กล้วยตากบางกระทุ่ม

ชุมชนกล้วยตาก ตำบลบางกระทุ่ม
อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิ ษณุโลก

คำนำ

หนังสือฉบับนี้เป็ นส่วนหนึ่งของรายวิชา
2751494 ธุรกิจเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน
คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดทำ
ขึ้นเพื่อให้นิสิตตระหนักถึงความสำคัญและเห็น
คุณค่าของภูมิปั ญญาท้องถิ่นในชุมชนของตนเอง
และเรียนรู้ที่จะต่อยอดสิ่งที่สนใจให้มีค่ามากยิ่งขึ้น

โดยชุมชนของผู้จัดทำคือชุมชนกล้วยตาก
อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งเป็นจังหวัด
ที่อยู่แถบภาคกลางตอนบนที่มีความน่าสนใจ
หลายรูปแบบและทางผู้จัดทำจะพูดถึงการพัฒนา
ผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากกล้วยน้ำว้าพันธุ์มะลิอ่อง
โดยมีชื่อว่ากล้วยตากบางกระทุ่ม

ทางผู้จัดทำขอขอบคุณ ผศ.ดร.บุณฑริกา
บูลภักดิ์ อาจารย์ผู้สอนรายวิชาธุรกิจเพื่อการ
พัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ที่คอยให้คำแนะนำและคำ
ปรึกษาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์กล้วยตาก
บางกระทุ่ม

สารบัญ

จังหวัดพิษณุโลก 1

ชุมชนกล้วยตาก 2-6

แผนที่ชุมชน 7-8

แผนที่ทรัพยากรและวัฒนธรรม 9

SWOT Analysis 10

ผลิตภัณฑ์กล้วยตากบางกระทุ่ม 11

ประวัติฯ 12

การผลิตกล้วยตากบางกระทุ่ม 13

การออกแบบผลิตภัณฑ์ 14-18

Business Model Canvas 19-20

แผนการตลาด 4P 21

การส่งเสริมการขาย 22

ชื่อผู้จัดทำ 23

บรรณานุกรม 24

จังหวัดพิษณุโลก 1

พิษณุโลก เป็น จังหวัด ที่ตั้งอยู่ใน ภาคกลาง ตอนบนหรือ ภาคเหนือ
ตอนล่างของ ประเทศไทย มีพื้นที่ 10,815.854 ตารางกิโลเมตร แบ่งการ
ปกครองส่วนภูมิภาคออกเป็น 9 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองพิษณุโลก
วังทอง บางกระทุ่ม พรหมพิราม นครไทย เนินมะปราง ชาติตระการ
วัดโบสถ์และบางระกำมี เทศบาลนครพิษณุโลก เป็นเขตเมืองศูนย์กลาง
ของจังหวัดและเป็นที่ตั้งศาลากลางจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับ แขวง
ไชยบุรี ประเทศลาว ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด เป็น
จังหวัดเดียวของภาคกลางที่มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศลาว

คำขวัญจังหวัดพิษณุโลก

"พระพุทธชินราชงามเลิศ ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร
สองฝั่ งน่านล้วนเรือนแพ หวานฉ่ำแท้กล้วยตาก

ถ้ำและน้ำตกหลากตระการตา"

ชุมชนกล้วยตาก 2

ประวัติความเป็ นมา

อำเภอบางกระทุ่ม ปรากฎหลักฐาน เมื่อ 2470 ตั้งอยู่ที่หมู่
4 ตำบลบางกระทุ่ม หน้าสถานีรถไฟบางกระทุ่ม และเมื่อปี
พ.ศ.2536 ไดย้าย ไปตั้งที่ทำการใหม่ที่ ต.บางกระทุ่ม ปัจจุบัน
ตั้งอยู่ บนเส้นทาง สายพิ ษณุโลก-พิ จิตร(สายเก่า)
ต.บางกระทุ่ม อยู่ทางทิศใต้ ของตัวเมืองพิ ษณุโลก ห่างจาก
เมืองพิ ษณุโลก ประมาณ 41 กม.

ที่ตั้งชุมชน จำนวนประชากร

เทศบาลตำบลบางกระทุ่ม อยู่ใน ประชากรทั้งหมด 1,503 คน
เขตการปกครองของจังหวัด

พิ ษณุโลก ห่างจากจังหวัดพิ ษณุโลก
ไปทางทิศใต้ ตามเส้นทาง รถไฟสาย แยกเป็นชาย 721 คน
เหนือเป็นระยะทาง 30 กิโลเมตร แยกเป็นหญิง 782 คน
ตามเส้นทางสายพิ ษณุโลก -
บางกระทุ่ม (วัดจุฬามณี)

เป็นระยะทาง 40 กิโลเมตร ตาม เส้น ความหนาแน่นเฉลี่ย
ทางสายพิ ษณุโลก - เนินกุ่ม - ไผ่ 1,239.15 คน / ตร.กม.
ล้อม - บางกระทุ่ม เป็นระยะทาง 69
ก็โลเมตร

