หนังสือเล่ม ๕ เรื่อง ปราสาทสังข์ศิลป์ชัย

[ปี ]

[ชื่อเร่ืองเอกสาร]

[ช่ือรองของเอกสาร]

TONKLA

ก

คำนำ

หนังสืออ่านเพ่ิมเติม ชุด สืบสานวัฒนธรรมเมืองสุรินทร์ กลุ่มสาระ
การเรียนรู้ภาษาไทย ช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๔ เล่มท่ี ๕ เรื่อง ปราสาท
สังข์ศิลป์ชัย ผู้จัดทามุ่งหวังให้ผู้เรียนเห็นคุณค่าและความสาคัญของเรื่องราว
ต่างๆ ในท้องถิน่ ของตนเอง เกดิ ความภาคภูมใิ จและรว่ มกันอนุรักษ์ศิลปะและ
วัฒนธรรมประเพณอี ันดีงามในท้องถ่ินตนเองให้คงไว้

หนังสือเล่มนี้เขียนเป็นบทร้อยกรองประเภทกลอนแปด รูปภาพ
สวยงาม ภายในเล่มประกอบด้วย จุดประสงค์การเรยี นรู้ คาช้ีแจง เนื้อเร่ือง
ใบกิจกรรม แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน พร้อมทั้งเฉลยใบกิจกรรม
ท้ายเลม่

ขอขอบคุณผู้อานวยการโรงเรียนบ้านทานบ และผู้เชี่ยวชาญทุกท่าน
ท่ีกรุณาให้คาแนะนา คาปรึกษาในเรื่องต่างๆ จนทาให้หนังสืออ่านเพ่ิมเติมฯ
เลม่ น้ี สาเรจ็ ลลุ ่วงเปน็ อย่างดี

นภัสสร ตอ่ ดอก

ข

สำรบัญ

เรื่อง หน้ำ

คานา....................................................................................................... ก
สารบัญ.................................................................................................... ข
คาชแ้ี จงสาหรบั ครใู นการใชห้ นงั สอื อา่ นเพ่มิ เติม..................................... ๑
คาชีแ้ จงสาหรับนกั เรยี นในการใช้หนงั สอื อา่ นเพ่มิ เติม............................ ๒
มาตรฐาน ตวั ช้วี ดั และจุดประสงค์การเรียนรู้........................................ ๓
แบบทดสอบกอ่ นเรียน เล่มที่ ๕ เร่ือง ปราสาทสังข์ศลิ ปช์ ัย.................... ๔
ตานานพื้นบ้าน เรื่อง ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ป์ชยั .............................................. ๘
คาศพั ท์นา่ รู้............................................................................................. ๑๙
ตน้ ฉบบั ตานานพื้นบา้ นจังหวัดสรุ นิ ทร์ เร่อื ง ปราสาทสังขศ์ ิลป์ชัย........... ๒๑
ใบกจิ กรรมที่ ๕.๑ เรื่อง การอธบิ ายความหมายของคา ประโยค

และสานวนจากการอา่ น เรือ่ ง ปราสาทสังขศ์ ิลปช์ ัย.. ๒๓
ใบกิจกรรมท่ี ๕.๒ เรือ่ ง การตอบคาถามจากเรื่อง ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ป์ชัย.. ๒๖
ใบกิจกรรมท่ี ๕.๓ เรื่อง การแยกขอ้ เทจ็ จรงิ และขอ้ คดิ เหน็ จากการอา่ น

เร่อื ง ปราสาทสงั ขศ์ ิลปช์ ยั .......................................... ๒๙
ใบกจิ กรรมที่ ๕.๔ เรอ่ื ง การคาดคะเนเหตุการณ์จากการอา่ นเรอ่ื ง

ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ป์ชยั ................................................... ๓๑
ใบกจิ กรรมท่ี ๕.๕ เรอ่ื ง การสรปุ เน้อื เรือ่ งจากการอ่านเรื่อง ปราสาท

สงั ขศ์ ิลปช์ ัย พรอ้ มวาดภาพประกอบ......................... ๓๓

ค

สำรบัญ (ตอ่ )

เร่ือง หน้ำ
ใบกิจกรรมท่ี ๕.๖ เรื่อง การสรปุ ความร้แู ละขอ้ คดิ จากการอ่านเร่อื ง

ปราสาทสังข์ศิลปช์ ัย ลงในแผนทคี่ วามคดิ
(My Mapping)........................................................... ๓๕
แบบทดสอบหลงั เรยี น เลม่ ที่ ๕ เรอ่ื ง ปราสาทสงั ขศ์ ิลปช์ ยั ..................... ๓๗
บรรณานกุ รม.......................................................................................... ๔๑
ภาคผนวก............................................................................................... ๔๒

๑

คำชีแ้ จงสำหรบั ครใู นกำรใช้หนังสืออ่ำนเพิม่ เตมิ

๑. กอ่ นเรยี นใหน้ ักเรียนทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี น เรอ่ื ง ปราสาทสงั ข์
ศิลป์ชยั

๒. ควรศกึ ษาเรอ่ื ง ปราสาทสงั ข์ศิลป์ชัย แผนการจัดการเรียนรู้
เนื้อหาทต่ี ้องสอนอย่างละเอยี ดทุกคร้งั ก่อนทาการสอน

๓. ตรวจสอบส่วนประกอบของ เรอื่ ง เรอ่ื ง ปราสาทสังข์ศลิ ป์ชยั วสั ดุ
อปุ กรณ์ในการทากิจกรรมให้ครบถ้วนทุกคร้งั ก่อนนาไปสอน

๔. ในขณะทนี่ ักเรยี นทากิจกรรม ครูผู้สอนควรทาการดแู ลอยา่ ง
ใกลช้ ิด หากเกิดปญั หาใหช้ ่วยเหลือทนั ที รวมทัง้ อธิบายขอ้ สงสัยในการเรียน
ด้วย

๕. การสรปุ บทเรียนควรเปน็ กิจกรรมร่วมของนกั เรยี นทุกกลุ่มโดยให้
แต่ละกลมุ่ สรุปตามหวั ข้อ หรือประเดน็ ท่ีครูกาหนด

๖. หลงั เรยี น ให้นักเรยี นทาแบบทดสอบท้ายเรือ่ ง ปราสาทสงั ข์
ศิลปช์ ยั

๒

คำช้แี จงสำหรบั นกั เรยี นในกำรใช้หนงั สอื อำ่ นเพิม่ เติม

๑. ใหน้ กั เรยี นทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นจานวน ๑๐ ข้อ
๒. นกั เรยี นอา่ นหนังสอื อา่ นเพมิ่ เติมฯ แล้วปฏบิ ตั ิกจิ กรรมตามลาดับ
๓. อา่ นเร่อื ง ปราสาทสงั ข์ศลิ ปช์ ยั ใหเ้ ข้าใจ
๔. ทาใบกจิ กรรมที่ ๕.๑ – ๕.๖ เพอื่ ตรวจสอบความสามารถ
ของนกั เรียน
๕. เม่อื นักเรียนปฏิบัตกิ ิจกรรมเสรจ็ แลว้ ใหท้ าแบบทดสอบหลงั เรยี น
จานวน ๑๐ ขอ้ เพ่อื วดั ความรู้ ความกา้ วหน้าของนักเรียน
๖. ให้นกั เรยี นตงั้ ใจปฏบิ ตั ิกจิ กรรมอย่างละเอยี ด เพื่อจะไดม้ ีความรู้
ความเข้าใจในบทเรียนได้เป็นอยา่ งดี

๓

มำตรฐำน ตัวชีว้ ัด และจดุ ประสงค์กำรเรยี นรู้

มำตรฐำน ท ๑.๑ ใช้กระบวนการอ่านสรา้ งความร้แู ละความคิด เพ่อื นาไปใช้
ตดั สนิ ใจ แกป้ ัญหาและสรา้ งวิสยั ทศั น์ในการดาเนนิ ชีวิตและมี
นิสัยรกั การอ่าน

