บท 9

บทที่ 9
กระดาษทำการ

ความหมายของกระดาษทำการ

กระดาษทำการ (Work Sheet) หมายถึง แบบฟอร์มที่ร่างขึ้นมาเพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการจัดทำ
การเงิน ซึ่งในการจำแนกตัวเลข จำนนนของบัญชีต่าง ในงบทดลองจะช่วยในการจัดทำงบการให้รวดเรว็ ขึน้
กระดาษทำการจะมีช่องรายการบัญชดี งั นี้คือ งบทดลองกอ่ นปรับปรงุ รายการ ช่องรายการปรบั ปรุง บัญชีกำไร
ขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงนิ กระดาษทำการจะทำชั้นหลัง่ จากท่ีกจิ การไดบ้ ันทึกรายการค้าท่ีเกิดขึ้นใน
สมดุ รายวนั ทั่วไป และผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทเรยี บร้อยแลว้ แตย่ งั ไม่ได้บนั ทกึ รายการปรับปรุงบัญชี
เพื่อให้เกิดความสะดวกรวดเร็วและป้องกันข้อผิดพลาดด้านตัวเลขจากบัญชีต่างๆ จึ งต้องมีการปรับปรุง
รายการบัญชี และนำตัวเลขมาจัดทำงบทดลองหลังการปรับปรุงเพื่อบันทึกจำนวนเงินท่ีทำการปรบั ปรงุ บัญชี
ทุกบัญชี และตรวจสอบความถูกต้องของตัวเลขจึงผ่านรายการบัญชีไปงบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะ
การเงนิ ทเี่ กีย่ วข้องเพ่ือหาผลต่างทเ่ี กดิ ข้ึน ซง่ึ ถา้ รายไดม้ ีมากกวา่ ค่าใชา้ ยแสดงว่ามกี ำไรสุทธิ แต่ถ้าค่าใช้จ่ายมี
มากกว่ารายได้แสดงวา่ ขาดทุสุทธิ ซง่ึ การดำเนินการขา้ งต้นจะอยูใ่ นรูปของกระดาษทำการ 8 ช่อง

รูปแบบกระดาษทำการ

ชอื่ กจิ การ........................(1.1)

กระดาษทำการ (1.2)

สำหรบั รอบระยะเวลา.....สิ้นสุดวันท.ี่ ........(1.3)

ช่อื บัญชี เลขท่ี งบทดลอง รายการปรับปรงุ งบกำไรขาดทนุ งบแสดงฐานะการเงิน
บญั ชี เดบติ เครดติ
เดบิต เครดติ เดบติ เครดิต เดบติ เครดติ

        

ส่วนประกอบของกระดาษทำการ
1. ส่วนหัวของกระดาษทำการ
(1.1) ชอ่ื กจิ การ (1.2) ข้อความทร่ี ะบุวา่ "กระดาษทำการ" (1.3) รอบระยะเวลาบญั ชแี ละงวดบญั ชที ีจ่ ัดทำ
2. ช่องชอ่ื บญั ชี
3. ชอ่ งเลขทบี่ ญั ชี
4. ชอ่ งงบทดลอง แบง่ ออกเป็นด้านเดบติ และเครดติ
5. ชอ่ งรายการปรบั ปรงุ แบง่ เป็นด้านเดบติ และเครดิต
6. ช่องงบกำไรขาดทุน แบง่ ออกเปน็ ด้านเดบติ และเครดติ
7. ช่องงบแสดงฐานะการเงนิ แบง่ ออกเป็นด้านเดบติ และเครดิต

การจดั ทำกระดาษทำการ

การจัดทำกระดาษทำการท่จี ะศึกษานี้ จะมีทง้ั หมด 8 ชอ่ ง จะมชี อ่ งรายการปรับปรุงเพิม่ ข้นึ
อกี 2 ชอ่ ง ทางดา้ นเดบิด และดา้ นเครดิต สำหรบั ชอ่ งรายการปรบั ปรงุ มไวบ้ ันทกึ จำนวนเงินของบัญชที ท่ี ำการ
ปรบั ปรงุ ทุกบัญชี เมื่อบนั ทึกรายการปรับปรุงครบถว้ นแล้วจะรวมยอดทัง้ ด้านเดบติ และเครดิตใหเ้ ทา่ กันดงั นี้

