เล่มที่ 9 การบวก ลบจำนวนคละ p6

แบบฝึกทกั ษะ เร่อื ง การบวก ลบ คูณ
และหารเศษส่วน

กลมุ่ สาระการเรียนร้คู ณติ ศาสตร์
สำหรบั นกั เรยี นช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 6

เลม่ ท9ี่
“การบวก ลบจำนวนคละ”

โรงเรยี นประถมศึกษาธรรมศาสตร์

สำนักงานเขตพ้ืนทก่ี ารศึกษาประถมศกึ ษาปทุมธานี เขต1
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ก

คำนำ

ในการจัดทำแบบฝึกทักษะ เรื่อง การบวก ลบ คูณ และหารเศษส่วน ฉบับนี้ ผู้จัดทำ
มีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นสื่อประกอบการเรียนการสอนออนไลน์ในสถานการณ์ COVID-19
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภาคเรียนที่ 1 นักเรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง
ตามความสามารถของแต่ละบุคคล ตามความสนใจทั้งในและนอกเวลาเรียน และนักเรียน
สามารถทราบความก้าวหน้าในการเรียนรู้ของตนเองได้จากการทำแบบทดสอบก่อนเรียน
(Pretest) และแบบทดสอบหลงั เรียน (Posttest) แบบฝกึ ทักษะ เร่ือง การบวก ลบ คณู และ
หารเศษสว่ น มเี นอ้ื หาที่มุง่ เนน้ ให้นกั เรยี นเกิดความรู้ความเข้าใจ ทกั ษะการคิดคำนวณ และมี
เจตคติท่ีดีต่อวิชาคณิตศาสตร์ เพื่อจะได้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่าง
ถูกตอ้ ง

ผู้จัดทำหวังว่า แบบฝึกทักษะนี้จะเป็นประโยชน์ต่อนักเรียนการเรียนรู้คณิตศาสตร์
ระดับช้ันประถมศึกษาปีท่ี 6 ให้มีประสิทธิภาพย่ิงขึ้นและบรรลุวัตถุประสงค์ของหลักสูตร
ผู้จัดทำขอขอบคุณผู้ท่ีมีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่านที่มีส่วนช่วยให้ส่ือการเรียนรู้ฉบับนี้สำเร็จลุล่วง
ไปดว้ ยดี ไว้ ณ โอกาสน้ี

จิดาภัส จำปาเทศ

คำนำ ข

คำนำ หน้า
สารบญั ก
คำชีแ้ จ้ง ข
สาระสำคัญ 1
จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ 2
แบบทดสอบก่อนเรยี น 2
ใบความรู้ เรือ่ ง การบวก ลบจำนวนคละ 3
แบบฝึกทกั ษะที่ 1 5
แบบฝกึ ทักษะท่ี 2 7
แบบทดสอบหลังเรียน 8
กระดาษคำตอบ 10
เฉลยแบบฝกึ ทกั ษะ 12
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น-หลงั เรียน 13
บรรณานกุ รม 17
18

1

คำชี้แจง

แบบฝึกทกั ษะชดุ น้ี ใชป้ ระกอบการเรียนการสอนสาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์
ระดับชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 6 เร่ือง การบวก ลบ คูณ และหารเศษส่วน ใหค้ รูผู้สอน
และนักเรยี นปฏบิ ัติดังน้ี

1. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี น จำนวน 10 ขอ้ เสรจ็ แล้วตรวจแบบทดสอบ
โดยดเู ฉลยท้ายเล่ม

2. นกั เรยี นบันทึกคะแนนท่ไี ดล้ งในตารางบนั ทกึ คะแนนการทำแบบฝกึ ทักษะ
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น และแบบทดสอบหลังเรียน ของนกั เรียนรายบุคคล

3. นกั เรยี นศกึ ษาสาระสำคญั ผลการเรียนรู้ทคี่ าดหวัง จุดประสงค์การเรียนรู้ใน
แต่ละชดุ ก่อนทีจ่ ะศึกษาเนอ้ื หาในบทเรียน

4. นักเรียนและครรู ว่ มกนั ศกึ ษาเนอื้ หาความรู้ และตัวอยา่ งก่อนทำแบบฝึกทกั ษะ
แตล่ ะชุด โดยครชู ้ีแนะเพ่ิมเตมิ ให้สมบรู ณ์และสรุปความเข้าใจ

5. เมื่อนักเรียนทำแบบฝกึ ทักษะแต่ละแบบฝกึ ทักษะเสร็จแลว้ ใหต้ รวจสอบ
คำตอบ โดยดเู ฉลยทา้ ยเล่ม และให้นักเรยี นบันทกึ คะแนนทไี่ ดล้ งในแบบกรอกคะแนนแบบ
ฝึกทักษะของนกั เรยี นรายบคุ คล

