e-book พระอภัยมณี

ก

คำนำ

งานฉบับนีจ้ ัดทำขึ้นเพื่อเป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เพ่ือ
ใช้ศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับพระอภยั มณี ตอนหนีนางผีเสื้อสมทุ ร โดยงานเล่มน้ีมเี น้ือหาสาระ ความสำคัญและ
ข้อมลู ตา่ งๆ ทน่ี กั เรียนสามารถเปิดอ่านเพ่ือหาความรู้ได้

คณะผู้จัดทำหวังเป็นอยา่ งยิ่งว่า การจัดทำงานฉบับนี้จะเปน็ ประโยชนต์ ่อนักเรยี นชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 3
และผ้ทู สี่ นใจเก่ยี วกับพระอภัยมณี ตอนหนนี างผีเสื้อสมุทร ได้เป็นอย่างดี

คณะผ้จู ดั ทำ

ข

สารบัญ

เร่ือง หนา้

คำนำ……………………………………………………………………………………………………………..………………….…………..ก
สารบญั ………………………………………………………………………………………….….……………………………………………ข
ประวัตผิ ้แู ต่ง…………………………………………………………………………………………………..……………………………….1
จุดมุ่งหมายในการแตง่ ……………………………………………………………………………………..……………………………….1
ลกั ษณะคำประพันธ์………………………………………………………………………………………..……………………………….2
ทมี่ าของเร่ือง…………………………………………………………………………………………………..………………………………2
เนือ้ เรื่อง …..…………………………………………………………………………………………………..……………………………….2
โครงเรอื่ ง…………………………………………………………………………………………………..……………………………………2
แกน่ เรอื่ ง…………………………………………………………………………………………………..…………………………………….3
ตวั ละคร/ฉาก…………………………………………………………………………………………………..…………………………..3 - 4
คุณค่าด้านวรรณศิลป์………………..……………………………………………………………………..……………………………5 - 6
คุณค่าด้านสงั คมและวฒั นธรรม.………………………………………………………………………..……………………………7 - 8
ความรจู้ ากวรรณคดี……………….………………………………………………………………………..……………………………….9
ขอ้ คิดจากวรรณคดี………………..………………………………………………………………………..……………………………….9
เกรด็ ความรู้……………………..……………………………………………………………………………..……………………………….10
วรรคทองวรรณคดี…………………………………………………………………………………………………………………………….11
บรรณานุกรม…………………………………………………………………………………………………..……………………………….ค

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี สื้อสมทุ ร 1

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผีเสื้อสมทุ ร

พระอภัยมณีเป็นนิทานคำกลอนของสุนทรภู่ แต่งขึ้นในรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดยมี
จุดประสงคเ์ พ่อื ขายเลีย้ งชีพ แตแ่ ตง่ เพยี งไม่ก่ีตอนก็หยดุ ไปแล้วมาแตง่ ต่อในรัชกาลท่ี 3 ตามรบั สง่ั ของพระองค์
เจ้าลักขณานคุ ุณและกรมหมื่นอปั สรสดุ าเทพ สว่ นตอนตอ่ จากนีเ้ ปน็ ของผอู้ ื่นมาแตง่ ตอ่

พระอภยั มณีแต่งเปน็ กลอนสภุ าพที่มลี กั ษณะเด่น คือ มคี ำสมั ผัสในทกุ วรรค จะเห็นวา่ มีความไพเราะท้ัง
เรื่องเสียงและความหมาย ความไพเราะเรื่องเสียง เช่น สัมผัสในทั้งสัมผัสพยัญชนะและสัมผัสสระแพรวพราว
ในทกุ ๆ วรรคของกลอน ส่วนความไพเราะเรื่องความหมายเปน็ การแต่งท่ีมลี ักษณะเด่น ได้ทงั้ รสคำ (ถ้อยคำดี)
และรสความ (เนอ้ื ความดี)

1. ประวตั ิผแู้ ต่ง
ผู้แต่งคำกลอนเรื่องพระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อสมุทร คือ พระสุนทรโวหาร (ภู่) หรือที่รู้จักกันในนาม

สุนทรภู่ เป็นกวีคนสำคัญสมัยต้นรัตนโกสินทร์ เกิดเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2329 บิดาของสุนทรภู่เป็น
ชาวบ้านกร่ำ อำเภอแกลง จังหวัดระยอง ส่วนมารดาสันนิษฐานว่าเป็นข้าหลวงอยู่ในพระราชวังหลัง บิดา
มารดาเลิกรา้ งกนั ต้ังแต่สุนทรภเู่ กิด บิดาออกไปบวชท่วี ัดป่า ตำบลบา้ นกรำ่ อำเภอแกลง อนั เป็นภูมิลำเนาเดิม
ส่วนมารดาเข้าไปอยู่ในพระราชวังหลัง ไดถ้ วายตัวเปน็ นางนมของพระธิดาในกรมฯ นัน้ สนุ ทรภู่ได้ถวายตัวเป็น
มหาดเล็กในพระราชวงั หลงั และไดอ้ าศัยอยูก่ ับมารดา สนุ ทรภูม่ ีนสิ ัยรักการแตง่ กลอนมาต้ังแต่เยาว์วัย เมื่อถึง
รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย สุนทรภู่จึงได้เข้ารับราชการในกรมพระอาลักษณ์ และเป็นท่ี
โปรดปรานของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลศิ หล้านภาลัย จนได้รับแตง่ ต้ังเป็นขุนสุนทรโวหาร เป็นกวีท่ีปรึกษา
และคอยรบั ใชใ้ กลช้ ิด ตอ่ มาในราว พ.ศ.2364 สุนทรภตู่ อ้ งตดิ คุกเพราะเมาสุราอาละวาดและทำร้ายท่านผู้ใหญ่
แต่ติดอยู่ไม่นานก็พ้นโทษเพราะความสามารถในทางกลอนเป็นที่พอพระราชหฤทัยของพระบาทสมเด็จพระ
พทุ ธเลิศหลา้ นภาลยั

