การวาดภาพ

โดย คณุ ครวู รรณธนา จริ มหาศาล

หลักการวาดภาพแสดงทศั นียภาพ

๑. ความลึกลวงตาแบบ ๓ มติ ิ

การสร้างความลึกลวงตาแบบ ๓ มิติ มีวธิ กี าร ดงั น้ี

๑.๑ การศึกษาจากภาพบรรยากาศ
(Atmospheric Perspective)

ภาพบรรยากาศ หรอื ภาพทวิ ทัศน์ คือ
ทัศนียภาพท่ีเกิดขึน้ จากการมองเห็นสงิ่ ที่อยู่
ไกลออกไป เช่น ภเู ขา ตน้ ไม้ เปน็ ตน้ ซึง่ อาจดู
ไมช่ ัดเจน เนือ่ งจากมีตวั กลาง ซ่ึงส่ิงเหล่าน้ีจะ
กั้นขวางแสงสะท้อนจากวตั ถุ ทาใหแ้ สง
สะท้อนถงึ นัยนต์ าไดน้ ้อย สง่ ผลใหม้ องเหน็
วัตถุไม่ชัดเจน

๑.๒ ใช้การซอ้ นทับ (Overlapping)

วธิ กี ารนเ้ี ปน็ วธิ กี ารพ้ืนฐานในการสรา้ ง
ความลกึ ลวงตา สามารถทาไดโ้ ดยนาวตั ถุชนิ้
หนึง่ ไปวางไว้ดา้ นหนา้ วัตถุทีต่ อ้ งการศึกษาอีก
ช้ินหน่ึง โดยจัดวางในลักษณะการซอ้ นทบั หรอื
วางเหลื่อมกัน จะทาให้มองเหน็ ว่ามีวัตถุชิ้นหน่ึง
วางอยูด่ ้านหนา้ และบงั วตั ถุที่ดูเหมือนอยูข่ า้ ง
หลังบางส่วน

โดย คณุ ครวู รรณธนา จิรมหาศาล

๑.๓ เนน้ รายละเอยี ดและเส้นขอบ
(Details & Edges)

ในการวาดภาพแสดงทัศนียภาพ
ผู้วาดจะต้องวาดให้สิ่งท่ีอยไู่ กลออกไปมีสี
จางลง ดไู มช่ ดั เจน
และต้องวาดให้สงิ่ ทอ่ี ยู่ใกล้เข้ามามสี ีเข้ม
ข้นึ ดชู ัดเจน สามารถเหน็ รายละเอียดได้
มากกว่า เพื่อใหภ้ าพทว่ี าดดูคลา้ ยกับของ
จริงมากข้นึ

๑.๔ สังเกตขนาดและช่องว่าง
(Size & Space)

เราสามารถสงั เกตได้วา่ วตั ถุ ๒ ชิ้นที่มี
ขนาดและรปู ทรงแบบเดียวกนั จะมีขนาดเทา่ กนั
เมอื่ ตง้ั อยหู่ ่างจากเราเท่ากัน แตเ่ ม่อื เลอ่ื นช้ินใด
ชนิ้ หนึง่ ใหไ้ กลออกไป เราก็จะพบวา่ วัตถุชนิ้ นัน้ มี
ขนาดเลก็ ลง ดังนั้น เมือ่ เราเห็นวตั ถุ ๓ ช้ิน ทม่ี ี
รปู ทรงเหมอื นกัน แต่มขี นาดแตกตา่ งกันชน้ิ ที่
ใหญก่ ว่าจะดูเหมือนวางอยูใ่ กล้กว่าชิ้นที่เล็ก ซง่ึ
อยู่ห่างออกไป