6. เม่ือนักเรียนทำแบบฝกึ ทกั ษะครบทกุ ข้อแล้ว จงึ ทำแบบทดสอบหลังเรยี น
และตรวจคำตอบจากเฉลยทา้ ยเลม่ แลว้ บันทกึ ผลท่ไี ด้ลงในตารางบนั ทึกคะแนนประจำตัว
นกั เรียน เพอ่ื ให้ทราบผลการเรียนและการพฒั นาการเรยี นรู้

7. นักเรียนส่งแบบฝึกทกั ษะท้งั ชุดใหค้ รู และครตู รวจสอบความถูกต้องอีกครงั้
8. ครูนำผลการประเมนิ หลังเรยี นไปเปรียบเทียบกบั ผลการประเมนิ กอ่ นเรียนว่ามี
การพัฒนาขนึ้ ในระดบั ใด และตรวจสอบข้อ
บกพรอ่ ง หาวิธกี าร แนะนำ แกไ้ ข เพื่อ

ชว่ ยเหลือนกั เรยี นต่อไป

2

สาระสำคัญ

การบวกจำนวนคละ ทำไดโ้ ดยการทำจำนวนคละให้เป็นเศษเกินและ
บวกลบกนั ตามลำดบั

จุดประสงค์การเรียนรู้

1. เมื่อกำหนดประโยคสญั ลักษณ์การบวกจำนวนคละให้ นักเรยี นสามารถ
หาผลลัพธไ์ ด้ถกู ต้อง

2. เมอ่ื กำหนดประโยคสญั ลกั ษณก์ ารลบจำนวนคละให้ นกั เรยี นสามารถ
หาผลลัพธไ์ ดถ้ ูกตอ้ ง

3

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นอ่านคำถามตอ่ ไปนที้ ลี ะข้อ แลว้ กาเครอื่ งหมาย ทบั ตัวอกั ษร
ก, ข, ค และ ง ท่ีนกั เรียนเห็นวา่ ถูกต้องท่ีสดุ เพียงข้อเดยี ว

1. 13 + 4 3 =  ข. 4 6
10
5 10
ง. 5 6
ก. 3 1
10
5
ข. 9 19
ค. 5 9 20

10 ง. 160

2. 6 3 + 31 =  20

45 ข. 3 7
20
ก. 9 9
20 ง. 3 5

ค. 159 8

9 ข. 13

3. 11 + 2 2 =  10

4 16 ง. 34
8
ก. 3 7

16

ค. 2 1

8

4. 71 + 3 =
2 28

ก. 79

8

ค. 13

16

4

5. 32 + 2 = 
1
93

ก. 8 ข. 2

9 3

ค. 4 8 ง. 11

9 3

6. 2 4 − 2 1 =  ข. 2 1

53 5

ก. 7 ง. 2 3

15 5

ค. 8 ข. 1

15 5

7. 2 1 − 11 =  ง. 1 1

45 20

ก. 1 ข. 1 41

4 56

ค. 2 ง. 5 19
20
10
ข. 1 41
8. 36 − 1 =
2 56
78
ง. 117
ก. 1 98
24
153
ข. 6 19
ค. 6 19 30
30
ง. 1 41
9. 5 2 − 31 = 
56
36

ก. 2 2

5

ค. 2 1

2

10. 10 1 −  7 1 − 2 7  = 
2  4 10 

ก. 5 19
20

ค. 1 98

153

5

ตวั อย่างที่ 1 4 + 21 =  เขียนจำนวนคละในรูปเศษเกิน
วธิ ที ำ
52 2 1 = (2 2)+1 = 5
4+21 = 4+5
5 2 52 222

= (4  2) + (5 5) หำ ค.ร.น. ของ 2 และ 5 คอื 10

10 เขียนเศษเกินในรูปจำนวนคละ
= 8 + 25 33 นำ 33 ÷ 10 = 3 เศษ 3

10 10
= 33 33 = 3 3
10 10
10
= 33

10

ตอบ 3 3

10

3 3 เป็นคำตอบท่ีสมเหตสุ มผล เน่ืองจำก 4 เป็นเศษส่วนที่มำกกวำ่ 1 เลก็ นอ้ ย

10 5 2

เม่ือนำมำบวกกบั 2 1 ผลบวกที่ไดค้ วรมำกกวำ่ 3 และนอ้ ยกวำ่ 4

2

เนื่องจำก 3 3 มีคำ่ มำกกวำ่ 3 และนอ้ ยกวำ่ 4 จึงเป็นคำตอบท่ีสมเหตสุ มผล

10

6

ตวั อยา่ งท่ี 2 41 − 21 = 
วธิ ีทำ
23
ตอบ 41 −21 = 9 − 7

2 3 23

= (9  3) − (7  2)