ครั้นรัชกาลสมเด็จพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว สุนทรภู่ถูกกล่าวหาด้วยเรื่องเสพสุรา และ
เรื่องอื่น ๆ จึงถูกถอดออกจากตำแหน่งขุนสุนทรโวหาร และมีเหตุให้ต้องตกระกำลำบากอยู่ระยะหนึ่ง เมื่อถึง
รัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยูห่ ัว สุนทรภู่จึงได้รบั พระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระสุนทรโวหาร
ตำแหน่งเจ้ากรมพระอาลักษณ์ฝ่ายพระบวรราชวัง และรับราชการต่อมาได้ 4 ปี ก็ถึงแก่มรณกรรมใน พ.ศ.
2398 รวมอายไุ ด้ 70 ปี

องค์การศึกษา วทิ ยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ได้ประกาศยกย่องสุนทรภู่
ใหเ้ ปน็ บคุ คลผู้มผี ลงานดีเดน่ ทางด้านวฒั นธรรมระดับโลกในวาระครบรอบ 200 ปเี กดิ ของทา่ น ทางราชการจึง
ไดก้ ำหนดใหม้ ีการจัดงานวนั สุนทรภู่ โดยกำหนดให้วนั ท่ี 26 มิถนุ ายนของทุกปเี ปน็ “วันสนุ ทรภู”่

2. จุดมงุ่ หมายในการแต่ง
สุนทรภู่แต่งแต่งพระอภัยมณีเพื่อขายเลี้ยงชีพในยามที่ตกทุกข์ได้ยากอยู่ในคุกแต่เมื่อพ้นโทษแล้วก็แต่ง

เพอื่ ถวายพระองคเ์ จ้าลกั ขณานุคณุ และกรมหมื่นอัปสรสดุ าเทพ

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผเี สื้อสมทุ ร 2

3. ลกั ษณะคำประพันธ์

ประพันธด์ ้วยรปู แบบกลอนสุภาพ

ตวั อย่าง

จะกล่าวกลับจบั ความไปตามเรือ่ ง ถึงบาทเบอื้ งปรเมศพระเชษฐา

องคอ์ ภัยมณีศรีโสภา ตกยากอยู่คหู ามาชา้ นาน

กับดว้ ยนางอสุรีนฤมติ เปน็ คชู่ ิดเชยชมสมสมาน

ต้องรกั ใครไ่ ปตามยามกนั ดาร จนนางมารมบี ตุ รบุรษุ ชาย

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นนี างผเี ส้ือสมุทร)

4. ที่มาของเรอื่ ง
พระอภัยมณีเป็นเรื่องที่มาจากจินตนาการของสุนทรภู่ประกอบกับข้อมูลที่ท่านได้ยินได้ฟังมาแล้ว

ผสมผสานกนั นำมาแต่งให้มสี สี ันหลากรส มตี ัวละครท่ีเปน็ ทง้ั คน ยกั ษ์ เงือก ผเี สื้อสมุทร ชเี ปลือย มา้ นิลมงั กร

5. เนือ้ เร่อื ง
กล่าวถึงพระอภัยมณีได้มาอยู่กับนางผีเสื้อสมุทรที่แปลงกายเป็นผู้หญิงงามจนมีลูกชาย 1 คน

ชือ่ สนิ สมุทร มลี กั ษณะ คือ ตาแดง กำลงั ด่งั ช้างสาร มเี ข้ยี วคลา้ ยนางผเี ส้ือสมุทร เมื่อสินสมทุ รอายไุ ด้ 8 ปี เปิด
ถ้ำไปเที่ยวนอกถ้ำพบเงือกจึงจับตัวมาให้พระอภัยมณีดู เงือกขอชีวิตไว้และอาสาพาพระอภัยมณีหนีไปเกาะ
แก้วพิสดาร ส่วนนางผีเสื้อสมุทรฝันรา้ ยว่าเทวดาที่เกาะเหาะมาทำลายถ้ำและทุบนางเกือบตาย แล้วเทวดาก็
ควักเอาดวงตาเหาะหายไป พระอภัยมณีได้ทีจึงออกอุบายให้นางไปสะเดาะเคราะห์รักษาศีล 3 วัน แล้วพระ
อภัยมณีกับสินสมุทรก็หนีไปโดยความช่วยเหลือของเงือกผัวเมยี และลูกสาวเงือกฝ่ายผีเส้ือสมุทรรักษาศีลครบ
3 วัน กลบั มาไมพ่ บพระอภัยมณีก็ตามหา สินสมทุ รมาขัดขวางเพ่ือถว่ งเวลา นางผีเสื้อสมุทรอ่านพระเวท แล้ว
มองไปไกลเห็นพระอภัยมณี จงึ ไล่ตดิ ตามและจบั เงือกผวั เมียกิน นางเงือกพาพระอภัยมณหี นีไปจนถึงเกาะแก้ว
พิสดาร เมื่อนางผีเสื้อสมุทรตามมาทัน และอาละวาดพระโยคีจึงเสกทรายขว้างมากลางคลื่น นางผีเสื้อสมุทร
กลัวจงึ หลบหนีไป

6. โครงเรอ่ื ง
การเปิดเรื่อง ผู้แต่งเล่าบรรยายความหลังของตัวละครพระอภัยมณี และเล่าถึงเรื่องราวของพระอภัย

มณีในปัจจุบันที่อาศัยอยู่กับนางผีเสื้อสมุทรจนมีลูก 1 คน ชื่อ สินสมุทร มีการเล่าถึงความทุกข์ของตัวละคร
พระอภยั มณีที่ตอ้ งอยู่กนิ กับนางผีเส้ือสมุทร

ปมปัญหาท่ีเกดิ ขึน้ สนิ สมุทรหนอี อกจากถ้ำไปพบกับเงือกชรา ทำให้พระอภัยมณีไดพ้ ูดคยุ เงือก ถอื เป็น
ปมปัญหาที่เกิดขึ้น ทำให้พระอภัยมณีคิดหนี และปมปัญหาภายในจิตใจของตัวละครพระอภัยมณีที่ต้องทน
ทุกขด์ ว้ ยความทไ่ี ม่ไดร้ ักกบั นางผีเสอ้ื สมุทร และต้องการหนีออกไป

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผเี สื้อสมทุ ร 3

การผูกปม พระอภัยมณีคิดหากลวิธีในการหนี โดยใช้วาจาโน้มนาวใจให้นางผีเสื้อสมุทรไปสะเดาะ
เคราะห์ที่ป่าเป็นเวลา ๓ วัน เผื่อที่จะได้ใหค้ รอบครัวนางเงือกพาไปเกาะแก้วพิสดาร และให้เรื่องราวของเรื่อง
ดำเนินตอ่ ไป

