The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

4 LEMBAR KERJA PESERTA DIDIK 2 AKSARA JAWA NARENDRA DEWANTARA

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by NARENDRA DEWANTARA, 2023-07-10 00:31:34

4 LEMBAR KERJA PESERTA DIDIK 2 AKSARA JAWA NARENDRA DEWANTARA

4 LEMBAR KERJA PESERTA DIDIK 2 AKSARA JAWA NARENDRA DEWANTARA

1


2 LEMBAR KERJA PESERTA DIDIK (LKPD) SMP N 3 BANTUL Mata Pelajaran: Bahasa Jawa Materi Pokok: Sandhangan wyanjana dan angka jawa Tanggal Pelaksanaan: Nama Kelompok: 1. …………………………………………………….. 2. …………………………………………………….. 3. …………………………………………………….. 4. …………………………………………………….. Waktu mengerjakan: 20 menit A. Identitas Kelas/Semester : VII/Gasal Mata Pelajaran : Bahasa Jawa Materi : Sandhangan wyanjana dan angka Jawa Alokasi Waktu : 2 x 40 menit B. Capaian Pembelajaran Membaca dan memirsa Peserta didik memahami informasi berupa gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan dari berbagai jenis teks misalnya teks deskripsi, narasi, puisi, eksplanasi dan eksposisi dari teks visual dan audiovisual untuk menemukan makna yang tersurat dan tersirat; Peserta didik menginterpretasikan informasi untuk mengungkapkan simpati, kepedulian, empati atau pendapat pro dan kontra dari teks visual dan audiovisual; Peserta didik menggunakan sumber informasi lain untuk menilai akurasi dan kualitas data serta membandingkan informasi; Peserta didik mampu mengeksplorasi dan mengevaluasi berbagai topik aktual yang dibaca dan dipirsa yaitu geguritan, tembang dolanan, tembang macapat, teks aksara Jawa, cerita cekak, dan berita berbahasa Jawa


3 Elemen Menulis Peserta didik mampu menulis gagasan, pikiran, pandangan, arahan atau pesan tertulis untuk berbagai tujuan secara logis, kritis, dan kreatif; Menyampaikan ungkapan rasa simpati, empati, peduli, dan pendapat pro/kontra secara etis dalam memberikan penghargaan secara tertulis dalam teks multimoda; Peserta didik mampu menggunakan dan mengembangkan kosakata baru yang memiliki makna denotatif, konotatif, dan kiasan untuk menulis; Peserta didik menyampaikan tulisan berdasarkan fakta, pengalaman, dan imajinasi secara indah dan menarik dalam bentuk prosa dan puisi dengan penggunaan kosakata secara kreatif yaitu cangkriman, parikan, cerita pengalaman, aksara Jawa, dan sesorah. C. Indikator Pencapaian Kompetensi Pertemuan 1: 1. Menganalisis penggunaan sandhangan wyanjana dalam teks beraksara Jawa. (C4) 2. Menulis paragraf sederhana beraksara latin ke dalam aksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana. (P5) Pertemuan 2: 3. Menguraikan isi teks beraksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana dan angka jawa (C4) 4. Mengalihaksarakan paragraf sederhana beraksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana dan angka Jawa ke dalam aksara latin. (P4)


4 D. Tujuan Pembelajaran Pertemuan 1: Melalui kegiatan pembelajaran dengan pendekatan scientific, model pembelajaran problem based learning, metode pembelajaran number head together (NHT) peserta didik dapat: 1. Menganalisis penggunaan Sandhangan wyanjana dan angka jawa dalam teks beraksara Jawa dengan teliti. (C4, HOTS) 2. Menulis paragraf sederhana beraksara latin ke dalam aksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana dan angka jawa dengan penuh tanggung jawab. (P5, HOTS) Pertemuan 2: Melalui kegiatan pembelajaran dengan pendekatan scientific, model pembelajaran Problem Based Learning, metode pembelajaran Number Head Together (NHT) peserta didik dapat: 1. Menguraikan isi dari teks beraksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana dan angka jawa dengan penuh tanggung jawab. (C4, HOTS) 2. Mengalihaksarakan paragraf sederhana beraksara Jawa yang mengandung sandhangan wyanjana ke dalam aksara latin dengan teliti. (P4, HOTS) E. Materi Pembelajaran Faktual : Wujud sandhangan wyanjana, pasangan sandhangan wyanjana Konseptual : Fungsi sandhangan wyanjana Prosedural : Tata cara alih aksara Metakognitif : Analisis teks sandhangan wyanjana


