หลักบัญชีเบื้องต้น 50 50
หลักบัญชีเบื้องต้น 51 51
หลักบัญชีเบื้องต้น 52 52 3. ร้านสีราดาการช่างเปิดด าเนินงานเมื่อ 1 พฤษภาคม2559 รายการค้าเดือนพฤษภาคม สรุปได้ดังนี้ พ.ค.1 1 ลงทุนด้วยเงินสด 200,000 บาท ลงทุนด้วยอุปกรณ์ซ่อมรถมูลค่า 300,000 บาท (ซื้ออุปกรณ์ซ่อมรถมาลงทุนมูลค่า 300,000 บาท จ่าย ช าระแล้ว 270,000 บาท ค้างช าระเป็นหนี้สินจ านวน 30,000 บาท) 1 จ่ายค่าเช่าอู่ซ่อมรถจ านวน 3 เดือน (พฤษภาคม - กรกฎาคม 2559) เดือนละ 20,000 บาท รวมเป็นเงิน 60,000 บาท (บันทึกเป็นค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า โดยวันนี้บันทึก เดบิต ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า 60,000 เครดิต เงินสด 60,000) 3 ซื้อวัสดุซ่อมรถ 20,000 บาท (บันทึกใน บัญชีวัสดุซ่อม) ช าระเงินสด 16,000 บาท ส่วนที่เหลือจะช าระภายหลัง 4 ซ่อมรถให้ลูกค้าเสร็จ คิดค่าซ่อม 20,000 บาท ได้รับช าระครบ 15 น าเงินสดของร้านไปจ่ายค่าเช่าบ้าน 18,000 บาท 16 ซ่อมรถให้นายด าเสร็จ คิดค่าช่อม 20,000 บาท นายด าช าระเงินให้ 13,000 บาท ส่วนที่เหลือจะช าระภายหลัง 17 ซื้ออุปกรณ์เพิ่มเติม 15,000 บาท ช าระเป็นเงินสด 18 จ่ายช าระหนี้ให้เจ้าหนี้ 20,000 บาท 19 นายด าช าระค่ารถที่ค้างอยู่ครึ่งหนึ่ง 20 จ่ายค่าแรงงานช่าง 7,000 บาท 21 จ่ายค่าน้ า ไฟฟ้า และโทรศัพท์2,000 บาท 31 บันทึกปรับปรุงบัญชี โดยบันทึกลดค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า บันทึกเพิ่มบัญชีค่าเช่า จ านวน 1 เดือน 31 วัสดุซ่อมรถที่ใช้ไปในระหว่างเดือนเท่ากับ 3,000 บาท โดยบันทึกค่าใช้จ่ายเพิ่ม (วัสดุซ่อมใช้ไป) และบันทึกลดสินทรัพย์ (วัสดุซ่อม) กิจการมีผังบัญชี ดังนี้ เงินสด 11 ลูกหนี้ 12 วัสดุซ่อม 13 ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า 14 อุปกรณ์ซ่อมรถ 15 เจ้าหนี้ 21 ทุน 31 ถอนใช้ส่วนตัว 32 รายได้ค่าซ่อมรถ 41 ค่าแรงงาน 51 ค่าสาธารณูปโภค 52 ค่าเช่า 53 วัสดุซ่อมใช้ไป 54 ให้ท า : 1.1 บันทึกบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป 1.2 บันทึกบัญชีแยกประเภท 1.3 งบทดลอง ณ 31 พฤษภาคม 2559 ง1.4 งบก าไรขาดทุนส าหรับเดือน สิ้นสุด 31 พฤษภาคม 2559 1.5 งบแสดงฐานะทางการเงิน ณ 31 พฤษภาคม 2559
หลักบัญชีเบื้องต้น 53 53 สมุดรายวันทั่วไป สมุดรายวันทั่วไป หน้า .... วัน เดือน ปี 2559 ชื่อบัญชีและค าอธิบายรายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต พ.ค. 1 ลงทุนด้วยเงินสด พ.ค. 1 อุปกรณ์ซ่อมรถ เจ้าหนี้ ทุน 300,000 ลงทุนด้วยอุปกรณ์ซ่อมรถและมีหนี สินค้ำงจ่ำย
หลักบัญชีเบื้องต้น 54 54 สมุดรายวันทั่วไป สมุดรายวันทั่วไป หน้า .... วัน เดือน ปี 2559 ชื่อบัญชีและค าอธิบายรายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต
