เล่มคู่มือ ท่าน ผอ.จิตติศักดิ์

คานา

โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 ได้ขับเคลื่อนการ
พัฒนายกระดับคุณภาพการศึกษา ให้เป็นโรงเรียนชั้นนาที่มีความพร้อมสู่โรงเรียนดีมีมาตรฐานสากลภายใต้
การบริหารงานโดย นายจิตติศักดิ์ นามวงษา ผู้อานวยการโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา ได้นานโยบายจาก
หน่วยงานต้นสังกัดมาจัดทาประกาศให้กับข้าราชการครู บุคลากรทางการศึกษา นักเรียนและผู้มีส่วน
เกี่ยวข้องทราบแนวทางร่วมกัน ตามแนวทางของโรงเรียนมาตรฐานสากลเพื่อสื่อสารและสร้างความเข้าใจ
เก่ียวกับทิศทางและแนวทางการดาเนินงานเบ้ืองต้นให้ทุกฝ่ายท่ีเกี่ยวข้องรับทราบ และเพื่อให้เกิดความ
เช่ือมโยงในการนาแนวทางไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม จึงได้จัดทาเอกสาร “คู่มือการใช้รูปแบบการ
บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษา เขต 19” ขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โดยการขับเคลื่อนกลยุทธ์
การพัฒนาหลักสูตรและการสอน การบริหารจัดการระบบคุณภาพ การสร้างเครือข่ายร่วมพัฒนา และการ
ส่งเสริมศักยภาพผเู้ รียนและการนเิ ทศเพ่อื พัฒนาคุณภาพการจัดการศึกษา

ขอขอบคุณ คณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพื้นฐาน คณะกรรมการฝ่ายบริหาร คณะครู บุคลากร
ทางการศึกษาทุกท่าน และนักเรียนโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยาทุกคน ท่ีให้ความร่วมมือ ร่วมคิด ร่วมทา ร่วม
ตัดสินใจและร่วมแก้ไขปัญหา ร่วมชื่นชมยินดีกับความสาเร็จ ในการพัฒนาสถานศึกษาทุกด้าน ท่ีสาคัญคือ
เป็นกาลังใจในการทางานด้วยดีเสมอมา ทาให้การจัดทาคู่มือเล่มนี้สมบูรณ์เพ่ือประโยชน์ในการใช้เป็นแนว
ทางการดาเนนิ งานเพ่อื ยกระดบั คุณภาพการศึกษาของโรงเรยี นสู่ความเปน็ มาตรฐานสากลตอ่ ไป

นายจติ ติศักดิ์ นามวงษา
ผู้อานวยการโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา

สารบญั

เรือ่ ง หนา้

บทนา 3
วตั ถุประสงค์ 7
ขอบเขตของการใช้คู่มือ 7
ขนั้ ตอนในการดาเนินการ 8
แนวคิดและหลักการ 9
องคป์ ระกอบของการบริหารสถานศึกษาสูค่ วามเป็นเลิศ 13
องค์ประกอบปัจจัยเชิงสาเหตทุ ่ีมอี ิทธิพลต่อการบรหิ ารสถานศึกษาส่คู วามเป็นเลศิ 15
โมเดลรูปแบบการบรหิ ารสถานศึกษาสู่ความเปน็ เลิศ โรงเรียนศรสี องรกั ษว์ ิทยา 16
สงั กัดสานกั งานเขตพนื้ ทก่ี ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19
แนวทางในการดาเนินการบริหารสถานศกึ ษาส่คู วามเป็นเลิศ 17
เงอ่ื นไขความสาเร็จ 25
บรรณานกุ รม 26
ประวัติผู้จดั ทาคูม่ ือ 27

บทนา

สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
ได้จัดทาแผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (2560- 2564)
บนพนื้ ฐานของยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี (พ.ศ. 2560 – 2579) ซึ่งเป็นแผนแม่บท
หลักของการพัฒนาประเทศและเป้าหมายการพัฒนาท่ียั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs)
รวมทั้งการปรับโครงสร้างประเทศไทยไปสู่ประเทศไทย 4.0 ตลอดจนประเด็นการปฏิรูปประเทศ รวมทั้งร่วม
จัดทารายละเอียดยุทธศาสตร์ของแผนฯ เพื่อมุ่งสู่ “ความม่ันคง ม่ังค่ัง และยั่งยืน” จุดเน้นการพัฒนาคนที่
สาคัญในช่วงแผนพัฒนาฯ ฉบับท่ี 12 ประเด็นหนึ่ง คือการยกระดับคุณภาพการศึกษาสู่ความเป็นเลิศในทุกระดับ
และยกระดับการเรียนรู้ (สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ, 2559 : 13)
การศึกษาไทย ได้มีความพยายามในการส่งเสริมสถานศึกษาให้ก้าวสู่ความเป็นเลิศมาโดยลาดับ เช่น โครงการ
หนึ่งอาเภอหน่ึงโรงเรียน ในฝัน โครงการโรงเรียนดีประจาตาบล โรงเรียนต้นแบบ โรงเรียนดีเด่นรางวัล
พระราชทาน เป็นต้น โรงเรียนคุณภาพดังกล่าวมุ่งให้เกิดการพัฒนาการจัดการศึกษาให้มีคุณภาพมีความเป็นเลิศ
และเกิดความเสมอภาคในการให้บริการทางการศึกษาท่ีเท่าเทียมกันและได้มาตรฐาน (กระทรวงศึกษาธิการ,
2559 : 15) อน่ึงสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน (2553 : 46-47) ได้ส่งเสริมคุณภาพ โดยจัดทา
ระบบบริหารจัดการคุณภาพในรูปแบบโรงเรียนมาตรฐานสากลซึ่งได้รับการยอมรับว่าเป็นระบบที่สามารถพัฒนา
สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศได้ ซึ่งระบบบริหารคุณภาพโรงเรียนมาตรฐานสากล ได้อิงแนวทางการดาเนินงานมา
จากเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand Quality Award : TQA) ที่มีพื้นฐานเทคนิค เช่นเดียวกับรางวัล
คุณภาพแห่งชาติของหลายประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นต้นแบบ เรียกว่า Malcolm Baldrige National
Quality Award (MBNQA) ออสเตรเลี ย เรี ยกว่ า Australia Business Excellence Award (ABEA)
สิงคโปร์เรียกว่า Singapore Quality Award (SQA) ญี่ปุ่นเรียกว่า Japan Quality Award (JQA) และ
สหภาพยุโรป เรียกว่า European Quality Award (EQA) ซึ่งในประเทศไทยเรียกว่า Thailand Quality
Award (TQA) (พริ้มเพรา วราพันธุพ์ ิพิธ, 2556 : 87-100)

การบริหารจัดการระบบคุณภาพ เป็นกลไกสาคัญในการผลักดันการพัฒนาโรงเรียนสู่มาตรฐานสากล
ซึ่งจะทาให้เกิดคุณลักษณะ ต่อการจัดการเรียนการสอน อันจะส่งผลกระทบต่อนักเรียนอันเป็นเป้าหมาย
ปลายทางของการจัดการศึกษา ระบบบริหารจดั การ ซ่ึงได้รับการยอมรับว่าเป็นระบบที่จะพัฒนาองคก์ รให้มี
ผลการดาเนินการท่ีเป็นเลิศ โดยอิงแนวทางการดาเนินงานตามเกณฑ์รางวัลคุณภาพแห่งชาติ (Thailand
Quality Award TQA) มาพัฒนาขีดความสามารถด้านการบริหารจัดการองค์กร เพื่อให้มีวิธีปฏิบัติและผล
การดาเนินการในระดับมาตรฐานโลก เนื่องจากระบบดังกล่าว มีพื้นฐานทางด้านเทคนิคและกระบวนการ

ตัดสนิ รางวัลเชน่ เดยี วกบั รางวลั คณุ ภาพแห่งชาตขิ องสหรัฐอเมริกา (Malcolm Baldrige National Quality
Award-MBNQA) ซ่ึงเป็นต้นแบบรางวัลคุณภาพแห่งชาติที่ประเทศต่าง ๆ หลายประเทศท่ัวโลกนาไป
ประยุกต์ โดยเรียกชื่อแตกต่างกันไป เช่น ประเทศ ออสเตรเลีย เรียกว่า Australian Business Excellence
Award (ABEA) สิงคโปร์ เรียกว่า Singapore Quality Award (SQA) ญี่ ปุ่น เรียกว่า Japan Quality
Award (JQA) สหภาพยุโรป เรียกว่า European Quality Award (EQA) ส่วนประเทศไทยเรียกรางวัลน้ีว่า
Thailand Quality Award (TQA) ซึ่งมีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการดาเนินการประเมิน คือ สถาบันเพ่ิม
ผลผลิตแห่งชาติ (สานักบรหิ ารงานการมัธยมศกึ ษาตอนปลาย : บทนา)