6
= 27 −14

6
= 13

6
= 21

6
21

6

ตวั อย่างท่ี 3 20 1 − 13 1 = 
วิธีทำ
73
ตอบ
20 1 +13 1 = 141 + 40
73 73
= (141 3) + (40  7)
21

= 423 + 280
21

= 703
21

= 33 10
21

33 10
21

7

คำช้แี จง จงเขียนเครื่องหมายถกู ✓หนา้ ข้อทถี่ ูก และเคร่ืองหมาย  หน้าขอ้ ท่ผี ดิ

84 − 21 = 611
5 4 20
65 − 42 = 2 1
7 3 21

2 31 + 31 = 439
40 5 40

17 + 4 2 = 613
83 8

36 + 1 1 = 4 4
7 21 21

42 + 38 = 85
39 9

2 6 − 15 = 64
11 7 77
27 − 13 = 120
8 7 56
5 − 32 = 11

33
23 − 11 = 3

4 24

8

คำชแี้ จง จงหาผลบวก ลบของจำนวนคละตอ่ ไปน้ี

1. 3 1 + 5 1 =  2. 15 + 2 1 = 

46 64

วธิ ีทา 3 1 + 5 1 = _________________ วิธีทา 15 + 2 1 = ________________

46 64

= _________________ = ________________

= _________________ = ________________
= _________________ = ________________

3. 9 5 + 4 2 =  4. 6 2 +15 = 

63 11 7

วิธีทา 9 5 + 4 2 = _________________ วิธีทา 6 2 +15 = ________________

63 11 7

= _________________ = _________________

= _________________ = _________________
= _________________ = _________________

9

5. 4 8 + 3 6 =  6. 2 4 − 2 1 = 

97 53

วธิ ีทา 4 8 + 3 6 = _________________ วธิ ีทา 2 4 − 2 1 = _________________

97 53

= _________________ = _________________

= _________________ = _________________
= _________________ = _________________

7. 213 −12 =  8. 3 1 −15 = 

17 9 28

วิธีทา 213 −12 = ________________ วิธีทา 3 1 −15 = _________________

17 9 28

= ________________ = _________________

= ________________ = _________________
= ________________ = _________________

9. 9 3 − 5 1 =  10. 8 1 − 3 1 = 

43 46

วธิ ีทา 9 3 − 51 = _________________ วธิ ีทา 8 1 − 31 = _________________

43 46

= _________________ = _________________

= _________________ = _________________
= _________________ = _________________

10

คำชีแ้ จง ใหน้ กั เรยี นอ่านคำถามต่อไปนท้ี ีละขอ้ แลว้ กาเคร่ืองหมาย ทับตัวอักษร
ก, ข, ค และ ง ทนี่ กั เรียนเห็นว่าถกู ตอ้ งทส่ี ดุ เพยี งข้อเดยี ว

1. 13 + 4 3 =  ข. 4 6
10
5 10
ง. 5 6
ก. 3 1
10
5
ข. 9 19
ค. 5 9 20

10 ง. 160

2. 6 3 + 31 =  20

45 ข. 3 7
20
ก. 9 9
20 ง. 3 5

ค. 159 8

9 ข. 13

3. 11 + 2 2 =  10

4 16 ง. 34
8
ก. 3 7

16

ค. 2 1

8

4. 7 1 + 2 3 = 

28

ก. 79

8

ค. 13

16

11

5. 32 + 2 = 
1
93

ก. 8 ข. 2

9 3

ค. 4 8 ง. 11

9 3

6. 2 4 − 2 1 =  ข. 2 1

53 5

ก. 7 ง. 2 3

15 5

ค. 8 ข. 1

15 5

7. 2 1 − 11 =  ง. 1 1

45 20

ก. 1 ข. 1 41

4 56

ค. 2 ง. 5 19
20
10
ข. 1 41
8. 36 − 1 =
2 56
78
ง. 117
ก. 1 98
24
153
ข. 6 19
ค. 6 19 30
30
ง. 1 41
9. 5 2 − 31 = 
56
36

ก. 2 2

5

ค. 2 1

2

10. 10 1 −  7 1 − 2 7  = 
2  4 10 

ก. 5 19
20

ค. 1 98

153

12

ชอ่ื ............................................................... เลขท.่ี .......... ช้ัน...................

