แบบฝึกทกั ษะ เร่ือง การบวก ลบ คณู
และหารเศษสว่ น
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์
สำหรับนักเรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 6
เลม่ ท7ี่
“การบวกเศษสว่ น”
โรงเรียนประถมศกึ ษาธรรมศาสตร์
สำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาปทมุ ธานี เขต1
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พนื้ ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
ก
คำนำ
ในการจัดทำแบบฝกึ ทักษะ เรื่อง การบวก ลบ คณู และหารเศษส่วนฉบับน้ี ผู้จัดทำมี
วัตถุประสงค์เพ่ือใช้เป็นส่ือประกอบการเรียนการสอนออนไลน์ในสถานการณ์ COVID-19
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน พุทธศักราช 2551
สำหรับนักเรียนช้ันประถมศึกษา ปีท่ี 6ภาคเรียนท่ี 1 นักเรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง
ตามความสามารถของแต่ละบุคคล ตามความสนใจทั้งในและนอกเวลาเรียน และนักเรียน
สามารถทราบความก้าวหน้าในการเรียนรู้ของตนเองได้จากการทำแบบทดสอบก่อนเรียน
(Pretest) และแบบทดสอบหลงั เรียน (Posttest) แบบฝกึ ทักษะ เรือ่ ง การบวก ลบ คูณ และ
หารเศษส่วน มีเนื้อหาทมี่ ุ่งเน้นใหน้ กั เรียนเกดิ ความรู้ความเขา้ ใจ ทกั ษะการคดิ คำนวณ และมี
เจตคติที่ดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ เพื่อจะได้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถกู ตอ้ ง
ผู้จัดทำหวังว่า แบบฝึกทักษะนี้จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียนการเรียนรู้คณิตศาสตร์
ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นและบรรลุวัตถุประสงค์ของหลักสูตร
ผู้จัดทำขอขอบคุณผู้ท่ีมีส่วนเก่ียวข้องทุกท่านท่ีมีส่วนช่วยให้ส่ือการเรียนรู้ฉบับนี้สำเร็จลุล่วง
ไปด้วยดี ไว้ ณ โอกาสนี้
จิดาภสั จำปาเทศ
คำนำ ข
คำนำ หน้า
สารบญั ก
คำช้แี จ้ง ข
สาระสำคญั 1
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ 2
แบบทดสอบก่อนเรียน 2
ใบความรู้ เร่ือง การบวกเศษส่วน 3
แบบฝึกทกั ษะที่ 1 5
แบบฝกึ ทักษะท่ี 2 7
แบบทดสอบหลงั เรียน 8
กระดาษคำตอบ 10
เฉลยแบบฝกึ ทักษะ 12
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น-หลังเรียน 13
บรรณานุกรม 17
18
1
คาชี้แจง
แบบฝกึ ทักษะชดุ น้ี ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนสาระการเรยี นร้คู ณติ ศาสตร์
ระดบั ชนั้ ประถมศกึ ษาปีท่ี 6 เรื่อง การบวก ลบ คณู และหารเศษส่วน ใหค้ รผู ู้สอน และ
นกั เรียนปฏบิ ัตดิ งั น้ี
1. นักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน 10 ขอ้ เสร็จแล้วตรวจแบบทดสอบ
โดยดเู ฉลยทา้ ยเล่ม
2. นักเรยี นบนั ทกึ คะแนนท่ไี ดล้ งในตารางบันทกึ คะแนนการทำแบบฝกึ ทักษะ
แบบทดสอบกอ่ นเรียน และแบบทดสอบหลังเรยี น ของนกั เรยี นรายบคุ คล
3. นักเรียนศึกษาสาระสำคัญ ผลการเรยี นร้ทู ่ีคาดหวัง จุดประสงค์การเรยี นร้ใู นแต่
ละชุด ก่อนท่จี ะศึกษาเนอ้ื หาในบทเรียน
4. นกั เรียนและครูรว่ มกนั ศกึ ษาเน้ือหาความรู้ และตัวอยา่ งก่อนทำแบบฝกึ ทักษะ
แต่ละชดุ โดยครูชแ้ี นะเพม่ิ เติมใหส้ มบรู ณ์และสรุปความเข้าใจ
5. เมอื่ นกั เรียนทำแบบฝกึ ทกั ษะแต่ละแบบฝึกทกั ษะเสร็จแลว้ ใหต้ รวจสอบคำตอบ
โดยดูเฉลยท้ายเลม่ และใหน้ กั เรยี นบันทกึ คะแนนทไ่ี ด้ลงในแบบกรอกคะแนนแบบฝึก
ทักษะของนักเรียนรายบคุ คล
6. เมอ่ื นักเรยี นทำแบบฝึกทกั ษะครบทกุ ข้อแลว้ จงึ ทำแบบทดสอบหลงั เรียน
และตรวจคำตอบจากเฉลยทา้ ยเลม่ แลว้ บันทึกผลทไ่ี ด้ลงในตารางบันทกึ คะแนนประจำตัว
นกั เรยี น เพื่อให้ทราบผลการเรียนและการพัฒนาการเรยี นรู้
7. นกั เรียนสง่ แบบฝึกทักษะท้ังชุดใหค้ รู และครตู รวจสอบความถูกตอ้ งอีกครั้ง
8. ครนู ำผลการประเมนิ หลงั เรียนไปเปรียบเทียบกบั ผลการประเมนิ ก่อนเรยี นว่ามี
การพฒั นาขน้ึ ในระดบั ใด และตรวจสอบขอ้ บกพรอ่ ง หาวิธกี าร แนะนำ แกไ้ ข เพอื่
ช่วยเหลอื นกั เรยี นตอ่ ไป
2
สาระสำคญั
การบวกเศษส่วนเม่ือตัวส่วนเท่ากัน ทำได้โดยนำตัวเศษมาบวกกันโดย
ตวั สว่ นคงเดิม
การบวกเศษส่วนเมื่อตัวส่วนไม่เท่ากัน ต้องทำตัวส่วนของเศษส่วนทุก
จำนวนให้เท่ากันก่อน โดยอาจทำให้ตัวส่วนแต่ละจำนวนเท่ากับ ค.ร.น.