สาหรับการกาหนดแนวทางและให้ความสาคัญของมาตรฐานการปฏิบัตงิ านโรงเรยี นมัธยมศึกษาเพอ่ื พัฒนา
สู่มาตรฐานได้อย่างมีประสิทธิภาพตรงตามสภาพท่ีแท้จริงของโรงเรียนบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษานั้น สานัก
บริหารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย (2552 : 5 – 99) ได้แบ่งขอบข่ายการบริหารจัดการศึกษาโรงเรียน
มัธยมศึกษา ได้ดังน้ี 1) งานแผนงานและประกันคุณภาพ 2) งานวิชาการ 3) งานกิจการนักเรียน 4) งานบุคคล 5)
งานธุรการ 6) งานการเงินและพัสดุ และ 7) งานอาคารสถานที่และสภาพแวดล้อม และ 8) งานชุมชนและภาคี
เครอื ข่ายเป็นแนวทางที่โรงเรียนมธั ยมศึกษาทุกสถานศึกษาพฒั นาสู่มาตรฐานได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ

โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาประจาอาเภอขนาดกลาง จัดการศึกษาในระดับชั้น
มัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 6 สังกัดสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 19 (จังหวัด
เลย-หนองบัวลาภู) ระยะทางอยู่ห่างจากตัวจังหวัดเลย รวม 91 กิโลเมตร มีชายแดนติดต่อกับประเทศ
สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ปีการศึกษา 2561 มีนักเรียน จานวน 941 คน ข้าราชการครูและ
บคุ ลากรทางการศึกษา จานวน 63 คน วิสัยทัศน์ของโรงเรยี น “ภายในปี 2563 โรงเรียนศรสี องรกั ษ์วิทยา จัด
การศึกษาข้ันพ้ืนฐานเทียบเคียงมาตรฐานสากล สบื สานวัฒนธรรมท้องถิ่น น้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง”ข้อเสนอแนะ การประเมินคุณภาพภายนอกรอบท่ี 3 จากสานักงานรับรองมาตรฐานและประเมิน
คุณภาพการศึกษา (องค์การมหาชน) ท่ีให้ข้อเสนอแนะกับโรงเรียน 4 ด้าน คือ ด้านท่ี 1 ด้านผลการจัด
การศึกษา พัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนท่ีมีคุณภาพต่ากว่าระดับดี ในกลุ่มสาระการเรียนรู้
ภาษาไทย กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม
ศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม และกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ เนื่องจากผู้เรียนมีความแตกต่าง
ระหว่างบุคคล และมีพ้ืนฐานการเรียนที่แตกต่างกัน ควรพัฒนาผู้เรียนให้ได้ฝึกปฏิบัติจริง ได้เรียนรู้ค้นคว้า
ทดลอง ส่งเสรมิ กระบวนการคิด สรปุ องค์ความรู้ ด้วยตนเองท้งั ภายในและภายนอกสถานศึกษา จากบทเรยี น
สาเร็จรูป แบบฝึกทักษะ ใบความรู้ ใบงาน แผนภูมิ และเอกสารประกอบการเรียน สมุดเล่มเล็ก
ภาพประกอบบทเรียนสื่อเทคโนโลยี เป็นต้นและส่ือเทคโนโลยีที่มีอยู่ในสถานศึกษา อานวยความ

๔

สะดวกแก่ผู้เรียน เพื่อพัฒนาด้านศักยภาพของผู้เรียนรายบุคคล และเพื่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนที่สูงขึ้น
สง่ เสริมดา้ นเนอื้ หาหลกั สตู ร สรปุ บทเรยี นทเี่ รียนไปแล้ว สรุปประเมนิ ผลเป็นรายบคุ คลเพื่อทราบปัญหาและ
ให้การช่วยเหลืออย่างเต็มที่ ด้านท่ี 2 ด้านการบริหารจัดการ ควรดาเนินการวิจัยเพ่ือพัฒนาคุณภาพ
การศึกษาเพื่อการพัฒนาท่ียังยืน ด้านที่ 3 ด้านการจัดการเรียนเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ ครูควร
ออกแบบการเรียนรูแ้ ละจัดการเรียนรูท้ ่ีตอบสนองความแตกต่างระหวา่ งบุคคลและพัฒนาการทางสมอง เพ่ือ
นาผู้เรยี นไปสู่เป้าหมาย และการจัดเตรียมและใช้ส่ือให้เหมาะสมกบั กจิ กรรม นาภมู ิปัญญาท้องถนิ่ เทคโนโลยี
ที่เหมาะสมมาประยุกต์ในการจัดการเรยี นการสอน ดา้ นท่ี 4 ด้านการประกันคณุ ภาพภายใน สถานศกึ ษาควร
จัดทาแผนพัฒนาการศึกษา ให้ครอบคลุมทุกมาตรฐาน จัดทาโครงการท่ีสอดคล้องกับมาตรฐาน มีการ
ตรวจสอบติดตามการดาเนินงานโครงการ นาผลมาปรับปรุงเพ่อพัฒนาอย่างต่อเน่ืองเป็นประจาทุกปีเพื่อ
พัฒนาสู่ความเป็นเลิศและยังยืน จากการสังเคราะห์รายงานการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียน ปี
การศึกษา 2560 พบวา่ มาตรฐานที่ 1 คุณภาพของผู้เรียน โรงเรียนควรมโี ครงการส่งเสริมการป้องกันตนเอง
จากส่ิงเสพติดให้โทษและหลีกเลี่ยงตนจากสภาวะท่ีเส่ียงต่อความรุนแรงโรคภัยอุบัติเหตุและปัญหาทางเพศ
โรงเรียนควรจัดกิจกรรมส่งเสริมการสร้างตระหนัก รู้คณุ ค่า ร่วมอนุรักษ์และพัฒนาสิ่งแวดล้อม (รายงานการ
พัฒนาคุณภาพการศึกษา, 2560) และจากการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถามปลายเปิดท่ีได้เก็บจาก
ตวั อยา่ ง พบว่า โรงเรยี นยงั มีปญั หาดา้ นผลสมั ฤทธ์ทิ างการเรียนในภาพรวมอยู่ในระดบั ปานกลาง ซงึ่ ยงั ไม่เป็น
ท่ีน่าพึงพอใจด้านพฤตกิ รรมของนักเรียน ยงั มีพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ัน
พื้นฐานพุทธศักราช 2551 และหลักสูตรของสถานศึกษาหลายด้าน เช่น นักเรียนขาดความมีวินัย ท้ิงขยะไม่
ถกู ท่ี ไม่มีความรับผิดชอบรักษาความสะอาดของห้องเรยี นหรือบริเวณพ้ืนที่ที่ไดร้ ับมอบหมาย แต่งกายไม่ถูก
ระเบียบของโรงเรียน มีพฤติกรรมปล่อยชายเส้ือ เหยียบส้นรองเท้า ทรงผมไม่ถูกระเบียบ มีพฤติกรรม
ก้าวร้าว ทะเลาะวิวาทเข้าห้องเรียนไม่ตรงเวลา สมาธิส้ัน ไม่สนใจการเรียนมีพฤติกรรมการชู้สาว ตั้งครรภ์
กอ่ นวัยอันควร ปญั หาการตดิ ยาเสพตดิ การออกกลางคัน ซงึ่ ปัญหาเหล่าน้ี จึงกลายเป็นภาระของสังคมทตี่ อ้ ง
รับผดิ ชอบร่วมกัน

โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา ได้ขับเคลื่อนการพัฒนาจัดการเรียนการสอน ยกระดับโรงเรียนให้มีความ
พร้อมสู่ความเป็นโรงเรียนมาตรฐานสากล โรงเรียนดีคุณภาพประจาตาบล ระดับมัธยมศึกษา โดย นายจิตติ
ศักดิ์ นามวงษา ผู้อานวยการโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา ได้นานโยบายจากหน่วยงานต้นสังกดั ประกาศใหก้ ับ
คณะครู บุคลากร นักเรียนและผู้มีส่วนเก่ียวข้องทราบร่วมกันได้จัดทาคู่มือรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่
ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรสี องรักษ์วิทยา สังกดั สานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 เพ่ือส่ือสาร
และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับทิศทางและแนวทางการดาเนินงานเบื้องต้นให้รับทราบและเพ่ือให้เกิดความ