หลักบัญชีเบื้องต้น 55 55 สมุดรายวันทั่วไป สมุดรายวันทั่วไป หน้า .... รายการ ชื่อบัญชีและค าอธิบาย เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต
หลักบัญชีเบื้องต้น 56 56 เงินสด 11 ลูกหนี้ 12 2559 พค (1) 200,000 2559 พค วัสดุซ่อม 13 ค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า 14 อุปกรณ์ซ่อมรถ 15 เจ้าหนี้ 21 ถอนใช้ส่วนตัว 32 รายได้ค่าซ่อมรถ 41
หลักบัญชีเบื้องต้น 57 57 ค่าแรงงาน 51 ค่าสาธารณูปโภค 52 ค่าเช่า 53 วัสดุซ่อมใข้ไป 54
หลักบัญชีเบื้องต้น 58 58
หลักบัญชีเบื้องต้น 59 59
หลักบัญชีเบื้องต้น 60 60
หลักบัญชีเบื้องต้น 61 61
หลักบัญชีเบื้องต้น 62 62 บทที่ 4 รายการปรับปรุงบัญชี หลังจากการบันทึกบัญชีในสมุรายวันทั่วไป ผ่านรายการบัญชีไปยังสมุดบัญชีแยกประเภท เก็บยอด คงเหลือในบัญชีแยกประเภทน าไปจัดท างบทดลองเพื่อเป็นการตรวจสอบว่ากิจการมีการบันทึกบัญชีได้ถูกต้องใน ระดับหนึ่ง งบทดลองดังกล่าวเรียกว่างบทดลองก่อนรายการปรับปรุงซึ่งยังไม่สามารถน าข้อมูลดังกล่าวมาจัดท า งบการเงินได้เนื่องจากกิจการต้องพิจารณาว่า ณ วันสิ้นงวด กิจการมีรายการบัญชีที่แสดงรายการบัญชีที่เกิดขึ้น ในรอบบัญชีที่ไม่เป็นปัจจุบันหรือไม่ หากมีรายการที่ต้องปรับปรุงให้เป็นยอดปัจจุบันกิจการต้องด าเนินการ ปรับปรุงบัญชี เช่น ยอดวัสดุสิ้นเปลืองแสดงในบัญชี 2,000 บาท โดย ณ สิ้นงวด มีวัสดุสิ้นเปลืองตรวจนับมูลค่า ได้ 1,500 บาท กิจการต้องท าการปรับปรุงโดยบันทึกลดยอดวัสดุสิ้นเปลืองให้เหลือเพียง 1,500 บาท และบันทึก วัสดุสิ้นเปลืองที่ถูกใช้ไปจ านวน 500 บาท เป็นค่าใช้จ่าย (วัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป) ส าหรับรอบบัญชีปัจจุบัน ราย การปรัปปรุงที่กิจการควรพิจารณามีรายละเอียดอธิบายได้ ดังนี้ รายการปรับปรุง (Adjusting entries) รายการปรับปรุง หมายถึง รายการทึ่ได้บันทึกในสมุดบัญชี ณ วันสิ้นงวดบัญชี (1) เพื่อปรับปรุงรายการในหมวดรายได้และค่าใช้จ่ายให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์เงินคงค้าง (Accrual Basis) (2) เพื่อปรับปรุงรายการสินทรัพย์หรือหนี้สินที่เป็นปัจจุบัน รายการปรับปรุง ณ สิ้นงวดบัญชีที่ส าคัญจ าแนกเป็น 5 รายการ ดังนี้ 1. ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า (Prepaid expenses) 2. รายได้รับล่วงหน้า (Unearned revenues) 3. ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (Accrued expenses) 4. รายได้ค้างรับ (Accrued revenues) 5. วัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป
หลักบัญชีเบื้องต้น 63 63 อธิบายวิธีการบันทึกรายการปรับปรุงได้ดังนี้ 1. ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า (Prepaid expenses) ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า หมายถึง ค่าใช้จ่ายส าหรับการรับบริการที่กิจการได้จ่ายไปล่วงหน้า โดยยังไม่ได้รับ การบริการหรือรับประโยชน์จากการจ่ายค่าใช้จ่ายนั้นไม่หมด ณ วันสิ้นงวด นั้น โดยค่าใช้จ่ายล่วงหน้าที่คงเหลือ ณ วันสิ้นงวด จะเป็นรายการในหมวดสินทรัพย์แสดงในงบแสดงฐานะทางการเงิน เช่น ในวันสิ้นงวด 31 ธันวาคม 2559 กิจการพบว่า ค่าเช่าส านักงานที่กิจการได้จ่ายไปเมื่อ 1 พฤศจิกายน 2559 จ านวน 30,000 บาท ส าหรับ 6 เดือน ตั้งแต่ 1 พฤศจิกายน 2559 ถึง 30 เมษายน 2560 นั้น ณ 31 ธันวาคม 2559 ได้ใช้ประโยชน์การเช่าไปเพียง 2 เดือน ดังนั้น ค่าใช้จ่ายส าหรับการรับบริการที่ กิจการได้จ่ายไปล่วงหน้า โดยยังไม่ได้รับการบริการหรือรับประโยชน์จากการจ่ายค่าใช้จ่ายนั้นไม่หมด ณ วันสิ้น งวด 31 ธันวาคม 2559 จะเหลือเท่ากับ 4 เดือน หรือ 20,000 บาท วิธีการบันทึกบัญชี บันทึกบัญชีไว้เป็นสินทรัพย์ดังนี้ วันที่จ่ายเงินค่าใช้จ่ายล่วงหน้าไปนั้น บันทึกเป็นรายการหมวดสินทรัพย์ ชื่อบัญชี “ค่าใช้จ่าย........... จ่ายล่วงหน้า” ในด้านเดบิต (บันทึกคู่กับการลดบัญชีเงินสด เครดิตเงินสด) วันที่จ่ายเงินค่าใช้จ่าย 1 พฤศจิกายน 2559 เดบิต ค่าเช่าส านักงานจ่ายล่วงหน้า 30,000 เครดิต เงินสด 30,000 ณ วันสิ้นงวด บันทึกเครดิตลดยอด “ค่าใช้จ่าย.....จ่ายล่วงหน้า” ในจ านวนที่กิจการได้ใช้ บริการไปแล้วนับตั้งแต่วันที่จ่ายเงินจนถึงวันสิ้นงวด (บันทึกคู่กับการเดบิตบัญชีค่าใช้จ่าย.......) ณ วันสิ้นงวด 31 ธันวาคม 2559 กิจการใช้บริการไปแล้ว 2 เดือนๆ ละ 5,000 บาท เดบิต ค่าเช่าส านักงาน 10,000 เครดิต ค่าเช่าส านักงานจ่ายล่วงหน้า 10,000
หลักบัญชีเบื้องต้น 64 64 แสดงยอดในบัญชีแยกประเภท วิธี บันทึกเป็นสินทรัพย์ ค่าเช่าส านักงานจ่ายล่วงหน้า 14 2559 พ.ย. 1 30,000 ธ.ค.31 10,000 คงเหลือ 20,000 ค่าเช่าส านักงาน 53 2559 ธ.ค.31 10,000 คงเหลือ 10,000 ข้อสังเกต ยอดคงเหลือ ณ สิ้นงวด บัญชีค่าเช่าส านักงานจ่ายล่วงหน้าแสดง 20,000 บาท และค่าเช่า ส านักงานแสดงยอดคงเหลือเท่ากับ 10,000 บาท 2. รายได้รับล่วงหน้า (Uuearned revenues) รายได้รับล่วงหน้า หมายถึง ค่าบริการที่กิจการได้รับจากลูกค้าล่วงหน้าโดยกิจการยังไม่ได้ให้บริการแก่ ลูกค้า ณ วันสิ้นงวดบัญชี เช่น รายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้า รายได้ค่าโฆษณารับล่วงหน้า รายได้ค่าประกันรับ ล่วงหน้า เป็นต้น ตัวอย่าง 1 สิงหาคม 2559 กิจการได้รับเงินสดเป็นรายได้ค่าเช่าอาคารล่วงหน้า ส าหรับเดือน สิงหาคม 2559 ถึงเดือนมกราคม 2560 รวม 6 เดือน จ านวนเงิน 60,000 บาท การบันทึกรายการปรับปรุงขึ้นอยู่ กับวิธีการบันทึกบัญชีเมื่อได้รับเงิน ในที่นี้ใช้วิธีบันทึกรับเงินเป็น หนี้สินไว้ แสดงดังนี้ ณ วันที่ได้รับเงินเป็นหนี้สินโดยบันทึก เครดิตรายได้...รับล่วงหน้า พร้อมกับบันทึก เดบิตเงินสด วันที่ได้รับเงิน ณ 1 สิงหาคม 2559 เดบิต เงินสด 60,000 เครดิต รายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้า 60,000 ณ วันสิ้นงวด บันทึกลดรายได้........รับล่วงหน้า ด้านเดบิต และบันทึกเครดิตรายได้...........ด้วยจ านวนที่กิจการได้รับ บริการไปแล้ว
