ทุกข์ของชาวนาในบทกวี

ทุกขข์ องชาวนาในบทกวี

ผแู้ ตง่
สมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดา ฯ สยามบรมราชกมุ ารี

ความเป็นมาของทกุ ข์ของชาวนาในบทกวี
บทความเรอื่ ง ทุกข์ของชาวนาในบทกวี มีทม่ี าจากหนงั สือรวมบทพระราชนพิ นธใ์ นสมเด็จพระเทพ

รัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี เรือ่ ง มณพี ลอยรอ้ ยแสง ซ่งึ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จดั พิมพข์ ้นึ เมอื่
พ.ศ.๒๕๓๓ ในวโรกาสท่ีพระองคท์ รงเจรญิ พระชนมายคุ รบ ๓ รอบ โดยนิสิต คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลยั รนุ่ ท่ี ๔๑

ลกั ษณะคำประพนั ธ์
ทุกข์ของชาวนาในบทกวี เป็น บทความแสดงความคิดเหน็ ซง่ึ เป็นบทความที่มีจุดมุ่งหมายที่แสดงความ

คดิ เห็นต่อประเดน็ ใดประเด็นหนง่ึ

จุดมุ่งหมายในการแตง่
เรื่องทกุ ขข์ องชาวนาในบทกวนี มี้ จี ุดมุง่ หมายแสดงให้เหน็ ถึงความทุกข์ยากลำบากของชาวนาผา่ นบทกวี

และเพ่อื แสดงพระราชดำรเิ กีย่ วกบั บทกวีของไทยและบทกวขี องจีนซึ่งกลา่ วถงึ ความทกุ ข์ของชาวนาในบทกวี

เรื่องยอ่

ทุกข์ของชาวนาในบทกวี

เปิบข้าวทกุ คราวคำ จงสูจำเป็นอาจิณ

เหงือ่ กูท่สี กู นิ จงึ ก่อเกิดมาเป็นคน

ข้าวนนี้ ะ่ มรี ส ใหช้ นชิมทกุ ชั้นชน

เบอ้ื งหลงั สทิ ุกข์ทน และขมขนื่ จนเขยี วคาว

จากแรงมาเป็นรวง ระยะทางนน้ั เหยียดยาว

จากรวงเปน็ เม็ดพราว ลว้ นทุกข์ยากลำเค็ญเขญ็

เหงอ่ื หยดสกั ก่หี ยาด ทุกหยดหยาดล้วนยากเยน็

ปดู ปนู กี่เส้นเอน็ จึงแปรรวงมาเปิบกิน

น้ำเหง่ือที่เร่ือแดง และนำ้ แรงอันหลง่ั ริน

สายเลือดกูทัง้ ส้ิน ที่สซู ดกำซาบฟัน

(จิตร ภมู ศิ กั ด)์ิ

เน้ือความในตอนแรกของบทความเร่อื ง ทุกขข์ องชาวนาในบทกวี สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยาม
บรมราชกมุ ารไี ด้ทรงยกบทกวขี องจติ ร ภมู ิศักดิ์ ซึ่งกล่าวถงึ ชวี ติ และความทกุ ข์ยากของชาวนา ในตอนตอ่ มาทรง
แปลบทกวจี ีนของหลี่เชนิ เป็นภาษาไทย ทำให้มองเห็นภาพของชาวนาจนี เมื่อเปรียบเทียบกบั ชาวนาไทยวา่ มิได้มี
ความแตกต่างกนั แม้ในฤดกู าลเพาะปลกู ซ่งึ ภมู อิ ากาศเอ้ือใหพ้ ชื พันธ์ุธญั ญาหารบรบิ รู ณ์ดี แต่ผลผลิตไม่ได้ตกเป็น
ของผู้ผลติ คอื ชาวนาเทา่ ทีค่ วร และส่วนทสี่ ำคัญท่ีสดุ คือ ทรงช้ีให้เห็นวา่ แม้ จติ ร ภูมศิ ักดแ์ิ ละหล่เี ชินจะมีกลวธิ ี
การนำเสนอบทกวีทแ่ี ตกตา่ งกนั แต่กวที ้งั สองท่านกลบั มีแนวคดิ ทีค่ ลา้ ยคลงึ กัน

“ เทคนิคในการเขยี นของหล่เี ชินกบั ของจิตรต่างกัน คอื หลีเ่ ชนิ บรรยายภาพท่ีเหน็ เหมอื นจติ กรวาด
ภาพใหค้ นชม สว่ นจติ รใชว้ ธิ ีเสมอื นกับนำชาวนามาบรรยายเร่อื งของตนใหผ้ ู้อา่ นฟังไดด้ ้วยตนเอง ”
แต่ใจความเหมือนกนั คอื ต้องการส่อื ใหผ้ ้อู า่ นไดเ้ ห็นวา่ สภาพชีวติ ชาวนาในทุกแงม่ ุกและทุกสมยั ประสบความ
ทุกข์ยากไม่แตกตา่ งกนั

ขอ้ คดิ ท่ไี ดร้ ับ
เราควรรคู้ ุณค่าของข้าวท่ีรบั ประทานกนั อยูท่ กุ วันว่า กว่าจะได้เมลด็ ข้าวมาแต่ละเมด็ ลว้ นเกิดจากความ

เหน่อื ยยากของชาวนา เพราะฉะนั้นไม่ควรกินท้ิงกนิ ขวา้ งให้เสียประโยชน์
1.ทำใหเ้ ขา้ ใจความรสู้ ึกของชาวนาทต่ี ้องประสบปญั หาตา่ งๆ
2.ทำให้ไดร้ ูถ้ ึงความทุกข์ยากความลำบากของชาวนาในการปลูกขา้ ว
3.ทำใหไ้ ดเ้ หน็ ถงึ คุณคา่ ของข้าวทไี่ ดร้ บั ประทานกันเปน็ อาหารหลักในการดำรงชวี ติ อยูข่ องมนษุ ย์

คำศัพท์ทน่ี ่าสนใจ
กำซาบ ความหมาย ซึมเข้าไป
เขยี วคาว ความหมาย สเี ขียวของขา้ ว ซง่ึ นา่ จะหอมสดชื่น แตใ่ นบทกวกี ลบั มกี ลน่ิ เหมน็ คาว เพราะข้าวน้ี
เกดิ จากหยาดเหง่ือซงึ่ แสดงถึงความทกุ ขย์ ากและความขมข่ืนของชาวนา
ประกนั ราคา ความหมาย การทร่ี ัฐ เอกชน หรอื องค์กรต่างๆ รบั ประกันท่จี ะรบั ซอ้ื ผลผลิตตามราคาที่ได้
กำหนดไว้ในอนาคต ไมว่ า่ ราคาในอนาคตจะเปล่ยี นแปลงไปก็ตาม
เปิบ ความหมาย วธิ กี ารใช้ปลายนิ้วท้งั หา้ หยบิ ขา้ วใส่ปากตนเอง
ภาคบรกิ าร ความหมาย อาชพี ท่ีใหบ้ ริการผู้อน่ื เช่น พนักงานในรา้ นอาหาร ชา่ งเสริมสวย
สู ความหมาย สรรพนามบรุ ษุ ที่ ๒ เป็นคำโบราณ
อาจิณ ความหมาย ประจำ