๕

เชื่อมโยงในการนาแนวทางไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม จึงได้จัดทาเอกสาร “คู่มือการใช้รูปแบบการ
บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรยี นศรีสองรกั ษ์วทิ ยา สงั กดั สานักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษามธั ยมศึกษา
เขต 19” ขึ้น ซ่ึงเป็นนวัตกรรมด้านการบริหารและจัดการสถานศึกษา ให้บรรลุวิสัยทัศน์ของโรงเรียนตามท่ี
กาหนดไว้ บริหารจัดการด้วยระบบคุณภาพ ระดับ ScQA จากสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
พัฒนาต่อยอดตามเกณฑ์รางวลั คุณภาพแห่งสานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน (OBECQA) พัฒนา
สถานศึกษาให้มีผลงานเป็นท่ีปรากฏ สร้างความเชื่อมั่นและศรัทธาจากผู้ปกครอง ชุมชน รวมถึงการพัฒนาครูและ
บุคลากรทางการศึกษา ให้เป็นครูมืออาชีพ มีความรกั และศรัทธา มีเจตคติที่ดีมีความก้าวหน้าทางวิชาชีพ สามารถ
ท่ีจะออกแบบกระบวนการจัดการเรียนรู้สู่การทาวิจัยในช้ันเรียน นาไปใช้ในการแก้ไขปัญหาด้านคุณลักษณะอัน
พึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560) หลักสูตร
สถานศึกษา การยกระดับผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนของนักเรียนเป็นแนวทางในการวางแผนพัฒนาคุณภาพ
การศึกษา ส่งเสริม พัฒนาคุณภาพของผู้เรียนทุกด้านโดยคานึงถึงตามความแตกต่างระหว่างบุคคล ส่งนักเรียน
เข้าร่วมเวทีการแข่งขันทักษะทางด้านวิชาการ ศิลปะ ดนตรี กีฬา และเทคโนโลยี ให้เป็นผู้มีความเพียรใฝ่
เรียนรู้ มีทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิต ก้าวทันโลกยุคดิจิทัลและโลกอนาคต สู่การประยุกต์ภูมิปัญญาไทยและ
วัฒนธรรมท้องถ่ิน มีทักษะชีวิต สร้างงานสร้างอาชีพบนพ้ืนฐานตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
รชั กาลท่ี 9 พระบรมราโชบายด้านการศกึ ษา รัชกาลที่ 10 มีความมน่ั คงในชีวติ เป็นบุคคลแห่งการเรยี นรู้ เป็น
ผู้มีทักษะทางปัญญา ทักษะจาเป็นในศตวรรษท่ี 21 ให้มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและย่ังยืน มีความฉลาดทาง
ดิจิทัล สามารถร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรม อยู่ร่วมกับบุคคลอ่ืนในสังคมได้อย่างมีความสุข เป็นพลเมืองที่ดีของ
ประเทศชาติและความเปน็ พลเมืองโลกท่ดี ตี ่อไป

๖

วตั ถุประสงค์

1. เพ่ือให้ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา นักเรียนผู้มีส่วนได้ส่วน
เสีย โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา เข้าใจการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสอง
รกั ษ์วิทยา สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19 เปนไปในทศิ ทางเดยี วกนั

2. เพื่อนาคู่มือการใช้รูปแบบบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 เป็นแนวทางในการบริหารสถานศึกษา จัดการ
ดว้ ยระบบคณุ ภาพ ให้สาเร็จตามกรอบเวลาทีก่ าหนด

3. เพ่ือเปนแนวทางในการประเมินความสาเร็จของคู่มือการใช้รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่
ความเป็นเลิศ โรงเรยี นศรีสองรักษว์ ิทยา สานักงานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 19

ขอบเขตของการใชค้ ู่มอื

การใช้คู่มือนี้ ครอบคลุมถึงขั้นตอนการพัฒนา 4 ข้ันตอน คือ การเตรียมการ การดาเนินการ
การประเมินผล การปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง สาหรับผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษา นักเรียน ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สานักงานเขตพ้ืนที่
การศกึ ษามธั ยมศึกษา เขต 19 ปกี ารศกึ ษา 2562

๗

ข้ันตอนในการดาเนนิ การ

ศกึ ษาแนวคดิ
และหลกั การพนื้ ฐาน

ศกึ ษาสภาพ ปัญหา ความต้องการ
องคป์ ระกอบการบริหารสถานศกึ ษาสู่ความเปน็ เลศิ

ศึกษาปัจจยั เชงิ สาเหตุทมี่ อี ทิ ธพิ ลตอ่ การบรหิ ารสถานศกึ ษาสู่ความเปน็ เลิศ

โมเดลการบรหิ ารสถานศึกษา
สคู่ วามเป็นเลศิ

แนวทางในการดาเนินการ

กระบวนการดาเนนิ งาน
PDCA

เงือ่ นไขความสาเร็จ เงือ่ นไขความสาเรจ็

การเตรยี มการ การดาเนนิ การ การประเมินผล การปรับปรงุ พฒั นา

สรปุ รายงานผล

ภาพประกอบท่ี 1 ขน้ั ตอนการดาเนินการคู่มือการใช้รปู แบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเปน็ เลศิ
โรงเรียนศรสี องรักษ์วิทยา สังกดั สานกั งานเขตพนื้ ท่ีการศึกษามัธยมศกึ ษา เขต 19

๘

แนวคดิ และหลกั การ

การกาหนดเกณฑ์คุณภาพการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ มีพื้นฐาน จากแนวคิดและค่านิยม
หลกั ดังน้ี

1. แนวคิดพนื้ ฐานของรปู แบบการบรหิ ารสถานศกึ ษาสคู่ วามเป็นเลิศ
1.1 แนวคิดการพัฒนาองค์กร
จากการศึกษาแนวคิด ทฤษฎกี ารพัฒนาองค์กร ผู้เขียนมคี วามเช่ือมั่นว่า ใน

การพัฒนาองคก์ รให้เปน็ องค์กรสู่ความเป็นเลศิ น้นั สิ่งท่ีสาคัญ คือ การมีภาวะผู้นาการเปล่ียนแปลง ผู้บรหิ าร
ขององค์กรต้องเป็นแบบอย่างที่ดีเป็นที่ยอมรับ สร้างความเชื่อมั่นและความศรัทธาต้องการท่ีจะสร้างความรู้
ใหม่ๆ ข้ึนมา ทาให้สร้างสรรค์ใช้จินตนาการไปลงมือปฏิบัติกาหนดกระบวนการและกลยุทธ์ ที่จะทาให้
นโยบายน้นั สาเร็จ กล้าที่จะเปลยี่ นแปลงทดแทนในส่งิ ที่ขาดลงไปมีความยดื หยุ่นปรับตัวได้เรว็ ไมม่ ีเง่ือนไข ทุก
ส่ิงต้องทาได้ การดูแลบุคลากรเป็นส่ิงสาคัญท่ีต้องมีการวางแผนในการพัฒนาศักยภาพของบุคลากร โดย
ส่งเสริมให้บุคลากร มีความรับผิดชอบมีส่วนร่วมในการกาหนดวิสัยทัศน์ พัฒนากลยุทธ์และแผนงานของ
องค์กร เพ่ือให้เกิดความสมดุลระหว่างความต้องการของบุคลากรและองค์กร เปิดโอกาสให้สมาชิกทุกคนได้
แสดงความสามารถของตนเองอย่างต่อเน่ือง มีการปรับเปลี่ยนองค์กรโดยการจัดการความรู้และการ
แลกเปล่ียนเรียนรู้ซ่ึงกันและกัน มีการประสานงานและมีทัศนคติที่ดีในการทางานร่วมกัน แก้ปัญหาโดย
ประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีในการบริหารจัดการและพัฒนาองค์กรให้มีความเจริญก้าวหน้าบรรลุ
เปา้ หมายขององคก์ รจนสง่ ผลให้องคก์ รนั้นสคู่ วามเปน็ เลิศได้อย่างต่อเนือ่ งและย่ังยนื

1.2 แนวคดิ การบรหิ ารสถานศึกษา
จากการศึกษาแนวคิด ทฤษฎีการบริหารสถานศึกษาผู้เขียนมีความเชื่อม่ัน

วา่ แนวคิดการบริหารสถานศึกษา เป็นกระบวนการดาเนินงานตามภารกิจของสถานศึกษา ตามกฎกระทรวง
ซึ่งกาหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอานาจการบรหิ ารและการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550 ที่กาหนดหน้าที่
การบริหารงานในสถานศึกษา 4 ด้าน ได้แก่ ด้านการบริหารวชิ าการ ด้านการบริหารงานงบประมาณ ด้าน
การบริหารงานบุคคล และด้านการบริหารงานท่ัวไป โดยได้รับความร่วมมือจากบุคลากรในสถานศึกษาทุก
ฝ่าย ซ่ึงประกอบด้วย ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา นักเรียน และผ้มู ีสว่ นได้
ส่วนเสีย ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน กรรมการเครือข่ายผู้ปกครอง สมาคมศิษย์เก่า รวมถึง
ภาคีเครือข่ายในชุมชนและท้องถ่ินทุกภาคส่วนเพื่อวางแผนร่วมกันในการจัดการศึกษาอย่างเป็นระบบให้ได้
ตามมาตรฐานคณุ ภาพการศกึ ษา

๙

1.3 แนวคิดเกีย่ วกบั ความเปน็ เลศิ ของสถานศกึ ษา
จากการศึกษาแนวคิดเก่ียวกับความเป็นเลิศของสถานศึกษา ผู้เขียนสรุปได้เป็น

2ประเดน็ ดังน้ี
1.3.1 แนวคิดรางวัลความเป็นเลิศและรางวัลคุณภาพของประเทศต่างๆ มี

ความเชื่อว่า จุดมุ่งหมายของการบริหารความเป็นเลิศขององค์กร คือ การทาให้องค์กร มีการบริหารจัดการ
ที่ดี มีประสิทธิภาพในการทางานสูง การเป็นแบบอย่างที่ดี ตลอดจนส่งผลต่อคุณภาพของสินค้าและบริการ
ซง่ึ มีความสอดคล้องทางด้านองค์ประกอบในการประเมิน ไดแ้ ก่ การนาองค์กร การวางแผน การมุ่งเน้นลูกค้า
การจัดการกระบวนการ การมงุ่ เน้นทรพั ยากรบุคคลและผลของการปฏิบัตงิ าน

1.3.2 แนวคิดการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ มีความเช่ือว่า
สถานศึกษาท่มี ีแนวทางการบรหิ ารสู่ความเปน็ เลิศของสถานศึกษา โดยนาแนวคิดพื้นฐานมาจากเกณฑร์ างวัล
คุณภาพแห่งสานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน มาเป็นแนวทางในการจัดการด้านคุณภาพ
และเปน็ ตน้ แบบให้กบั สถานศึกษาอ่นื ได้