จุดพลิกผนั /จดุ สุดยอด ฉากท่นี างผเี สอื้ สมทุ รรูว้ า่ พระอภยั มณหี นีจงึ โกรธมากและตามหา จนมาพบและ
ไลล่ ่าจนมาถึงหน้าเกาะแก้วพิศดาร

7. แกน่ เร่ือง
แก่นเรื่องหลักของพระอภัยมณี ตอนพระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อสมุทร คือ ชายหญิงที่จะเป็นสามี

ภรรยากัน หากไม่เหมาะสมกัน ไม่มีความรักซึ่งกันและกันย่อมไม่อาจอยูร่ ่วมกันได้ ดังจะเห็นได้จากชีวติ คูข่ อง
พระอภัยมณีกับนางผีเสือ้ สมุทรซึ่งมีเผ่าพันธ์ุท่ีแตกต่างกนั คือเป็นมนุษย์กับยักษ์ อีกทั้งนางผีเสื้อสมุทรรกั พระ
อภัยมณเี พยี งฝ่ายเดียว โดยท่ีพระอภัยมณีไม่ได้รกั ตอบ

8. ตัวละคร/ฉาก

๘.๑ ตวั ละคร
ตัวละครในตอนนี้มีหลากหลายเพศ วัย ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ คนชรา ผู้หญิง ผู้ชาย ทั้งฆราวาสและนักบวช
ทั้งตัวละครที่เป็นมนุษย์และอมนุษย์ แม้จะสร้างจากจินตนาการแต่ตัวละครทุกตัวกลับมีเลือดเนื้อและมี
ชวี ติ ชีวาสมจริง ดว้ ยตวั ละครหลกั และตวั ละครรองในเรอื่ ง ดงั นี้

8.1.2 ตัวละครหลัก
1. พระอภยั มณี เป็นโอรสของทา้ วสุทัศน์กษตั รยิ ์แห่งกรุงรัตนา กับนางปทมุ เกสร มีนอ้ งชายช่ือศรี
สุวรรณ พระอภยั มณีไปเรยี นวชิ าเปา่ ป่จี นเชย่ี วชาญสามารถทำใหผ้ ทู้ ่ีไดย้ นิ เสยี งปเ่ี คลิ้มหลับได้
ลกั ษณะนสิ ยั
พระอภัยมณีมนี ิสัย เจ้าชู้ จึงมีภรรยาหลายคน
2. นางผีเสื้อสมุทรเป็นยักษ์ อาศัยอยู่ในถ้ำซึ่งอยู่กลางทะเลมีรูปร่างหน้าตาอัปลักษณ์แต่
สามารถแปลงร่างเปน็ หญิงสาวสวยได้

ลักษณะนสิ ยั
ขี้หึง รกั เดียวใจเดยี ว รกั ผวั มากกว่าลกู

3. สินสมุทร เป็นบุตรของ พระอภัยมณี กับ นางผีเสื้อสมุทร มีรูปร่างหน้าตางดงามคล้ายพระ
อภัยมณี แต่มีเขี้ยว ผมหยิก ตาแดง มีกำลังมาก พออายุได้ 8 ขวบ พ่อก็ชวนให้หนไี ปอาศัยอยู่กับ โยคี ที่เกาะ
แก้วพิสดาร

ลักษณะนสิ ัย
ตดิ พ่อ รักพ่อมาก ชอบการพจญภัย

8.1.3 ตัวละครรอง
1. พระโยคี (พระฤาษี) เป็นนักบวชชรา ถือลัทธิบูชาไฟ มีอายุได้พันปีเศษ บำเพ็ญศีลอยู่ที่เกาะ
แกว้ พิสดารมาเป็นเวลานาน มีมนตว์ เิ ศษหลายอยา่ ง สามารถปราบภตู ผีปีศาจได้
ลกั ษณะนสิ ยั

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผีเส้อื สมทุ ร 4

ให้การอบรบข้อธรรมะเหมือนกันหมด ไม่เลือกฝ่ายผิดฝ่ายถูก ใช้หลักธรรมเป็นพื้นฐานของสันติภาพ
พยายามให้คู่กรณีเป็นมิตรที่ดีต่อกัน พระโยคีถือว่าการตัดกิเลสตัณหาทั้งหลายเท่านั้นที่จะนำสันติสุขมาสู่
มนษุ ยท์ ุกคนได้

2. พ่อแม่เงือก มีร่างครึ่งคนครึ่งปลา คือกายท่อนบนเป็นมนุษย์ แต่ท่อนล่างตัง้ แต่เอวลงไปเปน็ มี
หางเปน็ ปลา อาศยั อยูใ่ นทะเล

ลกั ษณะนสิ ัย
มีเมตตา เสียสละ

3. นางเงือก มีร่างครึ่งคนครึ่งปลา คือกายท่อนบนเป็นหญิงสาวสวย แต่ท่อนล่างต้ังแต่เอวลงไป
เป็นมีหางเป็นปลา อาศยั อย่ใู นทะเล

ลกั ษณะนสิ ยั
มเี มตตา มน่ั คงในความรัก เสยี สละ

8.2 ฉาก

ฉากในเรื่องพระอภัยมณี จากการสันนิษฐานของ สุจิตต์ วงษ์เทศ กล่าวว่าทะเลในทอ้ งเร่ืองน่าจะเปน็

ทะเลฝงั่ ตะวันตกของไทยไม่ใชฝ่ ง่ั ตะวันออกของไทยดังทหี่ ลายคนเข้าใจ โดยมีหลักฐานประกอบดังน้ี

1.“นาควารินทร์สินธุ์สมุทร” ที่ถูกกล่าวถึงตอนนางสุวรรณมาลีเซ่นผีปู่เจ้า สัมพันธ์กับ นาควารี

(NICOBAR ISLANDS) เป็นชื่อหมู่เกาะที่ทอดยาวจากหมู่เกาะอันดามันลงไปทางใต้ เป็นเส้นทางคมนาคม

การคา้ สมัยโบราณระหว่างภมู ิภาคอษุ าคเนยก์ ับแถบตะวนั ตก ไดแ้ ก่ อินเดีย ลังกา และยโุ รป

2. สอดคล้องกับบันทึกพระสงฆ์ที่เดินทางสู่ลังกาผ่านทางเกาะยาวหน้าเกาะถลาง ซึ่งเขียนไว้ว่า