ชุมชนกล้วยตาก 3

อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ: ม.1 เทศบาลตำบลบางกระท่ม
ทิศใต้: ม.3 เทศบาลตำบลบางกระทุ่ม
ทิศตะวันออก: ม.7 เทศบาลตำบลบางกระทุ่ม
ทิศตะวันตก: ม.7 ต.โดกสลุด

ชุมชนกล้วยตาก 4

โครงสร้างองค์กรชุมชนกล้วยตาก

ชุมชนกล้วยตาก 5

ต้นทุนทางสังคม

ความสัมพั นธ์อันดีงามของคนในชุมชน
การได้รับความช่วยเหลือจากผู้นำชุมชน
ทุนทางด้านวัตถุดิบในการสร้าง
ผลิตภัณฑ์

ต้นทุนทางภูมิปัญญาและวัฒนธรรม

ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ
ทางการเกษตรกรมแบบระบบพึ่ งพา
ธรรมชาติเป็นสำคัญ

ต้นทุนทางการเงิน

การให้เงินลงทุนและการสนับสนุนจาก
ผู้นำชุมชน (องค์การบริหารส่วนตำบล)

ชุมชนกล้วยตาก 6

ปฏิทินชุมชน

มกราคม ทำบุญวันขึ้นปีใหม่ชุมชน
กุมพาพันธ์ ทำบุญวันมาฆบูชา
มีนาคม -
เมษายน จัดประเพณีสรงน้ำพระ

วันสงกรานต์
พฤษภาคม จัดพิธีแรกนาขวัญ
มิถุนายน ทำบุญวันวิสาขบูชา
กรกฎาคม ทำบุญวันอาสาฬหบูชา
สิงหาคม -
กันยายน -
ตุลาคม ทอดกฐินชุมชน
พฤศจิกายน จัดกิจกรรมลอยกระทง
ธันวาคม -

7 แผนที่ชุมชนก

กล้วยตาก 8

แผนที่ทรัพยากร

9

และวัฒนธรรม

SWOT ANALYSIS 10

STRENGTHS WEAKNESS

เ ป็ น แ ห ล่ ง อุ ด ม ส ม บู ร ณ์ เ ห ม า ะ ค่ อ น ข้ า ง ห่ า ง ไ ก ล ค ว า ม เ จ ริ ญ
แ ก่ ก า ร ป ลู ก ก ล้ ว ย

OPPORTUNITIES THREATS

เป็นสินค้ า OTOP สามารถ ผลผลิตอาจได้ไม่ตรงความต้องการ
ข ย า ย ฐ า น ต ล า ด ไ ด้

ผลิตภัณฑ์ 11
กล้วยตากบางกระทุ่ม

สาเหตุที่เลือกจังหวัดพิษณุโลก

เนื่องจากเป็นจังหวัดบ้านเกิดของผู้จัดทำ
ทำให้มีแรงบันดาลใจที่จะค้นหาผลิตภัณฑ์ที่มี
ความสำคัญในชุมชนของตนเองเพื่ อพั ฒนา
สินค้าเหล่านั้นให้มีคุณภาพมากยิ่งขึ้น จน
สามารถขยายผลิตภัณฑ์ชุมชนออกไปได้
อย่างกว้างขวาง

ประวัติ 12
กล้วยตากบางกระทุ่ม

กล้วยตากบางกระทุ่มมีประวัติยาวนานกว่า 100 ปี โดยเริ่ม
ต้นตั้งแต่ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
รัชกาลที่ 6 พระองค์ทรงโปรดให้จัดตั้งกรมทดน้ำขึ้นในปี พ.ศ.
2457 และกรมฯ ได้ส่งทหารมาขุดลอกคูคลองในอำเภอ
บางกระทุ่ม

จากการที่มีน้ำอุดมสมบูรณ์และดินดี ประกอบกับมีผู้นำ
กล้วยน้ำว้าพั นธุ์ดีมาปลูก จึงทำให้ชาวบางกระทุ่มปลูกกล้วย
กันอย่างกว้างขวาง เนื่องจากมีผลผลิตมากและพื้ นที่อำเภอ
บางกระทุ่มมีแสงแดดดี

ดังนั้นชาวบางกระทุ่มจึงได้แปรรูปผลผลิตที่เหลือจากการ
จำหน่ายให้เป็นกล้วยตาก โดยในระยะแรกใช้บริโภคเฉพาะใน
ครัวเรือนและซื้อขายกันในชุมชน ต่อมาได้รับความนิยมมากขึ้น
ชาวบางกระทุ่มจึงได้ผลิตกล้วยตากเพื่ อส่งไปจำหน่ายในพื้ นที่
อื่นๆ และกลายเป็นอาชีพที่สำคัญของชาวบางกระทุ่ม