1.4 บริบทการจัดการศึกษาโรงเรยี นศรสี องรกั ษว์ ิทยา
ตามท่ีกฎกระทรวงได้กาหนดหลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอานาจการบริหาร

และการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550 ท่ีกาหนดหน้าท่ีภารกิจการบริหารงานในสถานศึกษา 4 ด้าน
ได้แก่ ด้านการบริหารวิชาการ ด้านการบริหารงานงบประมาณ ด้านการบริหารงานบุคคล และด้านการ
บริหารงานทั่วไป โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 จัด
การศึกษาตั้งแต่ระดับช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 1 – 6 เป็นโรงเรียนประจาอาเภอขนาดกลาง ระยะทางอยู่ห่างจากตัว
จังหวัดเลย รวม 91 กิโลเมตร มีชายแดนติดต่อกับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว วิสัยทัศน์
ของโรงเรียน “ภายในปี 2563 โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา จัดการศึกษาข้ันพ้ืนฐานเทียบเคียงมาตรฐานสากล
สืบสานวัฒนธรรมท้องถ่ิน น้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ในปีการศึกษา 2561 มีข้าราชการ
ครูและบุคลากรทางการศึกษา จานวน 63 คน นักเรียน 941 คน โดยโรงเรียนได้นากฎกระทรวงท่ีกาหนด
หลักเกณฑ์และวิธีการกระจายอานาจการบริหารและการจัดการศึกษา พ.ศ. 2550 มาใช้เป็นแนวทางการ
บริหารงาน ในสถานศึกษาปรับตามบริบทแบ่งโครงสร้างการบริหารงาน ออกเป็น 6 กลุ่มงาน ได้แก่
กลุ่มบริหารงานวิชาการ กลุ่มบริหารงบประมาณ กลุ่มบริหารงานบุคคล กลุ่มบริหารงานท่ัวไป
กลมุ่ บริหารกจิ การนักเรยี น กลุ่มนโยบายและแผน ซึ่งได้รับความร่วมมือจากบุคลากรในสถานศึกษาทกุ ฝ่าย
ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา นักเรียน ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย
ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพ้ืนฐาน กรรมการเครือข่ายผู้ปกครอง สมาคมศิษย์เก่า รวมถึง ภาคี
เครือขา่ ยในชมุ ชนและท้องถ่ินทุกภาคส่วน เพื่อวางแผนร่วมกัน ในการจัดการศกึ ษาอย่างเป็นระบบใหไ้ ดต้ าม
มาตรฐานคุณภาพการศึกษา

๑๐

2. หลกั การของรปู แบบการบริหารสถานศกึ ษาสู่ความเป็นเลศิ โรงเรยี นศรีสองรกั ษว์ ิทยา
จากการศึกษาหลักการ ทฤษฎีการบริหารสถานศึกษาของนักคิดเกี่ยวกับการบริหาร

สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ผู้เขียนจึงนาประเด็น หลักการที่สาคัญ มาใช้ในการกาหนดเป็นหลักการสร้าง
รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สงั กัดสานักงานเขตพื้นทก่ี ารศึกษา
มธั ยมศกึ ษา เขต 19 กาหนดเป็นแนวทางการดาเนนิ งาน 10 หลกั การ ดังน้ี

2.1 Shared Vision ก า รมี วิ สั ย ทั ศ น์ ร่ ว ม กั น ผู้ บ ริ ห า ร ส ร้ างค ว า ม เช่ื อ มั่ น
และความศรัทธา โดยประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ต้องทาให้สร้างสรรค์ใช้จินตนาการ สู่การลงมือ
ปฏิบัติ ผู้บริหารต้องเป็นผู้กาหนดกระบวนการและกลยุทธ์ท่ีจะทาให้นโยบายนั้นสาเร็จทาโดยใส่ใจในสงิ่ ที่ทา
และทาใหไ้ ดใ้ นสิง่ ท่ีตั้งใจจะทา

2.2 Responsibility สร้างความตระหนักให้ข้าราชการครู และบุคลากรทางการศึกษา
ทุกคน มีเหตุผลในการปฏิบัติงาน มีความรับผิดชอบร่วมกัน มีโครงสร้างการบริหารงานมอบหมายงานโดยมี
คาสั่งแต่งตั้งให้กับข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาท่ีชัดเจนตามกรอบภารกิจของงาน การดูแล
บคุ ลากรเป็นสิ่งท่ีสาคัญ ส่งเสริมการพัฒนาตนเอง โดยก่อนปีการศึกษาให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการ
ศกึ ษาทุกคน จัดทา ID PLAN เพื่อวางแผนในการพัฒนาตนเองตามความสนใจ ความถนัด ความสามารถของ
ตนเอง และเม่ือสิ้นปีการศึกษาให้รายงานผลการประเมินตนเอง (Self Assessment Report : SAR) ต่อ
ผู้บรหิ ารสถานศกึ ษาทราบเพอื่ ใชเ้ ป็นแนวทางในการพัฒนาต่อยอดในปีการศึกษาต่อไป

2.3 Integrate Area บูรณาการเชิงพ้ืนท่ี ส่งเสริมให้ครูผู้สอนทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้
ร่วมกันจัดทาหลักสูตร ออกแบบการจัดกระบวนการเรียนรู้บูรณาการทุกลุ่มสาระการเรียนรู้สู่ห้องเรียน
คุณภาพ จัดเวลาให้ครูในกลุ่มสาระการเรียนรู้ได้สะท้อนผลการจัดการเรียนการสอนโดยการสร้างชุมชนแห่ง
การเรียนรู้ทางวิชาชีพ(PLC) ทุกสัปดาห์ สร้างความร่วมมือกับชุมชนโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน มีภาคีเครือข่ายใน
การพัฒนาระดบั ทอ้ งถ่ิน ใหช้ ุมชนเข้ามามสี ว่ นร่วมในการจดั การศกึ ษา

2.4 Sufficiency Economy น้อมนาหลักศาสตร์พระราชา หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง รัชกาลที่ 9 และพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ 10 สู่การปฏิบัติมีวิถีชีวิต
อย่างพอเพยี งและยัง่ ยืน

2.5 Organization Excellence บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ให้เป็นโรงเรียน
ม า ต ร ฐ า น ส า ก ล (World Class Standard School) โด ย มี เป้ า ห ม า ย พั ฒ น า ให้ ผู้ เรี ย น ทุ ก ค น
มีคุณลักษณะ 5 ด้าน คือ เป็นเลิศทางวิชาการ ส่ือสารสองภาษา ล้าหน้าทางความคิด ผลิตงาน
อยา่ งสรา้ งสรรค์ ร่วมกนั รับผิดชอบตอ่ สงั คมโลก

๑๑

2.6 Network สรา้ งเครอื ข่ายทางการศกึ ษาทง้ั ภายในประเทศและในต่างประเทศ
2.7 Good governance นาหลักธรรมาภิบาลและหลักการบริหารกิจการบ้านเมืองท่ีดี
ในการบริหารโรงเรียน ใช้ภาวะผู้นาเชิงจริยธรรม เป็นแบบอย่างที่ดีให้กับข้าราชการครูและบุคลากรทางการ
ศึกษา นักเรียนและชุมชน
2.8 Relationship and Cultural preservation ประสานสัมพันธ์ สืบสานอนุรักษ์
วัฒนธรรมท้องถ่ิน บนพื้นฐานความเป็นไทยและเผยแพร่อย่างหลากหลายรูปแบบให้มีความต่อเนื่องและ
ยงั่ ยืน
2.9 Academic Leadership ผู้บริหารสถานศึกษา ส่งเสริมให้ครูผู้สอนทุกคนพัฒนา
ตนเองในการเป็นภาวะผู้นาทางวิชาการ ใช้เทคโนโลยีดิจิตอล เพ่ือพัฒนาคุณภาพของผู้เรียนสู่การเป็น
โรงเรียนมาตรฐานสากลและโรงเรียนแข่งขนั สูง
2.10 Knowledge Management ส่งเสริมให้ครูและบุคลากรทุกคนแลกเปล่ียนเรียนรู้
ซ่ึงกันและกัน เพ่ือให้โรงเรียนเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 และยุคไทยแลนด์ 4.0 จัดเวทีให้
นักเรียนได้มีโอกาสเข้าร่วมแข่งขันตามความถนัดและความสามารถของตนเองในทุกๆ ด้าน ตลอดจนการ
ยกระดับผลสมั ฤทธท์ิ างการเรียนระดบั สถานศึกษาและระดับประเทศใหส้ ูงข้นึ

๑๒

องคป์ ระกอบของการบริหารสถานศกึ ษา
สู่ความเปน็ เลิศ

จากหลักการและแนวคิดเพ่ือการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์
วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 มีองค์ประกอบ 7 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการ
นาองค์กร 2) ด้านกลยุทธ์ 3) ด้านนักเรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 4) ด้านการวัด การวิเคราะห์และ
การจัดการความรู้ 5) ดา้ นบุคลากร 6) ด้านปฏบิ ตั กิ าร 7) ด้านผลลัพธ์ ดังน้ี