5 F. Sumberipun Pasinaon a. Buku peserta didik: Parjiyem. 2022. Widyatamansari SMP kelas VII. Yogyakarta: Raditya Buana. b. Sayuto, Indarti. 2017. Kartika Basa. Yogyakarta: Dinas Pendidikan Pemuda dan Olahraga Daerah Istimewa Yogyakarta. c. Bahan ajar Sandhangan wyanjana, link: https://anyflip.com/fzybw/zchw/ d. Bausastra Jawa online, link: https://www.sastra.org/leksikon e. Jurnal penelitian, link: - https://eprints.uny.ac.id/4032/1/PERUBAHAN_SIST EM_PEMBELAJARAN_AKSARA_JAWA_baru.docx f. Video pasinaon, link: - Pertemuan 1: https://www.youtube.com/watch?v=22yw3r68wfI - Pertemuan 2: https://www.youtube.com/watch?v=arvvdlKUUrk -


6 1. Saderengipun mlebet wonten ing pasinaon sumangga para peserta didik saged nggarap pretest wonten link menika: https://kahoot.com/ 2. Para peserta didik maos materi ingkang sampun kaserat wonten ing flipbook kanthi premati wonten ing link ingkang sampun wonten ing google sites kanthi link https://anyflip.com/fzybw/zchw/ 3. Sumangga para peserta didik saged ningali tuladha panganggenipun Sandhangan wyanjana wonten ing andharan power point ingkang saged dipuntingali wonten ing video: https://www.youtube.com/watch?v=arvvdlKUUrk 4. Kadamela kelompok ingkang anggotanipun sakawan peserta didik, salajengipun mangga kawangsulana pitakenan ingkang sampun karantam wonten ing LKPD menika. 5. Asilipun pirembagan langsung saged kaserat wonten ing LKPD ingkang sampun dipunparingaken. 6. Asiling garapan saged dipunandharaken majeng kaliyan kanca sekelompokipun. 7. Sasampunipun ngandharaken asilipun garapan, kelompok sanes saged suka pamrayogi. 8. Ingkang pungkasan sumangga para peserta didik saged nggarap post test wonten ing google form, kanthi https://forms.gle/cUAspu6MVBJcoghMA. Pitedah Pasinaon Pertemuan 1


7 1. Saderengipun mlebet wonten ing pasinaon sumangga para peserta didik saged nggarap pretest wonten link menika: https://kahoot.com 2. Para peserta didik maos materi ingkang sampun kaserat wonten ing flipbook kanthi premati wonten ing link ingkang sampun wonten ing google sites kanthi link https://anyflip.com/fzybw/zchw/ 3. Sumangga para peserta didik saged ningali tuladha panganggenipun Sandhangan wyanjana wonten ing andharan video ingkang saged dipuntingali wonten ing: https://www.youtube.com/watch?v=arvvdlKUUrk . 4. Kadamela kelompok ingkang anggotanipun sakawan peserta didik, salajengipun mangga kawangsulana pitakenan ingkang sampun karantam wonten ing LKPD menika. 5. Asilipun pirembagan langsung saged kaserat wonten ing LKPD ingkang sampun dipunparingaken. 6. Asiling garapan saged dipunandharaken majeng kaliyan kanca sekelompokipun. 7. Sasampunipun ngandharaken asilipun garapan, kelompok sanes saged suka pamrayogi. 8. Ingkang pungkasan sumangga para peserta didik saged nggarap post test wonten ing google form, kanthi https://forms.gle/NL8CCQjfRmetmcKa8 Pertemuan 2


8 A. AKTIVITAS PEMBELAJARAN PERTEMUAN 1 Wonten ing fase menika mangga para siswa saged ningali wujudipun sandhangan wyanjana saha angka jawa. Aksara Jawa menika wujudipun kathah. Wonten aksara legena utawi nglegena, aksara Pasangan, sandhangan wyanjana, aksara Swara, aksara Angka, aksara Murda, sandhangan swara, sandhangan panyigeg wanda, sandhangan wyanjana, saha panjing. Ing pamulangan menika badhe ngrembag bab aksara legena, aksara pasangan, saha sandhangan, mliginipun sandhangan wyanjana. Samangke para siswa kedah mangretosi kadospundi wujudipunsandhangan wyanjana saha kadospundi panganggening sandhangan wyanjana. Wonten ing ngandhap menika wonten tuladha panganggening sandhangan wyanjana, sumangga para siswa nyetitekaken kanthi premati! Fase 1: Identifikasi Masalah Orientasi Peserta Didik