“แลเกาะนาควารีย์นั้น ผู้คนอยู่เป็นอันมาก คนเหล่านั้นไม่กินข้าว กินแต่เผือก มัน และหมากพร้าว ครั้นเห็น

เรือเขา้ ไปใกล้เกาะแลว้ กเ็ อาเผอื ก เอาหมากพรา้ ว กลว้ ย อ้อยลงมาแลกยา”

http://chantakan27.blogspot.com/2018/04/blog-post_93.html

ผู้แต่งได้คิดสร้างฉากสถานที่ขึ้นจากจินตนาการ จากตอนพระอภัยมณีหนีนางผีเสื้อสมุทร มีปรากฏ

ฉากดังนี้ ฉากในถำ้ ฉากชายหาด ฉากทอ้ งทะเล ฉากเกาะแกว้ พสิ ดาร ซึ่งเปน็ การสะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์

ของธรรมชาติ ความสมบรู ณข์ องทะเล ถอื เป็นลักษณะเด่นของบทประพันธเ์ ร่ืองน้ี

ฉากท่ีมลี ักษณะโดดเด่นคือ ฉากท่ีพระอภยั มณชี มพันธ์ุปลานานาชนิดขณะเดนิ ทางหนีนางผีเสื้อสมุทร

เช่น ปลาฉลาม ปลาฉนาก ปลาพิมพา ปลากระโห้ ปลามังกร ม้าน้ำ ปลาตะเพียนทอง ดังที่ปรากฏในบท

ประพนั ธ์ทเ่ี ปน็ ฉากทพ่ี ระอภยั มณไี ดเ้ พลินเพลินกับฝูงปลา

พระโฉมยงองค์อภัยมณีนาถ เพลินประพาสพิศดูหมูม่ ัจฉา

เหล่าฉลามลว้ นฉลามตามกันมา ค่อยเคลื่อนคลาคลา้ ยคล้ายในสายชล

ฉนากอยคู่ ู่ฉนากไม่จากคู่ ขนึ้ ฟอ่ งฟพู ่นฟองละอองฝน

ฝงู พิมพาพาฝูงเข้าแฝงวน บ้างผุดพน่ ฟองน้ำบ้างดำจร

กระโห้เรยี งเคยี งกระโห้ข้นึ โบกหาง ลอยสลา้ งกลางกระแสแลสลอน

มงั กรเก่ียวเลี้ยวลอดกอดมงั กร ประชุมซอ่ นแฝงชลขน้ึ วนเวียน

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี สื้อสมทุ ร 5

ฝงู ม้านำ้ ทำทา่ เหมอื นมา้ เผ่น ข้ึนลอยเลน่ เลีย้ วลดั ฉวัดเฉวยี น

ตะเพียนทองทอ่ งน้ำนำตะเพยี น ดาษเดยี รดเู พลินจนเกินมา

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นนี างผีเส้ือสมุทร)

9.คุณคา่ ด้านวรรณศิลป์

9.1 รสวรรณคดีไทย

รสวรรณคดไี ทยที่โดดเด่นคอื พโิ รธวาทงั และสลั ลาปังคพิสยั

1. เสาวรจนี ปรากฏบทชมโฉมเพียงบทเดียว คือ ในตอนที่พระอภัยมณีพบนางเงือกเป็น

ครงั้ แรก

พงศ์กษตั รยิ ์ทัศนานางเงือกน้อย ดูแชม่ ชอ้ ยโฉมเฉลาทั้งเผ้าผม

ประไพพักตรล์ ักษณ์ลำ้ ลว้ นขำคม ทัง้ เนอ้ื นมนวลเปล่งออกเต่งทรวง

ขนงเนตรเกศกรอ่อนสะอาด ดังสรุ างคน์ างนาฏในวงั หลวง

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณีหนนี างผเี สื้อสมทุ ร)

2. พิโรธวาทัง คือ ในฉากคำกลา่ วหาของผเี สื้อสมทุ รทำใหพ้ ระโยคโี กรธ

พระโยคีชห้ี นา้ ว่าอเุ หม่ ยงั โวเ้ ว้ว่นุ วายอีตายโหง

เพราะหวงผัวมัวเมาเฝา้ ตะโกรง วา่ กูโกงมงึ กต็ กนรกเอง

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณีหนนี างผเี สอ้ื สมุทร)

3. สลั ลาปังคพิสยั คือ ในฉากท่ีเปน็ การคร่ำครวญของนางผเี ส้อื สมุทรเมื่อกลับมาถงึ ถำ้ โดยที่ไม่

พบสามีกับลูก และฉากที่ผีเสื้อสมุทรติดตามพระอภัยมณีและสินสมุทรจนไปพบว่าทั้งสองกำลังหนีด้วยความ

ช่วยเหลอื ของนางเงือก

ผเี สื้อนำ้ ซำ้ วอนด้วยออ่ นหวาน ไม่โปรดปรานอนุกลู เลยทลู หัว

ถา้ ทิ้งไวไ้ หนนอ้ งจะครองตวั ท้งั จากผัวจากบุตรสุดอาไลย

มขิ ออยู่สู้ตายวายชวี ติ ไมเ่ หน็ จติ ตน์ อ้ งรักจะตักไษย

เชิญพระองค์ลงมาชลาไลย เมียจะให้มนต์เวทวเิ ศษครนั

แล้วรอ้ งเรียกลูกยามาดว้ ยพอ่ แมจ่ ะขออำลาเจ้าอาสญั

อย่าสงไสยใจจรงิ ทกุ สงิ่ อนั ไม่รำพรรณพูดลวงเจา้ ดวงใจ ฯ

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นนี างผีเสือ้ สมุทร)

9.2 ศิลปะการประพันธ์

1. การเล่นสมั ผสั ใน สัมผัสผยัญชนะและสมั ผสั สระ

แมข่ องเจา้ เขาเป็นเชอ้ื ผเี ส้อื สมุทร ขน้ึ ไปฉดุ ฉวยบิดาลงมาได้

จงึ กำเนดิ เกิดกายสายสดุ ใจ จนเจา้ ไดแ้ ปดปีเข้าน่ีแลว้

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณีหนนี างผีเส้อื สมุทร)

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี ส้อื สมทุ ร 6

สัมผสั ผยัญชนะ ของ – เขา เสือ้ – สมุทร ฉดุ - ฉวย กำ – เกดิ - กาย จน - เจ้า แปด – ปี
สัมผสั สระ เจ้า - เขา ดา - มา เนดิ - เกดิ กาย – สาย