ของตัวส่วนทัง้ หมด แลว้ จึงหาผลบวก
จุดประสงค์การเรียนรู้
เมื่อกำหนดประโยคสญั ลักษณก์ ารบวกเศษสว่ น นกั เรียนสามารถหา
ผลลพั ธไ์ ด้
3
คำชี้แจง ให้นักเรยี นอ่านคำถามตอ่ ไปนที้ ีละขอ้ แลว้ กาเครื่องหมาย ทบั ตัวอกั ษร
ก, ข, ค และ ง ท่ีนักเรยี นเห็นวา่ ถกู ต้องทส่ี ดุ เพยี งขอ้ เดียว
1. 5 + 1 = ข. 16
69 18
ก. 17 ง. 14
18
18
ค. 15
ข. 2
18
3
2. 1 + 3 =
ง. 1
14 7
2
ก. 4
ข. 5
7
9
ค. 3
ง. 1
5
9
3. 5 + 3 =
ข. 21
99
24
ก. 8
ง. 1
9
ค. 4
9
4. 3 + 15 =
8 24
ก. 15
24
ค. 23
24
4
5. 4 + 1 = ข. 17
18
92
ง. 6
ก. 5
11
11
ค. 5
18
6. 7 + 3 + 5 = ข. 15
12 4 6 22
ก. 1 3 ง. 1 7
15
12
ค. 2 1
6
7. 3 + 15 = ข. 21
8 24 24
ก. 15 ง. 1
24 ข. 3 + 2 =
ค. 23 99
24 ง. 1 + 3 =
8. ข้อใดหาคำตอบไดเ้ รว็ ท่ีสดุ 24
ก. 3 + 5 =
7 14
ค. 6 + 6 =
7 21
9. ควรเตมิ ตวั เลขใดเพอ่ื แสดงวธิ บี วกเศษสว่ นนี้ 4 + 1 = 4 .... + 1 =
7 14 7 .... 14
ก. 2 ข. 3
23
ค. 4 ง. 5
45
10. 2 + 1 = จะหาผลบวกไดอ้ ย่างไร
55
ก. นำตัวเศษบวกกับตวั เศษ ข. นำตัวส่วนบวกกับตับส่วน
ค. นำตัวเศษมาบวกกนั โดยตวั ส่วนคงเดิม ง. นำตวั ส่วนมาบวกกันโดยตวั เศษคงเดมิ
5
1. การบวกเศษส่วนทม่ี ตี วั สว่ นเท่ากัน
ด.ญ. นิด มีน้ำในกระป๋อง 2 ใน 4 คือ 2 ดังรปู
4
ด.ญ. น้อย มีน้ำในกระป๋อง 1 ใน 4 คือ 1 ดงั รปู
4
เมอ่ื ด.ญ. นิด และ ด.ญ. นอ้ ย เทน้ำรวมกันจะไดน้ ำ้ เท่าไร....?