9 Sandhangan wyanjana ANGKA JAWA


10 Sumangga para siswa saged dipuntiti tuladha panganggenipun sandhangan wyanjana saha angka jawa wonten ing ngandhap menika! Sumber gambar: https://images.solopos.com/2013/03/LWqxqwGz-120313-Harian-Jogja-Perubahan-arus-jalan-01.jpg Sumber gambar: https://blog.tiket.com/wisata-dekat-stasiun-jogja/ Sumber gambar: https://shopee.co.id/Nomor-Rumah-Akrilik-2-Layer-Model-Aksara-Jawa-NomorRumah-Aksara-Jawa-Etnik-i.66334122.1446004670 Tuladha Panganggenipun sandhangan wyanjana Saha aksra jawa


11 Salajengipun mangga dipuntiti tuladha tembung aksara Jawa ing ngandhap menika! ꦏꦿꦏꦿ ꦏꦿꦥꦸꦏꦿ꧀ ꦿꦽꦠꦼꦒ꧀ ꦏꦾꦲꦶ ꦿꦮ ꦶ ꦿꦭꦱ ꧇꧒꧐꧒꧑꧇ ꧇꧑꧇ꦗꦏꦤꦶ꧇꧒꧐꧒꧓꧇ Materi Konseptual Peta Konsep Fase 2: Mengorganisasikan Peserta Didik Aksara Jawa Wujudipun Sandhanganipun Waosan Transkripsi Transliterasi Aksara Nglegana Aksara Murda Sandhangan wyanjana Aksara Swara Aksara Angka Sandhangan Swara Sandhangan Panyigeging Wanda Sandhangan wyanjana


12 Pirembagan Sasampunipun para siswa ningali video wonten ing https://www.youtube.com/watch?v=arvvdlKUUrk saha maos materi wonten ing https://anyflip.com/fzybw/zchw/, samenika mangga para siswa saged damel kelompok ingkang dumados saking 4 siswa. Sasampunipun menika mangga saged diskusi kangge nggarap gladhen ingkang sampun karantam wonten ing LKPD menika. Wonten ing LKPD menika para siswa badhe sinau ngengingi: 1. Nyerat teks aksara Latin dhateng aksara Jawa. 2. Analisis panganggenipun Sandhangan wyanjana wonten ing salebetipun teks. 3. Ngandharaken garapan, lajeng kelompok sanes saged suka pamrayogi. Materi Prosedural A. Sandhangan wyanjana Sandhangan wyanjana gunggungipun wonten tiga, inggih menika cakra, cakra kêrêt, saha péngkal. Sadhangan wyanjana wujudipun wonten 3, inggih menika cakra ( ꦿ ), keret ( ꦿ ), lan pengkal ( ꦿ ) (Darusuprapta, 1996:29-31). 1. Cakra ( ꦿ ) Sandhangan menika dipunginakaken kangge nyerat wanda ingkang dipunpungkasi konsosnan lajeng dipunsambung konsonan /r/ + vokal /a/, /i/, /u/, /è/, /é/, /o/. Tuladhanipun Tata Panyeratipun Sandhangan wyanjana Fase 3: Membimbing Penyelidikan Individu dan Kelompok


13 Krama ꦏꦿꦏ Kréta ꦏꦿꦏꦶꦿꦶ ꧀ Krupuk ꦏꦿꦥꦸꦏꦿ꧀ Crobo ꦕ ꦿꦺꦴꦕꦺꦴ Krèwèng ꦕ ꦿꦏꦕꦺꦁ srimpi ꦏꦱꦺꦶ ꦥꦶ 2. Kêrêt ( ꦿ ) Sandhangan menika dipunginakaken kangem nyerat wanda ingkang dipunwiwiti konsonan lajeng dipunsiambung konsonona /r/ + vokal /ê/. Tuladhanipun srêgêp ꦱꦽꦒꦼꦸ trêp ꦠꦽꦸ꧀ 3. Pengkal Sandhangan menika dipunginakaken kangge nyerat wanda ingkang dipunpungkasi konsosnan lajeng dipunsambung konsonan /y/ + vokal /a/, /i/, /u/, /è/, /é/, /o. Tuladhanipun:


14 Kyai ꦿꦾꦲꦶ Kyoto ꦕꦿꦾꦴꦕꦠꦴ Gebyur ꦒꦼꦺꦾꦏꦂ B. Angka Jawa Angka mawi aksara Jawa dipunserat kanthi kaapit pada pangkat ( ;...;) Tuladha : ꦢꦺꦕꦤꦿꦂꦠꦱ꧀꧇꧒꧐꧇ꦕꦱꦤꦠꦶꦕ ꦕꦠꦂ