ก่อนเรียน ง หลงั เรียน ง
ขอ้ ก ข ค ข้อ ก ข ค
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
9 9
10 10

ทดสอบ คะแนน ผลการพัฒนา
คะแนนเต็ม ก่อนเรียน หลังเรียน
คะแนนทไ่ี ด้
10 10

13

เฉลย
แบบฝกึ ทักษะ

14

คำชี้แจง จงเขยี นเคร่อื งหมายถูก ✓หนา้ ขอ้ ที่ถกู และเครอื่ งหมาย  หน้าขอ้ ท่ีผดิ

 84 − 21 = 611
5 4 20

 65 − 42 = 2 1
7 3 21

 2 31 + 31 = 439
40 5 40

 17 + 42 = 613
83 8

 36 + 1 1 = 4 4
7 21 21

 42 + 38 = 85
39 9

 2 6 − 15 = 64
11 7 77

 27 − 13 = 120
8 7 56

 5 − 32 = 11
33

 23 − 11 = 3
4 24

15

คำชแ้ี จง จงหาผลคณู และหารของจำนวนคละตอ่ ไปนี้

1. 3 1 + 5 1 =  2. 15 + 2 1 = 

46 64

วธิ ีทา 3 1 + 5 1 = 13 + 31 วิธีทา 15 + 2 1 = 11 + 9

4 6 46 6 4 64

= (13 3) + (31 2) = (11 2) + (9  3)

12 12
= 39 + 62 = 22 + 27

12 12

= 101 = 8 5 = 49 = 4 1
12 12 12 12

3. 9 5 + 4 2 =  4. 6 2 +15 = 

63 11 7

วิธีทา 9 5 + 4 2 = 59 + 14 วิธีทา 6 2 +15 = 68 + 12

6 3 63 11 7 11 7

= 59 + (14  2) = (68  7) + (12 11)

6 77
= 59 + 28 = 476 + 132

6 77

= 87 = 14 3 = 608 = 7 69
66 77 77

16

5. 4 8 + 3 6 =  6. 2 4 − 2 1 = 

97 53

วธิ ีทา 4 8 + 3 6 = 44 + 27 วธิ ีทา 2 4 − 2 1 = 14 − 7

97 97 5 3 53

= (44  7) + (27  9) = (14  3) − (7  5)

63 15
= 308 + 243 = 42 − 35

63 15

= 551 = 8 47 =7
63 63 15

7. 213 −12 =  8. 3 1 −15 = 

17 9 28

วธิ ีทา 213 −12 = 47 − 11 วิธีทา 3 1 −15 = 7 − 13

17 9 17 9 2 8 28

= (47  9) − (1117) = (7  4) −13

153 8
= 423 −187 = 23 −13

153 8
= 236 = 1 83 = 15 = 1 7

153 153 88

9. 9 3 − 5 1 =  10. 8 1 − 3 1 = 

43 46

วธิ ีทา 9 3 − 5 1 = 39 − 16 วธิ ีทา 8 1 − 3 1 = 33 − 19

4 3 43 4 6 46

= (39  3) − (16  4) = (33  3) − (19  2)

12 12
= 117 − 64 = 99 − 38

12 12
= 53 = 4 5 = 61 = 5 1

12 12 12 12

17

ขอ้ เฉลย
1ค
2ข
3ง
4ก
5ค
6ก
7ง
8ข
9ค
10 ก

18

กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2545). แนวทางการวดั และประเมินผลในชัน้ เรียน กลุ่มสาระ
การเรียนรู้คณิตศาสตร์ หลักสูตรการศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551.
กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์องค์การรบั ส่งสนิ ค้าและพัสดภุ ัณฑ์ (ร.ส.พ.).

___________. (2549). คู่มอื ครสู าระการเรยี นรู้พื้นฐาน คณิตศาสตร์ กลมุ่ สาระการ
เรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 6. กรงุ เทพฯ : สถาบันส่งเสริมการสอน
วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลย.ี

___________. (2551). หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551.
กรงุ เทพฯ : ชมุ ชนสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย.

___________. (2552). แบบฝึกทกั ษะสาระการเรียนรูพ้ ืน้ ฐานคณติ ศาสตร์ เลม่ 1
กลุ่มสาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 6. พมิ พ์ครงั้ ท่ี 6.
กรงุ เทพฯ : สถาบันสง่ เสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลย.ี

ทรงวิทย์ สวุ รรณธาดา และคณะ. (2553). หนังสือเรียน แบบฝึกหัด คณติ ฯ พนื้ ฐาน
ป.6 เทอม 1(หลักสูตรแกนกลาง 2551). กรงุ เทพฯ : สำนกั พมิ พแ์ ม็ค.