ภาพประกอบที่ 2 องคป์ ระกอบของการบริหารสถานศึกษาส่คู วามเป็นเลศิ
ทีม่ า : คู่มือการบริหารจัดการคุณภาพ สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน (2553 : 8)

๑๓

1) ด้านการนาองค์กร หมายถึง วิธกี ารท่ีผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยาเป็นผู้นาใน
การกาหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจและค่านิยมองค์กร โดยยึดหลักธรรมาภิบาล กฎหมาย ระเบียบ แนวปฏิบัติ
นาไปสู่การกาหนดกลยุทธ์ เป้าหมาย วางนโยบายการกากับดูแลท่ีดี ลงสู่แผนปฏิบัติการ เป็นมาตรการ
โครงการและกิจกรรม สามารถทาให้สถานศึกษามีผลการดาเนินการที่มีมาตรฐาน ตลอดจนมีการประเมินผล
เพื่อปรับปรุงและพฒั นาอยา่ งตอ่ เน่ืองยั่งยืน เกิดประโยชนส์ ูงสุดกับสถานศึกษา

2) ด้านกลยุทธ์ หมายถึง การกาหนดเป้าหมายและวิธีการปฏิบัติของสถานศึกษาสู่เป้าหมายโดย
ผ่านการวิเคราะห์ปัจจัยทั้งภายในและภายนอก องค์ประกอบและปัจจัยตัวแปรท่ีเกี่ยวข้องท้ังหมดเพื่อ
ประกอบการวางแผนการในการใช้วิธีการบริหารจัดการสถานศึกษาและการใช้ทรัพยากรเพ่ือให้บรรลุเป้าหมาย
สูงสดุ ของสถานศึกษา

3) ด้านนักเรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย หมายถึง คุณภาพนักเรียนในสถานศึกษา โรงเรียนศรีสอง
รักษ์วิทยา ท่ีจัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ในด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต เป็นคนดีมีคุณธรรมจริยธรรม
สามารถใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร สร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ได้ด้วยตนเองมีพัฒนาการด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
และจบหลักสตู รแต่ละช่วงชั้นตามระยะเวลาที่สถานศึกษากาหนด โดยโรงเรียนได้รับความร่วมมือสนับสนุนการ
จัดการศึกษา จากคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน คณะกรรมการเครือข่ายผู้ปกครองนักเรียน
ผปู้ กครอง ชุมชน สมาคมศษิ ย์เก่า สมาคมผู้ปกครองและครู สถาบันอุดมศึกษา และหน่วยงานอื่นในพ้ืนที่ ได้
ร่วมกนั ทา MOU ในการพัฒนาการศึกษาและการสนับสนุนนกั เรียนในบริการอนื่ ๆ

4) ด้านการวัด การวิเคราะห์และการจัดการความรู้ หมายถึง การออกแบบกระบวนการ
เกบ็ รวบรวมข้อมลู วางแผนระยะเวลาในการดาเนนิ งานและรายงานผล เม่ือเสรจ็ ส้ินกลยทุ ธ์และนาเสนอแนว
ทางการวัดผลการดาเนินการท่ีกาหนด คณะกรรมการบริหารโรงเรียนร่วมกันพิจารณาคัดเลือกตัวช้ีวัดที่
สาคัญระดับโรงเรียน ให้สอดคล้องกับวิสัยทัศน์ พันธกิจและวัตถุประสงค์เชิงกลยุทธ์ เพ่ือติดตามผลการ
ดาเนนิ งานของโรงเรียน

5) ด้านบุคลากร หมายถึง การบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา
ที่จัดการศึกษาระดับมัธยมศึกษา โดยการจัดทามาตรฐานการปฏิบัติงานของบุคลากรในสถานศึกษา แผนพัฒนา
ความสามารถของบุคลากร การกาหนดบุคคลรับผิดชอบ การปฏิบัติงานตามโครงสร้างการบริหารการกาหนด
เกณฑ์ประเมนิ ผลการปฏิบตั ิงาน การจงู ใจ โดยการสรา้ งบรรยากาศการทด่ี ีในการทางาน

6) ด้านปฏิบัติการ หมายถึง รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศในการกาหนด
กระบวนการ ก่อใหเ้ กิดประสิทธิผลสงู สุดต่อการบริหารหลักสูตรการเรียนรู้และความสาเร็จของนักเรียน โดย
การวางแผนเชิงกลยุทธ์เพอ่ื ใหส้ นองต่อความตอ้ งการของนักเรยี นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและบรรลุทิศทางการจัด
การศกึ ษาของโรงเรียน

๑๔

7) ด้านผลลัพธ์ หมายถึง ผลการปฏิบัติงานของสถานศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยาท่ีจัด
การศึกษาระดับมัธยมศึกษาเป็นผลงานของสถานศึกษาที่มีระดับประสิทธิผลสูงเม่ือเทียบกับมาตรฐานท่ี
สถานศึกษาตั้งไว้ ผลงานท่ีเกิดข้ึนเป็นที่ยอมรับสามารถเผยแพร่และเป็นแบบอย่างได้ครูและบุคลากรทางการ
ศึกษาทุกคนมีความตระหนักและเข้าใจในหลักสูตร วิธีการสอนใหม่ๆ สร้างผลงานเป็นท่ีปรากฏและเป็นที่ยอมรับ
แก่สาธารณชนรวมถึงนักเรียนมีความรู้ความสามารถมีสมรรถนะ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน 2551 (ปรับปรุง 2560) หลกั สูตรสถานศึกษาและมที ักษะในศตวรรษท่ี 21

องค์ประกอบปจั จัยเชิงสาเหตุท่ีมีอิทธิพล
ตอ่ การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลศิ

องค์ประกอบปัจจัยเชิงสาเหตุท่ีมีอิทธิพลต่อการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ หมายถึง องค์ประกอบ
ที่มีอิทธิพลต่อการบริหารสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ด้านภาวะผู้นาการเปลี่ยนแปลง ดา้ นการสร้างชุมชน
แห่งการเรียนรู้ทางวิชาชพี ดา้ นการสร้างความร่วมมือกบั ชุมชน และดา้ นการสร้างเครือข่าย ดังนี้

1) ภาวะผู้นาการเปลี่ยนแปลง หมายถึง ระดับพฤติกรรมท่ีผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา
สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 สามารถบริหารสถานศึกษาภายใต้บริบทที่เปลี่ยนแปลง
ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การมีอิทธิพลเชิงอุดมการณ์ (2) การสร้างแรงบันดาลใจ (3) การ
กระตุ้นทางปัญญา และ (4) การคานึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล

2) การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ หมายถึง การรวมกลุ่มกันของผู้บริหารสถานศึกษา ครู และ
บุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 บน
พ้นื ฐานวัฒนธรรมความสัมพันธ์แบบกัลยาณมิตรที่มีวิสัยทัศน์ คุณคา่ เป้าหมาย และภารกิจร่วมกนั ประกอบด้วย
3 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การมวี สิ ัยทัศนร์ ว่ มกัน (2) การทางานเป็นทีม และ (3) การพฒั นาบุคลากร

3) การสร้างความร่วมมือกับชุมชน หมายถึง การติดต่อสื่อสารระหว่าง โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 กับชุมชน เพ่ือสร้างความร่วมมือและการให้ช่วยเหลือในการ
พัฒนาโรงเรียนและชุมชน เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ในด้านต่างๆ ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การ
เรยี นรโู้ ดยยึดชุมชนเป็นฐาน (2) ความผูกพนั กับชุมชน และ (3) การเรียนร้จู ากประสบการณ์

4) การสร้างเครือข่าย หมายถงึ การเช่ือมโยง โรงเรียนศรสี องรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษา
มัธยมศึกษา เขต 19 กับกลุ่มคนหรือองค์กรที่สมัครใจที่จะแลกเปลี่ยนข่าวสารร่วมกันหรือทากิจกรรมร่วมกัน
ประกอบดว้ ย 2 องค์ประกอบ ไดแ้ ก่ (1) เครอื ข่ายภายในประเทศ และ (2) เครือข่ายต่างประเทศ

๑๕

โมเดลรูปแบบการบริหารสถานศกึ ษาส่คู วามเป็นเลิศ โรงเรยี นศรีสองรักษว์ ทิ ยา
สงั กดั สานกั งานเขตพื้นทก่ี ารศกึ ษามัธยมศกึ ษา เขต 19

ภาพประกอบท่ี 3 โมเดลรูปแบบการบรหิ ารสถานศกึ ษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรยี นศรีสองรักษว์ ทิ ยา
สังกดั สานกั งานเขตพ้นื ท่ีการศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19

๑๖

แนวทางในการดาเนินการบริหารสถานศกึ ษาสู่ความเปน็ เลศิ

ในการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษา
มัธยมศึกษา เขต 19 น้ัน ผู้ท่ีมีส่วนสาคัญในการบริหารสถานศึกษา ต้องทาความเข้าใจอย่างลึกซ้ึงถึง
กระบวนการดาเนินงาน จนทาให้สามารถนามาประยุกต์ใช้ หลักการพัฒนาตามวงจรเดมมิ่ง PDCA ซ่ึงมี
ขั้นตอนในการดาเนินงาน 4 ขั้นตอน ดงั นี้