15 Sumangga para siswa wacana latin menika dipunalihaksarakaken dhateng aksara Jawa! Golek kroto Kroto inggih menika salah satunggaling pakan manuk ingkang populer. Kroto menika endog semut ngangkrang ingkang biasa digoleki pra tani. Salah satunggaling tani saking dalan Kyai Ahmad Dahlan ing Ngayogyakarta. Papan Kangge Nyerat ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… Gladhen 1


16 Materi Metakognitif Sasampunipun para peserta didik sinau bab wujudipun sandhangan wyanjana ugi pasanganipun saha tata penyeratipun sandhangan wyanjana. Salajengipun kanthi diskusi kelompok, para peserta didik saged sinau anggenipun nyerat aksara Jawa saha analisis panganggenipun sandhangan wyanjana wonten ing salebetipun waosan. Cak-cakanipun alih aksara saking aksara Latin dhateng aksara Jawa 1. Siswa kedah sampun mangretos kados pundi tata panyeratipun aksara Jawa mliginipun sandhangan wyanjana. 2. Siswa kedah tlaten anggenipun nyerat aksara kanthi nggatosaken panganggenipun pasangan, sandhangan, tetenger, saha sandhangan wyanjana. 3. Siswa kedah saged mbedakaken tembung ingkang kaserat mawi aksara legena saha sandhangan wyanjana. 4. Sasampunipun siswa alih aksara saking Latin dhateng Jawa, salajengipun saged nganalisis tata panyeratipun sandhangan wyanjana wonten ing teks. Fase 4: Mengembangkan dan Menyajikan Hasil Karya


17 Sasampunipun para peserta didik alih aksara waosan wonten ing aksara Jawa, sumangga salajengipun peserta didik saged analisis panganggenipun sandhangan wyanjana wonten ing salebetipun waosan kasebut! 1. ꧋ ꦱꦽꦕꦺꦕꦺꦺꦶꦱꦏꦕꦠꦴꦤꦲꦁꦱꦭꦸꦸ꧀ 2. ꧋ ꦸꦕꦿꦺꦴ ꦺꦏꦶꦕꦒꦴꦕ ꦕ ꦿꦿꦺꦴꦕꦠꦴ 3. ꧋ ꦕꦤꦴꦕꦤꦠꦴꦏꦤꦿꦲꦲꦶꦿꦤꦼꦁ 4. ꧋ ꦿꦽꦠꦼꦒꦲꦁꦿꦼꦿ ꦠꦠꦕ ꦤꦿꦺꦕꦠꦿ꧀ No. Tembung Mawi Sandhangan wyanjana Analisis Gladhen 2


18 Peserta didik kanthi dipunbimbing dening guru mendhet dudutan saking pasinaon bab Sandhangan wyanjana ingkang sampun kalampahan. Salajengipun peserta didik dipundhawuhi nggarap post test wonten ing google form kanthi link https://forms.gle/pXCECNduEyvRHQvY9 . Sasampunipun para peserta didik sinau bab Sandhangan wyanjana, sumangga salajengipun saged mangsuli pitaken ing ngandhap menika! 1. Sasampunipun sinau bab Sandhangan wyanjana, seserepan enggal menapa kemawon ingkang dipunpanggihaken dening para peserta didik? 2. Saking pasinaon bab menika menapa ingkang ngremenaken? 3. Menapa taksih wonten bab ingkang angel wonten ing materi nyerat Sandhangan wyanjana menika? PANDOM PAMBIJI PENGETAHUAN Pitaken: Sasampunipun para peserta didik alih aksara waosan wonten ing aksara Jawa, sumangga salajengipun peserta didik saged analisis panganggenipun sandhangan wyanjana wonten ing salebetipun waosan kasebut! No. Kriteria Skor Menuliskan kata berSandhangan wyanjana 1. Peserta didik dapat menuliskan 5-6 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 3 2. Peserta didik dapat menuliskan 3-4 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 2 3. Peserta didik dapat menuliskan 1-2 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 1 Fase 5: Menganalisis dan Mengevaluasi Pemecahan Masalah Refleksi