การผลิต 13
กล้วยตากบางกระทุ่ม

การออกแบบผลิตภัณฑ์

กล้วยตากบางกระทุ่ม 14

การออกแบบ Logo

Logo ออกแบบครั้งแรก

ปรับปรุงครั้งที่ 1
ทำให้แบรนด์มีสีประจำ

ปรับปรุงครั้งที่ 2
เน้นสีของกล้วยให้เด่นชัดมากยิ่งขึ้น
เพิ่ มสโลแกน

การออกแบบผลิตภัณฑ์

กล้วยตากบางกระทุ่ม 15

การออกแบบ Font
และสโลแกน

Font: Sriracha400
Slogan

มาจากการที่ผลิตภัณฑ์กล้วยตากเป็นภูมิปัญญาของชุมชน
ที่มีชื่อเสียงออกเป็นวงกว้าง จนทำให้เป็นอาหารว่างที่นิยม
รับประทาน

การออกแบบผลิตภัณฑ์

กล้วยตากบางกระทุ่ม 16

การออกแบบ
สีผลิตภัณฑ์

เน้นสีโทนม่วง เนื่องจากว่าเป็นสีประจำจังหวัดพิ ษณุโลก
และสีเหลืองเน้นความเป็นกล้วย

การออกแบบผลิตภัณฑ์

กล้วยตากบางกระทุ่ม 17

ผลิตภัณฑ์แบบเดิม

การออกแบบผลิตภัณฑ์

กล้วยตากบางกระทุ่ม 18

ผลิตภัณฑ์แบบใหม่

Business Model Canvas

กล้วยตากบางกระทุ่ม 19

1. Customer Segment

กลุ่มวัยรุ่นไทยและ
นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ

2. Key Partners

ร้านค้า OTOP
กลุ่มสตรีสหกรณ์กล้วยตาก
บางกระทุ่ม

3. Key Resources

มี Supplier ที่ดีในการขาย
ความรู้เทคนิคในการพั ฒนา
ผลิตภัณฑ์และการทำการตลาด

4. Value Propositions

เป็นผลิตภัณฑ์ที่อยู่คู่กับชุมชน
มาอย่างยาวนาน
ทำจากกล้วยน้ำว้าพั นธุ์มะลิอ่อง
ซึ่งเป็นพั นธุ์ที่ทำกล้วยตากได้
อร่อยที่สุด

Business Model Canvas

กล้วยตากบางกระทุ่ม 20

5. Customer Relationship

ประชาสัมพั นธ์ผ่านช่องทางออนไลน์
การตอบลูกค้าสำคัญเป็นหลัก เน้นการให้
บริการเหมือนกับลูกค้าคือพระเจ้า

6. Channels

Facebook Fanpage
Instagram

7. Key Activities

กิจกรรมส่งเสริมการขายต่างๆ
ทางออนไลน์ เช่น โพสต์
โปรโมทผลิตภัณฑ์ต่างๆ

8. Cost Structure

ค่าสินค้าจาก Supplier
ค่าขนส่งสินค้า
ค่าโปรโมทสินค้า
ภาษีที่จะต้องจ่าย

9. Revenue Streams

รายได้จากการขายสินค้า

แผนการตลาด 4P 21

Product

กล้วยตากบางกระทุ่ม

Price

กล่องละ 50 บาท

Place

ช่องทางออนไลน์
ร้านค้า OTOP

Promotion

3 กล่อง 120 บาท
5 กล่อง 200 บาท

การส่งเสริมการขาย 22

Content : ทำเป็น VLOG ชีวิตประจำวัน เน้นความ
ฟังสบายและดูเพลิน มีการพู ดถึงตัวผลิตภัณฑ์รวม
ถึงมีการถ่ายให้เห็นผลิตภัณฑ์อย่างชัดเจนและมีการ
ทานให้ดู แต่ไม่ได้เป็นการขายของมานจนเกินไป มี
ฉากที่หลากหลายน่าสนใจ

ชื่อผู้จัดทำ 23

นายวิชชภัทร หอมสะอาด
รหัสนิสิต 6242224227
นิสิตชั้นปีที่ 3 คณะครุศาสตร์
สาขาธุรกิจและอาชีวศึกษา
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

บรรณานุกรม 24

เทศบาลตำบลบางกระทุ่ม. (2565). เทศบาลตำบล
บางกระทุ่ม. สืบค้น 20 เมษายน 2565, จาก
https://www.bangkrathum.go.th/home

SOLARLAB. (2565). บางกระทุ่มโมเดล. สืบค้น
20 เมษายน 2565, จาก
http://www.solarlab-
su.com/index.php/publication/8

ศูนย์อัจฉริยะเพื่ ออุตสาหกรรมอาหาร. (2565).
การปรับปรุงคุณภาพและกรรมวิธีผลิตกล้วยตาก.
สืบค้น 20 เมษายน 2565, จาก
http://fic.nfi.or.th/knowlegdedatabank
Research-detail.php?id=867