ตัวชี้วดั
ท ๑.๑ ป.๔/๑ อ่านออกเสยี งบทรอ้ ยแกว้ และบทร้อยกรองได้ถูกต้อง
ท ๑.๑ ป.๔/๒ อธบิ ายความหมายของคา ประโยค และสานวนจากเรอื่ ง
ทอี่ า่ นได้
ท ๑.๑ ป.๔/๓ อา่ นเรอื่ งส้ันๆ ตามเวลาทก่ี าหนดและตอบคาถามจากเรอ่ื ง
ที่อ่านได้
ท ๑.๑ ป.๔/๔ แยกขอ้ เท็จจริงและข้อคิดเหน็ จากเร่ืองทอี่ ่าน
ท ๑.๑ ป.๔/๕ คาดคะเนเหตุการณจ์ ากเรอ่ื งทีอ่ า่ นโดยระบุเหตุผลประกอบ
ท ๑.๑ ป.๔/๖ สรุปความรู้และข้อคิดจากเรอื่ งทอ่ี ่านเพ่ือนาไปใชใ้ น
ชวี ิตประจาวันได้
ท ๑.๑ ป.๔/๘ มีมารยาทในการอ่าน

จุดประสงค์กำรเรยี นรู้
๑) อา่ นออกเสยี งบทร้อยแกว้ และบทรอ้ ยกรองได้ถูกตอ้ ง
๒) อธิบายความหมายของคา ประโยค และสานวนจากเรอ่ื งทีอ่ ่านได้
๓) อ่านเรื่องสน้ั ๆ ตามเวลาที่กาหนดและตอบคาถามจากเร่อื งที่อา่ นได้
๔) แยกขอ้ เทจ็ จรงิ และขอ้ คิดเห็นจากเรอ่ื งทอี่ า่ นได้
๕) คาดคะเนเหตุการณจ์ ากเรอ่ื งท่ีอา่ นโดยระบเุ หตุผลประกอบ
๖) สรุปความรแู้ ละขอ้ คิดจากเร่ืองท่อี า่ น เพอ่ื นาไปใชใ้ นชวี ิตประจาวันได้
๗) มมี ารยาทในการอ่าน

๔

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น
เลม่ ท่ี ๕ เร่อื ง ปรำสำทสังข์ศลิ ป์ชยั

คำชี้แจง ให้นักเรียนทาเครือ่ งหมายกากบาท () ลงในกระดาษคาตอบ
ใหถ้ ูกต้อง (๑๐ คะแนน)

๑. “มาตุจฉา” มคี วามหมายว่าอยา่ งไร
ก. อสูร
ข. ยกั ษ์
ค. น้าสาว
ง. แปลงกาย

๒. “เดก็ ชาย” คือความหมายของคาในขอ้ ใด
ก. โอรส
ข. กุมาร
ค. ขนษิ ฐา
ง. กมุ ภณั ฑ์

๓. “โอรสไทท้ รงคนั ธนูค่พู ระองค์” มีความหมายตรงกับข้อใด
ก. พระโอรสประสูตมิ าจากคนั ธนู
ข. พระโอรสประสูตอิ อกมาแล้วยงิ ธนู
ค. พระโอรสประสูตอิ อกมาเป็นคนั ธนู
ง. พระโอรสประสตู มิ าพรอ้ มกบั ถอื คันธนู

๕

๔. “ลูกผิดไปจากมนษุ ยส์ ดุ นา่ ชงั ” คาทขี่ ีดเส้นใต้ หมายถึงใคร
ก. กษตั ริยห์ มน่ื ชยั
ข. พระโอรสหอยสงั ข์
ค. พระโอรสสังขศ์ ิลปช์ ยั
ง. นอ้ งสาวของพระมเหสี

๕. ปราสาทหมน่ื ชยั ตัง้ อยทู่ ่ีภาคใดของประเทศ
ก. ภาคใต้
ข. ภาคเหนอื
ค. ภาคกลาง
ง. ภาคอสี าน

๖. ยักษใ์ ชก้ ลวธิ ใี ดในการจับตวั น้องสาวของพระมเหสี
ก. รา่ ยมนต์
ข. วางยาสลบ
ค. ใช้ตัวประกัน
ง. ปลอมตวั เป็นชายรูปงาม

๗. เพราะเหตใุ ดแมข่ องโอรสหอยสงั ข์จึงต้องออกจากวงั
ก. ถกู เนรเทศ
ข. ถูกยักษ์จบั ตวั ไป
ค. ถูกชาวบา้ นขับไล่
ง. เพราะความอบั อาย

๖

๘. เพราะเหตุใดพระโอรสทัง้ สองจึงปราบยกั ษไ์ ม่หมดสนิ้ เสียที
ก. ยักษเ์ ป็นอมตะ
ข. ยักษ์ตัวใหญ่มาก
ค. ยักษม์ ีอทิ ธิฤทธิม์ าก
ง. ยักษ์มกี ระทะกวนวิญญาณเพิ่มจานวน

๙. ข้อใดต่อไปนเี้ ป็นข้อเทจ็ จริง
ก. กษตั ริย์หมื่นชยั มพี ระโอรสสองพระองค์
ข. สงั ข์ศลิ ป์ชัยมีอทิ ธฤิ ทธท์ิ ่เี ก่งกล้ากว่ายักษ์
ค. พระมเหสีของกษัตริยห์ มืน่ ชัยมหี น้าตาทีง่ ดงาม
ง. พระมเหสอี ับอายที่คลอดลูกออกมาเป็นหอยสงั ข์

๑๐. นักเรยี นได้ขอ้ คิดใดจากการอ่านเรอ่ื ง ปราสาทสงั ข์ศิลปช์ ยั
ก. ทาดีไดด้ ี ทาชว่ั ได้ชว่ั
ข. การไมม่ โี รคเปน็ ลาภอนั ประเสรฐิ
ค. การฆา่ สตั ว์ตดั ชีวิตนามาซ่งึ ความทกุ ข์
ง. ความผูกพันของพน่ี ้องยอ่ มตดั กนั ไมข่ าด

๗

กระดำษคำตอบแบบทดสอบกอ่ นเรียน
เล่มท่ี ๕ เรื่อง ปรำสำทสงั ขศ์ ลิ ปช์ ยั

ช่ือ..........................................เลขท.่ี ..........ช้นั .............

แบบทดสอบก่อนเรียน

ขอ้ ก คำตอบ คะแนน
ขค
ง

๑

๒

๓

๔

๕

๖

๗

๘

๙

๑๐

คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน
คะแนนทไี่ ด้

ผ่าน  หมายถึง ได้คะแนน ๘ คะแนนข้นึ ไป
ไมผ่ ่าน  หมายถึง ไดค้ ะแนนต่ากวา่ ๘ คะแนน

๘

ตำนำนพื้นบำ้ น เรอื่ ง ปรำสำทสังข์ศิลปช์ ัย

อดตี กำลจะกลำ่ วถึงเวียงวงั ใหญ่ ชื่อหมื่นชยั เรอื งงำมนำมกระเด่อื ง

องค์รำชันท้ำวหม่ืนชยั ผู้ครองเมือง แสนลือเล่อื งทศพธิ รำชธรรม

มเหสีสองพระองคท์ รงงำมเลิศ แสนประเสริฐลกั ษณำว่ำคมขำ

สองพ่ีน้องเออื้ อำรเี ป็นประจำ ทุกเช้ำคำ่ ไมม่ เี รือ่ งเคอื งหทัย

๙

มำวันหน่ึงทง้ั สองนั้นครรภใ์ กล้คลอด ถอื เปน็ ยอดวนั มงคลผลยงิ่ ใหญ่

ภคินปี ระสตู กิ ำลสำรำญใจ โอรสไท้ทรงคนั ธนูคู่พระองค์

พระรำชำแสนดใี จได้ดังหวัง ให้โหรวงั ตรวจชะตำตำมประสงค์

กุมำรน้อยมีบญุ ญำกว่ำเผำ่ พงษ์ จึงเจำะจงพระนำมตงั้ “สังข์ศลิ ปช์ ัย”

๑๐

ขนิษฐำใหก้ ำเนิดเปน็ หอยสงั ข์ ต้องเซซงั ลอบลัดพลัดป่ำใหญ่
อำยผูค้ นปวงประชำแสนอำลัย ลกู ผิดไปจำกมนุษยส์ ดุ นำ่ ชงั
แรงโรยล้ำฝ่ำพงถึงดงกลว้ ย แสนระทวยทอ้ แท้แม่หอยสังข์
ขอเทวำอำรักษ์รับสดับฟงั มอบลูกน้อยเป็นดงั่ ลกู เทวำ