19 No. Kriteria Skor Menganalisis penggunaan Sandhangan wyanjana 4 Peserta didik dapat menganalisis 5-6 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 3 5 Peserta didik dapat menganalisis 3-4 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 2 6 Peserta didik dapat menganalisis 1-2 kalimat yang ditulis menggunakan sandhangan wyanjana dengan tepat. 1 Skor maksimal 6 Nilai: Skor yang diperoleh x 100 Skor maksimal PANDOM PAMBIJI KETERAMPILAN Sumangga para siswa saged alih aksara waosan aksara Latin menika dhateng aksara Jawa! No. Kriteria Skor Kelengkapan isi 1. Peserta didik dapat menulis 5 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa. 5 2. Peserta didik dapat menulis 4 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa. 4 3. Peserta didik dapat menulis 3 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa. 3 4. Peserta didik dapat menulis 2 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa. 2 5. Peserta didik dapat menulis 1 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa. 1 Ketepatan Penulisan 6. Peserta didik dapat menulis 5 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa sesuai dengan tata penulisan aksara Jawa yang tepat. 5


20 No. Kriteria Skor 7. Peserta didik dapat menulis 4 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa sesuai dengan tata penulisan aksara Jawa yang tepat. 4 8. Peserta didik dapat menulis 3 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa sesuai dengan tata penulisan aksara Jawa yang tepat. 3 9. Peserta didik dapat menulis 2 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa sesuai dengan tata penulisan aksara Jawa yang tepat. 2 10. Peserta didik dapat menulis 1 kalimat beraksara Latin ke dalam aksara Jawa sesuai dengan tata penulisan aksara Jawa yang tepat. 1 Skor Maksimal 10 Nilai: Skor yang diperoleh x 100 Skor maksimal


21 LEMBAR PEMBELAJARAN REMIDI DAN PENGAYAAN Ketentuan: 1. Remedial : Apabila peserta didik mendapatkan nilai di bawah KKM (75). 2. Pengayaan : Apabila peserta didik mendapatkan nilai sama dengan atau di atas KKM (75). Soal Remidi Saking ukara ingkang kaserat mawi aksara Jawa menika, kaandharna tembung ingkang kaserat mawi Sandhangan wyanjana, lajeng kaanalisis! 1. ꧋ꦕ ꦿꦏꦠꦠꦏꦗꦏꦺꦤꦺ ꧉ 2. ꧋ ꦿꦽꦠꦼꦒꦏ ꦶꦲꦕꦧ ꦺꦴ ꧀꧈ Soal Pengayaan Kaserata satunggalipun tuladha ukara ingkang ngewrat aksara swara!


22 B. AKTIVITAS PEMBELAJARAN PERTEMUAN 2 Materi Faktual Wonten ing fase menika mangga para siswa saged ningali wujudipun sandhangan wyanjana saha angka jawa. Aksara Jawa menika wujudipun kathah. Wonten aksara legena utawi nglegena, aksara Pasangan, sandhangan wyanjana, aksara Swara, aksara Angka, aksara Murda, sandhangan swara, sandhangan panyigeg wanda, sandhangan wyanjana, saha panjing. Ing pamulangan menika badhe ngrembag bab aksara legena, aksara pasangan, saha sandhangan, mliginipun sandhangan wyanjana. Samangke para siswa kedah mangretosi kadospundi wujudipun sandhangan wyanjana saha kadospundi panganggening sandhangan wyanjana. Wonten ing ngandhap menika wonten tuladha panganggening sandhangan wyanjana, sumangga para siswa nyetitekaken kanthi premati! Fase 1: Identifikasi Masalah Orientasi Peserta Didik


23 Sumangga para siswa saged dipuntiti tuladha panganggenipun sandhangan wyanjana saha angka jawa wonten ing ngandhap menika! Sandhangan wyanjana ANGKA JAWA Tuladha Panganggenipun sandhangan wyanjana Saha aksra jawa


24 Sumber gambar: https://images.solopos.com/2013/03/LWqxqwGz-120313-Harian-Jogja-Perubahan-arus-jalan-01.jpg Sumber gambar: https://blog.tiket.com/wisata-dekat-stasiun-jogja/ Sumber gambar: https://shopee.co.id/Nomor-Rumah-Akrilik-2-Layer-Model-Aksara-Jawa-NomorRumah-Aksara-Jawa-Etnik-i.66334122.1446004670 Salajengipun mangga dipuntiti tuladha tembung aksara Jawa ing ngandhap menika! ꦏꦿꦏꦿ ꦏꦿꦥꦸꦏꦿ꧀ ꦿꦽꦠꦼꦒ꧀ ꦏꦾꦲꦶ