หลักบัญชีเบื้องต้น 65 65 วันที่ 31 ธันวาคม 2559 กิจการใช้บริการไปแล้ว 5 เดือนๆ ละ 10,000 บาท เดบิต รายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้า 50,000 เครดิต รายได้ค่าเช่า 50,000 แสดงยอดในบัญชีแยกประเภท วิธีบันทึกเป็นหนี้สิน รายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้า 23 2559 ธ.ค.31 50,000 2559 ส.ค. 1 60,000 คงเหลือ 10,000 รายได้ค่าเช่า 42 2559 ธ.ค.31 50,000 คงเหลือ 50,000 ข้อสังเกต ยอดคงเหลือ ณ สิ้นงวด บัญชีรายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้าแสดง 10,000 บาท ทั้งสองวิธี และ รายได้ค่าเช่าแสดงยอดคงเหลือเท่ากับ 50,000 บาท ทั้งสองวิธี 3. ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (Accrued expenses) ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่เกิดจากกิจการรับบริการมาแล้วแต่ยังไม่ได้จ่ายค่าบริการนั้น ณ สิ้นงวดบัญชี เช่น ดอกเบี้ยค้างจ่าย ค่าสาธารณูปโภคค้างจ่าย เงินเดือนค้างจ่าย เป็นต้น ยกตัวอย่างเช่น กิจการได้ใช้บริการค่าสาธารณูปโภคแล้วในเดือนธันวาคม ณ 25 ธันวาคม 2559 มีใบ แจ้งหนี้มาเรียกเก็บค่าสาธารณูปโภคส าหรับเดือนธันวาคม 2559 จ านวน 2,000 บาท ก าหนดจ่ายเงิน 5 มกราคม 2560 ในวันสิ้นงวด 31 ธันวาคม 2559 กิจการยังไม่ได้จ่ายค่าสาธารณูปโภค
หลักบัญชีเบื้องต้น 66 66 วันที่ 31 ธันวาคม 2559 บันทึกบัญชีดังนี้ เดบิต ค่าสาธารณูปโภค 2,000 เครดิต ค่าสาธารณูปโภคค้างจ่าย 2,000 4. รายได้ค้างรับ (Accrued Revenues) รายได้ค้างรับ หมายถึง ค่าบริการที่กิจการได้ให้บริการแก่ลูกค้าแล้วแต่ยังไม่ได้รับเงินค่าบริการนั้น ตัวอย่างเช่น 1 ธันวาคม 2559 กิจการให้บริการค่าเช่าที่จอดรถ อัตราเดือนละ 1,000 บาท โดยจะเก็บค่าเช่า ภายในวันที่ 10 ของเดือนถัดไป ณ สิ้นงวด วันที่ 31 ธันวาคม 2559 กิจการได้ให้บริการที่จอดรถแก่ลูกค้าไปแล้ว 1 เดือน แต่ยังไม่ถึง ก าหนดจ่ายเงิน กิจการจึงยังไม่ได้รายได้บริการจากลูกค้า บันทึกดังนี้ วันที่ 31 ธันวาคม 2559 บันทึกดังนี้ เดบิต รายได้ค่าเช่าค้างรับ 1,000 เครดิต รายได้ค่าเช่า 1,000 5. วัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป กิจการทั่วไปจะมีการจัดซื้อวัสดุสิ้นเปลืองไว้ล่วงหน้าเพื่อใช้ในการด าเนินงานระหว่างงวด และจะมีการ ตรวจนับวัสดุสิ้นเปลืองคงเหลือ ณ สิ้นงวด และแสดงยอดวัสดุสิ้นเปลืองในหมวดสินทรัพย์ในงบแสดงฐานะทาง การเงิน ตัวอย่างเช่น กิจการซื้อวัสดุสิ้นเปลืองระหว่างงวด 5,000 บาท ณ วันสิ้นงวด กิจการตรวจนับวัสดุคงเหลือ ได้เพียง 1,000 บาท วันที่กิจการซื้อวัสดุสิ้นเปลืองกิจการจะบันทึกบัญชีดังนี้ เดบิต วัสดุสิ้นเปลือง 5,000 บาท เครดิต