1. เขียนหวั กระดาษทำการ

ㆍบรรทัดท่ี 1 เขียนชื่อกจิ การ

ㆍ บรรทัดที่ 2 เขยี นชื่อกระดาษทำการ

ㆍ บรรทัดท่ี 3 เขยี นงวดบัญชี วนั เดือน ปี
2. ชอ่ งบทดลองกอ่ นปรับปรงุ

ㆍเขียนชอ่ื บัญชตี ่างๆ และจำนวนเงินในช่องงบทดลองก่อนปรับปรุง

ㆍรวมยอดช่องเคบติ และเครดิต ของช่องบทดลองก่อนปรับปรุงซง่ึ ต้องเทา่ กันเสมอ
3. ช่องรายการปรับปรุง เขียนชื่อบัญชีใหม่ (ถ้ามี) เพิ่มเติมต่อจากชื่อบัญชีที่มีอยู่ในงบทดลองก่อน
ปรับปรุง โดยมีหลกั เกณฑด์ งั นี้

3.1 ใส่จำนวนเงนิ ในช่องเคบดิ และช่องเครคิดในบรรทดั เดียวกันกับบัญชีทีจ่ ะต้องเดบดิ และเครดิต
ในชอ่ งรายการปรบั ปรุง ถ้าเป็นรายการปรับปรุงทไ่ี มม่ ชี อื่ บัญชีของรายการปรับปรงุ น้นั ๆ ใหเ้ พ่ิมชอื่ บัญชีขึ้นมา
ใหม่ตามรายการปรบั ปรงุ ทมี่ ีอยูใ่ นสมดุ รายวันทั่วไป

3.2 ใสห่ มายเลขสำดับรายการปรบั ปรงุ เปน็ วงเลบ็ ด้านขา้ ยมือของจำนวนเงนิ ในชอ่ งรายการปรบั ปรงุ
ทัง้ ช่องเดบิตและเครดิต เพ่ืออ้างองิ ว่าเปน็ รายการปรบั ปรงุ บัญชีลำดับทเ่ี ท่าไร

3.3 รวมยอดจำนวนเงนิ ในชอ่ งเคบิดและเครดติ ของชอ่ งรายการปรับปรุงตอ้ งเท่ากนั เสมอ
4. ชอ่ งงบกำไรขาดทุน ใหน้ ำยอดจากงบทดลองหลงั ปรบั ปรงุ ประเภทบัญชรี ายไดแ้ ละค่าใช้จา่ ยไปใสใ่ น
ช่องบกำไรขาดทุน
5. ชอ่ งงบแสดงฐานะการเงนิ ใหน้ ำยอดจากงบทดลองหลงั ปรับปรงุ ประเภทบัญชีสินทรพั ย์หน้ีสินและ
ทุน ไปใสใ่ นช่องงบแสดงฐานะการเงนิ ยกเว้นสนิ ค้าคงเหลอื ตน้ งวดใหน้ ำไปใสในงบกำไรขาดทุนด้านเดบิด
6. บนั ทึกสินคา้ คงเหลอื ปลายงวดในงบกำไรขาดทนุ ชอ่ งดา้ นเครดิตและงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิต
7. รวมยอดจำนวนเงนิ ในช่องงบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงนิ
8. คำนวณหาผลตา่ งระหว่างชอ่ งเดบิต และเครดิตของชอ่ งงบกำไรขาดทุน

8.1 ถ้ายอดรวมดา้ นเครดิตสูงกว่าดา้ นเบติ (รายได้สูงกวา่ คำใช้จ่าย) ถือวา่ มีกำไรสุทธิ ให้ใส่ผลกำไร
สุทธใิ นชอ่ งเคบติ ของงบกำไรขาดทุน และใส่ช่องเครดิตของงบแสดงฐานะการเงินในบรรทัดเดยี วกนั

8.2 ถ้ายอดรวมด้านเครดิตต่ำกว่าด้านเดบิด (รายได้ต่ำกว่าค่าใช้จ่าย) ถือว่าขาดทุนสุทธิ ใส่ผล
ขาดทุนสุทธิในชอ่ งเครดิตของงบกำไรขาดทนุ และใส่ช่องด้านเดบิตของงบแสดงฐานะการเงินบรรทดั เดียวกนั

9. รวมยอดจำนวนเงนิ ชอ่ งงบกำไรขาดทุนด้านเดบิตและด้านเครดิตต้องเท่ากันเสมอ
10. รวมยอดจำนวนเงินช่องงบแสดงฐานะการเงินด้านเดบิตและดา้ นเครดติ ต้องเท่ากนั เสมอ

ตวั อยา่ ง งบทดลองของร้านการค้าเสรี มีข้อมลู ดงั นี้

ร้านการค้าเสรี

งบทดลอง

วันท่ี 31 ธนั วาคม 2561

ช่ือบญั ชี เลขท่ี เดบติ เครดติ
บัญชี บาท สต. บาท สต.