๑๑

กอ่ นจำกลำน้ำตำหลัง่ แสนเศร้ำสรอ้ ย วำงลกู นอ้ ยในกอกล้วยชว่ ยรักษำ

ไหว้บนบำนส่ิงศักดิส์ ทิ ธ์ทิ ัว่ พนำ เล้ยี งลูกข้ำให้ดว้ ยช่วยปรำนี

กำลต่อมำเกิดเรอ่ื งร้ำยในวังหลวง มียกั ษร์ ำ้ ยละเมดิ ล่วงเขำ้ กรงุ ศรี

จำแลงร่ำงลวงล่อดรุณี ขนษิ ฐำมเหสีอกี หนึง่ องค์

๑๒

นำงจงึ ถกู ลกั พำตวั ไปในป่ำ กุสนิ ำรำเมืองนัน้ มั่นประสงค์
ยกั ษ์จบั ไปหมำยประโลมเจำ้ โฉมยง ปิ่นอนงค์เป็นคู่ครองอสุรำ
กำลผ่ำนไปกมุ ำรเจำ้ ไดเ้ ก้ำขวบ ดขู ำวอวบออกเท่ียวไปในผืนป่ำ
โอรสน้อยแสนดีผ้ปู รชี ำ ออกพนำตำมเสดจ็ ทำ้ วหมืน่ ชยั

๑๓

สังขศ์ ิลปช์ ัยยงิ ธนเู ปน็ ไฟกรด เจำ้ โอรสในหอยพน่ น้ำใส่
องค์สังขศ์ ิลป์แผลงศรเป็นฝนไป โอรสหอยเปำ่ ลมไล่ในทนั ที
ทำ้ วหม่ืนชัยเห็นฤทธิข์ องเด็กน้อย จึงถำมถ้อยเจำ้ หอยสังข์ถึงถิ่นที่
เม่ือรคู้ วำมพระองค์ทรงยนิ ดี สุดเปรมปรดี เ์ิ ข้ำประคองทง้ั สององค์

๑๔

ทำ้ วหมน่ื ชยั ตดั สินใจได้บอกกล่ำว ถึงเร่ืองรำวครั้งกอ่ นดงั ประสงค์
น้ำสำวเจ้ำถูกยกั ษ์ลักโฉมยง ขอเจำ้ จงชว่ ยรบั กลับคืนมำ
สองพ่ีน้องตกลงคำดำรัสมนั่ จะบกุ บ่ันสบื คน้ มำตจุ ฉำ
ขำ้ มพนมดงรกั กลำงพนำ พร้อมฟนั ฝ่ำเพอ่ื อนงค์องค์เทวี

๑๕

ดำเนนิ ทำงกลำงป่ำพนำลกึ ผ่ำนพงพฤกษส์ ตั ว์ร้ำยหลำยถิ่นที่
ข้ำมเขำใหญ่ดงรกั ภยั มำกมี ถึงธำนีแผน่ ดินถนิ่ กมุ ภณั ฑ์
จงึ ลักลอบเข้ำเมอื งใหญด่ ว้ ยใจกล้ำ กุมำรำร่วมแรงอย่ำงแขง็ ขัน
พบอนงคม์ ำตจุ ฉำบังคมครนั ท้ังสำมพลันรีบด้นั ดน้ จงึ พน้ ภัย

๑๖

อสุรำรูว้ ำ่ หนเี พรำะมีฤทธิ์ ออกตำมตดิ ต่อกรกันมหิ วั่นไหว
เชำ้ จรดคำ่ รบพุง่ มุ่งชิงชัย มิมใี ครยอมกันหวน่ั อำดรู
น้ำสำวร้คู วำมลบั ของยักษ์รำ้ ย ตอ้ งทำลำยพิธกี รรมเหลำ่ อสูร
กวนวิญญำณอสรุ ำมำเพิม่ พนู ให้ข้อมลู หลำนน้อยค่อยจดั กำร

๑๗

สงั ขศ์ ลิ ปช์ ัยลงไปใต้พภิ พ เพื่อสูร้ บพลพรรคยกั ษท์ หำร

ท่ีป้องกนั กระทะกวนวิญญำณ พระกุมำรแผลงศรชยั ทำลำยลง

เหลำ่ อสูรมลำยตำยทงั้ หมด สองโอรสพำนำ้ กลับสมประสงค์

เหลำ่ กษัตริย์แวดลอ้ มพรอ้ มเผ่ำพงศ์ ทกุ พระองคล์ ้วนเกษมเปรมพระทยั

๑๘

ปรำบยกั ษ์สนิ้ แผ่นดนิ สุขอยูพ่ รอ้ มหนำ้ กำลตอ่ มำสองกมุ ำรทรงเติบใหญ่
กรำบทูลลำสร้ำงถ่ินฐำนบำ้ นกำ้ วไกล ชอื่ ปรำสำทสังขศ์ ลิ ปช์ ยั สบื ตอ่ มำ

๑๙

คำศพั ทน์ ่ำรู้

คำศัพท์ คำอ่ำน ควำมหมำย
อดีตกาล
กระเดื่อง อะ-ดดี -ตะ-กาน น. เวลาที่ลว่ งแล้ว
กรฺ ะ-เดือ่ ง ว. สงู ขน้ึ , โด่งดัง, ใช้ประกอบลกั ษณะ
ประเสริฐ ของคณุ งามความดี
อารี
หทยั ปรฺ ะ-เสิด ว. วเิ ศษ, ดีเลศิ , ดที ี่สุด
ภคินี อา-รี ว. เออื้ เฟอ้ื , มแี กใ่ จ, มใี จเผอื่ แผ่
สาราญ
โอรส หะ-ทยั น. หัวใจ, ใจ
โหร พะ-ค-ิ นี น. พ่ีหญงิ , นอ้ งหญงิ

กมุ าร สา-ราน ก. สุขสบาย
ขนิษฐา
เซซงั โอ-รด น. ลูกชาย
โหน น. ผพู้ ยากรณ์โดยอาศัยการโคจรของ
อาลัย
ดวงดาวเปน็ หลัก
ระทวย ก-ุ มาน น. เด็กชาย

ขะ-นิด-ถา น. น้อง

เซ-ซงั ก. เทีย่ วไปเรอ่ื ย ๆ อยา่ งไมม่ จี ดุ หมาย
ไรท้ ี่พง่ึ

อา-ไล ก. ห่วงใย, พวั พัน, ระลกึ ถงึ ดว้ ยความ
เสียดาย

ระ-ทวย ว. อ่อนช้อย, อ่อนใจ

๒๐

คำศัพท์ คำอำ่ น ควำมหมำย
อารักษ์ อา-รัก น. การปอ้ งกนั , ความคมุ้ ครอง,
ความดแู ล
ละเมิด ละ-เมิด ก. ลว่ งเกนิ หรือฝ่าฝืนจารตี ประเพณี
หรอื กฎหมายท่ีมบี ญั ญัติไว้
จาแลง จา-แลง ก. แปลงตวั
ดรณุ ี ดะ-ร-ุ นี ว. สาว, ออ่ น, ร่นุ
ประโลม ปรฺ ะ-โลม ก. ทาใหเ้ ปน็ ท่เี บกิ บานพงึ อกพงึ ใจ
อสุรา อะ-ส-ุ รา น. อสูร, ยกั ษ์
ปรีชา ปรฺ ี-ชา น. ปัญญาสามารถ, ความรอบรูจ้ ดั เจน
เปรมปรีดิ์ เปรม-ปรฺ ี ว. อิ่มอกอิ่มใจ, ปลาบปลม้ื ใจ
ประคอง ปฺระ-คอง ก. พยุงใหท้ รงตวั อยู่
ดารัส ดา-หรดั น. คาพดู ของพระพุทธเจ้า
มาตุจฉา มา-หตุด-ฉา น. ปา้ , น้าหญงิ
กุมภัณฑ์ กุม-พัน น. ยักษ์
มลาย มะ-ลาย ก. แตก, ตาย, ทาลาย
เกษม กะ-เสม น. ความสุขสบาย, ความปลอดภัย