ขน้ั ตอนที่ 1 การเตรียมการ
ข้ันตอนท่ี 2 การดาเนินการ
ขนั้ ตอนที่ 3 การประเมนิ ผล
ข้นั ตอนที่ 4 การปรับปรงุ พฒั นาอยา่ งตอ่ เน่อื ง
โดยแต่ละข้ันตอนมีรายละเอียดเกี่ยวกับแนวคิด วัตถุประสงค์ วิธีการดาเนินการและผลที่
คาดหวงั ซ่งึ ในแต่ละข้ันตอนมีรายละเอยี ด ดังนี้

ข้ันตอนท่ี 1 การเตรยี มการ

1. แนวคดิ
ข้ันเตรียมการเป็นขั้นตอนท่ีมีความสาคัญในการเตรียมพร้อมก่อนจะปฏิบัติ

ตามการบริหารสถานศึกษาสคู่ วามเป็นเลศิ โดย
1) สร้างความรู้ความเข้าใจให้กับผู้เกี่ยวข้องให้เข้าใจส่วนประกอบต่าง ๆ

ของการบรหิ ารสถานศึกษาสูค่ วามเปน็ เลศิ
2) วางแผนและสร้างข้อตกลงรว่ มกนั

2. วตั ถปุ ระสงค์
1) เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจให้กับผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการ

ครูและบุคลากรทางการศึกษา ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกคน ทราบถึงความสาคัญ ของการบริหารสถานศึกษาสู่
ความเป็นเลิศ โรงเรยี นศรีสองรกั ษว์ ทิ ยา สังกดั สานกั งานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19

2) เพื่อสร้างเจตคติท่ีดีให้กับผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษา ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกคน ได้ตระหนักถึงความสาคัญของการบริหารสถานศึกษาสู่
ความเปน็ เลศิ โรงเรียนศรสี องรักษว์ ทิ ยา สังกัดสานักงานเขตพืน้ ท่กี ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 19

๑๗

3) เพื่อเตรียมความพร้อมให้กับผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและ
บุคลากรทางการศึกษา ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกคน ทราบถึงการดาเนินงานตามรูปแบบของการบริหาร
สถานศกึ ษาสู่ความเป็นเลิศ

4) เพ่ือวางแผนการดาเนินงานร่วมกันของผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการ
ครูและบุคลากรทางการศกึ ษา ผูม้ ีสว่ นได้สว่ นเสียทุกคนอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

3. วธิ ีการดาเนินงาน
1) ประชุมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา คณะกรรมการ

สถานศึกษาข้ันพื้นฐาน กรรมการเครือข่ายผู้ปกครอง ผู้ปกครองนักเรียนผู้มีส่วนเก่ียวข้องทุกฝ่ายให้เข้าใจถึง
เป้าหมาย ทิศทางและความสาคัญถึงวิธีการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา
สงั กดั สานักงานเขตพ้ืนทีก่ ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 19

2) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา
ศกึ ษารูปแบบ คู่มือ วิธกี ารบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรกั ษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขต
พน้ื ทกี่ ารศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 19

3) ประชุมข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษาเพ่ือมอบหมายงานตาม
กรอบแนวทาง แต่งตั้งคณะกรรมการรับผดิ ชอบ คณะกรรมการดาเนินงานการบรหิ ารสถานศึกษาสู่ความเป็น
เลศิ โรงเรียนศรีสองรักษ์วทิ ยา สังกดั สานกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19

4) วางแผนระยะเวลา จัดทาปฏิทินการปฏบิ ัตงิ าน
5) วางแผนด้านงบประมาณ จดั หาวัสดุอปุ กรณ์ ในการดาเนินงานให้เป็นไป
ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 และระเบียบที่
เกี่ยวข้อง
4. ผลทค่ี าดหวัง
1) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน
และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีความรู้ ความเข้าใจ ทราบถึงความสาคัญของการบริหารสถานศึกษา
ส่คู วามเปน็ เลิศ โรงเรียนศรสี องรักษ์วิทยา สงั กัดสานกั งานเขตพน้ื ท่ีการศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 19
2) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน
และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มีเจตคติที่ดี ตระหนักถึงความสาคัญของการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ
โรงเรยี นศรสี องรกั ษ์วทิ ยา สงั กัดสานักงานเขตพื้นทีก่ ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 19
3) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน
และผ้มู สี ว่ นได้ส่วนเสีย มคี วามพร้อมท่ีจะดาเนนิ งาน การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ
4) โรงเรียนมีแผนการดาเนินงานการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศที่
เปน็ รปู ธรรมชัดเจน

๑๘

ข้นั ตอนที่ 2 การดาเนินการ

1. แนวคิด
การดาเนินการของรูปแบบ เป็นการดาเนินการตามแนวทางพัฒนาของแต่ละ

องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนที่
การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 ประกอบด้วย 4 ด้าน ได้แก่ ด้านภาวะผนู้ าการเปล่ียนแปลง ด้านการสรา้ งชุมชน
แหง่ การเรยี นรู้ทางวิชาชีพ ด้านการสรา้ งความรว่ มมือกับชุมชน และด้านการสร้างเครือขา่ ย

2. วตั ถุประสงค์
1) เพ่ือดาเนินการตามแผนงาน การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียน

ศรีสองรักษ์วทิ ยา สังกดั สานกั งานเขตพื้นท่กี ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19
2) เพ่ือดาเนนิ การตามแนวทางการพัฒนาขององคป์ ระกอบในรูปแบบการบริหาร

สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต
19 ได้

3. วธิ ีการดาเนนิ งาน
3.1 ป ระชุมเชิงป ฏิ บั ติการ ตามคู่มือรูป แบ บ การบ ริห ารสถาน ศึกษ า

สคู่ วามเปน็ เลศิ ตามปฏิทนิ การดาเนนิ งานท่กี าหนดไว้ ในแตล่ ะองค์ประกอบ ดงั นี้
3.1.1 ภาวะผู้นาการเปล่ยี นแปลง
1) จดุ มุ่งหมายการพัฒนา
เพ่ือพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาให้มีภาวะผู้นาการเปลี่ยนแปลง

เน่ืองจากลักษณะของโรงเรยี นทดี่ ี ขนึ้ อยูก่ ับผ้นู าการเปล่ยี นแปลง ส่งผลตอ่ ประสิทธิผลของโรงเรียน และผูน้ า
การเปลี่ยนแปลงเป็นผู้นาที่มีความม่ันใจส่ือสารแบบเปิดและแสดงวิสัยทัศน์ได้ดีอันจะนาไปสู่ความเป็นเลิศ
ของสถานศกึ ษา

2) แนวทางการพฒั นา
(1) การมอี ิทธพิ ลอยา่ งมีอดุ มการณ์
บริหารสถานศึกษาต้องมีวิสัยทัศน์ ปฏิบัติตนเป็น

แบบอยา่ งท่ีดี เป็นท่ียอมรับและศรัทธาจากข้าราชการครแู ละบคุ ลากรทางการศกึ ษาในโรงเรียนมเี ป้าหมายใน
การทางานท่ีชัดเจน วางตัวเหมาะสม มีคุณธรรมและจริยธรรมในการทางาน อุทิศตนให้เกิดประโยชน์สูงสุด
ตอ่ สว่ นรวม ตอ้ งการท่จี ะสรา้ งความรูใ้ หมๆ่ ขนึ้ มาโดยใสใ่ จในสิ่งท่ที าและทาใหไ้ ด้ในส่งิ ที่ต้ังใจจะทา

๑๙

(2) การสร้างแรงบนั ดาลใจ
เปิดโอกาสให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

มีส่วนร่วมในการกาหนดวิสัยทัศน์และภารกิจของโรงเรียน ทุกคนเห็นความสาคัญของการมีส่วนร่วมในการ
ปฏบิ ตั ิงาน มเี จตคติที่ดใี นการพฒั นาโรงเรียน

(3) การกระตนุ้ ทางปญั ญา
ส่งเสริมให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ เปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็นเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนา
โรงเรยี นโดยใช้วิธีการแบบใหม่ๆหรือนวัตกรรมในการแก้ปัญหา

(4) การคานึงถึงความเปน็ ปัจเจกบคุ คล
การดู แ ล บุ ค ล าก รเป็ น ส่ิ งที่ ส าคั ญ ที่ ผู้ บ ริห าร

สถานศึกษา ต้องมอบหมายงานโดยคานึงถึงความรู้ ความสามารถของแต่ละบุคคลรับฟังความคิดเห็นของ
ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนทุกคนปฏิบัติหน้าท่ีด้วยความเสมอภาคเท่าเทียมกัน
สง่ เสรมิ ใหบ้ ุคลากรพัฒนาศกั ยภาพของตนเองให้สูงข้นึ

3.1.2 การสรา้ งชุมชนแห่งการเรยี นรู้ทางวชิ าชีพ
1) จดุ มุ่งหมายการพฒั นา
เพ่ือสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพให้เกิดขึ้นในสถานศึกษา

เน่ืองจากชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ช่วยให้ครูปรับปรุง เปล่ียนแปลงกระบวนการจัดการเรียนการสอนโดย
เน้นการทางานเป็นทีมร่วมกันในโรงเรียน ให้เกิดข้ึนเป็นวัฒนธรรมองค์กร ที่มีเป้าหมายในการพัฒนา คือ คุณภาพ
ของนกั เรยี น