เงนิ สด 101 40,000 - 1,000 -

ลกู หน้ีการคา้ 102 60,000 -

ค่าเผอ่ื หนส้ี งสยั จะสญู 103

สนิ คา้ คงเหลือ 104 34,000 -

วสั ดสุ ำนกั งาน 105 45,000 -

ค่าเบี้ยประกันจ่ายล่วงหนา้ 106 48,000 -

ภาษซี ้ือ 107 21,000 -

อาคาร 108 600,000 -

คา่ เส่อื มราคาสะสมอาคาร 109 60,000 -

อปุ กรณ์สำนักงาน 110 400,000 -

คา่ เส่อื มราคาสะสมอุปกรณ์ 111 40,000 -
50,000 -
เจา้ หนีก้ ารค้า 201 68,000 -
39,000 -
ภาษขี าย 202 64,000 -
406,000 -
เงินเดือนค้างจา่ ย 203

เงินกู้ 12% 204

ทุน-รา้ นการค้าเสรี 301

ถอนใชส้ ว่ นตวั 302 40,000 -

ขายสนิ ค้า 401 1,200,000 -

ซ้ือสินค้า 501 440,000 -

คา่ โฆษณา 502 85,000 -

เงินเดือน 503 65,000 -

คา่ ใช้จ่ายในการขาย 504 50,000 -

1,928,000 - 1,928,000 -

ขอ้ มูลเพ่มิ เตมิ มดี งั น้ี

1. มคี า่ เบยี้ ประกนั ของปีนี้ จำนวน 18,000 บาท
2. มเี งนิ เดอื นคา้ งจา่ ยจำนวน 15,000 บาท

3. คิดค่าเสือ่ มราคาอาคาร และอุปกรณส์ ำนกั งานในอตั รา 10% ตอ่ ปี
4. กจิ การตง้ั คา่ เผ่อื หนส้ี งสัยจะสญู 5% ของยอดลกู หนี้
5. สนิ ค้าคงเหลือปลายงวดตรวจนับได้ 25,000 บาท และวัสดุสำนักงานคงเหลอื 22,000 บาท

ให้ทำ 1. ปรบั ปรงุ รายการในสมดุ รายวันทว่ั ไปทีเ่ กี่ยวข้อง

2. กระดาษทำการ
3. งบทดลองหลงั ปรับปรุง

1. ปรบั ปรงุ รายการในสมุดรายวันทัว่ ไปทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง

สมดุ รายวนั ท่ัวไป หนา้ 1

พ.ศ.2561 รายการ เลขที่ เดบิต เครดิต
เดอื น วันที่
บญั ชี บาท สต. บาท สต.

1 ค่าเบย้ี ประกนั 505 18,000 -

คา่ เบี้ยประกนั จ่ายลว่ งหนา้ 106 18,000 -

ปรับปรงุ คา่ เบยี้ ประกนั

2 เงินเดือน 506 15,000 -
202
เงินเดือนค้างจา่ ย 15,000 -

ปรบั ปรงุ เงนิ เดอื นคา้ งจา่ ย

3 คา่ เสื่อมราคาอาคาร (600,000x10%) 507 60,000 -
109
ค่าเส่อื มราคาสะสมอาคาร 60,000 -

ค่าเสอ่ื มราคาอาคาร 10% ต่อปี

คา่ เสอ่ื มราคาอปุ กรณ์สำนักงาน 508 40,000 -
111
คา่ เสอ่ื มราคาสะสมอุปกรณ์ฯ 40,000 -

คดิ คา่ เสือ่ มราคาอุปกรณ์ฯ 10% ตอ่ ปี

4 หนส้ี งสัยจะสูญ (600,000x5%) – 1,000 509 2,000 -
103
คา่ เผือ่ หนี้สงสัยจะสญู 2,000 -

ตง้ั หน้ีสงสยั จะสญู 5% ของลกู หน้ี

5 วสั ดสุ ำนักงานใช้ไป (45,000-22,000) 510 2,300 -
105 23,000 -
วสั ดุสำนกั งาน

2. กระดาษทำการ

ร้านการค้าเสรี
กระดาษทำการ
สำหรับปสี ้นิ สุดวันที่ 31 ธันวาคม 2561

ช่ือบัญชี เลขที่ งบทดลอง รายการปรบั ปรงุ งบกำไรขาดทุน งบแสดงฐานะการเงิน
เดบติ เครดิต
เงินสด บญั ชี เดบิต เครดิต เดบติ เครดติ เดบติ เครดิต 40,000
ลูกหนกี้ ารคา้ 60,000
คา่ เผื่อหน้ีสงสัยจะสูญ 101 40,000
3,000
102 60,000