๑.๕ เล่นกับโครงสร้าง (Modeling) โดย คุณครวู รรณธนา จิรมหาศาล
การเลน่ กบั แสงเงาผา่ น
๑.๖ ใช้การมองตาแหน่งในแนวดิง่
โครงสร้าง ชว่ ยเพิ่มประสทิ ธิภาพใน (Vertical Locations)
การมองเหน็ รูปทรงของวตั ถนุ น้ั ๆ ได้
ชดั เจนขึ้น โดยจะสังเกตไดจ้ ากเงาท่ี หากจินตนาการว่า กาลังยนื อยู่
ทอดผ่านโครงสร้าง ซึ่งเงาจะทอดผ่าน บนพืน้ ทร่ี าบและมองไปตามพน้ื ขา้ งหน้า
ไปบนพ้ืนผิวของวัตถุตามความลกึ ในระยะท่ไี กลจะพบวา่ วตั ถุทีว่ างอยูบ่ น
ความนูนทีป่ รากฏให้เหน็ ดว้ ยสายตา พนื้ ที่ท่ีอยหู่ ่างออกไปน้นั จะดเู หมอื น
เชน่ เงาที่ทาบลงบนกล่องท่วี างซ้อนกัน คอ่ ยๆ เลือ่ นขน้ึ สเู่ สน้ ขอบฟ้า
จะทาใหจ้ นิ ตนาการถงึ รูปทรง ความลกึ ถ้าตอ้ งการใหว้ ตั ถุที่มีขนาดเท่ากันดู
ตน้ื และความลาดเอียงของกลอ่ งน้ันๆ เหมอื นกับว่าอยู่ห่างออกไป สามารถทา
ได้ เปน็ ต้น ได้โดยจัดวางใหว้ ัตถเุ ลือ่ นขน้ึ สงู จาก
ระดับพนื้ ระนาบตามสดั ส่วน ภาพวตั ถุ
อยสู่ ูงขึ้นไปจากแนวระนาบมาก วัตถุนัน้
กจ็ ะดหู า่ งออกไปมาก

โดย คุณครวู รรณธนา จริ มหาศาล

๒. หลกั การวาดภาพแสดงทศั นียภาพ

มีหลักการสาคญั ในการสร้างสรรคผ์ ลงาน
คอื การใช้เทคนคิ การวาดภาพทม่ี ีความลึกลวงตา
เพอื่ สรา้ งภาพแบบ ๓ มิติ บนพืน้ ผิวระนาบ ๒ มติ ิ
เพอ่ื ให้ภาพท่ีถ่ายทอดดูสมจริงคล้ายกบั ภาพท่ีเหน็
จรงิ ดว้ ยสายตา

การวาดภาพท่ีแสดงทัศนยี ภาพเป็นเรื่อง
ของการเลียนแบบความจริง เม่ือมองออกไปใน
โลกแห่งความเปน็ จรงิ จะพบว่าวัตถุมีขนาดเลก็ ลง
เม่อื อย่หู ่างไกลออกไป และมรี ะยะหา่ งสม่าเสมอ
เชน่ เสาร้วั จะสงั เกตได้วา่ เสาแตล่ ะต้นจะอย่ใู กล้
กันมากขน้ึ เม่อื แนวรัว้ อยหู่ า่ งออกไป เปน็ ตน้

การวาดภาพทแ่ี สดงทศั นยี ภาพ คือ การวาดภาพที่สร้างความลกึ ลวงตา ทมี่ ีทง้ั ระยะใกล้และไกลบน
พ้ืนผวิ ระนาบ ๒ มิติ โดยสามารถเรยี นรูจ้ ากการสังเกต เพอ่ื ทาความเขา้ ใจในหลักการได้ วัตถุท่เี ราต้องการวาด
ใหม้ คี วามลกึ ลวงตาแบบ ๓ มติ ิ จะตอ้ งอาศยั จนิ ตนาการมองให้เป็นรูปทรงทม่ี คี วามโปรง่ ใส สามารถเหน็
สดั สว่ นท่อี ยู่ภายในวัตถไุ ด้ แลว้ ถ่ายทอดออกมาเป็นรปู ทรงทมี่ ีความสมบรู ณ์