2. การใช้คำท่ที ำใหเ้ กดิ จนิ ตภาพส่อื ถึงอาการเคลื่อนไหว
นางผเี สื้อเหลอื โกรธโลดทะลงึ่ โดดดังหน่งึ ยุคุนธรขนุ ไศล

ลยุ ทะเลโครมครามตามออกไป สมุทรไทแทบจะล่มถลม่ ทลาย
เหล่าละเมาะเกาะขวางหนทางยกั ษ์ ภเู ขาหักหินหลดุ ทรดุ สลาย
เสียงครึกครื้นคลนื่ คลมุ้ ขึ้นกลมุ้ กาย ผเี ส้อื รา้ ยรีบรดุ ไมห่ ยุดยนื

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นนี างผเี สอ้ื สมุทร)

สื่อให้เห็นการจินตานาการภาพเคลื่อนไหวตอนที่นางผีเสื้อสมุทรก็โกรธความโกรธประหนึ่งภูเ ขา
ชั้นในที่สุดในหมู่เขาสัตบริภัณฑ์ที่ลอ้ มเปน็ วงกลมรอบเขาพระสุเมรุจึงลุยทะเลโครมครามออกไปจนมหาสมุทร
แทบจะทะลาย เหล่าเกาะต่างๆ ที่ขวางทางนางยักษ์ ภูเขาต่างๆ ก็หักโค่นลงเสียงครนื ครางดังสนั่นนางผีเสือ้ ก็
รีบไปตอ่ ไมห่ ยดุ

3. การเลน่ เสียงผยัญชนะท้ายวรรค ทำใหเ้ กิดเสียงและจงั หวะไพเราะ
- ระลอกซดั พลดั เข้าในปากฉลาม ลอดออกตามซกี เหงือเสลือกสลน
- ฝงู ม้าน้ำทำท่าเหมือนม้าเผ่น ขึน้ ลอยเลน่ เล้ียวลดั ฉวัดเฉวยี น
- ลยุ ทะเลโครมครามตามออกไป สมทุ รไทแทบจะลม่ ถล่มทลาย

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นนี างผเี สื้อสมทุ ร)

เหน็ ไดว้ า่ เม่อื มีคำเลน่ เสยี งพยญั ชนะท้ายวรรคทำให้วรรคน้นั มีจังหวะและความไพเราะ

4. การใชค้ ำพรรณนาโวหาร

พระโฉมยงองคอ์ ภัยมณนี าถ เพลนิ ประพาสพิศดูหมมู่ จั ฉา

เหล่าฉลามล้วนฉลามตามกนั มา คอ่ ยเคลื่อนคลาคลา้ ยคล้ายในสายชล

ฉนากอยูค่ ูฉ่ นากไม่จากคู่ ขึน้ ฟ่องฟพู น่ ฟองละอองฝน

ฝูงพมิ พาพาฝงู เข้าแฝงวน บา้ งผุดพน่ ฟองนำ้ บา้ งดำจร

กระโห้เรยี งเคยี งกระโหข้ น้ึ โบกหาง ลอยสลา้ งกลางกระแสแลสลอน

มงั กรเกยี่ วเลยี้ วลอดกอดมังกร ประชมุ ซ่อนแฝงชลข้ึนวนเวยี น

ฝูงมา้ น้ำทำท่าเหมือนม้าเผ่น ข้นึ ลอยเลน่ เลย้ี วลดั ฉวัดเฉวยี น

ตะเพียนทองทอ่ งน้ำนำตะเพยี น ดาษเดียรดเู พลินจนเกนิ มา

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณีหนนี างผเี สอ้ื สมุทร)

จะทำให้เห็นถึงการพรรณนาตอนที่พระอภัยมณีเพลิดเพลินไปกับการดูฝูงปลา ทั้งหมู่ปลาฉลามที่ว่าย
ตามกันมา โผล่ข้นึ เหนือน้ำเปน็ ละอองกระจาย ปลาฉนากตา่ งกอ็ ย่รู วมกนั เป็นคู่ บ้างก็โผลข่ ึ้นมาเหนือนำ้ บ้างก็
ว่ายอยู่ข้างล่าง ปลากระโห้ก็สะบัดหางขึ้น ลอยอยู่ด้านบนกระแสน้ำเต็มไปหมด มังกรก็อยู่รวมกัน กอดเกี่ยว
เลี้ยวลอดกนั ไปมา ฝูงม้านำ้ ต่างโผล่ขึน้ มาเลน่ นำ้ ด้านบน ปลาตะเพยี น ตะเพยี นทองก็เช่นกัน มากมายเพลินตา

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผีเส้อื สมทุ ร 7

5. การใชค้ ำทีท่ ำใหเ้ กดิ จนิ ตภาพ

เห็นละเมาะเกาะเขาเขียวชอุม่ โขดตะคมุ่ เคียงเคียงเรียงรุกขา

จะเหลยี วซา้ ยสายสมทุ รสุดสายตา จะแลขวาควันคลุม้ กล้มุ โพยม

จะเหลยี วดูสรุ ิย์แสงเขา้ แฝงเมฆ ใหว้ เิ วกหวาดองค์พระทรงโฉม

ฟังสำเนียงเสยี งคลื่นดงั ครน้ื โครม ยง่ิ ทุกขโ์ ทมนสั ในนฤทยั ทวี

พอเยน็ ย่ำคำ่ พลบลงโพล้เพล้ ทอ้ งทะเลมดื มวั ท่ัววิถี

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นีนางผีเส้อื สมทุ ร)

จะเห็นได้ว่าคำเหล่าเป็นคำที่ทำให้เกิดจินตภาพในเรื่องเป็นเป็นอย่างมากทำให้บทกวีนี้เป็นบทกวี ที่
ไพเราะมกี ารเล่นเสียงพยญั ชนะ สระ และคำขยาย ทำใหเ้ กดิ จนิ ตนาการ

6. การภาพพจน์ อปุ มาโวหาร
ราลงเลขเสกทำไวส้ ำเรจ็ ดังเขอ่ื นเพชรภูตปศี าจไม่อาจใกล้

มนั อยู่แตห่ า่ งหา่ งชา่ งเปน็ ไร ทำไมไ่ ดน้ ดั ดาเจา้ อย่ากลัว

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นีนางผเี ส้ือสมทุ ร)