103 1,000 (4)2,000

สินค้าคงเหลือ 104 34,000 34,000

วัสดุสำนักงาน 105 45,000 (5)23,000 22,000

ค่าเบย้ี ประกันจา่ ยล่วงหนา้ 106 48,000 (1)18,000 30,000

ภาษซี ื้อ 107 21,000 60,000 (3)60,000 21,000 120,000
อาคาร 108 600,000 (3)40,000 600,000
คา่ เสือ่ มราคาสะสมอาคาร 109 40,000 80,000
อุปกรณ์สำนกั งาน 110 400,000 50,000 (2)15,000 400,000 50,000
ค่าเสอื่ มราคาสะสมอปุ กรณ์ 111 68,000 68,000
เจ้าหนีก้ ารคา้ 201 39,000 54,000
ภาษีขาย 202
เงนิ เดือนคา้ งจ่าย 203

เงนิ กู้ 12% 204 64,000 64,000

ทุน-รา้ นการค้าเสรี 301 406,000 406,000

ถอนใชส้ ว่ นตวั 302 40,000 40,000

ขายสินคา้ 401 1,200,000 1,200,000

ซือ้ สินค้า 501 440,000 (2)15,000 440,000
คา่ โฆษณา 502 85,000 85,000
เงินเดอื น 503 65,000 80,000
คา่ ใช้จา่ ยในการขาย 504 50,000 50,000

1,928,000 1,928,000

ค่าเบย้ี ประกนั 505 (1)18,000 18,000

คา่ เสอ่ื มราคาอาคาร 506 (3)60,000 60,000

ค่าเส่อื มราคาอุปกรณ์ฯ 507 (3)40,000 40,000

หนส้ี งสัยจะสูญ 508 (4)2,000 2,000

วสั ดสุ ำนกั งานใช้ไป 509 (5)23,000 23,000

158,000 158,000

สนิ ค้าคงเหลอื 31 ธ.คง 25,000 25,000

832,000 1,225,000 1,238,000 845,000

กำไรสทุ ธิ 393,000 393,000

1,225,000 1,225,000 1,238,000 1,238,000

3. งบทดลองหลังปรบั ปรงุ ร้านการค้าเสรี เครดติ
งบทดลองหลังปรบั ปรุง บาท สต.
ช่อื บญั ชี วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2561
3,000 -
เงินสด เลขที่ เดบติ
ลกู หนก้ี ารคา้ บญั ชี บาท สต. 120,000 -
คา่ เผอ่ื หนี้สงสยั จะสญู 101 40,000 -
สินคา้ คงเหลอื 102 60,000 - 80,000 -
วสั ดุสำนกั งาน 103 50,000 -
ค่าเบ้ียประกันจ่ายลว่ งหน้า 104 34,000 - 68,000 -
ภาษซี อ้ื 105 22,000 - 54,000 -
อาคาร 106 30,000 - 64,000 -
คา่ เสื่อมราคาสะสมอาคาร 107 21,000 - 406,000 -
อุปกรณส์ ำนักงาน 108 600,000 -
ค่าเสอ่ื มราคาสะสมอุปกรณ์ 109 1,200,000 -
เจ้าหนี้การคา้ 110 400,000 -
ภาษขี าย 111 -
เงินเดือนคา้ งจา่ ย 201 -
เงนิ กู้ 12% 202 -
ทุน-ร้านการคา้ เสรี 203 -
ถอนใช้ส่วนตัว 204 -
ขายสนิ ค้า 301 -
ซอ้ื สนิ ค้า 302 40,000 -
ค่าโฆษณา 401
เงินเดอื น 501 440,000 -
คา่ ใชจ้ า่ ยในการขาย 502 85,000 -
ค่าเบ้ียประกัน 503 80,000 -
ค่าเสื่อมราคาอาคาร 504 50,000 -
คา่ เส่อื มราคาอุปกรณฯ์ 505 18,000 -
หน้สี งสัยจะสญู 506 60,000 -
วัสดุสำนกั งานใช้ไป 507 40,000 -
508 2,000 -
509 23,000 - 2,045,000

2,045,000 -