒๐.๐๐ เปน็ ชว่ งเวลาทเ่ี กิดอบุ ตั เิ หตุสูงสดุ

จากสถานการณ์ดังกล่าว ศูนย์อานวยการความปลอดภัยทางถนน ซึ่งเป็นองค์กร
หลักของรัฐบาลในการบูรณาการการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนของประเทศ ได้
ร่ วมกั บหน่ วยงานแล ะ องค์ ก ร ภาคี เค รื อข่ ายที่ เกี่ ยวข้ องถอดบทเรี ยนการด าเนิ นการช่ วง
เทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๕๙ พบวา่ ปัจจยั เสยี่ งหลกั การเกิดอบุ ตั ิเหตุเกิดจากพฤติกรรมของ
ผู้ขับขี่เป็นหลัก โดยการฝ่าฝืนกฎหมาย ขาดวินัยจราจรขาดความเอื้ออาทรในการใช้รถใช้ถนน
ร่วมกัน และผู้ขับขี่ขาดจิตสานึกและความตระหนักด้านความปลอดภัย ซ่ึงศูนย์อานวยการ
ความปลอดภัยทางถนนได้มีข้อเสนอให้เร่งผลักดันแก้ไขกฎหมายที่เป็นสาเหตุหลักการเกิด
อุบัติเหตุทางถนน ประกอบด้วย เมาสุราแล้วขับขี่ยานพาหนะ ขับรถเร็วเกินกว่ากฎหมาย
กาหนด การได้มาซ่ึงใบอนุญาตขับรถ รถโดยสารสาธารณะ และการคาดเขม็ ขัดนิรภัย ทัง้ นี้
คณะรัฐมนตรี เม่ือวันท่ี ๔ ตุลาคม ๒๕๕๙ ได้ลงมติเห็นชอบให้แก้ไขกฎหมายทั้ง ๕ ประเด็น
ขา้ งตน้ เพื่ อใหม้ ผี ลบงั คบั ใชใ้ ห้ทันชว่ งเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ แล้ว

ดังนั้น ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ศูนย์อานวยการความปลอดภัยทาง
ถนนจึงได้ร่วมกันกาหนดแผนบูรณาการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนช่วงเทศกาล
สงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ข้ึน โดยมุ่งเน้นการบูรณาการร่วมกันทุกภาคส่วน ทั้งฝ่ายพลเรือน
ตารวจ ทหาร ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ใช้การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพใน
ลักษณะยึดพ้ื นที่เป็นตัวต้ัง (Area Approach) และบังคับใช้กฎหมายอย่างเคร่งครัด จริงจัง

และต่อเนือ่ ง เพ่ื อลดปจั จยั เส่ียงการเกิดอบุ ัตเิ หตุทางถนน ทง้ั จากคน ยานพาหนะ ถนน และ

สิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการนานโยบาย “ประชารัฐ” มาเป็นกลไกหลักในการสร้างความตระหนัก

และจิตสานึกด้านความปลอดภัยทางถนนให้แก่ผู้ใช้รถใช้ถนนในพื้ นที่ โดยประสานความ

ร ่ว ม ม ือ ก ัน ร ะ ห ว ่า ง อ ง ค ์ก ร ป ก ค ร อ ง ส ่ว น ท อ้ ง ถิ น่ ก า น ัน ผู้ ใ ห ญ่ บ้ า น ผู้ น า ชุ ม ช น

คณะกรรมการหมู่บ้าน คณะกรรมการชุมชน อาสาสมัครต่าง ๆ และประชาชนให้เข้ามามี

บทบาทสาคัญในการดาเนินการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนในพื้ นที่อย่างเข้มแข็งและ

ต่อเนอ่ื ง

๓. วตั ถปุ ระสงค์

วั ต ถุ ป ร ะ ส ง ค์ ข อ ง แ ผ น บู ร ณ า ก า ร ป้ อ ง กั น แ ล ะ ล ด อุ บั ติ เ ห ตุ ท า ง ถ น น ช่ ว ง เ ท ศ ก า ล

สงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ดงั น้ี

๓.๑ เพื่ อกาหนดเป้าหมาย มาตรการ แนวทางการดาเนินงาน และหน่วยงานท่ี

รับผิดชอบอย่างชัดเจน เพื่ อลดปัจจัยเสี่ยงที่เป็นสาเหตุสาคัญของการเกิดอุบัติเหตุทาง

ถนนและป้องกันการเกิดอุบัติภัยอื่นๆ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐

๓.๒ เพื่ อให้หน่วยงานภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องนาแผนบูรณาการป้องกันและลด

อุบัติเหตุทางถนนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ไปเป็นแนวทางการบูรณาการการ

ดาเนินงานอย่างเป็นระบบและมีเอกภาพ รวมท้ังจัดทาแผนปฏิบัติการของแต่ละหน่วยงาน

ตามอานาจหน้าทท่ี ่รี ับผดิ ชอบ

๓.๓ เพื่ อกาหนดแนวทางในการติดตามและประเมินผลการปฏิบัติงานของศูนย์

อานวยการความปลอดภยั ทางถนนทกุ ระดบั ในชว่ งเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐

๔. ปัจจัยเสี่ยง

ปจั จยั เสย่ี ง

พฤตกิ รรมเส่ียงในการใช้รถใช้ถนนของผขู้ ับขีแ่ ละผใู้ ชเ้ ส้นทาง /

ดา้ นคน ความประมาท / ความสามารถของผู้ขับขี่ลดลงเนื่องจากสภาพ
รา่ งกายไม่พรอ้ ม / การไมช่ านาญเสน้ ทาง

ขาดความพร้อมด้านอุปกรณ์พื้ นฐานในรถยนต์ / ขาดความ

ดา้ นยานพาหนะ พร้อมด้านอุปกรณ์ ความปลอดภัย / การปรับแต่ง
ด้านถนน
สภาพยานพาหนะ / การบรรทกุ ที่ไมป่ ลอดภยั
ด้านสิง่ แวดล้อม
จุดเสี่ยง จุดอันตราย จุดตัดทางรถไฟ จุดที่เกิดอุบัตเิ หตบุ ่อยยัง

ไม่ได้รับการแก้ไข/ ลักษณะทางกายภาพของถนนไม่สมบูรณ์

อาทิ ผิวถนนเป็นหลุม บ่อ และถนนอยู่ระหว่างก่อสร้างหรือ

ซ่อมแซม / สภาพการจราจรที่หนาแน่น / อุปกรณ์ควบคุม

การจราจรมีสภาพไม่สมบูรณ์ / ป้ายเตือน ป้ายสัญลักษณ์

ติดต้ังในตาแหน่งท่ีไม่เหมาะสมและไม่ชัดเจน

ไ ฟ ฟ า้ ส่อ ง ส ว่า ง ชา รุด แ ล ะ ไ ม่เ พี ย ง พ อ / อุป ส ร ร ค ท า ง

ธรรมชาติและลักษณะภูมิอากาศ / สิ่งกีดขวางตกหล่นบน

ช่องทางจราจร / วัตถุอันตรายข้างทาง / สิ่งกีดขวางทัศน

วิสัย

๕. หัวข้อหลกั ในการรณรงค์
การรณรงคป์ ้องกนั และลดอบุ ตั ิเหตทุ างถนนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ ใชช้ ่ือ

ว่า “ขับรถมีน้าใจ รักษาวินัยจราจร” เพื่ อสร้างความตระหนัก รับรู้ และกระตุ้นเตือน
จิตสานึกให้กับประชาชนผู้ใช้รถใช้ถนนมีวินัยจราจร รวมท้ังลดความเสี่ยงการเกิดอุบัติภัย
อื่นๆ ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐
๖. เปา้ หมายการดาเนินการในภาพรวม

๖.๑ เพื่ อส่งเสริมวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ.
๒๕๖๐

๖.๒ จานวนการเกิดอุบัติเหตุทางถนน จานวนผู้เสียชีวิต และจานวนผู้บาดเจ็บ
(Admit) ลดลงให้เหลือน้อยที่สุด โดยให้จังหวัด อาเภอ และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็น
ผู้กาหนดเป้าหมายการดาเนินงานดว้ ยตนเอง
๗. คาจากัดความ

๗.๑ อุบัติเหตุทางถนนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ หมายถึง อุบัติเหตุจาก
การจราจรทางถนนในช่วงควบคุมเข้มข้น ระหว่างเวลา ๐๐.๐๑ น. ของวันที่ ๑๑ เมษายน
๒๕๖๐ ถึงเวลา ๒๔.๐๐ น. ของวันที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๖๐ ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต ผู้บาดเจ็บ
นอนพั กรักษาตวั ในโรงพยาบาล (Admit)

๗.๒ ผเู้ สยี ชวี ิตชว่ งเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ หมายถึง
๗.๒.๑ ผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนในช่วงควบคุมเข้มข้น ระหว่างเวลา

๐๐.๐๑ น. ของวันที่ ๑๑ เมษายน ๒๕๖๐ ถึงเวลา ๒๔.๐๐ น. ของวันที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๖๐
๗.๒.๒ ผู้บาดเจ็บ (Admit) จากอุบัติเหตทุ างถนนในช่วงควบคมุ เข้มข้น ระหว่าง

เวลา ๐๐.๐๑ น. ของวันท่ี ๑๑ เมษายน ๒๕๖๐ ถึงเวลา ๒๔.๐๐ น. ของวันที่ ๑๗ เมษายน
๒๕๖๐ ซึ่งภายหลังเสียชีวิตภายใน ๓๐ วนั นับตัง้ แต่วนั เกิดเหตุ

๗.๓ ผู้บาดเจ็บ (Admit) ช่วงเทศกาลสงกรานต์ ๒๕๖๐ หมายถึง ผู้บาดเจ็บจาก
อุบัติเหตุทางถนนในช่วงควบคุมเข้มข้น ระหว่างเวลา ๐๐.๐๑ น. ของวันที่ ๑๑ เมษายน
๒๕๖๐ ถึงเวลา ๒๔.๐๐ น. ของวันที่ ๑๗ เมษายน ๒๕๖๐ และเป็นผู้บาดเจ็บ (Admit)
ตามคาวินิจฉัยแพทย์ว่าให้ผู้ป่วยนอนโรงพยาบาลเป็นผู้ป่วยใน

๗.๔ อุบตั ิเหตใุ หญ่ หมายถงึ
๗.๔.๑ อุบัติเหตทุ างถนนท่มี จี านวนผู้เสียชีวติ ๒ รายขน้ึ ไป
๗.๔.๒ ผู้บาดเจ็บต้ังแต่ ๔ คนขนึ้ ไป
๗.๔.๓ ผบู้ าดเจบ็ +ผู้เสียชวี ติ ต้งั แต่ ๔ คน ขึน้ ไป
๗.๔.๔ อบุ ตั ิเหตทุ ่ีเกิดขึ้นกบั บคุ คลสาคัญท่ีมชี ่อื เสียงหรือบคุ คลสาธารณะเป็นเหตุ

ให้ได้รับบาดเจ็บ (Admit) หรือเสียชีวิต และกรณีอุบัติเหตุท่ีอยู่ในความสนใจของประชาชน
เช่น รถบรรทุกน้ามันหรือรถบรรทุกสารเคมีเกิดอุบัติเหตุจนเกิดเพลิงไหม้หรือสารเคมีฟุ ง้
กระจายไปสู่ชุมชน รถโดยสารเกิดอุบัตเิ หตตุ กเขา เปน็ ตน้ ใหร้ ายงานเปน็ อุบัติเหตใุ หญด่ ้วย

๗.๕ จุดตรวจ หมายถึง จุดตรวจท่ีต้ังข้ึนเพื่ อบังคับใช้กฎหมาย โดยมีเจ้าหน้าที่
ตารวจช้ันสัญญาบัตรข้ึนไปเป็นหัวหน้าชุดตรวจ สามารถเรียกตรวจและออกใบสั่งเพื่ อ
เปรียบเทียบปรับ หรือดาเนินคดีตามพระราชบัญญัติจราจรได้