๒๑

ตน้ ฉบับตำนำนพื้นบำ้ นจังหวัดสรุ ินทร์
เรอ่ื ง ปรำสำทสังขศ์ ลิ ปช์ ัย

มีเร่อื งเลา่ ว่า ณ เมืองหมนื่ ชัย ซง่ึ ปจั จุบนั เป็นท่ตี ัง้ ของปราสาท
หมนื่ ชัย ตาบลกระเทยี ม อาเภอสงั ขะ เม่ือก่อนมกี ษตั ริย์ทรงพระนามว่า
กษตั รยิ ห์ ม่ืนชัย นอ้ งของมเหสถี กู ยักษ์จากเมอื งกสุ ินารามาลกั ตัวไป
โดยปลอมเป็นหนมุ่ รูปงามลกั พานางข้ามภเู ขาพนมดงรักไปฝั่งเขมร
ฝา่ ยมเหสีประสตู ิโอรส พรอ้ มกบั ถอื คนั ธนูออกมาเป็นที่อศั จรรย์ โหรจึงต้งั ชื่อ
ให้ว่า สงั ข์ศิลป์ชยั สว่ นมเหสีอีกองคห์ นึง่ ประสตู โิ อรสเป็นหอยสังข์ มคี วาม
อบั อายจงึ เอาไปซอ่ นไว้ท่ีกอกล้วย

วันหน่งึ สังข์ศิลปช์ ยั ออกไปวง่ิ เล่น ได้ยิงธนูออกไปเป็นไฟ โอรสที่อยู่
ในหอยสงั ข์เหน็ พี่ชายยิงธนูออกไปเป็นไฟ ก็ออกมาจากหอยสังข์ แลว้ พ่นน้า
ไปบนทอ้ งฟา้ ทาใหไ้ ฟจากธนดู ับหมด สงั ขศ์ ลิ ปช์ ยั ก็ยงิ ธนใู หเ้ ป็นฝนห่าใหญ่
นอ้ งชายก็เป่าเปน็ ลมพายพุ ัดเอาหา่ ฝนไปตกทอ่ี น่ื ท้งั สองเล่นแสดงฤทธกิ์ นั
เปน็ ที่สนุกสนาน ผลัดกันแพ้ ผลัดกนั ชนะ

กษตั รยิ ์หม่นื ชยั ไดเ้ ห็นฤทธข์ิ องลกู ทั้งสองแลว้ จงึ เรยี กไปพบแล้วบอกให้
ไปตามนา้ สาวท่ถี กู ยกั ษล์ กั พาตัวไป ถา้ น้าสาวไมก่ ลบั มา กใ็ ห้เอาหัวกลบั มา
ใหไ้ ด้

สองพ่นี ้องเดนิ ทางไปถึงเมืองกุสินารา และนานา้ สาวกลับมาได้
พอขา้ มภเู ขาพนมดงรกั ยกั ษ์กต็ ามมาทนั ได้สกู้ นั ดว้ ยฤทธ์ิเกอื บท้งั วนั ไมม่ ใี คร
แพ้ใครชนะ นา้ สาวซงึ่ รคู้ วามลับของยักษ์จงึ บอกวา่ ขจดั ยักษโ์ ดยใหย้ งิ ธนู
ไปยงั ตน้ ตอทีท่ าใหย้ กั ษเ์ พม่ิ จานวน คอื ท่ใี ตบ้ าดาลซง่ึ มีพิธคี มุ้ กระทะ
กวนวิญญาณยักษใ์ หเ้ พม่ิ จานวนมากข้ึน หากยงิ กระทะแตก ยักษก์ ็เพม่ิ
จานวนไมไ่ ด้ ดว้ ยวธิ ดี งั กล่าวจึงปราบยกั ษ์ได้ จากนัน้ กเ็ ดินทางมาพักทบี่ า้ น
โคกโพน พบเด็กเล้ียงววั สองคน ซึ่งท่จี ริงเปน็ ลูกพล่ี กู น้องกนั แตไ่ ม่รู้จักกัน

๒๒

ท้งั ส่คี นเลน่ ตีคลีพนันกนั โดยเอาหอ่ ข้าวเป็นเดิมพัน สงั ขศ์ ลิ ป์ชยั เลน่ คลี
ชนะทุกคร้ัง ตอ่ จากนั้นกพ็ าน้าสาวไปท่ีปราสาทหมืน่ ชัย พบพระบดิ าและ
พระมารดา

อยมู่ าวนั หนง่ึ มีข่าววา่ ยักษ์จะตามมาเอาน้าสาวคืน สงั ข์ศิลปช์ ัยและ
หอยสังขจ์ ึงดาดนิ ไปโผล่ที่บา้ นมะโน แลว้ เดินทางต่อไปท่บี ้านโคกเมือง

เพื่อขับไลย่ กั ษ์ เมื่อยักษ์หนขี า้ มเขาดงรกั กลบั ไปแลว้ ทัง้ สองไดไ้ ป
เล่นน้าทหี่ ้วยสงิ ห์ ช่วยกันป้ันรปู สิงหเ์ ล่น หลงั จากน้นั ทง้ั สองก็ไดม้ าสรา้ ง
ปราสาทข้ึนใหม่ทบี่ ้านจารย์ เรียกว่า ปราสาทสงั ข์ศลิ ปช์ ัย มาจนปัจจุบนั

ทีม่ ำ : กรมศิลปากร. ประวตั ิศำสตรเ์ มืองสุรนิ ทร์. กรุงเทพฯ :
อัมรนิ ทรพ์ ร้นิ ตง้ิ และพบั ลิชชิง่ , ๒๕๕๐.

๒๓

ใบกิจกรรมท่ี ๕.๑
เร่อื ง กำรอธิบำยควำมหมำยของคำ ประโยค
และสำนวนจำกกำรอำ่ น เรือ่ ง ปรำสำทสังขศ์ ลิ ปช์ ยั

จดุ ประสงคก์ ำรเรียนรู้
อธบิ ายความหมายของคา ประโยค และสานวนจากเรื่องที่อา่ นได้

ชื่อ............................................................เลขท่.ี ............ช้ัน.....................

ตอนที่ ๑

คำชี้แจง ใหน้ ักเรียนอ่านตานานพน้ื บ้าน เร่อื ง ปราสาทสงั ข์ศลิ ปช์ ัย

แล้วเขยี นความหมายจากคาทก่ี าหนดใหถ้ กู ต้อง (๕ คะแนน)

คำศัพท์ ควำมหมำย

ตัวอยำ่ ง อารี ว. เอ้อื เฟือ้ , มแี ก่ใจ, มีใจเผ่ือแผ่

๑. ประเสรฐิ

๒. ภคินี

๓. ระทวย

๔. ประโลม

๕. กุมภณั ฑ์

๒๔

ตอนที่ ๒

คำชแี้ จง ให้นกั เรยี นอา่ นประโยคหรอื สานวนจากตานานพื้นบา้ น
เรอื่ ง ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ป์ชยั แลว้ บอกความหมายของประโยค
หรือสานวนโดยการโยงเสน้ จบั คใู่ ห้สมั พันธ์กนั (๕ คะแนน)

ตวั อย่ำง

องค์สงั ขศ์ ิลป์แผลงศรเปน็ ฝนไป สงั ข์ศิลป์ชยั ยงิ ธนูออกไปเป็นห่าฝน

๖. จาแลงร่างลวงล่อดรุณี เปน็ ภรรยาของยกั ษ์

๗. ปน่ิ อนงค์เป็นคู่ครองอสรุ า แปลงกายหลอกลอ่ หญิงสาว

๘. จะบกุ บน่ั สืบคน้ มาตุจฉา จะออกตามหาน้าสาว

๙. ถึงธานีแผ่นดนิ ถิน่ กมุ ภันฑ์ นอ้ งสาวคลอดลูกเปน็ หอยสงั ข์

๑๐.ขนษิ ฐาใหก้ าเนดิ เป็นหอยสังข์ เดินทางถึงดินแดนของยักษ์

๒๕

เกณฑ์กำรให้คะแนน

คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน

ไดค้ ะแนน............คะแนน ผำ่ น ไม่ผำ่ น

ตอนที่ ๑ ขอ้ ละ ๑ คะแนน

๑ คะแนน นกั เรียนเขยี นความหมายของคาท่ีกาหนดใหไ้ ด้ถกู ตอ้ ง

๐ คะแนน นกั เรียนเขยี นความหมายของคาท่ีกาหนดให้ไม่ถกู ต้อง

ตอนท่ี ๒ ขอ้ ละ ๑ คะแนน

๑ คะแนน นกั เรยี นโยงเส้นจบั คคู่ วามหมายกบั ประโยคหรอื สานวนได้ถูกต้อง

๐ คะแนน นกั เรียนโยงเส้นจบั ค่คู วามหมายกับประโยคหรอื สานวนไม่ถูกตอ้ ง

เกณฑ์กำรประเมิน : ๘–๑๐ คะแนน ระดบั ดี = ผา่ น

๕–๗ คะแนน ระดบั พอใช้ = ไม่ผ่าน

๐–๔ คะแนน ระดบั ปรับปรงุ = ไม่ผา่ น

๒๖

ใบกจิ กรรมที่ ๕.๒
เร่อื ง กำรตอบคำถำมจำกเรอื่ ง ปรำสำทสังข์ศลิ ป์ชัย

จดุ ประสงค์กำรเรยี นรู้
อา่ นเรอ่ื งสั้นๆ ตามเวลาทก่ี าหนดและตอบคาถามจากเรอ่ื งทอ่ี า่ นได้