2) แนวทางการพฒั นา
(1) การมีวสิ ยั ทัศนร์ ่วมกัน
ผู้บริหารสถานศึกษามีแนวทางการพัฒนาเพ่ือให้บรรลุ

วสิ ัยทัศนข์ องโรงเรยี น มกี ารเปิดเวทีแลกเปลี่ยนขอ้ มลู ภายในสถานศกึ ษา
(2) การทางานเป็นทีม
ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน มีส่วนร่วม

กาหนดเป้าหมายในการทางานเป็นทีม มีการเรียนรู้ร่วมกัน รับฟังความคิดเห็นจากเพื่อนร่วมงานในโรงเรยี น
ทากิจกรรมหรอื แกป้ ญั หารว่ มกันเปน็ ทมี ปฏิบัติงานได้สาเรจ็ ตามเป้าหมายของโรงเรียน

(3) การพฒั นาบคุ ลากร
โรงเรียนมีการจัดทาแผนงาน โครงการพัฒนาข้าราชการครู

และบุคลากรทางการศึกษาไว้ในแผนปฏิบัติการประจาปี พัฒนาบุคลากรตามท่ีได้วางแผนไว้ตามระยะเวลา
หรือปฏิทินการปฏิบัติงานท่ีกาหนด ส่งเสริมบุคลากรให้ไปศึกษา ฝึกอบรมดูงานทั้งในและต่างประเทศโดย

๒๐

กระบวนการปฏบิ ัตงิ าน การพฒั นาด้วยตนเองและการพฒั นาทมี งาน สง่ เสริมการพัฒนาวิชาชพี ใหม้ ีหรือเล่อื น
วิทยฐานะให้สูงข้ึน มีการกาหนดระบบ วิธีการติดตาม และประเมินผลในการพัฒนาบุคลากรที่ชัดเจน เป็น
ระบบและต่อเนื่อง การดูแลบุคลากรเป็นสิ่งที่สาคัญมีการสร้างขวัญกาลังใจให้กับบุคลากรในโอกาสต่างๆ ตามความ
เหมาะสม

3.1.3 การสรา้ งความรว่ มมอื กบั ชมุ ชน
1) จุดมงุ่ หมายการพฒั นา
เพื่อสร้างความร่วมมอื กบั ชุมชน เน่อื งจากการสรา้ งความร่วมมือ

กับชุมชนเป็นการสร้างความเข้าใจซ่ึงกันและกันระหว่างโรงเรียนกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย อันก่อให้เกิดความ
รว่ มมือช่วยเหลือกันระหวา่ งโรงเรียนกับชุมชน เพ่ือร่วมมือกันพฒั นาคุณภาพการศึกษาในโรงเรียน ตลอดจน
การใช้แหล่งทรัพยากรของชุมชนร่วมกันในทางสร้างสรรค์และเกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม อันจะส่งผลต่อ
ความสาเร็จของสถานศึกษา

2) แนวทางการพัฒนา
(1) การเรียนรู้โดยยึดชุมชนเปน็ ฐาน
โร งเรี ย น มี ก า ร ป ร ะ ส า น ค ว า ม ร่ ว ม มื อ กั บ ชุ ม ช น

จัดสิ่งแวดล้อมสาหรับการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้วางแผนและเตรี ยมชุมชนเพื่อเป็นแหล่ง
เรียนรู้ของนักเรียน ครูผู้สอนต้องทาหน้าที่เป็นพี่เล้ียงให้คาแนะนา มีการสรุปบทเรียนการทางาน (AAR : After
Action Review) ระหว่างครูผู้สอนและนักเรียน มีการประเมินผลงานของนักเรียนอย่างหลากหลาย สรุป
บทเรียนความก้าวหน้าในการดาเนินงานจัดทารายงานผลการดาเนินงานและจัดกิจกรรมเปิดเวทีแลกเปล่ียน
เรียนรอู้ ยา่ งนอ้ ย ภาคเรียนละ 1 ครัง้

(2) ความผกู พันกบั ชมุ ชน
โรงเรียนมีส่วนร่วมวิเคราะห์ปัญหาอุปสรรคในการวางแผน

พฒั นาชมุ ชน กาหนดเปา้ หมาย วัตถุประสงค์ ในการทางานท่สี อดคลอ้ งกบั ชุมชน สนับสนนุ บุคลากร การเป็น
วิทยากรใหค้ วามรแู้ กช่ ุมชนในทกุ ดา้ น ประสานความรว่ มมอื กับชุมชนในโอกาสตา่ ง ๆ อยา่ งสมา่ เสมอ

(3) การเรียนรจู้ ากประสบการณ์
ส่งเสริมให้ผู้เรียนคิด ตัดสินใจสิ่งท่ีเรียนรู้ด้วยตนเองเลือก

เรียนในส่ิงท่ีตนเองชอบถนัดและสนใจ ผู้เรียนมีส่วนร่วมออกแบบวิธีการเรียนรู้การวัดและประเมินผล
สามารถคิดสร้างนวัตกรรมได้ดว้ ยตนเอง

๒๑

3.1.4 การสร้างเครือข่าย
1) จุดมงุ่ หมายการพฒั นา
เพื่อสรา้ งเครือข่ายการเชื่อมโยงระหว่างโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา

สงั กัดสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 กับกลุ่มคนหรือองค์กรท่ีสมัครใจท่ีจะแลกเปลี่ยนข่าวสาร
ร่วมกันหรือทาบันทึกข้อตกลงร่วมกัน ในการส่งเสริมทางวิชาการหรือการทากิจกรรมร่วมกัน เพ่ือให้เกิดการ
พฒั นา ก่อให้เกิดความร่วมมือช่วยเหลือกันระหว่างบ้านวัด รัฐ เอกชน โรงเรียน อันจะส่งผลต่อความเป็นเลิศ
ของสถานศกึ ษา

2) แนวทางการพัฒนา
(1) การสร้างเครอื ขา่ ยในประเทศ
โรงเรียนมีโครงการสร้างเครือขา่ ยในแผนปฏิบตั ิการประจาปี

มีเครือข่ายร่วมพัฒนาระดับท้องถิ่นทาบันทึกข้อตกลงร่วมกับภาคีเครือข่ายจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับ
โรงเรยี นรว่ มพฒั นาหรอื เครือข่ายร่วมพัฒนาและนาภูมิปัญญาท้องถิน่ มาใช้ในการจัดการศกึ ษา

(2) การสร้างเครอื ขา่ ยในตา่ งประเทศ
โรงเรียนกาหนดวิสัยทัศน์ ด้านความเป็นมาตรฐานสากล

ส่งเสริมให้ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุกคน มีความรู้ทักษะพื้นฐานด้านภาษาอังกฤษและการ
ใช้ ICT โดยการเปิดสอนห้องเรียนพิเศษ MEP สาหรับนักเรียนที่มีความรู้ความสามารถ ทักษะการใช้
ภาษาอังกฤษในการสื่อสาร รวมถึงห้องเรียนท่ีส่งเสริมการใช้ภาษาต่างประเทศหรือภาษาที่ 3 สร้างเครือข่าย
บุคลากรหรือวิทยากรจากต่างประเทศ เช่น ครูต่างชาติ ครูอาสาจากประเทศจีน เข้าร่วมกิจกรรมกับ
เครือข่ายตา่ งประเทศเพอ่ื นบา้ นในอาเซยี น เชน่ ดา้ นวชิ าการ ดา้ นกีฬาด้านศลิ ปวัฒนธรรมหรอื ด้านอนื่ ๆ

3.2 ผู้บริหารสถานศึกษา นิเทศ กากับติดตาม เสริมสร้างให้กาลังใจ และ
คาแนะนา รูปแบบการดาเนินงานของแต่ละองค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรยี นศรี
สองรกั ษ์วทิ ยา สงั กดั สานักงานเขตพื้นท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 19 อยา่ งเปน็ ระบบและต่อเน่ือง

3.3 สรุปรายงานผลการดาเนนิ งานเพือ่ พัฒนาต่อยอดในปีการศกึ ษาต่อไป
4. ผลที่คาดหวงั

1) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรี
สองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสามารถ
ดาเนินการตามแผนงาน การบรหิ ารสถานศกึ ษาสคู่ วามเป็นเลศิ อย่างมีประสิทธภิ าพ

2) ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรี
สองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย สามารถ
ดาเนินการตามแนวทางการพัฒนาขององค์ประกอบในรูปแบบ การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศได้
ครบถว้ น

๒๒

3) ผลการดาเนินงานเป็นไปตามท่ีคาดหวังท่ีกาหนดในรูปแบบการบริหาร
สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต
19

ข้นั ตอนที่ 3 การประเมินผล

1. แนวคดิ
การประเมินผลเป็นขั้นตอนหลงั จากการดาเนินงานตามแนวทางการพัฒนาของ

แต่ละองค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัด
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 เพ่ือศึกษาผลการดาเนินงาน ความก้าวหน้าและการ
ประเมินผลการดาเนินงาน ว่าผลการดาเนินงานเป็นอย่างไร สอดคล้องกับตัวช้ีวัดในแต่ละองค์ประกอบมาก
นอ้ ยเพียงใดและนาข้อมลู มาปรบั ปรงุ การบรหิ ารสถานศกึ ษาสูค่ วามเป็นเลศิ ให้เกิดประสิทธภิ าพมากขึ้น