7. การใช้ถอ้ ยคำทอ่ี า่ นแลว้ ทำให้เกิดอารมณ์ขนั

อยี ักษาตาโตโมโหมาก รูปก็กากปากก็เปราะไมเ่ หมาะเหมง

นมสองข้างอย่างกระโปรงดูโตงเตง ผงั ของเองเขาระอาไม่น่าชม

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นีนางผเี สื้อสมทุ ร)

ในบทกวีนี้จะเห็นได้ว่ามีการนำภาพลักษณ์ภายนอกของนางผีเสื้อสมุทรมาด่าทอ จึงทำให้ผู้อ่านเมื่อได้
อ่านแลว้ เกิดอารมณ์ขนั

8. ใช้คำเลียนเสียงธรรมชาติ
ลงกลิ้งเกลือกเสอื กกายรอ้ งไห้โร่ เสียงโฮโฮดงั กอ้ งห้องคูหา

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณีหนนี างผีเสอื้ สมทุ ร)

9. บรรยายเหตุการณ์ได้เห็นภาพและสะเทือนอารมณ์

เสียแรงรกั หนักหนาอตุ สา่ หถ์ นอม สอู้ ดออมสารพดั ไม่ขัดขืน

ช่างกระไรใจจดื ไมย่ ืดยนื นางสะอ้ืนอา้ ปากจนรากเรอ

(https://vajirayana.org/พระอภยั มณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นนี างผีเสอ้ื สมุทร)

จะเหน็ ถึงอารมณข์ องผีเสือ้ สมทุ รถึงพระอภัยมณีว่า เสียงแรงทรี่ กั นกั หนา สูอ้ ดทกุ อยา่ งไมเ่ คยขดั น่ีอะไร
ใจดำไมย่ ัง่ ยนื นางผีเส้อื จงึ สะอืน้ จนอาเจยี นและเรอ

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี สื้อสมทุ ร 8

10. คณุ คา่ ดา้ นสงั คมและวัฒนธรรม

๑. สะท้องใหเ้ ห็นถงึ วิถชี ีวติ ความเปน็ อยู่ของคนไทยเกี่ยวกับการเล้ียงดูบุตร
พระบติ ุรงค์ทรงศักดกิ์ ร็ กั ใคร่ ดว้ ยเน้ือไขมิไดค้ ิดริษยา

เฝา้ เลี้ยงลูกผกู เปลแลว้ เหช่ ้า จนใหญ่กล้าอายุไดแ้ ปดปี

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนที่-๙-พระอภยั มณหี นีนางผีเสอ้ื สมทุ ร)

พระอภยั มณผี ู้เปน็ พ่อก็รักใคร่ มิไดค้ ลางแคลงใจเพราะเปน็ ลูกของตนทั้งสองกต็ ่างช่วยกันเลี้ยงลูกมาจน

โตมอี ายแุ ปดขวบ

2. สะท้อนใหเ้ ห็นว่าในสังคมมีความเชื่อเรอื่ งฝนั เคราะห์กรรม และเทวดา

พอม่อยหลับกลบั จิตนิมิตฝัน ว่าเทวัญอยู่ที่เกาะนัน้ เหาะเหนิ

มาสงั หารผลาญถำ้ เยนิ แกว่งพะเนนิ ทุบนางแทบวางวาย

แลว้ อารกั ษค์ วักล้วงเอาดวงเนตร สำแดงเดชเหาะกลบั ไปลบั หาย

ทั้งกายสัน่ พรน่ั ตัวด้วยกลัวตาย พอฟนื้ กายก็พอแจ้งแสงตะวัน

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นนี างผเี สอ้ื สมทุ ร)

นางผีเส้อื สมทุ รฝันไปว่ามีเทวดาเหาะมาทำลายถำ้ ทน่ี างอาศยั อยู่ แลว้ เอาพะเนนิ ทุบนางจนบาดเจ็บหนัก
กอ่ นทจ่ี ะควกั ลกู ตาของนางออกไป พานางต่นื ขึ้นมากเ็ ลยเล่าความฝันใหพ้ ระอภัยฯฟัง

นกึ จะใคร่สะเดาะพระเคราะห์เจ้า พอบรรเทาโทษาท่อี าสัญ
เหมือนงอนงอ้ ขอชวี ติ แก่เทวัญ กลวั แตข่ วัญเนตรพี่จะมิทำ

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นีนางผเี ส้อื สมุทร)

ทางท่จี ะสะเดาะเคราะห์ เพ่ือลดความรนุ แรงลงก็พอมี คล้ายกบั การวอนขอชวี ิตจากพญายมราช แต่กลัว
วา่ นางผีเสอ้ื ฯจะไมท่ ำ

๓.สะท้อนใหเ้ หน็ วา่ การอย่รู ว่ มกันต้องใชส้ ตปิ ญั ญา
พอได้ชอ่ งลองลวงดตู ามเล่ห์ สมคะเนจะได้ไปดังใจหมาย

จงึ กลา่ วแกล้งแสรง้ เสเพทบุ าย เจ้าฝันร้ายนักน้องตอ้ งตำรา

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณหี นนี างผเี ส้ือสมทุ ร)

จงึ เห็นวา่ พระอภัยมณไี ดโ้ อกาศแลว้ ทต่ี นจะหนจี งึ แกล้งบอกวา่ ฝนั รา้ ยของนางผเี สอื้ ฯอยู่ตามตำรา

แมน้ พระองคท์ รงฤทธ์ิจะคดิ หนี ถงึ โยคเี ข้าสำนักไม่ตักษัย

เผื่อสำเภาเขาซดั พลดั เขา้ ไป กจ็ ะไดโ้ ดยสารไปบา้ นเมอื ง

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณีหนีนางผีเสื้อสมุทร)

พระอภัยมณีคิดจะหนี ถ้าหนีไปได้ถึงเกาะแก้วพิสดารพบพระโยคีก็จะปลอดภัย และหากมีเรือสำเภา
ผา่ นมากจ็ ะได้อาศัยกลบั ฝั่งไปยงั บา้ นเมือง

4. สะท้อนให้เห็นถึงความรักระหว่างสามีภรรยา หากเป็นความรักที่ไม่ได้เกิดจากความสมัคร
ใจ ก็อาจเกิดปญั หาครอบครวั ได้