ชือ่ ............................................................เลขท่ี.............ช้ัน.....................
คำชแี้ จง ใหน้ กั เรยี นอ่านตานานพ้ืนบ้าน เรอื่ ง ปราสาทสงั ข์ศิลป์ชัย

แลว้ ตอบคาถามจากเรอ่ื งทอ่ี ่านใหถ้ กู ต้อง (๑๐ คะแนน)
ตัวอย่ำง

ปจั จบุ ันปราสาทหมืน่ ชยั ตั้งอยู่ทใี่ ด
ตอบ ตาบลกระเทียม อาเภอสงั ขะ จังหวดั สรุ นิ ทร์

๑. ผทู้ ่ีถูกยักษจ์ ับตัวไปคอื ใคร
ตอบ ................................................

๒. มเหสพี ระองคแ์ รกคลอดลกู เปน็ เดก็ ผู้หญงิ หรือเดก็ ผู้ชาย
ตอบ ................................................

๓. มเหสอี ีกพระองคเ์ อาโอรสหอยสงั ขไ์ ปซ่อนไว้ท่ีใด
ตอบ ................................................

๒๗

๔. โอรสทง้ั สองพระองคอ์ อกไปตามหานา้ สาวทเ่ี มืองใด
ตอบ ................................................

๕. ยักษ์จบั ตวั นา้ สาวไปโดยใช้วิธีใด
ตอบ ................................................

๖. สองพ่นี ้องปราบยักษไ์ ดด้ ว้ ยวธิ กี ารใด
ตอบ ................................................

๗. ปัจจุบันปราสาทสังข์ศลิ ปช์ ัยตง้ั อยู่ทใ่ี ด
ตอบ ................................................

๘. เพราะเหตใุ ดแม่ของโอรสหอยสังข์จงึ เอาลกู ตนเองไปซ่อนไว้
ตอบ ................................................

๙. กษตั ริย์หม่นื ชัยใช้หลกั ธรรมใดในการปกครองบ้านเมือง
ตอบ ................................................

๑๐. มเหสีทงั้ สองพระองค์มีความสมั พนั ธ์กันแบบใด
ตอบ ................................................

๒๘

เกณฑก์ ำรให้คะแนน = ผา่ น
ข้อละ ๑ คะแนน คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน = ไมผ่ า่ น
ได้คะแนน............คะแนน ผำ่ น ไมผ่ ่ำน = ไมผ่ า่ น
๑ คะแนน นกั เรียนตอบคาถามได้ถูกต้อง
๐ คะแนน นักเรียนตอบคาถามไม่ถกู ต้อง

เกณฑ์กำรประเมนิ : ๘–๑๐ คะแนน ระดับ ดี
๕–๗ คะแนน ระดบั พอใช้
๐–๔ คะแนน ระดับ ปรบั ปรุง

๒๙

ใบกจิ กรรมที่ ๕.๓
เรอื่ ง กำรแยกขอ้ เทจ็ จริงและขอ้ คดิ เหน็ จำกกำรอำ่ น

เรื่อง ปรำสำทสังข์ศลิ ป์ชยั

จุดประสงคก์ ำรเรยี นรู้
แยกขอ้ เทจ็ จรงิ และข้อคิดเหน็ จากเรอ่ื งทีอ่ ่านได้

ชอื่ ............................................................เลขที.่ ............ช้นั .....................

คำช้ีแจง ใหน้ ักเรยี นอ่านตานานพื้นบา้ น เรอื่ ง ปราสาทสังขศ์ ลิ ปช์ ัย

แล้วแยกขอ้ เทจ็ จรงิ และขอ้ คิดเห็นจากเรือ่ งท่ีอ่านใหถ้ ูกตอ้ ง

(๑๐ คะแนน)

ขอ้ ควำม ขอ้ เท็จจรงิ ข้อคิดเหน็

ตวั อยำ่ ง กษัตรยิ ห์ ม่ืนชัยมมี เหสสี องพระองค์ 
๑. มเหสีของกษตั ริย์หม่ืนชยั รักใครป่ รองดองกนั

๒. สงั ขศ์ ลิ ปช์ ัยเปน็ โอรสทม่ี บี ุญญาธกิ าร

๓. กษตั รยิ ์หม่นื ชัยรกั พระโอรสทงั้ สองมาก

๔. มเหสอี กี พระองค์คลอดโอรสเปน็ หอยสังข์

๕. มเหสีอับอายมากท่ีมพี ระโอรสเป็นหอยสังข์

๖. มเหสเี อาโอรสหอยสังขไ์ ปซอ่ นไว้ในกอกลว้ ย

๗. มเหสรี ู้สึกเศรา้ มากที่ต้องท้ิงโอรสไว้ในป่า

๘. โอรสทงั้ สองมีอทิ ธฤิ ทธ์ทิ ี่เกง่ กลา้

๙. น้องของมเหสถี ูกยักษ์จับตวั ไปยังเมอื งกุสินารา

๑๐. โอรสทัง้ สองพระองคไ์ ปช่วยนา้ สาวไวไ้ ด้

๓๐

เกณฑก์ ำรให้คะแนน

ข้อละ ๑ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน

ได้คะแนน............คะแนน ผ่ำน ไมผ่ ่ำน

๑ คะแนน นกั เรยี นแยกขอ้ เท็จจริงและขอ้ คิดเห็นได้ถกู ตอ้ ง

๐ คะแนน นักเรียนแยกขอ้ เท็จจรงิ และข้อคิดเห็นไมถ่ กู ต้อง

เกณฑ์กำรประเมนิ : ๘–๑๐ คะแนน ระดับ ดี = ผา่ น

๕–๗ คะแนน ระดบั พอใช้ = ไม่ผา่ น

๐–๔ คะแนน ระดบั ปรบั ปรงุ = ไมผ่ า่ น

๓๑

ใบกิจกรรมท่ี ๕.๔
เรือ่ ง กำรคำดคะเนเหตุกำรณจ์ ำกกำรอ่ำน

เรอ่ื ง ปรำสำทสังข์ศิลปช์ ยั

จุดประสงค์กำรเรียนรู้
คาดคะเนเหตกุ ารณ์จากเรอื่ งทอ่ี า่ นโดยระบเุ หตผุ ลประกอบ

ชอ่ื ............................................................เลขที.่ ............ชั้น.....................
คำชแ้ี จง ให้นักเรยี นอ่านนิทานพืน้ บ้าน เรือ่ ง ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ปช์ ยั

แล้วคาดคะเนเหตุการณ์ล่วงหน้าโดยการตอบคาถาม
ตามความคดิ ของตนเอง (๑๐ คะแนน)
ตัวอยำ่ ง

ถ้ายักษไ์ ม่ได้ปลอมเปน็ หนมุ่ รูปงาม ยกั ษ์จะปลอมตวั เปน็ อะไร
ถึงจะลกั พาตวั นอ้ งของมเหสไี ด้
เหตุกำรณล์ ่วงหน้ำ อาจปลอมตวั เปน็ คนชรา

๑. ถ้ากษตั ริยห์ มน่ื ชัยถามมเหสีเรือ่ งบตุ รทคี่ ลอดเป็นหอยสงั ข์
พระมเหสีจะตอบอย่างไร
เหตกุ ำรณล์ ่วงหน้ำ ..พ...ร..ะ..โ.อ...ร..ส..ส..ิน้...พ...ร..ะ..ช..น...ม..์ไ..ป...แ..ล..ว้......................