2. วัตถปุ ระสงค์
เพ่ื อ ป ร ะ เมิ น ผ ล ก าร พั ฒ น าต า ม ตั ว ชี้ วั ด ใน อ งค์ ป ร ะ ก อ บ ข อ งก า ร บ ริ ห า ร

สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
19

3. วธิ กี ารดาเนนิ งาน
1) ประชุมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา

ที่ได้รับแต่งต้ังให้เป็นคณะกรรมการประเมินผล เพ่ือทาความเข้าใจ ขั้นตอน เคร่ืองมือการประเมินผล การ
บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยาสังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา
เขต 19

2) ดาเนินการประเมินผล โดยใช้เครื่องมือ แบบประเมินผลการพัฒนาการ
บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่กี ารศึกษามัธยมศึกษา
เขต 19

3) วิเคราะห์ผลการดาเนินงานตามรูปแบบการบริห ารสถานศึกษ า
สู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19
เพอื่ ตรวจสอบผลสมั ฤทธิ์ของการดาเนนิ งานตามรูปแบบว่าอยู่ระดบั ใด

4. ผลทคี่ าดหวัง
1) ท ราบ ผลสัมฤท ธ์ิของผลการดาเนิ น งาน การบ ริห ารสถาน ศึกษ า

สู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 ว่าอยู่ใน
ระดบั ใด

๒๓

2) ทราบความเหมาะสมและความสอดคล้องของแนวทางการพัฒนาการบริหาร
สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
19 ในแตล่ ะข้ันตอนและภาพรวม

3) ทราบปญั หาและอปุ สรรค การบรหิ ารสถานศึกษาสคู่ วามเป็นเลิศโรงเรียนศรี
สองรักษว์ ทิ ยา สังกัดสานักงานเขตพนื้ ที่การศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 19

ข้ันตอนท่ี 4 การปรับปรงุ พัฒนาอยา่ งต่อเน่อื ง

1. แนวคดิ
การปรับปรุงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เป็นขั้นตอนท่ีนาเอาผลการประเมินมา

วเิ คราะหร์ ว่ มกันเพื่อใหไ้ ด้ขอ้ มูลสาคัญในการปรับปรุงพัฒนาให้เกิดประสิทธภิ าพมากขน้ึ
2. วตั ถุประสงค์
เพ่ือปรับปรุงพัฒนาการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์

วิทยา สงั กัดสานกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 19
3. วธิ ีการดาเนินงาน
1) ประชุมข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา

และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพ่ือรับทราบผลการประเมินจากคณะกรรมการประเมินโดยเปิดโอกาสให้
คณะกรรมการไดม้ กี ารทบทวนหลงั ทางาน

2) ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา ร่วมกัน
วิเคราะห์ผลการดาเนินงาน ให้ข้อเสนอแนะในการพัฒนาปรับปรุงในแต่ละขั้นตอนและภาพรวมการบริหาร
สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต
19 โดยจดั ทาเป็นรายงานสรุปเพ่อื ใชเ้ ปน็ ข้อมลู ในการวางแผนพัฒนาสถานศึกษาสคู่ วามเปน็ เลิศต่อไป

4. ผลทคี่ าดหวงั
1) ได้ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ

โรงเรยี นศรสี องรกั ษ์วิทยา สงั กัดสานกั งานเขตพ้ืนท่กี ารศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 อยา่ งต่อเนื่อง
2) นาข้อเสนอแนะมาจัดทาแผนพัฒนาเพื่อปรับปรุงการบริหารสถานศึกษาสู่

ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 19 อย่าง
ตอ่ เนอื่ งและยั่งยืน

๒๔

เงื่อนไขความสาเร็จ

ในการนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา
สังกัดสานักงานเขตพื้นท่ีการศึกษามัธยมศึกษา เขต 19ไปใช้ให้บรรลุตามเป้าหมาย ควรศึกษาแนวทางการ
นาไปใช้ ดังน้ี

1) ผู้บรหิ ารสถานศกึ ษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา นกั เรียนผ้มู ีสว่ นได้
ส่วนเสีย ต้องมีความรู้ ความเข้าใจ การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศโรงเรียนศรีสองรักษ์วิทยา สังกัด
สานกั งานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษามัธยมศึกษา เขต 19

2) ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา นกั เรยี นผมู้ ีส่วนได้
สว่ นเสีย ต้องมเี จตคติท่ีดี ตระหนักถึงความสาคัญการบริหารสถานศึกษาสคู่ วามเป็นเลิศ โรงเรียนศรีสองรกั ษ์
วิทยา สังกัดสานักงานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษามธั ยมศึกษา เขต 19

3) การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศต้องมีการวางแผนการปฏิบัติงานท่ีชัดเจน
มกี ารนเิ ทศ กากับ ตดิ ตาม ประเมนิ ผล อยา่ งเปน็ ระบบและต่อเนื่อง

4) การบรหิ ารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ ต้องได้รับความร่วมมอื ทด่ี ีจากบุคลากรทุก
ฝา่ ย ไดแ้ ก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการครแู ละบุคลากรทางการศึกษา นักเรียนผู้มสี ว่ นได้สว่ นเสีย รวมถึง
การได้รับความร่วมมือจากภาคีเครือข่าย ได้แก่บ้าน วัด รัฐ เอกชน เข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนพัฒนา
และมแี นวทางปฏิบัติร่วมกัน

5) หน่วยงานต้นสังกัด ต้องให้ความสาคัญ ส่งเสริมสนับสนุนในการบริหาร
สถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ โดยการเสริมสร้างกาลังใจ เพ่ิมศักยภาพทางเทคโนโลยีจัดเวทีแลกเปล่ียนเรียนรู้
ให้กับผบู้ ริหารสถานศึกษา ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศกึ ษาและนกั เรยี นอย่างต่อเนื่องและยัง่ ยนื

๒๕

บรรณานกุ รม

พริ้มเพรา วราพนั ธ์พุ ิพิธ. (2556). ข้อเสนอเชิงนโยบายเพ่ือความเป็นเลศิ ของสถานศกึ ษา
ขั้นพ้ืนฐาน สงั กดั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถ่นิ . วทิ ยานิพนธป์ ริญญาปรชั ญาดุษฎบี ณั ฑิต
สาขาวชิ าการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแกน่ .

สานักงานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและสงั คมแห่งชาติ. (2559). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและ
สังคมแหง่ ชาติ ฉบบั ที่12 (พ.ศ. 2560 – 2564). กรงุ เทพฯ : สานักนายกรัฐมนตรี.

สานกั งานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2559). แผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศกึ ษาธิการ
ฉบับท่ี 12 (2560 - 2564). กรุงเทพฯ : กระทรวงศึกษาธิการ.

สานักบรหิ ารงานการมัธยมศึกษาตอนปลาย. (2552). มาตรฐานการปฏบิ ัติงานโรงเรียนมัธยมศกึ ษา.
โรงพมิ พ์สานักงานพระพทุ ธศาสนาแห่งชาติ : กรงุ เทพฯ.
. (2553). คู่มือการบรหิ ารจัดการคณุ ภาพ โรงเรยี นมาตรฐานสากล.โรงพิมพ์ชุมนมุ
สหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จากดั : กรุงเทพฯ.
. (2560). มาตรฐานการปฏบิ ัติงานโรงเรยี นมธั ยมศกึ ษา.โรงพิมพส์ านักงาน
พระพทุ ธศาสนา แหง่ ชาติ : กรุงเทพฯ.

๒๖

ประวตั ิผ้จู ดั ทาคูม่ อื

ชือ่ -สกลุ นายจติ ตศิ กั ด์ิ นามวงษา
วนั /เดอื น/ปเี กิด 21 ธนั วาคม 2519
สถานทีเ่ กดิ อาเภอผาขาว จังหวัดเลย
ทีอ่ ยปู่ ัจจุบัน 231 หมู่ท่ี 2 ตาบลดา่ นซา้ ย อาเภอด่านซา้ ย จงั หวดั เลย
ประวตั ิการศึกษา พ.ศ. 2538 ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 6 โรงเรยี นเลยพทิ ยาคม
พ.ศ. 2542 ปรญิ ญาครุศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 1)
ตาแหน่งงานปัจจุบนั
สถานที่ทางานปัจจุบัน (ค.บ. อุตสาหกรรมศลิ ป์) สถาบนั ราชภฏั เลย
โครงการคุรุทายาท รนุ่ ท่ี 9 กรมสามัญศึกษา
พ.ศ. 2552 ประกาศนียบัตรบัณฑิต
(ป.บณั ฑิต สาขาวชิ าการบริหารการศกึ ษา)
มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏเลย
พ.ศ. 2556 ปรญิ ญาครศุ าสตรมหาบัณฑิต
(ค.ม. สาขาวิชาการบรหิ ารการศึกษา)
มหาวิทยาลัยราชภัฏเลย
พ.ศ. 2561 ปรญิ ญาปรชั ญาดษุ ฎบี ัณฑติ
(ปร.ด. สาขาวชิ าการบริหารการศึกษา)
มหาวทิ ยาลัยราชภัฏเลย
ผู้อานวยการสถานศกึ ษา
วทิ ยฐานะ ผอู้ านวยการชานาญการพิเศษ
โรงเรียนศรีสองรกั ษ์วิทยา อาเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย

๒๗