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผีเส้อื สมทุ ร 9

พระอภัยใจอ่อนถอนสะอืน้ อุตส่าห์ฝืนพกั ตร์วา่ นจิ จาเอย๋

แมผ่ เี ส้อื เมอ่ื ไม่เหน็ ในใจเลย พ่ีไมเ่ คยอยู่ในถำ้ ให้รำคาญ

คดิ ถงึ น้องสองชนกท่ีปกเกลา้ จะสรอ้ ยเศรา้ โศกาน่าสงสาร

ดว้ ยพลัดพรากจากมาเปน็ ชา้ นาน ไม่แจง้ การวา่ ข้างหลงั เป็นอยา่ งไร

จงึ จำรา้ งห่างหอ้ งใหน้ อ้ งโกรธ จงงดโทษพ่ยี าอฌั ชาสัย

แม้นไปไดก้ จ็ ะพาแก้วตาไป น่จี นใจเสียดว้ ยนางตา่ งตระกูล

พม่ี นษุ ย์สุดสวาทเปน็ ชาตยิ กั ษ์ จงคดิ หักความสวาทให้ขาดสูญ

กลบั ไปอยคู่ ูหาอยา่ งอาดูร จงเพิม่ พนู ภาวนารกั ษาธรรม์

อย่าฆ่าสัตว์ตดั ชวี ิตพิษฐาน มายวิมานเมืองแมนแดนสวรรค์

จะเกิดขอให้พบประสบกนั อยา่ โศกศสั ย์แคล้วคลาดเหมือนชาตินี้

พ่ขี อบุตรสดุ ใจเอาไปด้วย เป็นเพื่อนม้วยเหมอื นสุดามารศรี

ขอลาแก้วแววตาไปธานี อย่าราคีขนุ่ ข้องให้หมองมวั

(https://vajirayana.org/พระอภัยมณ/ี ตอนท่ี-๙-พระอภยั มณีหนีนางผเี ส้ือสมุทร)

พระอภัยมณีถอนใจด้วยความลำบาก พยายามพูดเกลี่ยกล่อมนางผีเสื้อสมุทรว่าเรานั้นอยู่ด้วยกันไม่ได้
ท่ีผา่ นมาพระอภยั มณีนน้ั ไมเ่ คยทำใหผ้ ีเส้ือสมุทรข่นุ มัวหมองใจแต่ เล็กนอ้ ยเลย ณ ตอนนถ้ี ึงเวลาท่พี ระอภัยมณี
ต้องกลับไปทำหน้าที่แล้ว จึงพูดลำลาในเชิงเทศนาผีเสื้อสมุทรด้วยเล็กน้อยที่ว่า .จงรักษาศีลทำความดีเข้าไว้
เกิดชาตหิ น้าฉนั ใดขอให้เราประสบพบกันอย่าใหโ้ ศกศลั ย์เหมือนชาตินอ้ี ีก

11. ความรจู้ ากวรรณคดี

1. ได้ความรูเ้ กี่ยวกบั การแต่งกลอนสุภาพ
2. ไดค้ วามรเู้ กยี่ วกับคณุ ธรรม ความเมตตา ความรัก และการชว่ ยเหลือซึ่งกนั และกนั
3. ไดค้ วามร้เู กย่ี วกบั ความเชอื่ ของคนไทยในเรื่องความฝนั ยกั ษ์ สิง่ ศักดส์ิ ทิ ธ์ิ และเวมมนตรค์ าถา

12. ข้อคิดจากวรรณคดี

1. การพลดั พรากจากส่ิงอันเปน็ ทรี่ กั ทำให้เกดิ ทุกข์
2. เม่ือเป็นพอ่ แม่ควรพูดจาดีๆกับลูก พูดดว้ ยเหตุผลและความรัก โดยทีไ่ มใ่ ช้อารมณ์
3. ควรเปน็ คนมคี วามเมตตากรณุ า รู้จักช่วยเหลือผู้อ่ืน
4. ไมค่ วรฆ่าสัตว์และทำลายชีวิตผู้อนื่
5. การทชี่ วี ติ คู่สามีภรรยาจะยนื ยาวนั้นทั้งสองฝ่ายต้องมคี วามเหมาะสมกันท้ังการดำเนินชวติ และอุปนิสัยใจคอ
ถงึ จะอยูร่ ว่ มกนั ได้
6. รกั อย่างมีสติไม่ควรใช้ความหลงเพราะจะทำให้รกั น้ันย้อนกลบั มาทำร้าย
7. คนเราควรร้จู กั ปล่อยวาง ไมย่ ดึ ตดิ กบั สง่ิ ตา่ ง ๆ มากเกนิ ไป
8. เด็กต้องมคี วามเคารพผูใ้ หญ่

พระอภยั มณี ตอน หนีนางผเี ส้อื สมุทร 10

13. เกร็ดความรู้

1. ปลาฉนาก
ฉนากอยู่คฉู่ นากไมจ่ ากคู่ ขน้ึ ฟอ่ งฟูพน่ ฟองละอองฝน

นับเป็นปลาที่ถือกำเนิดมานานกว่า 100 ล้านปีตั้งแต่ยุคครีเตเชียส ที่ไดโนเสาร์ยังมีชีวิตอยู่ และไม่ได้
เปลย่ี นแปลงรูปร่างมากนักจากในอดีต ปลาฉนากทส่ี ญู พันธุ์ไปแล้ว คอื Onchopristis มคี วามยาวกว่า 8 เมตร
(แตจ่ ดั อยใู่ นวงศ์ Sclerorhynchidae เฉพาะฟนั เลือ่ ยกม็ คี วามยาวกวา่ 2.5 เมตร

2. เงือก เป็นอมนุษย์ชนิดหนึ่งตามความเชื่อนิยายปรัมปราเกี่ยวกับน้ำ โดยเป็นจินตนาการเกี่ยวกับสัตว์น้ำ
โดยมากจะเลา่ กันว่าเงือกนน้ั เปน็ สัตว์คร่ึงมนุษย์ มีส่วนครง่ึ ท่อนบนเป็นคน สว่ นครงึ่ ทอ่ นล่างเปน็ ปลา ในหลาย
ประเทศทั่วโลก มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับตำนานเงือกมากมาย โดยเชื่อว่า แท้จริงแล้วสัตว์ที่มนุษย์เห็นเป็นเงือก คือ
พะยนู สัตว์เลีย้ งลกู ดว้ ยนมในทะเลขนาดใหญ่ ทเี่ มอ่ื ใหน้ มลูกแลว้ จะลอยตัวกลางนำ้ เหมอื นผู้หญงิ ใหน้ มลกู