น้ำ มารวมอย่ใู น กระปอ๋ งเดยี วกนั
ดังน้นั 2 + 1 = 2 +1 = 3
44 4 4
สรุป
การบวกเศษสว่ นสองจำนวนทมี่ ตี ัวส่วนเทา่ กัน
ทำได้โดยนำตัวเศษมาบวกกนั โดยตวั ส่วนคงเดมิ
6
2. การบวกเศษส่วนเมอ่ื ตัวส่วนไมเ่ ทา่ กนั
การบวกเศษส่วนทีม่ ีตัวส่วนไมเ่ ทา่ กนั ต้องทำตัวสว่ นของเศษสว่ นทุกจำนวนให้
เท่ากนั กอ่ น โดยอาจทำให้ตวั ส่วนของแตล่ ะจำนวนเท่ากับ ค.ร.น. ของตัวส่วนท้งั หมด แล้ว
จงึ บวกกัน
ตวั อย่างท่ี 1 จงหาคำตอบของ 3 + 1 =
72
วิธีทำ หา ค.ร.น. ของ 7 และ 2 ได้ 14
3 + 1 = (3 2)+ (1 7)
72 14
= 6+7
14
= 13
14
ตอบ 13
14
ตัวอย่างท่ี 2 จงหาคำตอบของ 3 + 1 =
4 24
วิธีทำ หา ค.ร.น. ของ 4 และ 24 ได้ 24
3 + 1 = (3 6)+1
4 24 24
= 18 +1
24
= 19
24
ตอบ 19
24
7
คำช้แี จง จงหาคำตอบของการบอกเศษส่วนต่อไปน้ี (ตอบเปน็ เศษสว่ นอยา่ งตำ่ )
2 + 2 =
5 15
6 + 2 =
15 3
5 + 3 =
12 8
6 + 2 =
77
7 + 1 =
83
3 + 5 =
5 12
1 + 3 + 5 =
4 8 12
7 + 3 + 7 =
6 4 20
7 + 1 + 3 =
824
3 + 1 + 7 =
4 8 12
8
คำช้แี จง จงแสดงวธิ ีการบวกเศษส่วนตอ่ ไปน้ี (ตอบเปน็ เศษส่วนอย่างตำ่ )
1. 5 + 5 = 2. 3 + 3 =
8 12 87
วธิ ีทา ___________________________ วิธีทา ___________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
3. 9 + 12 = 4. 11 + 19 =
10 13 12 24
วิธีทา ___________________________ วธิ ีทา ___________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
9
5. 3 + 11 = 6. 5 + 9 =
10 25 14 56
วธิ ีทา ___________________________ วธิ ีทา ___________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
7. 7 + 1 = 8. 3 + 5 =
94 17 19
วิธีทา ___________________________ วธิ ีทา ___________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
9. 13 + 13 = 10. 8 + 9 =
56 14 15 20
วิธีทา ___________________________ วิธีทา ___________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
_________________________________ _________________________________
10
คำชี้แจง ให้นักเรยี นอ่านคำถามตอ่ ไปนที้ ีละข้อ แลว้ กาเครื่องหมาย ทบั ตวั อักษร
ก, ข, ค และ ง ท่ีนักเรยี นเห็นวา่ ถูกตอ้ งทส่ี ดุ เพยี งขอ้ เดียว
1. 5 + 1 = ข. 16
69 18
ก. 17 ง. 14
18
18
ค. 15
ข. 2
18
3
2. 1 + 3 =
ง. 1
14 7
2
ก. 4
ข. 5
7
9
ค. 3
ง. 1
5
9
3. 5 + 3 =
ข. 21
99
24
ก. 8
ง. 1
9
ค. 4
9
4. 3 + 15 =
8 24
ก. 15
24
ค. 23
24
11
5. 4 + 1 = ข. 17
18
92
ง. 6
ก. 5
11
11
ค. 5
18
6. 7 + 3 + 5 = ข. 15
12 4 6 22
ก. 1 3 ง. 1 7
15
12
ค. 2 1
6
7. 3 + 15 = ข. 21
8 24 24
ก. 15 ง. 1
24 ข. 3 + 2 =
ค. 23 99
24 ง. 1 + 3 =
8. ข้อใดหาคำตอบไดเ้ รว็ ท่ีสดุ 24
ก. 3 + 5 =
7 14
ค. 6 + 6 =
7 21
9. ควรเตมิ ตวั เลขใดเพอ่ื แสดงวธิ บี วกเศษส่วนนี้ 4 + 1 = 4 .... + 1 =
7 14 7 .... 14
ก. 2 ข. 3
23
ค. 4 ง. 5
45
10. 2 + 1 = จะหาผลบวกไดอ้ ย่างไร
55
ก. นำตัวเศษบวกกับตวั เศษ ข. นำตัวส่วนบวกกบั ตบั สว่ น
ค. นำตัวเศษมาบวกกนั โดยตวั ส่วนคงเดิม ง. นำตัวสว่ นมาบวกกนั โดยตวั เศษคงเดมิ
12
ชอ่ื ............................................................... เลขท.่ี .......... ช้ัน...................