25 ꦿꦮ ꦶ ꦿꦭꦱ ꧇꧒꧐꧒꧑꧇ ꧇꧑꧇ꦗꦏꦤꦶ꧇꧒꧐꧒꧓꧇ Materi Konseptual Tertulis di pertemuan 1. Para siswa mangga kawaos materi bab Sandhangan wyanjana menika. ➢ Sandhangan wyanjana dipuntrepaken kagem nggabungkane swanten sawetawis swanten. Sadhangan wyanjana wujudipun wonten 3, inggih menika cakra ( ꦿ ), keret ( ꦿ ), lan pengkal ( ꦿ ) (Darusuprapta, 1996:29- 31) Materi Prosedural Sasampunipun mangretosi kadospundi wujudipun Sandhangan wyanjana saha pasanganipun, ingkang salajengipun mangga para peserta didik saged sinau bab tata cara alih Sandhangan wyanjana dhateng aksara Latin. Tata panyeratipun Sandhangan wyanjana dhateng aksara Latin kados ing ngandhap menika: ➢ Miturut Mulyani (2013: 102) transliterasi inggih menika alih tulis seratan teks mawi aksara ingkang boten sami kaliyan aksaraning teks. Tata Cara Alih Aksara Fase 2: Mengorganisasikan Peserta Didik Fase 3: Membimbing Penyelidikan Individu dan Kelompok


26 Upaminipun, teks kaserat mawi aksara Jawa kadamel alih tulis wonten ing aksara Latin. ➢ Cak-cakanipun alih aksara saking aksara Jawa dhateng aksara Latin: • Anggenipun alih aksara kajumbuhaken kaliyan tata panyeratipun aksara Latin ingkang baken, inggih menika kanthi nggatosaken EYD. • Nalika alih aksara kedah nggatosaken panandha wonten ing panyeratipun kados ta pada lingsa ( ), pada lungsi ( ), saha adeg-adeg ( ). • Anggenipun alih aksara kanthi nggatosaken pamedhotipun tembungtembung. • Para peserta didik kanthi temen nyerat asiling alih aksara saking aksara Jawa dhateng aksara Latin ugi kanthi nggatosaken panganggenipun Sandhangan wyanjana.


27 Sumangga para siswa saged alih aksara waosan menika dhateng aksara Latin kanthi premati! ꧋ꦏꦿꦏꦕꦠꦴ꧉ ꧋ꦕ ꦿꦏꦴꦕꦠꦴꦲꦁꦒꦶꦃ ꦼꦤꦶꦿꦸꦿꦤꦲꦁꦿꦁꦢꦶꦸꦏꦤꦉ ꦼꦤꦤꦶ ꦤꦏ ꦿꦩꦤꦏꦿꦲ ꦂꦒꦶꦿꦤꦝꦸꦺꦕꦤ ꦥꦺꦴꦕꦠꦲꦶꦤꦲꦁꦒꦶ ꧀꧈ꦕ ꦿꦏꦴ ꦕꦠꦴꦲꦏꦒꦶꦢꦶꦸꦏꦤꦥꦶꦠꦕꦢꦴꦱꦺꦒꦼꦢꦢꦕ ꦮꦸ ꦏ ꦤꦏꦿꦭꦁꦿꦏꦁ ꦿꦼ ꦽ ꦶꦸꦺꦲꦱꦮꦤꦠꦼꦤꦭꦁꦿꦏꦁ ꦂꦢꦏ꧉ Alih aksara Jawa dhateng aksara Latin …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… Gladhen 1


28 …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… Materi Metakognitif Sasampunipun para peserta didik sinau bab wujudipun Sandhangan wyanjana saha pasanganipun, fungsi Sandhangan wyanjana, saha tata penyeratipun Sandhangan wyanjana. Salajengipun kanthi diskusi kelompok, para peserta didik saged sinau anggenipun ngandharaken isi saking waosan mawi aksara Jawa ingkang sampun dipuntransliterasi. Dalman ( dalam Zebua 2020) ngandharaken bilih siswa kedah gladhen supados saged mangretosi wosipun waosan. Nalika ngandharaken wosipun waosan kedah nggatosaken: 5. Mangretosi tetembungan ingkang dipunwaos. Pramila saderengipun mangretosi wosipun teks, peserta didik saged negesi tembungFase 4: Mengembangkan dan Menyajikan Hasil Karya Ngandharaken Isi Waosan