โดย คุณครูวรรณธนา จิรมหาศาล

สิง่ ทคี่ วรคานงึ ถงึ ในการวาดภาพแสดงทัศนยี ภาพ คือ ไมต่ ้องเคร่งครัดในเรอื่ งของการใช้จนิ ตนาการใน
การถา่ ยทอดผลงาน และหลักการวาดภาพแสดงทัศนยี ภาพใหม้ ากจนเกนิ ไป เพราะจะทาใหภ้ าพที่ได้แม้ว่าจะดู
สวยแต่อาจดูแขง็ ท่ือและไมม่ ีชีวิตชวี าได้

๓. วิธีวาดภาพแสดงทัศนยี ภาพ

การวาดภาพท่แี สดงทัศนียภาพมี
วิธกี ารวาดหลายแบบ สาหรบั ใน
ระดับชั้นนี้เป็นการเรียนรู้วธิ ีการ
เบ้อื งตน้ เพ่ือจะไดน้ าไปใชป้ ระโยชน์
ในการวาดภาพระบายสีภาพวตั ถุ หรือ
ภาพทวิ ทศั นต์ ่อไป ดงั นี้

โดย คณุ ครวู รรณธนา จิรมหาศาล

๓.๑ การวาดภาพทศั นยี ภาพแบบจดุ เดียว

วธิ ีน้ใี ชว้ ิธีการมองแบบจุดรวมสายตา หรอื จดุ ลับตาเพยี งจุดเดยี วในการวาดภาพ โดยมีขน้ั ตอน
ในการวาด ดังน้ี

ข้นั ท่ี ๑ รา่ งรูปทรงทั่วไปของด้านหน้ากล่องส่ีเหล่ียมลกู บาศก์

ข้ันท่ี ๒ ลากเสน้ ตรงจากมมุ บนทัง้ ๒ ของภาพให้ทามุมกบั เสน้ ขอบบน
โดยให้เส้นตรง ทั้ง ๒ ไปตัดกนั จนเกดิ จดุ ตัดเหนือบรเิ วณภาพ

โดย คุณครูวรรณธนา จริ มหาศาล

ข้ันที่ ๓ ลากเสน้ ขนานกบั ขอบบนผ่านจุดตัดน้ัน โดยสมมติให้เป็นเส้นระดับสายตา
และจดุ ตัดคอื จุดรวมสายตา

ข้นั ท่ี ๔ ลากเสน้ ขนานระหว่างเสน้ ระดบั สายตาและขอบด้านบนของลูกบาศก์ จะเหน็ พ้ืนผวิ ด้านบนของกล่อง
ถา้ ตัดเสน้ ขอบทุกเส้นของกล่องใหช้ ดั เจน เราจะไดภ้ าพแสดงทัศนียภาพแบบจุดเดยี วที่สมบูรณ์

โดย คณุ ครวู รรณธนา จิรมหาศาล

ข้นั ตอนการวาดภาพภายในกลอ่ งทาตอ่ เน่ืองจากข้ันท่ี ๓ ดังนี้
ข้ันท่ี ๑ ให้ลากเสน้ รา่ งจากมุมล่างท้งั ๒ ของภาพไปยงั จดุ รวมสายตาดา้ นบน

ขนั้ ท่ี ๒ ลากเส้นดงิ่ จากมมุ บนท้ัง ๒ ด้านหลงั ให้ตัดกบั เส้นที่ลากในขัน้ ที่ ๑
จะเหน็ ภาพด้านกว้างของผนงั กล่องด้านหลงั

โดย คณุ ครูวรรณธนา จิรมหาศาล

ขั้นท่ี ๓ ลากเส้นนอนเช่ือมมุมด้านลา่ งทางซา้ ยและขวาของพืน้ ท่ีดา้ นหลัง
จะได้พ้ืนของผนงั กล่องด้านลา่ ง และได้ภาพทศั นียภาพแบบจดุ เดียวภายในกล่องท่ีสมบูรณ์