กอ่ นเรียน ง หลงั เรียน ง
ขอ้ ก ข ค ข้อ ก ข ค
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
9 9
10 10
ทดสอบ คะแนน ผลการพัฒนา
คะแนนเต็ม
ก่อนเรียน หลังเรียน
คะแนนทไ่ี ด้ 10 10
13
เฉลย
แบบฝกึ ทักษะ
14
คำช้แี จง จงหาคำตอบของการบอกเศษสว่ นต่อไปนี้ (ตอบเปน็ เศษส่วนอยา่ งตำ่ )
2 + 2 = 8
15
5 15 1115
6 + 2 =
15 3
5 + 3 = 19
24
12 8
6 + 2 = 1 1
7
77
7 + 1 = 1 5
24
83
3 + 5 = 1 610
1 214
5 12
1 + 3 + 5 =
4 8 12
7 + 3 + 7 = 2145
6 4 20
7 + 1 + 3 = 2 1
8
824
3 + 1 + 7 = 1 11
24
4 8 12
15
คำช้ีแจง จงแสดงวิธกี ารบวกเศษสว่ นต่อไปนี้ (ตอบเปน็ เศษสว่ นอย่างต่ำ)
1. 5 + 5 = 2. 3 + 3 =
8 12 87
วิธีทา หา ค.ร.น. ของ 8 และ 12 ได้ 24 วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 8 และ 7 ได้ 56
5+ 5 = (5 3)+ (5 2) 3 + 3 = (3 7)+ (38)
8 12 87 56
24
= 15 + 10 = 21 + 24
56
24
= 25 = 1 1 = 45
56
24 24
3. 9 + 12 = 4. 11 + 19 =
10 13 12 24
วิธีทา หา ค.ร.น. ของ 10 และ 13 ได้ 130 วิธีทา หา ค.ร.น. ของ 12 และ 24 ได้ 24
9 + 12 = (913)+ (12 10) 11 + 19 = (11 2) +19
10 13 130 12 24 24
= 117 + 120 = 22 + 19
130 24
= 237 = 1107 = 41 = 117
130 130 24 24
16
5. 3 + 11 = 6. 5 + 9 =
10 25 14 56
วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 10 และ 25 ได้ 50 วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 14 และ 56 ได้ 130
3 + 11 = (3 5)+ (11 2) 5 + 9 = (5 4)+ 9
10 25 50
14 56 56
= 15 + 22 = 20 + 9
50 56
= 29
= 37 56
50
7. 7 + 1 = 8. 3 + 5 =
94 17 19
วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 9 และ 4 ได้ 36 วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 17 และ 19 ได้ 323
7 + 1 = (7 4)+ (1 9) 3 + 5 = (319)+ (517)
94 36 17 19 323
= 28 + 9 = 57 + 85
36 323
= 37 = 1 1 = 142
36 36 323
9. 13 + 13 = 10. 8 + 9 =
56 14 15 20
วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 56 และ 14 ได้ 56 วธิ ีทา หา ค.ร.น. ของ 15 และ 20 ได้ 60
13 + 13 = 13 + (13 4) 8 + 9 = (8 4)+ (20 3)
15 20 60
56 14 56
= 13 + 52 = 32 + 60
56 60
= 65 = 1 9 = 92 = 23 = 1 8
56 56 60 15 15
17
ข้อ เฉลย
1ก
2ง
3ก
4ง
5ข
6ค
7ง
8ข
9ก
10 ค
18
กระทรวงศกึ ษาธิการ. (2545). แนวทางการวดั และประเมนิ ผลในชัน้ เรยี น กลุ่มสาระ
การเรยี นรู้คณิตศาสตร์ หลกั สูตรการศกึ ษาข้ันพืน้ ฐาน พทุ ธศักราช 2551.
กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การรบั สง่ สินค้าและพัสดภุ ณั ฑ์ (ร.ส.พ.).
___________. (2549). คู่มอื ครสู าระการเรยี นรูพ้ ื้นฐาน คณิตศาสตร์ กลุม่ สาระการ
เรยี นรคู้ ณติ ศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 6. กรงุ เทพฯ : สถาบันส่งเสรมิ การสอน
วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
___________. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พ้นื ฐาน พุทธศักราช 2551.
กรงุ เทพฯ : ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย.
___________. (2552). แบบฝกึ ทกั ษะสาระการเรียนรู้พ้นื ฐานคณติ ศาสตร์ เล่ม 1
กลุม่ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 6. พมิ พค์ รงั้ ที่ 6.
กรงุ เทพฯ : สถาบนั สง่ เสริมการสอนวทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลย.ี
ทรงวิทย์ สุวรรณธาดา และคณะ. (2553). หนังสอื เรยี น แบบฝกึ หัด คณติ ฯ พ้ืนฐาน
ป.6 เทอม 1(หลกั สตู รแกนกลาง 2551). กรงุ เทพฯ : สำนักพมิ พแ์ มค็ .