๒. ถา้ กษตั รยิ ์หมน่ื ชยั เดินไปพบหอยสงั ข์ทม่ี เหสซี ่อนไว้
จะเป็นอย่างไร
เหตกุ ำรณล์ ว่ งหน้ำ ..พ..ร..ะ...โ.อ.........................................................

๓๒

๓. ถา้ มเหสไี มไ่ ด้ประสตู ิโอรสเปน็ หอยสงั ข์ จะเกิดอะไรข้ึนกับ
เหตุกำรณ์ลว่ งหน้ำ ..พ..ร..ะ...โ.อ..ร..ส...ก..็จ..ะ...ใ.ช..ช้...วี ..ติ ..ป...ก..ต...ิใ.น...ว..งั ...................

๔. ถ้าพระโอรสไมอ่ อกมาจากหอยสังข์ มเหสจี ะทาอยา่ งไร
เหตกุ ำรณล์ ่วงหน้ำ ..อ..า..จ..ค...ุย..ก...บั ..โ..อ..ร..ส..ข...อ..ง..ต..น...ใ.ห...อ้..อ...ก..ม...า...............

๕. ถ้าพระโอรสทง้ั สองไม่รู้ความลบั ของยักษ์ พระโอรสท้ังสอง
จะปราบยักษอ์ ย่างไร
เหตุกำรณล์ ว่ งหน้ำ ..อ..า..จ..ส...ูย้ ..กั ..ษ...์ไ.ม...ไ่.ห...ว..แ..ล...ะ..โ.อ...น..ฆ...่า..ต..า..ย.................

เกณฑก์ ำรใหค้ ะแนน

ขอ้ ละ ๒ คะแนน คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน

ได้คะแนน............คะแนน ผ่ำน ไม่ผ่ำน

๒ คะแนน นกั เรยี นคาดคะเนเหตกุ ารณล์ ่วงหน้าไดอ้ ยา่ งสมเหตุสมผล

๑ คะแนน นักเรยี นคาดคะเนเหตุการณล์ ่วงหนา้ ได้ แตย่ งั ไม่สมเหตสุ มผล

๐ คะแนน นกั เรียนไม่คาดคะเนเหตุการณล์ ว่ งหน้า หรอื ไมต่ อบ

เกณฑ์กำรประเมนิ : ๘–๑๐ คะแนน ระดบั ดี = ผา่ น

๕–๗ คะแนน ระดับ พอใช้ = ไม่ผา่ น

๐–๔ คะแนน ระดับ ปรบั ปรุง = ไมผ่ ่าน

๓๓

ใบกจิ กรรมที่ ๕.๕
เร่อื ง กำรสรปุ เนื้อเรอื่ งจำกกำรอำ่ นเร่อื ง ปรำสำทสังข์ศลิ ปช์ ัย

พรอ้ มวำดภำพประกอบ

จดุ ประสงคก์ ำรเรียนรู้
สรปุ ความรู้และขอ้ คิดจากเรอื่ งทีอ่ า่ นเพอ่ื นาไปใชใ้ นชวี ติ ประจาวันได้

ชือ่ ............................................................เลขที่.............ช้ัน.....................
คำช้แี จง ใหน้ ักเรยี นสรุปเนื้อเร่ืองทไี่ ดจ้ ากการอา่ นนิทานพ้นื บ้าน

เรื่อง ปราสาทสงั ข์ศลิ ป์ชัย พร้อมทั้งวาดภาพระบายสี
ใหส้ วยงาม (๑๐ คะแนน)

สรุปเนอื้ เร่อื งจำกกำรอำ่ น
...........ณ.....เ.ม...ือ..ง..ห..ม...น่ื ..ช...ัย..ม...กี ..ษ...ต..ร..ิย..์ท...ีช่..่อื...ว..่า...ก...ษ..ัต...ร..ยิ ..ห์...ม..นื่...ช..ัย....น..อ้...ง.ข...อ..ง.......
.ม...เ.ห..ส...ีถ..ูก..ย...ัก..ษ...ป์ ...ล..อ..ม...ต..ัว..ม...า..ล..กั ..พ...า..ต..วั...ไ.ป...ท..่ฝี...ั่ง..เ.ข..ม...ร...ฝ..า่..ย...ม..เ.ห...ส..ปี...ร..ะ..ส..ตู...ิโ.อ...ร.ส
.พ...ร..้อ..ม...ก..ับ...ถ..อื ..ค...ัน..ธ..น...อู ..อ...ก..ม...า...ส..ว่..น...ม..เ..ห..ส...ีอ..ีก..อ...ง..ค..์ห...น..ง่ึ..ป...ร..ะ..ส..ูต...ิโ.อ...ร..ส..เ.ป...็น......
.ห...อ..ย..ส...งั ..ข..์.ม...คี ..ว..า..ม...อ..ับ...อ..า..ย..จ...งึ .เ..อ..า..ไ.ป...ซ..่อ...น..ไ..ว..้ท...่ีก..อ..ก...ล..้ว..ย.....ว..ัน...ห...น..่ึง..พ...ร..ะ..โ.อ...ร.ส
.ท...ั้ง..ส..อ..ง..อ..อ...ก..ม...า..เ.ล..่น...แ..ส...ด..ง..ฤ..ท...ธ..กิ์ ..ัน...เ.ป...น็ ..ท...่ีส..น...กุ ..ส...น..า..น....ก..ษ...ตั...ร..ิย..์ห..ม...่ืน...ช..ยั..ไ..ด..้.
.เ.ห...น็...ฤ..ท...ธ..์ขิ ..อ..ง..ล..ูก...ท...้ัง.ส...อ..ง..แ..ล...้ว..บ..อ...ก..ใ..ห..้ไ..ป..ต...า..ม..น...้า..ส..า..ว..ท...่ีถ..กู..ย...กั ..ษ...์ล..กั...พ..า..ต...ัว..ไ.ป
.ส..อ...ง..พ..ี่น...อ้ ..ง..ส...า.ม...า..ร..ถ..น...า..น..า้..ส...า..ว..ก..ล..ับ...ม...า.ไ..ด..้..เ.พ...ร..า..ะ..น...้า.ส...า..ว..บ..อ...ก..ว..ิธ..กี...า..ร.......
.ป...ร..า..บ..ย...กั ..ษ...์ .จ..า..ก...น..น้ั...ก..เ็.ด...ิน..ท...า..ง..ก..ล...บั ..เ..ม..อื..ง.....อ..ย...่มู ..า..ว..นั...ห..น...ง่ึ ..ม..ขี..่า..ว...ว..า่ ..ย..ัก..ษ...จ์..ะ
.ต..า..ม...ม..า..เ..อ..า..น..้า..ส...า..ว..ค..นื....พ...ร..ะ..โ..อ..ร..ส..ท...ั้ง..ส..อ...ง.จ...งึ .ด...า..ด..ิน...ไ.ป...เ.พ...อ่ื..ข...บั ..ไ..ล..่ย..กั...ษ...์ .....
.เ.ม...ือ่ ..ย..ัก...ษ...์ห..น...ีไ.ป...แ..ล...้ว...ท...ง้ั .ส...อ..ง..ก..็ไ..ด..้ม...า..ส..ร..า้..ง..ป...ร..า.ส...า..ท..ข...้ึน..ใ..ห..ม...่ท...บ่ี ..้า..น.............
.จ..า..ร..ย...์ .เ.ร..ยี..ก...ว..่า...ป...ร..า..ส..า..ท...ส..งั..ข..ศ์...ิล..ป...ช์ ..ัย....ม..า..จ..น...ป...ัจ..จ..บุ...ัน..............................