๓.๒ การวาดภาพแสดงทศั นียภาพแบบ ๒ จดุ

การวาดภาพทัศนียภาพแบบ ๒ จุด จะมเี ฉพาะความสูงเทา่ น้ันท่ีขนานไปกับระนาบของภาพ ส่วน
บริเวณด้านขา้ งของภาพจะมองเห็นลึกเขา้ ไปในภาพ ซงึ่ ในการวาดภาพจะตอ้ งเพม่ิ เสน้ ตอ่ และจดุ รวมสายตาอีก
ชดุ หนง่ึ ใหอ้ ยู่บนเส้นระดับสายตาเดียวกัน การเลื่อนใหใ้ กลก้ นั หรอื ห่างออกของจดุ รวมสายตาทงั้ ๒ จะสง่ ผล
ให้มองเหน็ ด้านข้างน้อยลง หรือมากข้นึ ตามลาดับ ซงึ่ บรเิ วณด้านข้างทง้ั ๒ อาจไมจ่ าเปน็ ต้องมองเหน็
องคป์ ระกอบของภาพเท่ากนั ก็ได้

๔. การวาดภาพทวิ ทัศนแ์ ละภาพคนทแ่ี สดงทศั นยี ภาพ

๔.๑ การวาดภาพทิวทศั น์ทแี่ สดงทัศนยี ภาพ

การวาดภาพทวิ ทศั น์ของสิ่งทีม่ ีขนาดเทา่ กนั และมรี ะยะหา่ งเท่าๆ กนั จะใชห้ ลักในการวาด ดงั นี้
เสน้ ระดบั สายตา

จุดรวมสายตา
ขนั้ ที่ ๑ ใหเ้ ริม่ จากการลากเส้นนอนเปน็ เส้นระดบั สายตา กาหนดจุดรวมสายตาบนเส้นนน้ั ทางขวามอื ซึง่ มองดู

แล้วบรรดาเสาท้ังหมดจะว่งิ ไปหา จากนน้ั ลากเส้นดิ่งโดยสมมตใิ ห้เป็นเสาตน้ แรกไว้ในตาแหน่งท่ีต้องการ

โดย คณุ ครวู รรณธนา จิรมหาศาล

เสน้ ระดบั สายตา
จดุ รวมสายตา

ข้นั ที่ ๒ ลากเส้นร่างจากโคนเสาและยอดเสาต้นแรกไปยงั จุดรวมสายตา โดยใช้เสน้ ร่างทั้ง ๒
เปน็ แนวความสูงของเสาทุกต้นที่จะวาดตอ่ ไปใชก้ ารวดั ดว้ ยสายตา คาดคะเนระยะหา่ งของเสาตน้ ที่ ๒

กับเสาตน้ แรก แล้วลากเสน้ ดิง่ แทนเสาตน้ ท่ี ๒ ณ ตาแหนง่ ท่คี าดคะเนไว้

เสน้ ระดบั สายตา
จดุ รวมสายตา

ขนั้ ที่ ๓ หาจุดก่งึ กลางของเสาต้นแรก ลากเสน้ รา่ งจากจุดนนั้ ไปยังจดุ รวมสายตา
ซง่ึ เส้นน้ีจะตดั เสาต้นท่ี ๒ ทีจ่ ุดก่งึ กลางเสา เชน่ เดียวกนั

โดย คุณครูวรรณธนา จิรมหาศาล

เสน้ ระดบั สายตา
จดุ รวมสายตา

ข้นั ท่ี ๔ ลากเส้นร่างจากยอดเสาต้นแรกผ่านจุดกึง่ กลางของเสาต้นท่ี ๒ มาตัดเสน้ ฐานด้านลา่ ง
ซึ่งจดุ ตัดนี้จะเปน็ ตาแหนง่ ของโคนเสาตน้ ถดั ไปลากเส้นดง่ิ จากฐานเสาน้นั ขึน้ ไป
ตัดเส้นยอดเสาจะได้เปน็ เสาต้นที่ ๓