๗.๖ จุดบริการประชาชน หมายถึง จุดท่ีทาหน้าท่ีอานวยความสะดวกให้กับประชาชน
จุดพั กรถ จุดพั กคนเดินทางระยะไกล อีกทั้งยังช่วยชะลอรถให้ว่ิงท้ิงระยะไม่วิ่งติดกัน
เพ่ื อใหเ้ กดิ ความปลอดภัยในการเดินทาง

๗.๗ ด่านชมุ ชน หมายถงึ จุดทช่ี มุ ชนหรอื หม่บู า้ นตง้ั ขนึ้ ทาหนา้ ทเ่ี ปน็ จดุ คดั กรองกลุ่มเสย่ี ง
ท่ีมีพฤติกรรมเสี่ยงท่ีจะเกิดอุบัติเหตุทางถนน โดยความร่วมมือขององค์กรและกลุ่มต่างๆ ใน
ชุมชน พั ก/หยุดรถทคี่ าดว่าจะก่อให้เกิดอุบัติเหตุ เพ่ื อป้องปรามและตักเตือน หรือแนะนาผู้
ที่มีพฤติกรรมเส่ียงบนถนนในพื้ นที่หมู่บ้านหรือชุมชนทเ่ี ชือ่ มโยงกับถนนสายหลกั ให้ปฏิบัติ
ตามกติกาหรือธรรมนูญหมู่บ้านหรือระเบียบกฎหมายของทางราชการ ทั้งนี้ด่านชุมชนอาจ
ตั้งอยู่ถาวรในหมู่บา้ นหรือชุมชนน้ัน หรือเคลื่อนย้ายไปตามพ้ื นท่ีเสี่ยงต่อการเกิดอุบัตเิ หตุใน
พื้ นทีข่ องหมบู่ า้ นหรือชมุ ชน
๘. มาตรการป้องกนั และลดอบุ ัตเิ หตทุ างถนน

จากการถอดบทเรียนช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๕๙ ท่ีผ่านมา พบว่า ปัจจัยท่ี
ก่ อ ใ ห้ เ กิ ด อุ บั ติ เ ห ตุ แ ล ะ ส า เ ห ต ุก า ร เ ส ีย ช ีว ิต ส ่ว น ใ ห ญ ่เ ก ิด จ า ก พ ฤ ต ิก ร ร ม ข อ ง ผู ้ข ับ ขี ่แ ล ะ
ผู้โดยสารยานพาหนะที่ไม่ปฏิบัตติ ามกฎหมาย ได้แก่ การใช้ความเร็วเกินกว่าท่ีกฎหมาย
กาหนด เมาสรุ าแล้วขับข่ียานพาหนะ ตดั หน้ากระช้ันชิด และหลับใน การไมส่ วมหมวกนิรภยั และ
ไม่คาดเข็มขัดนิรภัยในขณะขับขี่หรือโดยสาร ทาให้เสียชีวิตและบาดเจ็บเป็นจานวนมาก
ยานพาหนะที่เกิดอุบัติเหตุสูงสุดเป็นรถจักรยานยนต์ ถนนท่ีเกิดอุบัติเหตุสูงสุดเป็นทางหลวง
แผน่ ดิน และผเู้ สียชีวติ ส่วนใหญ่เปน็ คนในพื้ นท่ี และเสยี ชีวติ ณ จุดเกดิ เหตุ

ดังนั้น เพื่ อควบคุมและลดปัจจัยเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุทางถนนให้เป็นไปอย่างมี
ประสิทธิภาพและเป็นรูปธรรม ศนู ยอ์ านวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) จึงไดก้ าหนด
มาตรการ แนวทางการดาเนินงานในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ เพื่ อให้จังหวัด
กรุงเทพมหานคร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องบูรณาการร่วมกับทุกภาคส่วน ท้ังภาครัฐ
ภาคเอกชน หน่วยทหารในพ้ื นท่ี และภาคประชาชน นามาตรการดังกล่าวไปใช้เป็นแนวทางใน
การดาเนินงานอย่างเคร่งครัด เข้มงวด จริงจัง และต่อเน่ือง เพื่ อให้การป้องกันและลด
อบุ ัติเหตุทางถนนในช่วงเทศกาลสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๖๐ เกิดผลเป็นรูปธรรมอย่างแท้จริง