๓๔

เกณฑ์กำรใหค้ ะแนน

คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน

ได้คะแนน............คะแนน ผำ่ น ไมผ่ ่ำน

กำรสรปุ เนือ้ เร่ืองจำกกำรอ่ำน ๕ คะแนน

คะแนน ๔-๕ สรปุ เนอื้ เรื่องจากการอา่ นได้ถกู ตอ้ ง ครบถว้ น และสัมพนั ธก์ นั

คะแนน ๒-๓ สรปุ เน้ือเรื่องจากการอา่ นไดถ้ ูกตอ้ งบางสว่ น

คะแนน ๐-๑ สรปุ เนื้อเรอ่ื งจากการอา่ นไดแ้ ต่ยงั ไมส่ มั พันธ์กัน

กำรวำดภำพระบำยสี ๕ คะแนน

คะแนน ๔-๕ วาดภาพระบายสไี ดอ้ ยา่ งสวยงาม สอดคล้อง และสมั พนั ธก์ ัน

คะแนน ๒-๓ วาดภาพระบายสีไดส้ อดคลอ้ ง และสมั พันธก์ นั

คะแนน ๐-๑ วาดภาพระบายสีได้ แตย่ ังไม่สอดคล้อง และสมั พนั ธ์กัน

เกณฑก์ ำรประเมิน : ๘–๑๐ คะแนน ระดบั ดี = ผา่ น

๕–๗ คะแนน ระดบั พอใช้ = ไม่ผ่าน

๐–๔ คะแนน ระดบั ปรบั ปรุง = ไม่ผา่ น

๓๕

ใบกิจกรรมที่ ๕.๖
เรื่อง กำรสรปุ ควำมรู้และข้อคิดจำกกำรอำ่ น
เรื่อง ปรำสำทสงั ขศ์ ิลป์ชยั ลงในแผนทคี่ วำมคิด (My Mapping)

จดุ ประสงค์กำรเรยี นรู้
สรปุ ความร้แู ละข้อคิดจากเรอ่ื งทอ่ี า่ นเพ่ือนาไปใชใ้ นชีวิตประจาวันได้

ช่อื ............................................................เลขที.่ ............ชั้น.....................
คำชแ้ี จง ใหน้ ักเรยี นสรุปความรูแ้ ละข้อคิดที่ได้จากการอ่านนิทานพน้ื บา้ น

เรอ่ื ง ปราสาทสังข์ศลิ ปช์ ยั โดยการสรา้ งแผนที่ความคิด
(My Mapping) (๑๐ คะแนน)
สรปุ ควำมรู้

ปรำสำทสังขศ์ ิลปช์ ัย

ขอ้ คิด

๓๖

เกณฑ์กำรประเมนิ กำรเขยี นแผนผงั ควำมคิด

รำยกำร ระดบั คะแนน
ประเมิน
๕ ๔ ๓๒ ๑
เนื้อหา
แสดงความรคู้ วาม แสดงความรู้ความ แสดงความรู้ความ แสดงความรู้ แสดงความรู้
การ ความเขา้ ใจใน
นาเสนอ เขา้ ใจในเนอ้ื หาที่ เขา้ ใจในเนื้อหาที่ เข้าใจในเนอื้ หาท่ี ความเข้าใจใน เนอื้ หาที่คน้ คว้า
ผลงาน ไดน้ อ้ ยขาด
และการ คน้ คว้ามาอย่างดี คน้ คว้ามาอย่างดี คน้ คว้าปานกลาง เนอ้ื หาท่ีค้นควา้ ข้ันตอน และ
ออกแบบ รายละเอียด
มาก มขี ั้นตอน มีขนั้ ตอน ครบถว้ น ขาดขน้ั ตอน และ ปานกลาง
จัดทาแผนภาพ
ครบถว้ น มกี าร มกี ารสรุปความ รายละเอียด ขาดข้นั ตอน นาเสนอดว้ ย
ข้อมูลทถ่ี ูกต้อง
สรปุ ความคิดเหน็ คิดเห็นโดยใชเ้ หตผุ ล มีการสรุป และรายละเอยี ด บางสว่ น
ขาดประเดน็ ที่
โดยใชเ้ หตุผล ได้ ไดอ้ ย่างสมเหตสุ มผล ความคดิ เห็น ไมม่ กี ารสรุป สาคัญ และขาด
รายละเอียดที่
อยา่ งสมเหตสุ มผล ความคิดเหน็ สาคญั และขาด
การใชต้ วั อกั ษร
จดั ทาแผนภาพ จดั ทาแผนภาพอย่าง จัดทาแผนภาพ จดั ทาแผนภาพ และสีสนั มาตรา
สว่ น และสมดุล
อยา่ งเปน็ ระบบ เป็นระบบ และ นาเสนอดว้ ยข้อมูล นาเสนอดว้ ย ของภาพไมไ่ ด้
สดั สว่ น
และนาเสนอดว้ ย นาเสนอด้วยข้อมูล ท่ี ทถ่ี ูกต้อง แต่ไม่ ข้อมูลท่ีถูกต้อง

ข้อมลู ทถ่ี กู ต้อง ถกู ตอ้ ง ครอบคลมุ ครอบคลมุ ในหัวข้อ บางส่วน

ครอบคลุมหัวข้อ หวั ขอ้ ทส่ี าคัญ ขาด ทสี่ าคญั บาง ขาดบางประเดน็

และรายละเอยี ดที่ รายละเอยี ด ท่ีสาคญั ประเดน็ ขาด ทสี่ าคญั และ

สาคัญ และมกี าร ในบางหวั ข้อ รายละเอียด ขาดรายละเอยี ด

ใชร้ ปู ภาพ มีการใชร้ ปู ภาพ ทสี่ าคัญ มกี ารใช้ ทส่ี าคญั และ

ตวั อกั ษร และ ตวั อักษร และสสี ัน รปู ภาพ ตัวอกั ษร ขาดการใช้

สีสัน เรา้ ความ เรา้ ความสนใจ และสีสนั เร้าความ ตวั อักษร และ

สนใจ มมี าตรา มีมาตราสว่ น และ สนใจ มีมาตราสว่ น สีสนั มาตราสว่ น

ส่วน และสมดุล สมดุลของภาพ และสมดุลของภาพ และสมดุลของ

ของภาพ ภาพไมไ่ ด้

สดั ส่วน

เกณฑก์ ำรใหค้ ะแนน = ผ่าน
คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน = ไมผ่ า่ น
ไดค้ ะแนน............คะแนน ผ่ำน ไมผ่ ่ำน = ไม่ผ่าน
เกณฑก์ ำรประเมิน : ๘–๑๐ คะแนน ระดับ ดี

๕–๗ คะแนน ระดบั พอใช้
๐–๔ คะแนน ระดบั ปรบั ปรุง

๓๗

แบบทดสอบหลงั เรยี น
เลม่ ท่ี ๕ เรอ่ื ง ปรำสำทสงั ขศ์ ลิ ป์ชยั

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนทาเครอื่ งหมายกากบาท () ลงในกระดาษคาตอบ
ใหถ้ กู ต้อง (๑๐ คะแนน)

๑. เพราะเหตุใดแมข่ องโอรสหอยสงั ข์จงึ ตอ้ งออกจากวงั
ก. ถูกเนรเทศ
ข. ถกู ยักษจ์ บั ตัวไป
ค. ถูกชาวบา้ นขบั ไล่
ง. เพราะความอับอาย

๒. ปราสาทหมื่นชัยตง้ั อยทู่ ภ่ี าคใดของประเทศ
ก. ภาคใต้
ข. ภาคเหนือ
ค. ภาคกลาง
ง. ภาคอีสาน

๓. “โอรสไทท้ รงคนั ธนูคูพ่ ระองค์” มีความหมายตรงกับข้อใด
ก. พระโอรสประสูตมิ าจากคันธนู
ข. พระโอรสประสูติออกมาแลว้ ยิงธนู
ค. พระโอรสประสูตอิ อกมาเปน็ คนั ธนู
ง. พระโอรสประสตู มิ าพรอ้ มกบั ถือคันธนู

๓๘

๔. ยกั ษ์ใช้กลวิธีใดในการจบั ตวั น้องสาวของพระมเหสี
ก. รา่ ยมนต์
ข. วางยาสลบ
ค. ใช้ตวั ประกนั
ง. ปลอมตัวเปน็ ชายรปู งาม

๕. “เด็กชาย” คือความหมายของคาในขอ้ ใด
ก. โอรส
ข. กมุ าร
ค. ขนิษฐา
ง. กมุ ภณั ฑ์

๖. นักเรยี นได้ข้อคิดใดจากการอา่ นเรื่อง ปราสาทสงั ขศ์ ลิ ป์ชยั
ก. ทาดีไดด้ ี ทาช่วั ได้ชว่ั
ข. การไม่มีโรคเปน็ ลาภอนั ประเสรฐิ
ค. การฆา่ สัตวต์ ดั ชีวิตนามาซ่ึงความทุกข์
ง. ความผูกพันของพนี่ ้องย่อมตัดกนั ไม่ขาด