เงินสด / เจ้าหนี้ 5,000 บาท ณ ว้นสิ้นงวด กิจการตรวจนับวัสดุสิ้นเปลืองคงเหลือ 1,000 บาท บันทึกผลต่างของวัสดุสิ้นเปลืองที่ซื้อมา หรือยกมาต้นงวดกับวัสดุสิ้นเปลืองที่คงเหลือ ณ สิ้นงวด โดยผลต่างดังกล่าวจะบันทึกเป็นวัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป (หมวดค่าใช้จ่าย) ดังนี้ เดบิต วัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป 4,000 เครดิต วัสดุสิ้นเปลือง 4,000
หลักบัญชีเบื้องต้น 67 67 กิจกรรมก่อนเรียน ให้ระบุว่าสถานการณ์ กรณี 1 – กรณี 3 ก่อให้เกิดรายการบัญชีA. B. C. D. ใดต่อไปนี้ A . รายได้........ค้างรับ B. รายได้........รับล่วงหน้า C. ค่า..............ค้างจ่าย D. ค่า..............จ่ายล่วงหน้า สถานการณ์ กรณี 1. 1 พฤศจิกายน 2559 กิจการได้จ่ายค่าประกันภัยส าหรับเดือน พฤศจิกายน 2559 – ตุลาคม 2560 รวม 12 เดือน จ านวนเงิน 120,000 บาท : ณ 31 ธันวาคม 2559 กิจการเกิดรายการ...................................... กรณี 2. 1 ธันวาคม 2559 กิจการให้บริการที่จอดรถแก่ลูกค้า 1 เดือน โดยก าหนดจ่ายค่าเช่าที่จอดรถ 5 มกราคม 2559 : ณ 31 ธันวาคม 2559 กิจการเกิดรายการ........................................ กรณี 3. 1 ธันวาคม 2559 กิจการได้รับเงินจากลูกค้าเป็นค่าโฆษณาส าหรับเดือนธ้นวาคม 2559 – เดือนกุมภา พ้นธ์ 2560 ณ 31 ธันวาคม 2559 กิจการเกิดรายการ.........................................
หลักบัญชีเบื้องต้น 68 68 กิจกรรมท้ายบท ข้อที่ 1 ร้านกิ่งทอง ประกอบกิจการซัก อบ รีด มีรายการปรับปรุง สิ้นงวด 31 ธันวาคม 2559 ดังนี้ 1.1 ณ วันที่31 ธันวาคม 2559 กิจการมีเงินเดือนค้างจ่ายพนักงาน 23,000 บาท 1.2 ณ วันที่1 พฤศจิกายน 2559 กิจการจ่ายค่าเช่าอุปกรณ์จ่ายล่วงหน้า จ านวน 420,000 บาท ส าหรับการเช่า 6 เดือน บันทึกบัญชี ณ 1 พฤศจิกายน 2559 เดบิต ค่าเช่าอุปกรณ์จ่ายล่วงหน้า 420,000 เครดิต เงินสด 420,000 1.3 กิจการซื้อวัสดุสิ้นเปลือง ณ 1 กรกฎาคม 2559 จ านวน 10,000 บาท ณ สิ้นงวด คงเหลือเพียง 5,000 บาท บันทึกบัญชี ณ 1 กรกฏาคม 2559 เดบิต วัสดุสิ้นเปลือง 10,000 เครดิต เงินสด 10,000 1.4 กิจการท าสัญญาประกันภัย ณ 1 สิงหาคม 2559 – 31 กรกฎาคม 2560 จ านวน 90,000 บาท บันทึกบัญชี ณ 1 สิงหาคม 2559 เดบิต ค่าประกันภัยจ่ายล่วงหน้า 90,000 เครดิต เงินสด 90,000 1.5 ณ 31 ธันวาคม 2559 ร้านซัก อบ รีด ให้บริการพื้นที่จอดรถ ส าหรับเดือน ธันวาคม 2559 ยังไม่ได้รับเงิน จ านวน 2,000 บาท ก าหนดจ่ายค่าเช่า วันที่ 5 มกราคม 2560 ให้ท า : บันทึกรายการปรับปรุงในสมุดรายวันทั่วไป ณ สิ้นงวด
หลักบัญชีเบื้องต้น 69 69 สมุดรายวันทั่วไป หน้าที่ 1 วัน เดือน ปี 2559 ชื่อบัญชีและค าอธิบายรายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต ธันวาคม 31 ธันวาคม 31 ธันวาคม 31 ธันวาคม 31 ธันวาคม 31