29 tembung ingkang angel rumiyin wonten ing bausastra online kanthi link menika. Sumber gambar: https://shopee.co.id/Kamus-Basa-Jawa-(Bausastra-Jawa)- i.33320987.1629161276 6. Mangretosi makna saking istilah ingkang wonten ing salebetipun ukara. 7. Mangretosi wosipun ukara ingkang dipunwaos. 8. Mangretosi pokok saking waosan ingkang dipunwaos saha saged mendhet dudutanipun. 9. Damel ringkesan saking waosan kanthi migunakaken tetembunganipun piyambak. 10. Ngandharaken asilipun garapan wonten ing ngajeng kelas. 1. Sasampunipun para peserta didik sampun alih aksara waosan wonten ing aksara Latin, sumangga salajengipun peserta didik saged negesi tembung-tembung ingkang angel saha ngandharaken isining waosan kasebut! ꧋ꦕꦸꦕꦺꦠꦠꦤꦲꦫꦶꦕꦸꦴꦕꦲꦴ ꦤ ꦟꦱꦶꦕꦺꦴꦤ ꧀ ꦺꦼꦺꦉꦼꦁꦺꦤꦏꦕꦫꦴꦈꦟꦶꦸꦂꦱꦶꦠꦱꦄꦠꦩꦗꦺ꧈ꦸꦼ ꦼꦫꦶꦤꦠꦃꦿꦏꦛꦗꦑꦠꦠ ꦕ ꦴꦂ ꦿꦕꦫꦴꦦꦼ ꦼꦫꦶꦤꦠꦃꦕ ꦦꦺꦴꦉꦼꦶꦤꦺꦶꦕꦺꦑꦆꦗꦑꦂꦠ꧈ꦕ ꦺꦼꦠꦠꦶꦢꦶꦤ ꦠꦤ ꦤꦱꦶꦎꦤ ꦲꦷꦿꦺꦱꦤꦲ ꦱꦩꦁꦫꦏꦸ꦳꧀ ꦸꦏꦿꦩꦸꦺꦫ꧈ꦸꦼꦚ꧀ꦼꦫꦷꦺꦤ꧀ Gladhen 2


30 ꦗꦑꦂꦠꦕ ꦴꦂ ꧈ ꦷꦒꦏ꧇꧒꧐꧇ꦕꦤꦴꦕꦸ꦳ꦕ ꦺꦂ꧇꧒꧐꧑꧖꧇꧉ ꦿꦺꦫꦸꦃꦲꦤ꧇꧕꧐꧐꧐꧇ꦺꦶꦠꦢꦶꦠꦤꦢꦸꦂ꧈ꦿꦁꦕꦒꦴꦲꦤꦠꦶꦱꦶꦸꦱꦶꦿꦼꦉꦼꦸꦲꦤꦕꦤ ꦒꦼꦤꦁꦺꦤꦭꦤꦺꦚ꧀ꦼꦂ꧈ꦲꦷ ꦁꦱꦉꦼꦤꦼꦁꦲꦶꦿꦶ꧉ꦿꦕꦠꦴꦤꦥꦫ ꦲꦱꦶꦱꦮ ꦤꦩ ꦲꦱꦶꦱꦮꦶꦈꦟꦶꦸꦂꦱꦶꦠꦱꦄꦠꦩꦗꦺꦕꦿꦴ ꦥꦿꦔꦁꦕꦒꦴꦿꦕꦲꦴꦱꦲꦶ ꦕꦗꦴꦸꦏꦠꦶꦃ꧉ꦕꦲꦴꦫ ꦏꦁꦱꦿꦸꦫ ꦲꦱꦶꦱꦮ ꦤꦩꦲꦱꦶꦱꦮꦶ꧈ꦿꦕꦠꦴ ꦤꦲꦏꦒꦿ ꦠꦦꦼꦚ꧀ꦼꦫꦷꦺꦤ꧀ Negesi Tembung Angel …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… Andharan isi …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………


31 …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………… Peserta didik kanthi dipunbimbing dening guru mendhet dudutan saking pasinaon bab Sandhangan wyanjana ingkang sampun kalampahan. Salajengipun peserta didik dipundhawuhi nggarap post test wonten ing google form kanthi link https://forms.gle/pXCECNduEyvRHQvY9. Sasampunipun para peserta didik sinau bab Sandhangan wyanjana, sumangga salajengipun saged mangsuli pitaken ing ngandhap menika! 1. Sasampunipun sinau bab Sandhangan wyanjana, seserepan enggal menapa kemawon ingkang dipunpanggihaken dening para peserta didik? Refleksi Fase 5: Menganalisis dan Mengevaluasi Pemecahan Masalah