๗. “มาตจุ ฉา” มคี วามหมายวา่ อย่างไร
ก. อสรู
ข. ยักษ์
ค. นา้ สาว
ง. แปลงกาย

๓๙

๘. ขอ้ ใดต่อไปนเี้ ป็นข้อเทจ็ จรงิ
ก. กษตั รยิ ห์ มืน่ ชัยมพี ระโอรสสองพระองค์
ข. สังขศ์ ิลปช์ ัยมีอทิ ธิฤทธทิ์ ่ีเกง่ กลา้ กวา่ ยกั ษ์
ค. พระมเหสีของกษตั รยิ ์หมืน่ ชัยมหี นา้ ตาทง่ี ดงาม
ง. พระมเหสีอบั อายทคี่ ลอดลูกออกมาเป็นหอยสังข์

๙. เพราะเหตใุ ดพระโอรสทั้งสองจงึ ปราบยักษไ์ ม่หมดสน้ิ เสียที
ก. ยกั ษเ์ ป็นอมตะ
ข. ยักษ์ตัวใหญ่มาก
ค. ยกั ษ์มีอิทธิฤทธม์ิ าก
ง. ยกั ษ์มกี ระทะกวนวญิ ญาณเพ่มิ จานวน

๑๐. “ลกู ผดิ ไปจากมนุษย์สดุ นา่ ชัง” คาท่ีขีดเส้นใต้ หมายถึงใคร
ก. กษัตรยิ ์หม่ืนชยั
ข. พระโอรสหอยสงั ข์
ค. พระโอรสสังขศ์ ิลปช์ ยั
ง. นอ้ งสาวของพระมเหสี

๔๐

กระดำษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน
เล่มที่ ๕ เรื่อง ปรำสำทสงั ขศ์ ลิ ป์ชัย

ชอ่ื ..........................................เลขท่.ี ..........ชัน้ .............

แบบทดสอบหลงั เรยี น

ข้อ ก คำตอบ คะแนน
ขค
ง

๑

๒

๓

๔

๕

๖

๗

๘

๙

๑๐

คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน
คะแนนทไี่ ด้

ผ่าน  หมายถึง ได้คะแนน ๘ คะแนนขึ้นไป
ไม่ผ่าน  หมายถงึ ไดค้ ะแนนต่ากวา่ ๘ คะแนน

๔๑

บรรณำนกุ รม

กระทรวงศึกษาธกิ าร. วัฒนธรรม พฒั นำกำรทำงประวตั ศิ ำสตร์
เอกลักษณแ์ ละภมู ิปญั ญำ จงั หวัดสุรนิ ทร์. กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์
ครุ ุสภาลาดพรา้ ว, ๒๕๔๒.

กรมศิลปากร. ประวตั ิศำสตร์เมอื งสรุ นิ ทร์. กรุงเทพฯ : อัมรินทร์พรนิ้ ตง้ิ
และพบั ลิชชงิ่ , ๒๕๕๐.

เกริก ทว่ มกลาง และคณะ. กำรพฒั นำส่ือ/นวตั กรรมทำงกำรศกึ ษำ
เพอื่ เลื่อนวทิ ยฐำนะ. กรุงเทพฯ : เยลโล่การพมิ พ์ (๑๙๘๘), ๒๕๕๕.

คณะกรรมการขนั้ พื้นฐาน,สานกั งาน. กำรสอนภำษำไทย. กรุงเทพฯ :
สานักนโยบายและแผนการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน, ๒๕๔๙.

วชิ าการ,กรม.กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. หลักสูตรกำรศกึ ษำขัน้ พื้นฐำน
พทุ ธศกั รำช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : องคก์ รรับส่งสนิ คา้ และพสั ดภุ ณั ฑ์
(ร.ส.พ.), ๒๕๕๐.

สาลี รักสุทธี และคณะ. ตำรำงวิเครำะหห์ ลักสูตรแกนกลำงกำรศกึ ษำ
ขั้นพน้ื ฐำน พทุ ธศกั รำช ๒๕๕๑. กรุงเทพฯ : พฒั นาศกึ ษา, ม.ป.ป.

๔๒

ภำคผนวก

๔๓

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน
เลม่ ท่ี ๕ เร่ือง ปรำสำทสงั ข์ศลิ ป์ชยั

๑. ค
๒. ข
๓. ง
๔. ข
๕. ง
๖. ง
๗. ง
๘. ง
๙. ก
๑๐.

๔๔

เฉลยใบกิจกรรมท่ี ๕.๑
เรอ่ื ง กำรอธบิ ำยควำมหมำยของคำ ประโยค
และสำนวนจำกกำรอำ่ น เรือ่ ง ปรำสำทสงั ข์ศิลป์ชยั

จดุ ประสงค์กำรเรยี นรู้
อธบิ ายความหมายของคา ประโยค และสานวนจากเร่อื งทอี่ า่ นได้

ตอนที่ ๑

คำชแ้ี จง ใหน้ กั เรยี นอ่านตานานพื้นบ้าน เร่ือง ปราสาทสงั ข์ศิลป์ชัย

แล้วเขยี นความหมายจากคาท่ีกาหนดให้ถกู ต้อง (๕ คะแนน)

คำศัพท์ ควำมหมำย

๑. ประเสริฐ ว. วเิ ศษ, ดเี ลศิ , ดที สี่ ุด

๒. ภคนิ ี น. พหี่ ญงิ , นอ้ งหญิง

๓. ระทวย ว. อ่อนชอ้ ย, ออ่ นใจ

๔. ประโลม ก. ทาให้เปน็ ทเี่ บกิ บานพงึ อกพึงใจ

๕. กมุ ภณั ฑ์ น. ยักษ์

๔๕

ตอนที่ ๒

คำชแ้ี จง ให้นักเรยี นอ่านประโยคหรือสานวนจากตานานพนื้ บ้าน
เรื่อง ปราสาทสังขศ์ ิลป์ชยั แลว้ บอกความหมายของประโยค
หรอื สานวนโดยการโยงเสน้ จับคใู่ หส้ มั พันธ์กนั (๕ คะแนน)

๖. จาแลงร่างลวงล่อดรุณี เปน็ ภรรยาของยักษ์

๗. ป่ินอนงค์เปน็ คคู่ รองอสุรา แปลงกายหลอกลอ่ หญงิ สาว

๘. จะบุกบนั่ สบื ค้นมาตจุ ฉา จะออกตามหาน้าสาว

๙. ถงึ ธานีแผน่ ดินถ่ินกุมภันฑ์ น้องสาวคลอดลูกเป็นหอยสงั ข์

๑๐.ขนษิ ฐาให้กาเนิดเป็นหอยสังข์ เดินทางถงึ ดนิ แดนของยักษ์

๔๖

แนวคำตอบใบกจิ กรรมท่ี ๕.๒
เรื่อง กำรตอบคำถำมจำกเรือ่ ง ปรำสำทสังข์ศิลปช์ ยั

จุดประสงค์กำรเรยี นรู้
อา่ นเร่อื งส้ันๆ ตามเวลาทกี่ าหนดและตอบคาถามจากเรื่องท่อี า่ นได้

คำชี้แจง ให้นกั เรยี นอ่านตานานพ้นื บา้ น เรอ่ื ง ปราสาทสังขศ์ ลิ ปช์ ยั
แลว้ ตอบคาถามจากเรื่องท่ีอา่ นใหถ้ ูกต้อง (๑๐ คะแนน)

๑. ผทู้ ่ีถกู ยกั ษจ์ ับตัวไปคอื ใคร
ตอบ นอ้ งสาวของมเหสี

๒. มเหสพี ระองคแ์ รกคลอดลูกเป็นเดก็ ผู้หญงิ หรอื เดก็ ผู้ชาย
ตอบ เด็กผ้ชู าย

๓. มเหสีอีกพระองคเ์ อาโอรสหอยสงั ขไ์ ปซ่อนไว้ที่ใด
ตอบ กอกลว้ ย

๔. โอรสทั้งสองพระองคอ์ อกไปตามหาน้าสาวที่เมืองใด
ตอบ กสุ ินารา

๕. ยักษจ์ ับตัวน้าสาวไปโดยใช้วธิ ใี ด
ตอบ แปลงกายเป็นหนมุ่ รปู งาม