เงือกในประเทศไทยก็มี 2 ลักษณะ โดยนางเงือกที่ถูกกล่าวขานมากที่สุดคือ เงือกในเรื่องพระอภัยมณี
โดยมีลักษณะ มีใบหน้าเล็ก มีเสียงไพเราะ อาศัยอยู่ในทะเลมีขาอย่างมนุษย์ แต่มีหางเหมือนอย่างปลา เช่น
ครอบครัวเงอื กจากเร่ืองพระอภัยมณี และมจั ฉานุลูกหนมุ านจากเรื่องรามเกียรต์ิ แต่อกี ชนิดหนึง่ เรียงว่า เงือกงู
มีลกั ษณะน่ากลัว นิสัยดุร้าย ดวงตาเหลอื กกลอกกลม เส้นผมยาวสยายและสามารถใช้เส้นผมของตนดึงมนุษย์
ลงน้ำให้จมตายได้ และอาศัยอยูแ่ ต่ในนำ้ เทา่ นั้น ปรากฏในเร่ืองลลิ ิตพระลอ อณุ รุท ดาหลัง เป็นต้น

3. เกาะแก้วพิสดารในวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณนี น้ั อยทู่ ่ใี ด สนุ ทรภู่ได้แรงบนั ดาลใจจากธรรมชาตอิ ันงดงาม

ของเกาะเสม็ด จงั หวดั ระยอง หรือเป็นสถานทีใ่ ดกนั แนเ่ มอื่ ดจู ากแผนท่ี เกาะแกว้ พิสดารในจินตนาการของ

สุนทรภอู่ ยทู่ างใต้ของทะเลอนั ดามันค่อนไปทางเกาะสุมาตรากบั เกาะชวาของอนิ โดนเี ซีย

เมื่อท้าวสิลราช เจ้าเมืองผลึก หรือ เมืองภูเก็ตกับสุวรรณมาลีราชธิดาติดมรสุมอยู่กลางมหาสมุทร

ปเู่ จา้ บอกทางรอดวา่

“จงตดั คล่ืนฝืนไปทิศอิสาน จะพบพานผู้วิเศษขา้ งเพทไสย”

เมื่อมุ่งไปทางทิศอิสานก็ได้พบกับพระฤาษีเกาะแก้วพิสดารจริงๆ แสดงว่าเกาะแก้วพิสดารอยู่ในเขต

ทะเลอันดามัน หรือที่ใดที่หนึ่งของมหาสมุทรอินเดีย ไม่ใช่เกาะเสม็ดในอ่าวไทย ที่จังหวัดระยองอย่างที่เข้าใจ

กนั

“นางเงอื กน้ำบอกสำคัญวา่ นั่นแล้ว คอื เกาะแก้วพสิ ดารเปน็ ชานเขา

พระฟงั นางสรา่ งโศกค่อยบรรเทา จึงวา่ เราเห็นจะรอดไมว่ อดวาย”

พระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี ส้อื สมทุ ร 11

วรรคทองวรรณคดี
บทอาขยานเลือก พระอภัยมณี ตอน พระอภัยมณีหนนี างผีเสอ้ื

พระโฉมยงองค์อภัยมณีนาถ เพลนิ ประพาสพศิ ดหู มู่มจั ฉา

เหล่าฉลามลว้ นฉลามตามกนั มา ค่อยเคลอ่ื นคลาคล้ายคลา้ ยในสายชล

ฉนากอยคู่ ฉู่ นากไม่จากคู่ ข้ึนฟ่องฟูพ่นฟองละอองฝน

ฝงู พิมพาพาฝูงเข้าแฝงวน บา้ งผดุ พ่นฟองนำ้ บ้างดำจร

กระโห้เรียงเคยี งกระโหข้ นึ้ โบกหาง ลอยสล้างกลางกระแสแลสลอน

มังกรเกยี่ วเลีย้ วลอดกอดมังกร ประชมุ ซอ่ นแฝงชลขึน้ วนเวียน

ฝงู ม้านำ้ ทำทา่ เหมอื นมา้ เผ่น ข้นึ ลอยเล่นเล้ยี วลัดฉวดั เฉวียน

ตะเพียนทองท่องนำ้ นำตะเพียน ดาษเดียรดูเพลนิ จนเกินมา

เหน็ ละเมาะเกาะเขาเขยี วชอมุ่ โขดตะคมุ่ เคยี งเคยี งเรียงรุกขา

จะเหลยี วซ้ายสายสมุทรสุดสายตา จะแลขวาควันคลุ้มกลุ้มโพยม

จะเหลยี วดสู ุริย์แสงเข้าแฝงเมฆ ให้วเิ วกหวาดองค์พระทรงโฉม

ฟงั สำเนยี งเสียงคล่ืนดังครื้นโครม ย่ิงทุกขโ์ ทมนัสในฤทยั ทวี

ค

บรรณานกุ รม

หนังสือเรียนวรรณคดวี จิ ักษ์ ระดับช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี 3
นางสาวพรรณทวิ า บรรพต และคณะ นักศึกษาจากคณะครุศาสตร์ สาขาวชิ าภาษาไทย (2556).

เรอื่ งพระอภยั มณี ตอน หนนี างผเี สือ้ สมุทร.มหาวิทยาลยั ราชภฎั สวนสุนันทา
นางสาวมธุรส สมทุ รเสน และคณะ ช้นั มธั ยมศกึ ษาปีที่5/10.2560.แปลบทกลอนพระอภัยมณี ตอนหนนี าง

ผเี ส้ือสมทุ ร.

จัดทำโดย

นายธนภทั ร เปย่ี มสิน 62131109002

นางสาวธิพาวรรณ โพธพิ ันธ์ 62131109005

นายธนภมู ิ สมวงศ์ 62131109006

นายปารเมศ คำแสง 62131109016

นางสาวฐิตริ ัตน์ ฉตั ร์มงคล 62131109021

นายสันตกิ ร วรรณโชติ 62131109024

นักศึกษาช้ันปที ี่ 3 คณะครศุ าสตร์ สาขาวิชาภาษาไทย

มหาวิทยาลยั ราชภัฏสวนสุนนั ทา