32 2. Saking pasinaon bab menika menapa ingkang ngremenaken? 3. Menapa taksih wonten bab ingkang angel wonten ing materi Sandhangan wyanjana menika? PANDOM PAMBIJI PENGETAHUAN Pitaken: Sasampunipun para peserta didik sampun alih aksara waosan wonten ing aksara Latin, sumangga salajengipun peserta didik saged negesi tembungtembung ingkang angel saha ngandharaken isining waosan kasebut! No. Kriteria Skor Mengartikan kata sulit 1. Peserta didik dapat mengartikan 4-5 kalimat sulit yang ada dalam teks beraksara Jawa. 3 2. Peserta didik dapat mengartikan 2-3 kalimat sulit yang ada dalam teks beraksara Jawa. 2 3. Peserta didik dapat mengartikan 1 kalimat sulit yang ada dalam teks beraksara Jawa. 1 Menjelaskan isi teks 4 Peserta didik dapat menguraikan isi teks sesuai bacaan beraksara Jawa. 3 5 Peserta didik dapat menguraikan isi teks cukup sesuai bacaan beraksara Jawa. 2 6 Peserta didik dapat menguraikan isi teks kurang sesuai bacaan beraksara Jawa. 1 Struktur bahasa 7 Peserta didik dapat menguraikan isi teks dengan menggunakan bahasa yang baik dan benar. 3 8 Peserta didik dapat menguraikan isi teks dengan menggunakan bahasa yang cukup baik dan benar. 2 9 Peserta didik dapat menguraikan isi teks dengan menggunakan bahasa yang kurang baik dan benar. 1 Skor maksimal 9 Nilai: Skor yang diperoleh x 100


33 Skor maksimal PANDOM PAMBIJI KETERAMPILAN Sumangga para siswa saged alih aksara waosan menika dhateng aksara Latin kanthi premati! No. Kriteria Skor Kelengkapan isi 1. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 5 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin. 5 2. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 4 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin. 4 3. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 3 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin. 3 4. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 2 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin. 2 5. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 1 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin. 1 Ketepatan Penulisan 6. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 5 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin dengan tata tulis yang tepat. 5 7. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 4 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin dengan tata tulis yang tepat. 4 8. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 3 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin dengan tata tulis yang tepat. 3 9. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 2 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin dengan tata tulis yang tepat. 2 10. Peserta didik dapat mengalihaksarakan 1 kalimat beraksara Jawa ke dalam aksara Latin dengan tata tulis yang tepat. 1 Skor Maksimal 10 Nilai: Skor yang diperoleh x 100 Skor maksimal LEMBAR PEMBELAJARAN REMIDI DAN PENGAYAAN


34 Ketentuan: 1. Remedial : Apabila peserta didik mendapatkan nilai di bawah KKM (75). 3. Pengayaan : Apabila peserta didik mendapatkan nilai sama dengan atau di atas KKM (75). Soal Remidi Saking ukara ingkang kaserat mawi aksara Jawa menika, kaandharna tembung ingkang kaserat mawi Sandhangan wyanjana, lajeng kaanalisis! 1. ꧋ꦉꦒꦱ ꦿꦺꦴꦱꦺꦴ꧇꧓꧕꧐꧐꧇ꦫꦸꦥꦶꦪꦃ 2. ꧋ꦺꦶꦱꦏꦱ ꦺꦿꦺꦺꦔꦱꦪꦴꦒꦾꦏꦂꦺ꧇꧑꧕꧐꧇ꦱꦲꦮꦸ Soal Pengayaan Kaserata ukara menika wonten ing aksara Jawa, lajeng kaanalisis tembung ingkang mawi Sandhangan wyanjana! 1. Bapak kondur saking Kyoto. 2. Ibu nitih kreta saking Srowot. DAFTAR PUSTAKA Ekowati, Venny Indria. "Perubahan sistem pembelajaran aksara Jawa." Seminar Nasional Pembelajaran Bahasa dan Sastra Daerah dalam Kerangka Budaya Jawa. Vol. 8. 2007. Kapethik saking: https://eprints.uny.ac.id/4032/1/PERUBAHAN_SISTEM_PEMBELAJARA N_AKSARA_JAWA_baru.docx Mulyani, Hesti. 2013. Komprehensi Tulis. Yogyakarta: Astungkara Media. Sayuto, Indarti. 2017. Kartika Basa. Yogyakarta: Dinas Pendidikan Pemuda dan Olahraga Daerah Istimewa Yogyakarta.


35 ZEBUA, PIPIT PARTIWI. ANALISIS KESULITAN SISWA MEMAHAMI ISI BACAAN DI KELAS IV SD NEGERI 060922 MEDAN SUNGGAL TA 2019/2020. Diss. UNIVERSITAS QUALITY, 2020. Kapethik saking: http://portaluniversitasquality.ac.id:55555/878/4/BAB%20II.pdf


Click to View FlipBook Version