เสน้ ระดบั สายตา
จุดรวมสายตา

ข้นั ท่ี ๕ ใชว้ ิธกี ารเดยี วกันนีซ้ ้าๆ จนกว่าจะไดเ้ สาท่เี หลือทง้ั หมด

โดย คณุ ครวู รรณธนา จิรมหาศาล

๔.๒ การวาดภาพคนทแ่ี สดงทัศนยี ภาพ

ภาพของคนเม่อื อยใู่ นระยะที่หา่ งออกมาจะมขี นาดเล็กลงไปเรอ่ื ยๆ แตถ่ ้าภาพน้ันมคี นหลายคนยืนอยู่
ในพื้นระนาบของภาพตามตาแหนง่ ต่างๆ ผวู้ าดจะต้องจดั สดั สว่ นให้ถกู ต้องเม่อื เทียบกบั จานวนคนในภาพ
เพื่อให้ดูสอดคลอ้ งกัน ซึ่งมีวิธีในการวาด ดังนี้

เสน้ ระดบั สายตา

จดุ รวมสายตา

ขน้ั ท่ี ๑ ลากเสน้ นอนเป็นเสน้ ระดับสายตา กาหนดจดุ รวมสายตาใหอ้ ยู่ทางดา้ นซ้ายมอื
ใช้เสน้ ดงิ่ เป็นตัวกาหนดความสงู ของคนภาพแรก จากนน้ั รา่ งภาพคนเบาๆ

เสน้ ระดบั สายตา

จดุ รวมสายตา

ขัน้ ที่ ๒ ลากเส้นจากสว่ นบนสุดและลา่ งสุดของเส้นแทนความสงู ของคนกลับไปยงั จุดรวมสายตา

โดย คุณครวู รรณธนา จริ มหาศาล

เสน้ ระดบั
สายตา

จุดรวมสายตา

ขน้ั ที่ ๓ ใช้ภาพของคนแรกและเส้นระดับสายตาเป็นแนวทางในการวาดภาพคนอ่นื ๆ ทีย่ ืนอยูใ่ นตาแหน่ง
ตา่ งกัน โดยมีระยะหา่ งระหว่างเสน้ แนวบนและลา่ งเปน็ ตวั กาหนดความสงู ของภาพคนอ่ืนๆ ท่ีเหลอื

๕. การกาหนดเงาของวัตถุ

เมอ่ื มีแหล่งกาเนดิ แสง กจ็ ะทาให้เกิดเงาของวัตถุที่เกดิ จากจุดรวมสายตาเดยี วกัน โดยจุดรวมสายตา
จะอย่ใู ตแ้ หล่งกาเนิดแสงในแนวดง่ิ บนพื้นผิวทวี่ ตั ถวุ างอยพู่ อดี โดยแสงจะเดินทางเป็นเสน้ ตรงไปกระทบกับ
วตั ถทุ ี่ขวางก้ันอยู่ วตั ถจุ ะขวางแสงไม่ให้เดนิ ทางต่อไปได้ ทาให้เกดิ เงาขนึ้ ซ่งึ เงาแตล่ ะเงาจะมรี ูปรา่ งตามวัตถุ
น้ันๆ โดยความยาวของเงาวัตถทุ ต่ี กทอดบนพน้ื ผวิ จะแตกต่างกนั ไปข้ึนอยู่กับตาแหนง่ ของแหลง่ กาเนิดแสง ถา้
แหล่งกาเนดิ แสงอยูเ่ หนือวตั ถมุ าก เงากจ็ ะยิง่ หดสั้นมาก